CÓ ÄẠO và Sá»NG ÄẠO là hai việc nhìn qua có vẻ giống nhau, nhưng thá»±c rất khác nhau vá» má»i khÃa cạnh.
Tháºt váºy, có Äạo có nghÄ©a là mình Ä‘i theo má»™t tôn giáo nà o Ä‘ang có mặt trên thế giá»›i như Äạo Công Giáo (Roman Catholicism), ChÃnh Thông Äông Phương (Eastern Orthodox Churches) Äạo Do Thái (Judaism) Tin Là nh (Protestants) Äạo Pháºt (Buddism), Äạo Ấn Giáo (Hinduism) Äạo Khổng, Äạo Lão, (Taoism) Thần Äạo (Shinto cá»§a Nháºt bản) Hồi Giáo (Islam). v..v..
Tin đồ các tôn giáo trên ở khắp nÆ¡i trên thế giá»›i.Nhưng đông đảo nhất là tÃn đồ Kitô Giáo thuá»™c các Giáo Há»™i Công Giáo La Mã, ChÃnh Thông Giáo Äông Phương và các nhánh Tin Là nh, và Anh Giáo (Anglican Communion).Trong các Giáo Há»™i và giáo phái nà y, thì tÃn hữu Công Giáo chiếm Ä‘a số vá»›i trên má»™t tỉ ngưá»i đã gia nháºp Giáo Há»™i qua Phép Rá»a.
Con số thì đông và cÆ¡ sở thì to lá»›n và đồ xá»™ vá»›i các Thánh đưá»ng nguy nga từ giáo đô La mã cho đến các Ä‘iạ phương nghèo khó như các giáo xứ ở miá»n quê Việt Nam, nÆ¡i giáo dân phần nhiá»u còn sống khó khăn vá» mặt kinh tế nhưng cÅ©ng xây được các nhà thá» rá»™ng lá»›n và khang trang vá»›i váºt liệu mua từ nước ngoà i như đá hoa cương, tháp chuông và bà n thá», đèn nến…
Nếu chỉ nhìn qua những kiến trúc bá» ngoà i thì ngưá»i du khách phải trầm trồ thán phục Giáo Há»™i Việt Nam vá» sức sống phong phú hÆ¡n nhiá»u nÆ¡i trong khắp Giáo Há»™i hoà n vÅ©.
Ở nước ngoà i như Hoa Kỳ, Canada, và Úc Châu, ngưá»i Công giáo Viêt Nam cÅ©ng xây được những nhà thá» nhà xứ to và đẹp hÆ¡n nhiá»u nhà thỠở địa phương.
Nhưng đấy chỉ là bá» nổi, bá» ngoà i cá»§a việc sống đạo, và vẻ đẹp bá» ngoà i nà y không hẳn đã phản ảnh trung thá»±c bá» sâu và mặt chìm cá»§a lòng má»™ đạo sâu sắc, nghÄ©a là sống Äạo cách Ä‘Ãch thá»±c có chiá»u sâu trước mắt ngưá»i Ä‘á»iâ€Ä‘ể cho thiên hạ thấy những công việc tốt đẹp anh em là m mà tôn vinh Cha cá»§a anh em, Äấng ngá»± trên Trá»i.â€Như Chúa Giê su đã dạy các môn đệ và dân chúng xưa kia. (Mt 5: 16)
Äây chÃnh là trách nhiệmâ€Phúc âm hóa thế giá»›iâ€tức rao giảng Tin Mừng Cứu Äá»™ cá»§a Chúa Giêsu mà má»i thà nh phần dân Chúa trong Giáo Há»™i phải thi hà nh để má»i thêm nhiá»u ngưá»i nữa nháºn biết và tin yêu Chúa Kitô nhá» gương sống chứng nhân cá»§a mình giữa bao ngưá»i chưa có được niá»m tin như mình. Và đây là điểm chÃnh tôi muốn đỠcáºp trong bà i viết nà y.
————————————-
Tháºt váºy, có tên là ngưá»i Công giáo phải Ä‘i đôi hay gắn liá»n vá»›i lòng tin yêu Chúa cách sâu Ä‘áºm thì má»›i có giá trị thuyết phục và hy vá»ng được cứu rá»—i như lòng Chúa mong muốn cho hết má»i ngưá»i chúng ta, vìâ€Thiên Chúa Äấng cứu độ chúng ta, Äấng muốn cho má»i ngưá»i được cứu rá»—i và nháºn biết chân lý.†(1Tm 2: 4)
Trong hoà n cảnh thế giá»›i tục hóa (vulgarism) ngà y nay, chá»§ nghÄ©a vô thần, vô luân, tôn thá» tiá»n bạc và ham mê khoái lạc (hedonism) Ä‘ang chi phối mạnh mẽ để lôi kéo con ngưá»i ra khá»i má»i niá»m tin tôn giáo, nhất là niêm tin có Thiêm Chúa là Äấng trá»n tốt trá»n là nh, đầy yêu thương và giầu lòng tha thứ. ChÃnh vì Thiên Chúa là Äấng trá»n tốt trá»n là nh nên Ngưá»i gá»›m ghét má»i tá»™i lá»—i và sá»± dữ như giết ngưá»i, dâm ô, trá»™m cướp, gian ác, thù nghịch, chia rẽ…
Do đó, muốn sống niá»m tin cho có chiá»u sâu thá»±c sá»±, thì ngưá»i tÃn hữu phải quyết tâm xa tránh má»i tá»™i lá»—i sá»± dữ và những lối sống cá»§a ngưá»i Ä‘á»i không có niá»m tin, hay có mà không sống niá»m tin ấy cách cụ thể. Phải xa tránh tá»™i lá»—i và những cách sống thiếu niá»m tin cá»§a biết bao ngưá»i khác để nói lên lòng yêu mến Chúa thá»±c sá»±, tức yêu mến sá»± thiện, sá»± tốt là nh, sá»± trong sạch, sá»± khôn ngoan, sá»± công chÃnh… là những đặc tÃnh cản bản cá»§a Thiên Chúa cá»±c tốt cá»±c là nh. Cụ thể, yêu mến Chúa thá»±c sá»± đòi há»i má»i ngưá»i tin có Chúa trước hết phải tuân giữ má»i Äiá»u Răn cá»§a Chúa như Chúa Giê su đã dạy:
“Ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lá»i Thầy Cha cá»§a Thầy sẽ yêu mến ngưá»i ấy. Cha cá»§a Thầy và Thầy sẽ đến và ở lại trong ngưá»i ấy.†(Ga 14: 23)
Hay rõ hÆ¡n nữa: “Nếu anh em giữ các Ä‘iá»u răn cá»§a Thầy, Anh em sẽ ở lại trong tình thương cá»§a Thầy. Như Thầy đã giữ các Ä‘iá»u răn cá»§a Cha Thầy, và ở lại trong tình thương cá»§a Ngưá»i,†(Ga 15: 10)
Giữ lá»i Thầy có nghÄ©a là thá»±c thi hai Ä‘iá»u răn lá»›n và quan trá»ng nhất là yêu mến Chúa trên hết má»i sá»± và yêu thương ngưá»i khác như chÃnh mình, như Chúa Giê su đã nói vá»›i má»™t luáºt sÄ© kia. (Mc 12: 28-31).
Tuân giữ các Ä‘iá»u răn cá»§a Chúa không phải để là m lợi gì cho Chúa mà vì những lợi Ãch cá»§a chÃnh con ngưá»i mà thôi.Chúa tuyệt đối không được lợi lá»™c gì khi ta tuân giữ các giá»›i răn cá»§a Ngưá»i. Chắc chắn như váºy.
Nói khác Ä‘i, nếu ai cÅ©ng được tá»± do cướp vợ giáºt chồng cá»§a nhau, tá»± do chiếm Ä‘oạt tà i sản cá»§a ngưá»i khác, tá»± do ăn gian nói dối và tá»± do giết ngưá»i và dâm đãng thì thá» há»i thế giá»›i nà y sẽ Ä‘i vỠđâu?
Xã há»™i có luáºt pháp và ngưá»i tÃn hữu Chúa Kitô có các giá»›i luáºt cá»§a Thiên Chúa, váºy mà vẫn còn đầy rẫy những tá»™i lá»—i và sá»± dữ như giết ngưá»i, oán thù, giết thai nhi, trá»™m cướp, bóc lá»™t, gian dâm và hiếp dâm, bạo động và chiến tranh…Như váºy, thì thá» há»i: nếu không có luáºt pháp xã há»™i và các giá»›i răn cá»§a Thiên Chúa thì Ä‘á»i sống con ngưá»i và xã há»™i sẽ thê thảm đến mức nà o? Vì thế, tuân giữ luáºt pháp cá»§a xã há»™i và các giá»›i răn cá»§a Chúa chỉ có lợi cho con ngưá»i chứ không có lợi lá»™c gì cho Chúa hết.Cho nên, ta phải cảm tạ Chúa vì Ngưá»i đã ban lá» uáºt cho ta tuân giữ để được hạnh phúc ngay từ Ä‘á»i nà y, và nhất là đá»i sau.
Nói cách khác, nếu ai cÅ©ng biết tôn trá»ng mạng sống và danh dá»± cá»§a mình và cá»§a ngưá»i khác, không ai thay vợ đổi chồng vì ham vui bất chÃnh, không ai lưá»ng gạt, bóc lá»™t ngưá»i khác, không ai tham tiá»n để mở sòng bạc, nhà điếm, trông cây thuá»™c phiện và cần sa, buôn bán phụ nữ và trẻ em cho kỹ nghệ mãi dâm và ấu dâm (chid prostitution) rất khốn nạn, không ai gian ác để giết ngưá»i, giết thai nhi…thì bá»™ mặt cá»§a thế giá»›i nà y đã không quá tồi tệ và ghê sợ như thá»±c trạng hiện nay.
Váºy, là ngưá»i Công giáo – tức ngưá»i tin Chúa Kitô- nếu muốn sống đức tin cách cụ thể và có sức thuyết phục ngưá»i khác, thì phải tuân giữ các giá»›i răn vá» mến Chúa, yêu ngưá»i, yêu sá»± thiện và công bình, không gian dâm, trá»™m cắp, không oán thù và là m chứng gian, là những thói hư táºt xấu cá»§a biết bao ngưá»i không có niá»m tin Thiên Chúa, hay có mà không sống niá»m tin ấy cách cân xứng.
Sống giữa những ngưá»i nà y, ngưá»i tin hữu Công giáo phải cố thá»±c hà nh Ä‘iá»u Thánh Phao lô đã khuyên dạy tin hữu Phi-lip-phê xưa như sau: “…anh em hãy là m má»i vệc mà đừng kêu ca hay phản kháng. Như thế, anh em sẽ trở nên trong sạch, không ai chê trách được Ä‘iá»u gì, và sẽ trở nên những con ngưá»i vẹn toà n cá»§a Thiên Chúa, giữa má»™t thế hệ gian tà , sa Ä‘á»a. Giữa thế hệ đó, anh em phải chiếu sáng như những vì sao trên vòm trá»i.†(Pl 2: 14-15)
Thế gian vá»›i quá nhiá»u gương xấu, quá nhiá»u quyến rÅ© vá» tiá»n bạc cá»§a cải váºt chất, danh vá»ng và má»i thú vui vô luân vô đạo, là má»™t thách đố to lá»›n cho những ai muốn chá»n Chúa là m gia nghiệp để coi khinh, coi thưá»ng những lợi lãi và danh lợi chóng qua ở trần gian nà y.
Vá»›i những ai Ä‘ang ham mê chạy theo những lôi cuốn đó cá»§a thế gian, thì Lá»i Chúa sau đây là má»™t cảnh cáo và thức tỉnh cho há» và cÅ©ng cho tất cả những ai có niá»m tin Chúa: “Nếu ngưá»i ta được cả thế giá»›i mà phải thiệt mất mạng sống (mất linh hồn) thì nà o có lợi gì? Hoặc ngưá»i ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình? (Mt 16: 26; Mc 8: 36-37; Lc 9: 25)
Thá» há»i: có ai được cả thế giá»›i nà y là m lợi lãi đâu? nhưng cho dù có chiếm được tất cả danh vá»ng và tiá»n bạc cá»§a trần thế nà y, mà mất mạng sống tức mất linh hồn thì được Ãch gì? và lợi lãi kia có thể mua được phần rá»—i cá»§a linh hồn hay không? Äó là câu há»i mà Chúa muốn má»—i ngưá»i tÃn hữu chúng ta phải suy nghÄ© và hà nh động cho thÃch hợp.
CÅ©ng cần nói thêm là , sống trên trần gian nà y, ai cÅ©ng phải lo cho mình và ngưá»i thân cá»§a mình có được Ä‘á»i sống ấm no cho phù hợp vá»›i nhân phẩm. Trong mục Ä‘Ãch và giá»›i hạn nà y, Chúa không dạy chúng ta phải nghèo đói, rách rưới và vô gia cư thì má»›i được chúc phúc và cứu độ. NghÄ©a là Chúa không cấm chúng ta Ä‘i tìm tiá»n bạc cho những nhu cầu chÃnh đáng cá»§a thân xác và giúp thá»±c thi bác ái vá»›i anh chị em kém may mắn vì nghèo túng.
Nhưng là ngưá»i có niá»m tin Thiên Chúa và coi trá»ng phần rá»—i cá»§a linh hồn mình, chúng ta được khuyến khÃchâ€hãy sắm lấy những túi tiá»n chẳng bao giá» cÅ© rách, má»™t kho tà ng chẳng thể hao hụt ở trên trá»i, nÆ¡i trá»™m cắp không bến bảng, mối má»t cÅ©ng không đục phá.†(Lc 12: 33) như Chúa Giêsu dạy không há» sai lầm. NghÄ©a là tiên và n ta phải tìm kiếmâ€Nước Thiên Chúa, còn các thứ kia Ngưá»i sẽ thêm cho†(Lc 12: 31). Các thứ kia là cÆ¡m ăn, áo mặc, nhà cá»a, xe cá»™, bảo hiểm sức khá»e… là những thứ cần thiết cho Ä‘á»i sống con ngưá»i bao lâu còn sống trên trần gian nà y. Và cầu xin Chúa ban cho những phương tiện sống cần thiết đó là điá»u chÃnh đáng và đẹp lòng Chúa.
Nhưng Ä‘iá»u cần thiết và quan trá»ng hÆ¡n là phải để hết tâm trà và o việc sống đạo cho có chiá»u sâu thá»±c sá»±, thể hiện cụ thể qua việc siêng năng cầu nguyện để nâng lòng trà lên vá»›i Chúa là cá»™i nguồn cá»§a má»i vinh phúc và giầu sang vÄ©nh cá»u. Tiếp đến, phải siêng năng lãnh nháºn các bà tÃch Thánh Thể và Hòa giải tức là năng tham dá»± Thánh lá»… để tâm hồn được nuôi dưỡng bằng lá»i Chúa và Mình Máu Chúa Kitô, là suối nguồn thông ban Æ¡n cứu độ cá»§a Chúa cho ta qua Giáo Há»™i, là Thân Thể Nhiệm mầu cá»§a Chúa Kitô trong trần gian.
Sau nữa, cÅ©ng cần thiết phải luôn chạy đến vá»›i Chúa qua bà tÃch Hòa giải để được tha thứ má»i tá»™i lá»—i vì yếu Ä‘uối con ngưá»i, trừ tá»™i phạm đến Chúa Thánh Thần, tức tá»™i hoà n toà n chối bá» Thiên Chúa và tình thương cá»§a Ngưá»i. (Mc 3: 29)
Thêm và o đó, phải hiệp thông trá»n vẹn vá»›i Giáo Há»™i thể hiện qua việc tuân thá»§ má»i giáo lý cúa Giáo Há»™i vá» hai lãnh vá»±c rất quan trá»ng là tÃn lý và luân lý. TÃn lý như tin có má»™t Thiên Chúa vá»›i Ba Ngôi Vị, tin Chúa Ngôi Hai có hai bản tÃnh là Thiên Chúa và là Con Ngưá»i tháºt..Luân lý như cấm phá thai, cấm thụ thai nhân tạo, và không được ly dị, không được mê tÃn dị Ä‘oan cá» bạc và mãi dâm…
Nếu không cầu nguyện và siêng năng lãnh nháºn các lợi Ãch thiêng liêng lá»›n lao qua các Bà TÃch Thánh Thể và Hòa giải và thi hà nh giáo lý cá»§a Giáo Há»™i, thì Ä‘á»i sống đức tin sẽ không thể tăng trưởng được. Và từ đó, cÅ©ng không giúp gia tăng lòng yêu mến Chúa và khao khát những sá»± trên trá»i mà háºu quả là chỉ còn mù quáng cháºy theo những quyến rÅ© cá»§a trần gian vá»›i Ä‘am mê tiá»n cá»§a và má»i thú vui vô luân vô đạo, là bá»™ mặt tháºt cá»§aâ€văn hóa sá»± chếtâ€Ä‘ang chi phối biết bao triệu con ngưá»i ở khắp nÆ¡i trên thế giá»›i tục hóa, phi luân và phi nhân hiện nay.
Tóm lại, là ngưá»i tÃn hữu Chúa Kitô trong Giáo Há»™i Công Giáo, tất cả Ä‘á»u được mong đợi sống đức tin, đức cáºy và đức mến cách thá»±c sá»± có chiá»u sâu để nói lên quyết tâm chá»n Chúa là m gia nghiệp, là ưu tiên nhất cho cuá»™c sống trên Ä‘á»i nà y để chống lại má»i quyến rÅ© vá» tiá»n bạc, danh lợi và vui thú bất chÃnh cá»§a trần gian hầu được cứu độ, được sống hạnh phúc vÄ©nh cá»u và đượcâ€thông phần bản tÃnh Thiên Chúa, sau khi đã thoát khá»i cảnh hư đốn do dục vá»ng gây ra trong trần gian nà y.â€Như Thánh Phêrô đã khuyên dạy. (2 Pr 1: 4).
—————————————-
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn.

