Tác vụ Từ thiện nhân đạo_Lm FX. Thượng

Cách loan báo chân lý �ức Giêsu Nazareth hữu hiệu nhâ�t đo� là sô�ng thiên đường ngay tại nhân thê�. Thiên đường là hạnh phu�c, hạnh phu�c co� được nhờ tình yêu. Việc đo� co� thể thực hiện được khi các Kitô hữu, với tư cách là cộng đoàn, ra sức giúp đỡ, săn sóc và làm “thay hình đổi dạng� những nơi khốn cùng, đau khổ, lúc đó, h� đang “giảng không l�i� cách có hiệu quả nhất.

Những thuyê�t giảng bâ�t tận v� ý nghĩa thập giá phải được chư�ng minh qua cung ca�ch phục vụ. Khi Gia�o hội cu�i xuô�ng giúp đỡ tha nhân, thương cảm, tha thư� và không xe�t đoa�n tội nhân mơ�i thật là một chứng tá sống động của ni�m tin Kitô giáo. Những ngư�i đương th�i, tuy không phải là Kitô hữu, đ�u nhìn nhận các hoạt động này có tính thuyết phục cao. Còn đối với chính các Kitô hữu, đó chính là tác vụ, một tác vụ rao giảng ơn cứu độ đã khởi sự ngay từ cuộc sống này, vì lẽ sự nghèo khổ, khốn cùng, tang tóc và sự chết đã được tình yêu biến đổi, tình yêu từ trên cao thành người, sô�ng kiê�p con người, dạy con người biê�t yêu và nâng con người lên tình yêu cao siêu.

Nê�u một xã hội Kitô ho�a được thâ�m nhuần tình yêu trong mọi cung ca�ch hành xử thì đa�ng thán phục biê�t bao. Tự thời sơ khai, ngư�i Kitô hữu đã dùng ti�n của h� để nâng đỡ và chôn cất những ngư�i nghèo, chu cấp cho ngư�i mồ côi góa bụa, ngư�i không có trợ cấp, ngư�i rơi vào hoàn cảnh khốn cùng hoặc những Kitô hữu, vì đức tin, phải chấp nhận những công việc nặng nh�c, phải bị lưu đày hoặc tù ngục. Một khởi xướng mang chi�u kích xã hội và một tình yêu đồng loại có ý nghĩa luân lý và tôn giáo như thế là đi�u không có trong th�i văn minh cổ đại.

Hoạt động từ thiện xuâ�t pha�t từ sự cảm thương của những ca� nhân co� tâm hồn quảng đại, nhưng đôi khi, lòng từ thiện â�y không kiểm soa�t được việc phân chia bình đẳng hoặc đến sự khốn khổ thực sự, và nếu có, chỉ là cho những ngư�i dễ thương hay thấy “thích hợp� với h� mà thôi. Cũng co� thể, làm từ thiện để quảng ca�o hình ảnh, để gây tiê�ng vang, hoặc để thu phục nhân dân về phi�a mình vơ�i y� đồ ha�o danh, tư lợi, vị kỷ.

Trong truyền thô�ng của mình, Hội Tha�nh Kitô khởi thủy đã xem công việc phục vụ người nghèo, xoa dịu những tâm hồn đau khổ, chữa lành nội tâm là ta�c vụ linh thiêng không ta�ch rời vơ�i Tin Mừng. No�i ca�ch kha�c, từ thiện là thể hiện lòng thương xo�t co� tính cách bắt buộc mà không được đặt đi�u kiện nào.

Chính những thực hành mang chi�u kích xã hội này – thực hành Tình Yêu – mang lại một lợi i�ch sâu xa cho hạt giô�ng Tin Mừng – Lời Tình Yêu – làm m�i ngư�i ngạc nhiên. Athennagore, một Kitô hữu gốc Hy Lạp thế kỷ II viết: “Nơi chúng tôi, các bạn có thể thấy những ngư�i thất h�c, thợ thủ công và goá phụ, những ngư�i chắc chắn không thể dùng l�i để diễn tả những thiện hảo của Kitô giáo, nhưng nhất định có thể chứng t� đi�u đó bằng hành động; bởi vì h� không chỉ nói, nhưng t� cho m�i ngư�i thấy những hành động tốt: Không trả đũa khi bị đánh đập, không kiện cáo khi bị bóc lột, giúp đỡ những ai kêu xin h�, và yêu ngư�i đồng loại như chính mình vậy�.

Tác vụ nơi đ�i sống hằng ngày là thế. Nếu các Kitô hữu trung thành với bổn phận thực hành cụ thể để thể hiện ni�m tin của mình, cả trong những lúc khủng hoảng cực độ, thì chính h� sẽ “nổi bật hơn� so với những ngư�i chung quanh – vốn không biết đến những bổn phận như thế.

Việc thực hành đư�c ba�c a�i trong xã hội là giải pháp thực tế được khởi hứng bởi tình yêu. Việc phục vụ nhau, tức tác vụ, làm biến đổi mặt đất cho thấy là ơn cứu độ đã bắt đầu, chứ không chỉ là một dấu chỉ của ơn cứu độ. Khi cảm nhận việc cư�u tê� không mang thương hiệu, không đa�nh bo�ng tên tuổi ca� nhân, không đặt điều kiện, không kiểm soa�t thủ tục, không phân loại, mơ�i co� thể một tính cách cao cả và như thế tiê�ng no�i của tình yêu mơ�i thực sự được vang lên. Nê�u không, đo� chỉ là trò quảng ca�o hê�t sư�c tầm thường hay một “phi vụ� tinh thần “siêu lợi nhuận�.

Bởi vậy, thực thi đư�c ba�c a�i là tác vụ xe�t như một tiêu chuẩn của Giáo hội và là bản chất của ngư�i Kitô hữu, song song với tiêu chuẩn đạo lý Kinh Tha�nh và ti�n ly�. �ạo không chỉ bằng đức tin, mà bằng cả đ�i sống đư�c a�i nữa.

Tác vụ giúp đỡ những ngư�i nghèo khổ không phải chỉ là một việc nhân đạo “đ�i thư�ng�. Chẳng mâ�y khi được vinh danh, không kê khai thành ti�ch vơ�i đời, Giáo hội thi hành ta�c vụ nhân đạo và từ thiện vì trong những kẻ nghèo kho�, thiê�u đo�i, đau đơ�n, bâ�t hạnh, Gia�o hội gặp gỡ �ức Kitô, �â�ng Cư�u �ộ Duy Nhâ�t. Việc �ức Kitô hiện diện nơi những ngư�i nghèo thư�ng bị lãng quên, vì thế việc phục vụ tương xứng cũng thư�ng bị lãng quên. Trươ�c những trào lưu “thành ti�ch� và từ thiện kiểu “loa pho�ng thanh� thì Hội tha�nh chọn ca�ch hiện diện âm thầm giữa người đau khổ để không chỉ cho họ ăn uô�ng mà còn trò chuyện vơ�i họ, tôn tr�ng phẩm gia� của họ và tha�nh ho�a họ trong Tình Yêu. Ta�c vụ từ thiện khinh thư�ng những ngư�i hèn kém là phủ nhận phẩm giá con người. Hãy nhìn kỹ những ngư�i đang đau khổ đang hiện diện chung quanh, lúc ấy sẽ khám phá ra phẩm giá của h�: h� phần nào là hiện thân của �ấng Cứu độ.

Bởi vậy, việc từ thiện nhân đạo Kitô gia�o không phải là hoạt động xã hội nhân đạo mang ti�nh ca�ch thương hại mà chă�c chă�n là “tác vụ phục vụ �ức Kitô�. Chi�nh Thiên Chu�a – Tình yêu khao kha�t tình yêu – được hiện thân trong những ngư�i nghèo khó, bâ�t hạnh vẫn còn cần đến sự giúp đỡ. Hội Tha�nh ân cần cu�i mình xuô�ng trên vê�t thương của bệnh nhân, rửa chân cho tù nhân trọng phạm một ca�ch xa�c ti�n và mạnh mẽ vì Hội Tha�nh tin: �ức Kitô được mặc y phục trong những ngư�i nghèo khổ, được thăm viếng trong những kẻ yếu đau, được nuôi dưỡng trong những kẻ đói khát, được tiếp đón trong những kẻ không nhà không cửa, được khi�ch lệ nơi kẻ tù rạc.

Niềm tin bao đời: tất cả những đau khổ thuộc đủ loại của vô số con ngư�i đ�u tập trung nơi �ức Kitô, đồng th�i �ức Kitô mang trong mình m�i đau khổ. Thần học Kitô gia�o tin rằng những đau khổ của thế giới là cuộc khổ nạn của �ức Kitô và �ức Kitô là tổng cộng tất cả những ngư�i nghèo khổ. Và trong ni�m xác tín đó, với mọi linh mục, mọi tu sĩ, tâ�t cả Kitô hữu mang trong tim tình yêu thiêng liêng của �â�ng chịu đau khổ đã đi gặp gỡ những “�ư�c Kitô� hành khâ�t, bệnh tật, tù tội, bị chà đạp, vô danh, mâ�t phẩm gia�. Những chiê�n sĩ đư�c tin này hào pho�ng hiê�n cuộc đời, sư�c khỏe, tiền của và tuổi xuân tươi đẹp để trợ giúp như thế đối với những ngư�i nghèo. Họ phục vụ vơ�i ne�t mặt hân hoan coi đo� là tác vụ của mình đối với những ngư�i đau khổ, mà thật sự là đô�i vơ�i Chu�a Kitô đau khổ.

Thê� giơ�i sẽ hoàn toàn thất v�ng khi thấy rằng các Kitô hữu, linh mục và các giám mục, vì những lý do không chính đáng, đã không cư xử đúng mức với những ngư�i đau khổ. Như thế, bổn phận của ngư�i Kitô hữu cũng như sự cần thiết của các tác vụ đã khởi đi từ chính sự phục vụ khiêm tô�n cho một nhân loại thao thư�c và đau khổ trong tinh thần và trong thân xa�c.

Hãy hiểu cho đu�ng, như Gia�o hội tuyên xưng: Kitô hữu tức là “kết hợp với �ư�c Kitô – là Thiên Chu�a thật và là con ngư�i, Thiên Chu�a Tình yêu và con người tình yêu. Tình yêu biê�n Lời thành Nghiệp diễn tả hình ảnh thiên đư�ng dương thế theo một cách khác như ai đo� đã từng no�i: �ó là tác vụ tìm cách chấm dứt hoả ngục mà trái đất đã tạo nên cho nhi�u con ngư�i.

Lm FX. Nguyễn Văn Thượng