PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ BA TUẦN XXX THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (25/10/2016) – (Lc 13, 18-21) – THÁNG MÂN CÔI KÍNH ĐỨC MẸ

DỤ NGÔN NƯỚC TRỜI.
“HẠT CẢI MỌC LÊN VÀ TRỞ THÀNH MỘT CÂY TO”.

BÀI ĐỌC I: Ep 5, 21-33
“Mầu nhiệm này thật lớn lao; trong Đức Kitô và trong Hội Thánh”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.

Anh em thân mến, anh em hãy phục tùng nhau trong sự kính sợ Đức Kitô. Người vợ hãy phục tùng chồng mình, như đối với Chúa: vì chồng là đầu người vợ, như Đức Kitô là đầu Hội Thánh: chính Người là Đấng Cứu Chuộc thân thể mình. Nhưng như Hội Thánh phục tùng Đức Kitô thể nào, thì người vợ cũng phục tùng chồng mình trong mọi sự như vậy.

Hỡi những người làm chồng, hãy yêu thương vợ mình, như Đức Kitô yêu thương Hội Thánh và phó mình vì Hội Thánh để thánh hoá Hội Thánh, khi Người dùng nước và lời hằng sống rửa sạch Hội Thánh, ngõ hầu bày tỏ cho mình một Hội Thánh vinh quang, không vết nhơ, không nhăn nheo, hay phải điều gì khác tương tự, nhưng thánh thiện và vẹn tuyền.

Cũng thế, người chồng phải yêu thương vợ mình như chính thân mình. Ai yêu thương vợ mình, là yêu thương chính mình. Vì không ai ghét thân xác mình bao giờ, nhưng nuôi dưỡng và nâng niu nó, như Đức Kitô đối với Hội Thánh: vì chúng ta là chi thể của thân xác Người, do xương thịt Người. “Bởi thế, người ta lìa bỏ cha mẹ mình mà kết hợp với vợ mình: và cả hai nên một thân xác”. Mầu nhiệm này thật lớn lao, tôi muốn nói về Đức Kitô và Hội Thánh. Dù sao, mỗi người trong anh em hãy yêu vợ như bản thân mình, còn vợ thì hãy kính sợ chồng.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 127, 1-2. 3. 4-5
A+B=Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa (c. 1a).

A=Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người. Công quả tay bạn làm ra, bạn được an hưởng, bạn được hạnh phúc và sẽ gặp may.
B=Hiền thê bạn như cây nho đầy hoa trái, trong gia thấy nội cung nhà bạn, con cái bạn như những chồi non của khóm ô liu, ở chung quanh bàn ăn của bạn.
A=Đó là phúc lộc dành để cho người biết tôn sợ Thiên Chúa. Nguyện Thiên Chúa từ Sion chúc phúc cho bạn, để bạn nhìn thấy cảnh thịnh đạt của Giêrusalem, hết mọi ngày trong đời sống của bạn.
A+B=Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa (c. 1a).

ALLELUIA: Tv 118, 34
-Lạy Chúa, xin giáo huấn con, để con tuân cứ luật pháp của Chúa và để con hết lòng vâng theo luật đó. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 13, 18-21
“Hạt cải mọc lên và trở thành một cây to”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán rằng: “Nước Thiên Chúa giống như cái gì? Và Ta sẽ so sánh nước đó với cái gì? Nước đó giống như hạt cải mà người kia lấy gieo trong vườn mình. Nó mọc lên và trở thành một cây to, và chim trời đến nương náu trên ngành nó”.

Người lại phán rằng: “Ta sẽ so sánh Nước Thiên Chúa với cái gì? Nước đó giống như tấm men mà người đàn bà kia lấy bỏ vào ba đấu bột, cho tới khi tất cả khối đều dậy men”.

Đó là lời Chúa.
________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Lc 13, 18-21)

PHẦN MỞ ĐẦU:

Nếu độc giả đọc các sách Tin mừng sẽ nhận ra điều này:

Khi Chúa Giêsu sai các môn đệ đi truyền giáo, Ngài luôn ban cho các ông một sứ điệp, đó là: “NƯỚC TRỜI ĐÃ GẦN ĐẾN”.

Sứ điệp rất ngắn gọn chỉ có vài từ, và ngày hôm nay các Chứng nhân Tin mừng cũng chỉ rao giảng như vậy, chứ không thêm điều gì khác.

Nhưng nếu trong đám thính giả ngồi nghe, có người thắc mắc đặt câu hỏi:

“NƯỚC TRỜI LÀ GÌ?”.

Chắc chắn chúng ta sẽ lúng túng không thể trả lời được, Nước Trời là cái gì chúng ta cũng không biết, vì Nước Trời là đối tượng chúng ta chỉ cảm nhận chứ không để diễn tả. Nếu ta không biết thì làm sao ta có thể rao giảng. Thật nghịch lý!

Chúng ta chỉ có thể cảm nhận, chứng tỏ Nước trời có thật, vì người ta không thể cảm nhận cái mà nó không có.

Nhưng chúng ta không thể diễn tả vì đó là một THỰC TẠI SIÊU HÌNH, không thể thấy bằng mắt thường.

Ta không thể nói Nước Trời ở đây hay ở kia, nó rộng bao nhiêu, chạy từ đâu đến đâu, thể chế chính trị là gì,…

Trong Bài Tin mừng hôm nay (Lc 13, 18-21) được bắt đầu bằng một câu hỏi của Chúa Giêsu, Luca viết: “Nước Thiên Chúa giống như cái gì? Và Ta sẽ so sánh nước đó với cái gì?”

Như vậy Chúa Giêsu cũng không định nghĩa trực tiếp Nước Trời là gì, mà Ngài nói: “GIỐNG NHƯ CÁI GÌ?”, có nghĩa Chúa Giêsu sẽ dùng dụ ngôn để nói về Nước Trời, tức dùng hình ảnh đời thường để so sánh nó cho người đương thời hiểu.

Bài Tin mừng của Luca hôm nay (Lc 13, 18-21) đề cập đến 2 dụ ngôn cùng lúc:

+ DỤ NGÔN HẠT CẢI (Lc 13, 18 – 19)
+ DỤ NGÔN NẮM MEN TRONG BỘT (Lc 13, 20 – 21).

Phong cách của Luca khác hẳn với Matthêu.

+ Ở Matthêu, ông dành hẳn Chương 13 để đúc kết các dụ ngôn về Nước Trời, mà Chúa Giêsu đã dùng trong suốt thời gian rao giảng Nước Thiên Chúa.. Trong Chương 13, Matthêu đã liệt kê 07 dụ ngôn sau đây:

1/. Du ngôn Người gieo giống.
2/. Dụ ngôn Cỏ lùng.
3/. Dụ ngôn Hạt cải.
4/. Dụ ngôn Men trong bột.
5/. Dụ ngôn Kho báu và Ngọc quý (được kể là 2 dụ ngôn).
6/. Dụ ngôn Chiếc lưới.

+ Còn ở Luca, ông không tổng kết như vậy, mà chỉ đề cập đến các dụ ngôn về Nước Trời tuỳ từng thời điểm nó xuất hiện. Vì thế hôm nay ta chỉ gặp 2 dụ ngôn thôi.

Chúng ta bắt đầu đi vào bài Tin mừng:
_____________________________

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN RẰNG: “NƯỚC THIÊN CHÚA GIỐNG NHƯ CÁI GÌ? VÀ TA SẼ SO SÁNH NƯỚC ĐÓ VỚI CÁI GÌ?”.

Chúa Giêsu đang lưỡng lự và cân nhắc khi nói về Nước Thiên Chúa (Nước Trời), vì Ngài dùng ngôn ngữ của con người để diễn tả một thực tại cao siêu cho người đương thời hiểu.

Ngôn ngữ con người làm sao có thể diễn tả được, vì nó rất hạn chế và nghèo nàn, ngay những gì thuộc về con người như tình yêu – đau khổ – hoan hỉ,… ngôn ngữ con người còn chưa diễn tả được thì làm sao nó diễn tả được những thực tại cao siêu mà con người không nhìn thấy.

Vì thế Chúa Giêsu mới nói: “NƯỚC THIÊN CHÚA GIỐNG NHƯ CÁI GÌ? VÀ TA SẼ SO SÁNH NƯỚC ĐÓ VỚI CÁI GÌ?”, có nghĩa Ngài sẽ dùng cái gì mà mọi người đã biết để nói về nước Thiên Chúa, có nghĩa dùng dụ ngôn.

Độc giả nên chú ý, Luca dùng từ rất chuẩn xác, ông viết: “GIỐNG NHƯ CÁI GÌ?”, chứ ông không viết : “LÀ CÁI GÌ?”.

Có nghĩa: hình ảnh Chúa Giêsu sắp dùng chỉ diễn tả một khía cạnh nào đó về Nước Trời mà thôi, chứ Nước Trời không phải là như vậy.

“NƯỚC THIÊN CHÚA GIỐNG NHƯ CÁI GÌ?”

Nước Thiên Chúa là một THỰC TẠI SIÊU HÌNH:

+ “Siêu hình”: Có nghĩa chúng ta không thể thấy nó bằng mắt thường, nó ở đâu và như thế nào? Rộng lớn bao nhiêu? Không ai biết.

+ “Thực tại”: Nghĩa là có thực. Mặc dù ta không thấy Nước Thiên Chúa nhưng với con mắt đức tin, chúng ta vẫn xác tín Nước đó đang hiện diện, không ở đâu xa mà là ở ngay chính đây, trong tâm hồn của mỗi người chúng ta. Vì Thiên Chúa là Tình yêu nên Nước Thiên Chúa cũng là Nước tình yêu. Vậy bất cứ nơi nào có tình yêu ngự trị, thì ở đó có Nước Thiên Chúa.

Vì Nước Thiên Chúa là một thực tại siêu hình, nên để diễn tả cho dân chúng hiểu, Chúa Giêsu phải dùng một hình ảnh để so sánh, vì thế Ngài nói: “Nước Thiên Chúa giống như cái gì? Và Ta sẽ so sánh nước đó với cái gì?Chúa Giêsu nói tiếp:

“NƯỚC ĐÓ GIỐNG NHƯ HẠT CẢI MÀ NGƯỜI KIA LẤY GIEO TRONG VƯỜN MÌNH. NÓ MỌC LÊN VÀ TRỞ THÀNH MỘT CÂY TO, VÀ CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU TRÊN NGÀNH NÓ”.

“NƯỚC ĐÓ GIỐNG NHƯ HẠT CẢI MÀ NGƯỜI KIA LẤY GIEO TRONG VƯỜN MÌNH”

Khi cầm hạt cải trong tay, ta chỉ thấy nó là một hạt rất nhỏ có màu nâu, nhưng trong hạt đó chứa biết bao là lá, là cành và rễ của nó, mà chúng ta không thấy, không nghĩ tới, tất cả đã được lập trình sẵn trong đó mà sau này sẽ bung ra.

Hạt cải bên Palestine không phải là hạt sinh rau cải như ở Việt Nam, nó có thể trở thành cây lớn, cao đến vài thước và cành lá xum xuê, chim trời có thể trú ngụ trên đó..

Vấn đề ở đây là “NGƯỜI KIA LẤY GIEO TRONG VƯỜN MÌNH”, có nghĩa chính Thiên Chúa đã gieo mầm Nước Trời trong lòng ta ngay từ lúc ta sinh ra, chứ Ngài không gieo ở một nơi không có địa chỉ.

Khác với Dụ ngôn Người gieo giống. Hạt giống được gieo vãi khắp nơi với 4 miền đất. Hạt cải ở đây được gieo ngay trong lòng ta rồi. Như vậy, hình ảnh Thiên Chúa được khắc sâu vào lòng ta khi ta xuất hiện trên mặt đất này, và cuộc đời ta phải làm sao cho hạt cải đó được lớn lên.

HẠT CẢI TRƯỚC KHI THÀNH CÂY PHẢI MỤC NÁT ĐI; NẾU KHÔNG NÓ SẼ TRƠ TRỌI MỘT MÌNH.

Nước Thiên Chúa cũng thế: Để có thể lan rộng, cần có những con người sẵn sàng chấp nhận đau khổ, chịu mục nát để cho Nước Chúa được mau đến.

Chính Chúa Giêsu đang trên hành trình tiến về Giêrusalem, Ngài cũng mang thân phận của hạt cải chịu mục nát để Công trình Cứu chuộc được hoàn thành, để Thánh ý Chúa Cha được thực hiện.

“NÓ MỌC LÊN VÀ TRỞ THÀNH MỘT CÂY TO, VÀ CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU TRÊN NGÀNH NÓ”

Hạt cải bé nhỏ nhưng có tiềm năng thành cây lớn: Giống như một hạt cải bé nhỏ nhưng Thiên Chúa đã cho nó một tiềm năng để trở thành cây lớn;

Tiềm năng được ban cho để sinh lợi cho Thiên Chúa, chứ không ích kỷ giữ cho mình. Như cây cải cung cấp chỗ ở cho chim trời, con người cũng phải dùng ơn thánh Thiên Chúa ban để bảo vệ những người yếu ớt bé nhỏ, chứ không chỉ biết lo lắng cho mình. Nếu ai cũng chỉ biết vun xới cho mình thì Nước Thiên Chúa lan tràn thế nào được?

Nước Thiên Chúa cũng vậy, khởi sự từ một nhóm người Do-Thái bé nhỏ hay từ Nhóm Mười Hai, nay đã chiếm khoảng 1/5 dân số thế giới và vẫn còn đang tiếp tục lan rộng cho đến tận cùng trái đất.

“NGƯỜI LẠI PHÁN RẰNG: “TA SẼ SO SÁNH NƯỚC THIÊN CHÚA VỚI CÁI GÌ? NƯỚC ĐÓ GIỐNG NHƯ TẤM MEN MÀ NGƯỜI ĐÀN BÀ KIA LẤY BỎ VÀO BA ĐẤU BỘT, CHO TỚI KHI TẤT CẢ KHỐI ĐỀU DẬY MEN”.

Chúa Giêsu lại dùng một hình ảnh nữa nói về Nước Thiên Chúa.

Độc giả chú ý đến cụm từ “BA ĐẤU BỘT”, chứ không phải “ MỘT ĐẤU BỘT”.

Nắm men đã nhỏ rồi chỉ nằm gọn trong lòng bàn tay mà bây giờ còn phải chia làm 3 để vùi vào 3 đấu bột, đủ cho thấy sức mạnh nội tại của men làm dậy bột nó mạnh thế nào.

Men là một tác nhân, chất lên men, được cho vào khối bột để gây nên sự nở cho bột. Với chỉ một nắm men, nhưng được vùi trong cả ba thúng bột, chứ không phải một thúng, và cả ba đều dậy men. Như vậy có một sự biến đổi sâu xa, biến đổi tận căn, trước đó bột vẫn là bột, nhưng khi được ủ men, bột sẽ trở thành men.

“CHO TỚI KHI TẤT CẢ KHỐI ĐỀU DẬY MEN”

Nắm men tuy bé nhỏ nhưng lại có tiềm năng làm nổi ba thúng bột: Giống như hạt cải bé nhỏ, Thiên Chúa cũng cho men một tiềm năng để làm dậy những khối bột lớn. Và cũng tương tự như thế về Nước Thiên Chúa.

Như vậy, những ai ở trong Nước Thiên Chúa cũng phải ý thức: Mình phải là men để biến đổi môi trường mình sống. Phải là men, có nghĩa phải làm chứng nhân cho người xung quanh bằng đời sống của mình. Nếu ai cũng ý thức được như vậy, người này làm men cho người kia, cứ tiếp tục như thế Nước Thiên Chúa sẽ được rộng mở, tất cả thế giới sẽ được dậy men..

CHÍNH THIÊN CHÚA LÀ TÁC NHÂN BÊN TRONG:

Nhưng hạt cải không tự động nẩy mầm, nắm men không tự động làm bột dậy lên, phải có tác nhân nào bên trong mới làm cho nó có khả năng này, tác nhân đó, chính là Thiên Chúa. Nếu không có Ngài thì hạt cải muôn đời vẫn là hạt cải, nắm men cũng chẳng làm gì được với thúng bột.

Muốn sinh hiệu quả, hạt cải phải được “gieo xuống” lòng đất và nắm men phải được “vùi vào” thúng bột.

Chính Thiên Chúa mới là tác nhân chính làm cho hạt nảy mầm và làm dậy thúng bột, còn nỗ lực của chúng ta là cộng tác vào Công trình của Ngài. Thiên Chúa luôn cần đến sự cộng tác của mỗi chúng ta để làm cho Nước Thiên Chúa phát triển và lớn mạnh để cả nhân loại được đón nhận Tin mừng hầu biến đổi thế giới này.

Như Thánh Phaolô trong Thư thứ I Côrintô đã viết: “Tôi trồng. Apollo tưới. Nhưng Thiên Chúa mới làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6).

Tóm lại:

Ý NGHĨA DỤ NGÔN HẠT CẢI & MEN TRONG BỘT:

Dụ ngôn nêu bật lên 2 ý nghĩa về Nước Trời:

a/ Nhỏ trở thành lớn;
b/ Quá trình phát triển tuy âm thầm nhưng chắc chắn.

Lạy Chúa, xin cho con làm men, làm muối ướp cho mặn đời. Vì con muốn đem Tin Mừng đi khắp nơi.

Amen.
_______________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.