Cá»a Thánh là gì?
Cá»a Thánh là cá»a Äá»n ThỠđược xây kÃn tưá»ng và chỉ được mở ra và o dịp Năm Thánh mà thôi.
Má»—i dịp có Năm Thánh, nghi thức được biết đến nhiá»u nhất là việc mở Cá»a Thánh. Cá»a Thánh được đặt tại các Äá»n Thánh chÃnh ở Rô-ma, gồm có Äá»n thá» thánh Phê-rô, Äá»n thá» thánh Gioan Laterano, Äá»n thá» thánh Phao-lô ngoại thà nh, và Äá»n thá» Äức Bà Cả.
Nghi thức mở Cá»a Thánh muốn nói lên má»™t ý nghÄ©a biểu tượng rằng, suốt Năm Thánh nà y ngưá»i tÃn hữu được hưởng má»™t “hà nh trình đặc biệt†hướng tá»›i Æ¡n cứu rá»—i. Năm Thánh chÃnh thức được khai mở bằng việc mở Cá»a Thánh cá»§a Äá»n thá» thánh Phê-rô. Trong khi Cá»a Thánh tại những Äá»n thá» còn lại sẽ được mở và o những ngà y tiếp sau đó.
Váºy việc mở Cá»a Thánh sẽ như thế nà o và có cần phải là m y như váºy má»—i khi có dịp hay không?
Trong quá khứ xa xưa, Cá»a Thánh là má»™t cái cá»a được bÃt tưá»ng. Trước khi cá» hà nh Năm Thánh ngưá»i ta Ä‘áºp vỡ gần như hết cái tưá»ng đó, và để lại má»™t phần nhỠđể Äức Giáo Hoà ng Ä‘áºp nó trong nghi thức mở Cá»a Thánh. Rồi liá»n sau đó những ngưá»i thợ chuyên nghiệp sẽ hoà n tất nốt phần còn lại rồi lau dá»n nó.
Tuy nhiên, trong dịp Năm Thánh năm 2000, Äức Giáo Hoà ng Gio-an Phao-lô II đã đưa và o má»™t nghi thức đơn giản hÆ¡n và mau chóng hÆ¡n, nghÄ©a là trước khi cá» nghi thức mở Cá»a Thánh, ngưá»i ta dỡ bá» toà n bá»™ phần tưá»ng Ä‘i, và chỉ để lại cánh cá»a khép kÃn để khi Äức Giáo Hoà ng tiến hà nh mở Cá»a Thánh thì Ngà i chỉ cần đẩy mạnh cánh cá»a kia ra là toà n bá»™ Cá»a Thánh được mở ra.
Cá»a Thánh được để mở toan như váºy trong suốt Năm Thánh (dÄ© nhiên là và o ban đêm thì ngưá»i ta cÅ©ng khép lại!), và cho tá»›i khi kết thúc Năm Thánh, các cá»a kia lại được xây kÃn tưá»ng.
Ngoà i “4 chị cá»a cả†ở các Äá»n thá» chÃnh
cá»§a Roma, Cá»a Thánh còn hiện diện ở nÆ¡portasanta11i
Theo truyá»n thống thì Cá»a Thánh cÅ©ng được Äức Giáo Hoà ng láºp và mở ở những nhà thá» khác để ngưá»i tÃn hữu gần đó hà nh hương và được lãnh Æ¡n Toà n Xá. Và dụ như Cá»a Thánh nhà thá» chÃnh toà Santiago di Compostella, Äá»n thá» thánh Maria di Collemaggio ở Aquila, Nhà thá» chÃnh toà Atri và Äá»n thá»-nhà thá» chÃnh toà Notra-Dame ở Quebec, gần đây nhất chúng ta biết, cách đây khoảng 10 ngà y, Äức Giáo Hoà ng Phan-xi-cô láºp và mở Cá»§a Thánh tại nhà thá» chÃnh toà ở Bangui (Nước Cá»™ng Hoà Trung Phi), nÆ¡i mà vừa mở Cá»a Thánh 10 ngà y trước đây (ngà y 29-11-2015). Thưá»ng thì nghi thức mở Cá»a Thánh ở các nÆ¡i Ä‘á»u tương tá»± nhau và giống như khi Äức Giáo Hoà ng cá» hà nh ở Roma.
Rất nhiá»u Ä‘iá»u bổ Ãch cần biết trước khi bước và o Năm Thánh…
Trong Tông Sắc “Dung Mạo Lòng Thương Xót†(Misericordiae Vultus) để mở Năm Thánh Lòng Thương Xót, Äức Thánh Cha Phan-xi-cô đã công bố rằng ngà y 8 tháng 12 năm 2015, sẽ là ngà y chÃnh thức khai mạc Năm Thánh nà y, Cá»a Thánh Äá»n thá» thánh Phê-rô sẽ được mở trong ngà y đó, trong khi Cá»a Thánh cá»§a những Äá»n thá» còn lại sẽ được mở và o những ngà y tiếp theo sau. Chẳng hạn, Cá»a Thánh Äá»n thá» thánh Gioan Laterano sẽ được mở và o ngà y 13/12/2015, nhằm Chúa Nháºt thứ III Mùa Vá»ng. Rồi sau đó đến Äá»n thá» Äức Bà Cả và Äá»n thá» thánh Phao-lô Ngoại Thà nh.
Äấy sẽ là “Những Cánh Cá»a Dẫn Và o Lòng Thương Xótâ€, như Äức Phan-xi-cô đã nói trong Tông Sắc. Tháºt váºy, đây sẽ là những cánh cá»a mà khi bước và o thì ngưá»i ta có thể cảm nghiệm được tình yêu xót thương cá»§a Thiên Chúa, tình yêu hằng á»§i an, thứ tha và trao ban niá»m hy vá»ng.
Và cÅ©ng chÃnh trong ngà y 13/12, tất cả các “Cá»a Thánh†tại các Giáo Pháºn khắp nÆ¡i trên thế giá»›i sẽ đồng loạt được mở toan, nghÄ©a là Cá»a Thánh ở các Nhà thá» chÃnh toà , hoặc tại các nhà thá» có ý nghÄ©a đặc biệt, hoặc cÅ©ng có thể là tại các Äá»n thánh, nÆ¡i mà những ngưá»i tÃn hữu hà nh hương có thể “tìm được nẻo đưá»ng hối cải trở vá»â€ vá»›i Thiên Chúa đầy lòng xót thương, Äức Thánh Cha đã lưu ý như váºy.
Váºy Cá»a Thánh có được ấn niêm phong, được phá»§ khăn che hoặc có được đúc theo kiểu mẫu đặc biệt không?
Các cá»a nà y thưá»ng được đúc bằng gạch, và trên đó có ấn tước hiệu vị Giáo Hoà ng, là ngưá»i đã mở và khép lại Năm Thánh đó. Bên trong cá»a tưá»ng đúc nà y ngưá»i ta đặt và o đó má»™t cuá»™c giấy da cừu và và i đồng tiá»n kẽm đựng trong má»™t cái hòm nhá». Hiện nay mấy đồng tiá»n mà chúng ta thấy đặt âm bên trong Cá»a Thánh thuá»™c triá»u Giáo Hoà ng Gioan Phao-lô II, vì ngà i là vị Giáo Hoà ng đã mở và khép lại Năm Thánh gần đây nhất, Năm Thánh năm 2000.
Những váºt dụng thưá»ng dùng Ä‘i kèm trong nghi thức mở, đóng Cá»a Thánh không nhỉ?
Thưa có. Có 3 thứ váºt dụng Ä‘i kèm trong Nghi thức đóng, mở Cá»a Thánh nà y, đó là :
Cái búa (loại búa đóng đinh của thợ mộc);
Cái bay thợ hồ (hoặc gá»i là cái bà n chà ):
và mấy đồng tiá»n kẽm.
a) VỠcái búa
MartelloTrong dịp Lá»… Giáng Sinh năm 1499, chÃnh Äức Giáo Hoà ng Alexandro VI đã dùng cái búa để gõ 3 phát và o cái tưá»ng Cá»a Thánh cá»§a Năm Thánh trước đó. Ban đầu có vẻ cái búa và việc Ä‘áºp 3 phát và o bức tưá»ng không mang nhiá»u ý nghÄ©a biểu tượng. Thế nhưng gần như liá»n sau đó, cái búa đã trở nên váºt dụng quý báu và được khuôn đúc rất nghệ thuáºt. Và o năm 1525 cái búa được đúc bằng và ng rồng, nhưng và o năm 1575 nó lại được đúc bằng bạc và có cán bằng gá»— mun đặc!
b) VỠCazzuola cái bay thợ hồ
Nó được dùng trong nghi thức đóng Cá»a Thánh. Ngưá»i ta bắt đầu lưu ý đến việc dùng cái bay thợ hồ nà y trong dịp khép lại Năm Thánh năm 1525. Gần đây nhất Äức Giáo Hoà ng dùng cái bay thợ hồ để khép lại Năm Thánh năm 1959 là Giáo Hoà ng Pio XII.
c) Vá» mấy đồng tiá»n kẽm
MonetteÄó là mấy đồng tiá»n được đặt âm và o trong bức tưá»ng Cá»a Thánh chung vá»›i cuá»™n giấy da cừu. Ngưá»i ta bắt đầu biết đến chúng và o dịp Năm Thánh năm 1500. Ban đầu rất đơn giản ngưá»i ta đặt chúng trÆ¡ trá»i bên trong bức tưá»ng Cá»a Thánh. Nhưng sau đó, và o dịp Năm Thánh năm 1575 mấy đồng tiá»n đó được bá» và o trong má»™t cái hòm nhá» bằng kim loại, đóng kÃn lại, rồi sau đó má»›i đặt âm và o bức tưá»ng Cá»a Thánh.
Mà phải chăng Cá»a Thánh chỉ là biểu tượng cá»§a Cá»a Thánh Ä‘Ãch thá»±c là chÃnh Chúa Giê-su Ki-tô? Váºy chúng ta có thể gặp gỡ Ngà i ở đâu?
jesus gate doorÄúng váºy! Chỉ có Chúa Ki-tô đầy lòng xót thương má»›i là Cá»a Thánh Ä‘Ãch thá»±c. Chúng ta có thể gặp được Ngà i qua việc xưng tá»™i. Trong suốt Năm Thánh Lòng Thương Xót nà y, việc xưng tá»™i sẽ là “Cá»a Thánh cá»§a tâm hồnâ€, và việc cá» hà nh Bà tÃch Hoà Giải chÃnh là cÆ¡ há»™i để gặp gỡ Äức Ki-tô Ä‘Ãch thá»±c, già u lòng xót thương. “Tháºt váºy cÅ©ng như các du khách hà nh hương tá»›i Roma, để nháºn lãnh được Æ¡n Toà n Xá, há» phải bước và o Cá»a Thánh Äá»n thá» thánh Phê-rô thế nà o, thì các tÃn hữu khác không hà nh hương tá»›i Roma được, há» cÅ©ng phải bước và o cá»a xưng tá»™i như váºy, để nhân lãnh được Æ¡n xá giải hết thẩy tá»™i riêng cá»§a mình, đồng thá» nghiệm ra niá»m vui lá»›n lao cá»§a Æ¡n tha thứ cá»§a Thiên Chúa†(Äức Giám Mục Krysztof Nykiel lưu ý như váºy).
Váºy việc bước và o Cá»a Thánh ở các Äá»n thá» có phải tốn phà không?
Thưa không. Cá»a Thánh dẫn và o lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa sao phải tốn phà chứ! Tuy nhiên, Chúng ta cần phải đăng ký nghiêm túc thì má»›i được và o viếng thăm và bước và o Cá»a Thánh Äá»n thá» thánh Phê-rô. ÄÆ°á»ng dẫn sau sẽ giúp bạn thá»±c hiện việc đăng ký trá»±c tuyến:
Nguyện xin Thiên Chúa đầy lòng xót thương sẽ đồng hà nh và dẫn đưa chúng ta bước và o Cá»a Thánh Ä‘Ãch thá»±c chÃnh là Äức Giê-su Ki-tô.
Phụ trách,
Augustin Nguyễn Thái Hiệp, S.J.

