PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ TƯ TUẦN XXX THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (26/10/2016) – (Lc 13, 22-30) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ

“NGƯỜI TA SẼ TỪ ĐÔNG SANG TÂY ĐẾN DỰ TIỆC TRONG NƯỚC CHÚA”.
BÀI ĐỌC I: Ep 6, 1-9
“Không phải phụng sự loài người, nhưng là tôi tớ của Đức Kitô”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.
Hỡi những kẻ làm con cái, hãy vâng phục cha mẹ trong Chúa: đó là lẽ phải. Hãy thảo kính cha mẹ ngươi, đó là giới răn thứ nhất kèm theo lời hứa rằng “để ngươi được phần phúc và sống lâu dài trên địa cầu”.
Còn phần anh em là những kẻ làm cha mẹ, anh em chớ làm cho con cái anh em tức giận, nhưng hãy giáo dục chúng theo lời dạy bảo và khuyên răn của Chúa.
Hỡi những kẻ làm nô lệ, hãy vâng phục các chủ nhân, với lòng tôn sợ, kính nể, và chân thành như vâng phục Đức Kitô: không phải vâng phục chiếu lệ trước mắt, như để lấy lòng người ta, nhưng như những tôi tớ của Đức Kitô, tận tâm vâng theo thánh ý Thiên Chúa, hãy chí thú phục vụ, như phục vụ Thiên Chúa, chớ không phải loài người: vì biết rằng hễ ai làm điều gì lành, sẽ được Chúa ban trả sự lành, dầu kẻ ấy là nô lệ hay tự do. Phần anh em là những chủ nhân, anh em hãy cư xử như vậy đối với họ, chớ doạ nạt, vì biết rằng Chúa của họ cũng là Chúa của anh em ngự trên trời: Người không tây vị một ai.
Đó là lời Chúa.
ĐÁP CA: Tv 144, 10-11. 12-13ab. 13cd-14
Đáp: Chúa trung thành trong mọi lời Ngài phán (c. 13c).
Xướng: 1) Lạy Chúa, mọi công cuộc của Chúa hãy ca ngợi Chúa, và các thánh nhân của Ngài hãy chúc tụng Ngài, Thiên hạ hãy nói lên vinh quang nước Chúa, và hãy đề cao quyền năng của Ngài. – Đáp.
2) Để con cái loài người nhận biết quyền năng và vinh quang cao cả nước Chúa. Nước Ngài là nước vĩnh cửu muôn đời, chủ quyền Ngài tồn tại qua muôn thế hệ. – Đáp.
3) Chúa trung thành trong mọi lời Ngài phán, và thánh thiện trong mọi việc Ngài làm. Chúa nâng đỡ hết thảy những ai sa ngã, và cho mọi kẻ khòm lưng đứng thẳng lên. – Đáp.
ALLELUIA: Tv 118, 135
Alleluia, alleluia! – Xin tỏ cho tôi tớ Chúa thấy long nhan hiền hậu, và dạy bảo con những thánh chỉ của Chúa. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Lc 13, 22-30
“Người ta sẽ từ đông sang tây đến dự tiệc trong nước Chúa”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu rảo qua các đô thị và làng mạc, vừa giảng dạy vừa đi về Giêrusalem. Có kẻ hỏi Người rằng: “Lạy Thầy, phải chăng chỉ có một số ít sẽ được cứu độ?” Nhưng Người phán cùng họ rằng: “Các ngươi hãy cố gắng vào qua cửa hẹp, vì Ta bảo các ngươi biết: nhiều người sẽ tìm vào mà không vào được. Khi chủ nhà đã vào đóng cửa lại, thì lúc đó các ngươi đứng ngoài mới gõ cửa mà rằng: ‘Thưa ngài, xin mở cửa cho chúng tôi’. Chủ sẽ trả lời các ngươi rằng: ‘Ta không biết các ngươi từ đâu tới’. Bấy giờ các ngươi mới nói rằng: ‘Chúng tôi đã ăn uống trước mặt Ngài và Ngài đã giảng dạy giữa các công trường của chúng tôi’. Nhưng chủ sẽ trả lời các ngươi rằng: ‘Ta không biết các ngươi từ đâu mà tới, hỡi những kẻ làm điều gian ác, hãy lui ra khỏi mặt ta’.
Khi các ngươi sẽ thấy Abraham, Isaac, Giacóp và tất cả các tiên tri ở trong nước Thiên Chúa, còn các ngươi bị loại ra ngoài, nơi đó các ngươi sẽ khóc lóc nghiến răng. Và người ta sẽ từ đông chí tây, từ bắc chí nam đến dự tiệc trong nước Thiên Chúa. Phải, có những người sau hết sẽ trở nên trước hết, và những người trước hết sẽ nên sau hết”.
Đó là lời Chúa.
__________________________
BÀI PHÂN TÍCH (Lc 13, 22-30)
PHẦN MỞ ĐẦU:
Sau khi Chúa Giêsu nói với dân chúng 2 dụ ngôn về Nước Trời.
Có lẽ hình ảnh Ngài đưa ra quá quen thuộc và cũng quá ấn tượng: HẠT CẢI – NẮM MEN
+ Một hạt cải nhỏ bé trong các loại hạt mà sau này có thể phát triển thành một cây to lớn, cành lá xum xuê khiến cho chim trời có thể đến đó trú ngụ. Nước Trời cũng phát triển như vậy, khởi đầu từ rất bé nhỏ nhưng sau này sẽ lan ra cả thế giới
+ Tương tự một nắm men nhỏ bé có thể làm dậy cả 3 đấu bột, nói về sức mạnh nội tại của Nước Thiên Chúa, nước đó như là men sẽ làm dậy cả thế giới này.
Trong đám thính giả nghe Chúa Giêsu nói, có người lo lắng cho số phận của mình nên đột nhiên đặt câu hỏi: “Lạy Thầy, phải chăng chỉ có một số ít sẽ được cứu độ?”.
Câu hỏi rất tế nhị nhưng lộ rõ tính tò mò. Người này tế nhị vì không dám đặt thẳng câu hỏi: “Tôi có thể vào được Nước Trời không?”, nhưng hỏi: “Lạy Thầy, phải chăng chỉ có một số ít sẽ được cứu độ?”.
Hỏi câu này rất khôn ngoan, vì nếu Chúa Giêsu trả lời : “NHIỀU”, người này sẽ an tâm, vì người ta vào được thì mình cũng vào được.
Nếu Chúa Giêsu trả lời “ÍT”, thì anh ta sẽ vận dụng sự khôn ngoan với những mánh lới của người đời để vào hay để lách vào, như trong một xã hội đầy tham nhũng, hối lộ.
Dĩ nhiên với một câu hỏi tò mò như vậy, Chúa Giêsu không trả lời trực tiếp: Nhiều hay ít, mà Ngài chỉ nói: “”Các ngươi hãy cố gắng vào qua cửa hẹp, vì Ta bảo các ngươi biết: nhiều người sẽ tìm vào mà không vào được”.
Có nghĩa: CỬA VÀO NƯỚC TRỜI LÀ MỘT CỬA HẸP, mà người vào Nước Trời lại quá đông: từ Đông sang Tây, từ Bắc chí Nam. Mà thời gian đóng cửa đã ấn định, chứ không phải lúc nào cũng mở.
Chúa Giêsu khuyên mọi người: “Các ngươi hãy cố gắng vào qua cửa hẹp”. Coi chừng: “Khi chủ nhà đã vào đóng cửa lại, thì lúc đó các ngươi đứng ngoài mới gõ cửa”.
Như vậy, số người vào được Nước Trời : NHIỀU HAY ÍT, là tuỳ thuộc thái độ của mỗi người có muốn và nhiệt tình vào hay không, chứ không vì do yếu tố nào khác.
Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng (Lc 13, 22-30)
_____________________________
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU RẢO QUA CÁC ĐÔ THỊ VÀ LÀNG MẠC, VỪA GIẢNG DẠY VỪA ĐI VỀ GIÊRUSALEM”
Ngay câu đầu tiên của Bài Tin mừng, Luca cho chúng ta biết Chúa Giêsu và các môn đệ đang tiến về Giêrusalem. Hành trình được xuất phát từ Galilê, dọc theo sông Giocđan đến Giêricô, rồi từ đó leo núi lên Giêrusalem.
Trong cuộc hành trình này, Luca viết: “RẢO QUA CÁC ĐÔ THỊ VÀ LÀNG MẠC”.
Chúa Giêsu chỉ RẢO QUA mà không dừng lại ở bất cứ nơi nào, có nghĩa mọi đô thị và làng mạc đều in đậm dấu chân của Ngài và lời Ngài được loan báo khắp nơi. Chúa Giêsu chính là Người gieo giống trong dụ ngôn Người gieo giống mà Ngài đã kể cho dân chúng. Ngài đang gieo Lời Chúa khắp nơi.
Ngài đến Giêrusalem để bước vào cuộc Khổ nạn, đón nhận Chén đắng mà Chúa Cha giao phó. Như vậy, cuộc hành trình này không phải là cuộc du ngoạn êm ả như người ta đi hành hương, mà là cuộc hành trình đầy cam go, thử thách.
Chúa Giêsu tranh thủ những thời gian quý báu trên đường đi mà Luca nói: “VỪA GIẢNG DẠY VỪA ĐI VỀ GIÊRUSALEM”.
Nếu Chúa Giêsu “vừa đi vừa giảng dạy” thì thính giả của Ngài cũng “ VỪA ĐI VỪA NGHE”.
Như vậy tất cả đều chuyển động, không ai ở yên một chỗ.
Lời Chúa là Lời Hằng sống, “hằng sống” có nghĩa phải chuyển động chứ không im lìm bất động trong cõi chết. Lời Chúa luôn dõi theo con người và đồng hành với họ trong suốt cuộc đời này.
“CÓ KẺ HỎI NGƯỜI RẰNG: “LẠY THẦY, PHẢI CHĂNG CHỈ CÓ MỘT SỐ ÍT SẼ ĐƯỢC CỨU ĐỘ?”
Người này là ai? Luca không xác định. Thường trong những trường hợp như vậy, ta hiểu: Luca muốn đưa ra một người tiêu biểu để chính ông đặt vấn đề, và đó cũng là đại diện cho cả chúng ta.
Tại sao người này lại quan tâm đến số người được vào Nước Trời? Vì dân chúng và các môn đệ thường được nghe Chúa Giêsu nói về: Đường vào Nước Trời là một con đường rất hẹp, và cánh cửa vào Nước Trời cũng là CỬA HẸP.
Mà khi nói đến Đường hẹp, Cửa hẹp, thì ta phải hiểu nó không dành cho số đông, vì số đông thường chọn con đường rộng thênh thang, dễ dãi mà con đường đó lại dẫn đến sự chết. Như vậy, chỉ có số ít người chọn con đường này mà thôi.
Người hỏi câu này, có lẽ đang quan tâm đến số phận của anh ta và những người thân của anh ta. Liệu họ có được cứu độ không?
Đây cũng là câu hỏi phản ánh quan niệm của người Do Thái thời bấy giờ.
Theo họ: Chỉ có dân Do Thái mới được thừa hưởng lời hứa cứu độ vì đây là dân được Thiên Chúa chọn và đã ký giao ước với cha ông họ, nên số người được cứu độ sẽ rất ít so với còn lại của phần còn lại của thế giới.
Các giáo trưởng Do Thái đã dạy họ như vậy, cụ thể Giáo trưởng Méir viết: “Để trở nên một con cái của đời sau, phải cư ngụ trên đất nước Israel, nói tiếng Do Thái là ngôn ngữ thánh và sáng chiều đọc kinh Shema Israel”.
“NHƯNG NGƯỜI PHÁN CÙNG HỌ RẰNG: “CÁC NGƯƠI HÃY CỐ GẮNG VÀO QUA CỬA HẸP, VÌ TA BẢO CÁC NGƯƠI BIẾT: NHIỀU NGƯỜI SẼ TÌM VÀO MÀ KHÔNG VÀO ĐƯỢC”.
“NGƯỜI PHÁN CÙNG HỌ”
Chúa Giêsu không trả lời riêng cho người này, vì anh ta, theo Luca chỉ là người đại diện cho tất cả, và câu hỏi của anh cũng là suy nghĩ của nhiều người, nên Chúa Giêsu trả lời cho tất cả mọi người.
“NHIỀU NGƯỜI SẼ TÌM VÀO”.
Có nghĩa Nước Trời không chỉ dành cho người Do Thái mà còn cho mọi dân mọi nước.
Nhưng Chúa Giêsu cũng không trả lời cho biết có bao nhiêu người được cứu rỗi: Nhiều hay ít.
Tại sao lại quan tâm đến vấn đề đó. Vấn đề mà họ cần biết, đó là: “CÁC NGƯƠI HÃY CỐ GẮNG VÀO QUA CỬA HẸP”.
Lý do Chúa Giêsu đưa ra là: “VÌ TA BẢO CÁC NGƯƠI BIẾT: NHIỀU NGƯỜI SẼ TÌM VÀO MÀ KHÔNG VÀO ĐƯỢC”. Có nghĩa nhiều người muốn vào Nước Trời, ai cũng khao khát như vậy, nhưng họ chỉ thích tìm con đường dễ dãi cho mình mà không dám bước vào Cửa hẹp.
Cừa vào Nước Trời chỉ có một mà thôi, mặc dù “con đường nào cũng dẫn đến La Mã”, con đường nào cũng dẫn đến Cánh cửa đó, vì đường nên thánh có rất nhiều. Chúa Giêsu đã chẳng rao giảng Tám mối phúc đó sao! Ngoài Tám mối phúc đó còn rất nhiều mối phúc khác mà các sách Tin mừng đã đề cập. Nhưng khi Cánh cửa đóng lại, họ sẽ không được vào.
Như vậy, vấn đề không phải là số người được cứu rỗi nhiều hay ít, mà là ta có dám bước vào Cửa hẹp không? Nếu ta dám bước vào cửa hẹp, dám thực thi Lời Chúa dạy: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI, thì ta sẽ nằm trong số người được cứu rỗi.
“KHI CHỦ NHÀ ĐÃ VÀO VÀ ĐÓNG CỬA LẠI, THÌ LÚC ĐÓ CÁC NGƯƠI ĐỨNG NGOÀI MỚI GÕ CỬA MÀ RẰNG: ‘THƯA NGÀI, XIN MỞ CỬA CHO CHÚNG TÔI’. CHỦ SẼ TRẢ LỜI CÁC NGƯƠI RẰNG: ‘TA KHÔNG BIẾT CÁC NGƯƠI TỪ ĐÂU TỚI’.
Cánh cửa đã hẹp rồi, nhưng oái oăm thay: Không phải lúc nào cũng mở, mà nó sẽ đóng lại vào thời điểm Chúa Cha đã ấn định, khi nó bị đóng lại thì vô phương cứu chữa. “Không có chuyện hối lộ, đút lót nhé!”
Chúa Giêsu muốn cảnh báo chúng ta biết rằng: Bước vào Cửa hẹp là một chuyện, nhưng còn phải BƯỚC VÀO CHO KỊP LÚC, đừng để đến lúc Cửa bị đóng lại, thì ta phải đứng ở ngoài, coi như bị loại bỏ, không được cứu rỗi.
Vấn đề là: BAO GIỜ CỬA ĐÓNG LẠI?
Đó là lúc Chúa gọi chúng ta về, nói nôm na là giờ chết của mỗi người, giờ chết của vũ trụ (tận thế) . Khi chúng ta tắt thở, từ giã cuộc đời này đó là lúc cánh cửa Nước Trời đóng lại, chúng ta đành rơi vào số phận của kẻ đứng ngoài gõ cửa, nhưng Cửa vẫn không mở ra.
Như vậy, ta phải hiểu: nếu khi còn sống trên trần gian, ta luôn sống theo lời Chúa dạy: Mến Chúa – Yêu người, là ta đã vào Nước Trời rồi, vào Nước Trời ngay khi còn sống, để đến giờ chết khi cửa đóng lại, ta đã ở trong đó rồi.
Cái chết đến với mỗi người thật bất ngờ, sửng sốt, nhiều người nghĩ rằng Thiên Chúa quá tàn nhẫn. Không phải vậy, vì Thiên Chúa luôn ban cho ta đủ thời gian và cơ hội để ta trở về với Ngài, nhưng ta cứ thích sống trong tình trạng ù lì, vì nghĩ rằng giờ chết còn xa lắm nên cứ thong thả.
“’THƯA NGÀI, XIN MỞ CỬA CHO CHÚNG TÔI’. CHỦ SẼ TRẢ LỜI CÁC NGƯƠI RẰNG: ‘TA KHÔNG BIẾT CÁC NGƯƠI TỪ ĐÂU TỚI’.
Cho dù ta đã đi vào con đường hẹp, nhưng lại không kịp lúc để khi cánh cửa đóng lại, ta sẽ bị rơi vào số phận của kẻ đứng ngoài, cho dù ta có gõ cửa để xin vào, lúc đó ta chỉ được nghe một câu nói thật lạnh lùng: ‘TA KHÔNG BIẾT CÁC NGƯƠI TỪ ĐÂU TỚI’.vì giờ dành cho ân sủng và yêu thương đã hết, bây giờ chỉ còn lại sự công bằng, phán xét mà thôi.
“BẤY GIỜ CÁC NGƯƠI MỚI NÓI RẰNG: ‘CHÚNG TÔI ĐÃ ĂN UỐNG TRƯỚC MẶT NGÀI VÀ NGÀI ĐÃ GIẢNG DẠY GIỮA CÁC CÔNG TRƯỜNG CHÚNG TÔI’. NHƯNG CHỦ SẼ TRẢ LỜI CÁC NGƯƠI RẰNG: ‘TA KHÔNG BIẾT CÁC NGƯƠI TỰ ĐÂU MÀ TỚI, HỠI NHỮNG KẺ LÀM ĐIỀU GIAN ÁC, HÃY LUI RA KHỎI MẶT TA’.
Khi cánh cửa đóng lại và bị đứng ở ngoài như vậy, người ta sẽ cố nài nỉ lòng thương xót của Thiên Chúa. Người ta sẽ viện dẫn một số lý do để biện minh cho câu nói của Thiên Chúa: “’TA KHÔNG BIẾT CÁC NGƯƠI TỪ ĐÂU TỚI’.
Làm sao Ngài lại không biết, vì “’CHÚNG TÔI ĐÃ ĂN UỐNG TRƯỚC MẶT NGÀI VÀ NGÀI ĐÃ GIẢNG DẠY GIỮA CÁC CÔNG TRƯỜNG CHÚNG TÔI’.
Nhưng câu trả lời của Chúa vẫn là: “’TA KHÔNG BIẾT CÁC NGƯƠI TỰ ĐÂU MÀ TỚI”.
Và còn thêm sự phũ phàng nữa: “HỠI NHỮNG KẺ LÀM ĐIỀU GIAN ÁC, HÃY LUI RA KHỎI MẶT TA”. Không những Chúa không mở cửa mà Ngài còn xua đuổi thẳng thừng, vì đó là những con người làm điều gian ác, xứng đáng bị như vậy.
“KHI CÁC NGƯƠI SẼ THẤY ABRAHAM, ISAAC, GIACÓP VÀ TẤT CẢ CÁC TIÊN TRI Ở TRONG NƯỚC THIÊN CHÚA, CÒN CÁC NGƯƠI BỊ LOẠI RA NGOÀI, NƠI ĐÓ CÁC NGƯƠI SẼ KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG. VÀ NGƯỜI TA SẼ TỪ ĐÔNG CHÍ TÂY, TỪ BẮC CHÍ NAM ĐẾN DỰ TIỆC TRONG NƯỚC THIÊN CHÚA”
Nếu người Do Thái tự hào họ là dân Chúa chọn, có Tổ phụ là “ABRAHAM, ISAAC, GIACÓP” và chỉ có người Do Thái mới được cứu độ, thì Luca đã mạnh dạn đánh thẳng vào lòng tự hào đó.
Có thể nói đây là cái tát nảy lửa cho dân Do Thái thức tỉnh: Vì họ sẽ bị loại ra ngoài trong khi chính họ nhìn thấy “ABRAHAM, ISAAC, GIACÓP VÀ TẤT CẢ CÁC TIÊN TRI Ở TRONG NƯỚC THIÊN CHÚA”. Họ là con cháu Abraham nhưng lại bị loại ra ngoài, thật cay đắng và tức tưởi.
Số phận của người bị loại ra ngoài được Luca mô tả: “SẼ KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG”. Đó là cụm từ nói về Hoả ngục, vì ở đó người ta chỉ còn cay cú, nghiến răng nguyền rủa Thiên Chúa và chính mình, nguyển rủa mãi mãi.
Người Do Thái còn cay đắng hơn nữa khi chứng kiến: “NGƯỜI TA SẼ TỪ ĐÔNG CHÍ TÂY, TỪ BẮC CHÍ NAM ĐẾN DỰ TIỆC TRONG NƯỚC THIÊN CHÚA”.
Như vậy mọi dân, mọi nước từ Đông chí Tây được vào dự tiệc trong Nước Thiên Chúa, trong khi chính họ là dân Chúa chọn lại bị loại ra ngoài.
“PHẢI, CÓ NHỮNG NGƯỜI SAU HẾT SẼ TRỞ NÊN TRƯỚC HẾT VÀ NHỮNG NGƯỜI TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”
“NGƯỜI TRƯỚC HẾT”, cụm từ ám chỉ dân tộc Do Thái, họ là những người được thừa hưởng lời hứa. Thiên Chúa đã kêu gọi họ trước nhất.
“NGƯỜI SAU HẾT”, ám chỉ đến dân ngoại và chúng ta, họ cũng được thừa hưởng Lời hứa, nhưng thừa hưởng đức tin do các Tông đồ truyền lại.
Câu nói của Chúa Giêsu được nhắc đến nhiều lần trong các sách Tin mừng, đó là một chân lý bất di bất dịch, có một sự đảo ngược đầy kịch tính trong Nước Trời: “NGƯỜI SAU HẾT SẼ TRỞ NÊN TRƯỚC HẾT VÀ NHỮNG NGƯỜI TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”.
Vậy người Do Thái phải loại bỏ khỏi mình sự tự hào và kiêu ngạo mà họ đang mang trong người mà hãy trở về với Tin mừng.
Và cũng cảnh báo cho chúng ta, coi chừng chúng ta là người sau hết và mãi là người sau hết.
Nếu trong tình yêu: “Ta luôn là người đến sau, mãi mãi là người đến sau”.
Coi chừng cả trong Nước Trời: ta cũng là người sau hết, ta không thể thành người trước hết, khi ta không dám can đảm sống Lời Chúa dạy và không dám bước vào Cửa hẹp.
Lạy Chúa Giêsu, cảm tạ Chúa đã nâng đỡ chúng con trên hành trình Nước Trời. Xin cho chúng con quyết tâm đi qua cửa hẹp mà đón nhận Nước Trời, qua việc chiến đấu liên lỉ với con người ích kỷ của mình
Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.