NEW YORK: ÄTGM Bernardito Auza, quan sát viên thưá»ng trá»±c cá»§a Toà Thánh tại trụ sở Liên Hiệp Quốc bên New York, kêu gá»i cá»™ng đồng thế giá»›i chú ý nhiá»u hÆ¡n tá»›i tình hình thê thảm tại Trung Äông.
ÄTGM đã đưa ra lá»i kêu gá»i trên đây trong bà i phát biểu trước phiên há»p cá»§a Há»™i đồng bảo an Liên Hiệp Quốc hôm 13 tháng 7 vừa qua, dưới ánh sáng cá»§a “Bản tưá»ng trình vá» vùng Trung Äôngâ€, và trong bối cảnh cá»§a bạo lá»±c liên tục xảy ra tại Siria, Iraq và tình hình dáºm chân tại chá»— giữa ngưá»i Israel và Palestin. ÄTGM Auza nói: “Sau 69 năm, nghị quyết số 181 cá»§a Liên Hiệp Quốc liên quan tá»›i các vấn đỠcá»§a ngưá»i Israel và Palestine má»›i chỉ được áp dụng má»™t ná»a. Hà ng chục năm thương thuyết đã thất bại liên quan tá»›i việc thà nh láºp má»™t quốc gia Palestine, trong khi cuá»™c xung đột giữa hai bên đã trở nên không thể chấp nháºn được và ngà y cà ng khó giải quyết.
Phái Ä‘oà n cá»§a Toà Thánh láºp lại láºp trưá»ng cá»§a mình đối vá»›i việc thà nh láºp hai quốc gia. Vì đó là giải pháp tốt nhất. Nếu ngưá»i Israel và Palestine không chấp nháºn sinh sống cạnh nhau trong cảnh hoà giải, tôn trá»ng quyá»n tối thượng cá»§a nhau, và vá»›i các biên giá»›i được quốc tế thừa nháºn, thì hoà bình lâu dà i sẽ chỉ là má»™t giấc mÆ¡ xa vá»i, và an ninh sẽ chỉ là má»™t ảo tưởng. Hãy thà nh láºp hai quốc gia vì sá»± an toà n cá»§a ngưá»i Israel và ngưá»i Palestine, cÅ©ng là ước mong thầm kÃn trong con tim cá»§a dân chúng cả hai bên, không muốn gì khác ngoà i hoà bình và an ninh. Äã đến lúc hà nh động dá»±a trên các lá»i khÃch lệ cá»§a bản tưá»ng trình công bố ngà y mùng 1 tháng 7 bằng cách Ä‘em lại hoà bình và an ninh cho ngưá»i dân Israel và Palestine cÅ©ng như cá»§a toà n thế giá»›i.
** Tiếp đến ÄC Auza đã duyệt xét tình hình Siria tiếp tục là nÆ¡i khổ Ä‘au không thể tả được cá»§a dân chúng, bị giết, bị bó buá»™c sống dưới bom đạn hay chạy trốn và o những vùng bị tà n phá. Phái Ä‘oà n Toà Thánh cảm thấy có bổn pháºn lưu ý Há»™i đồng bảo an Liên Hiệp Quốc liên quan tá»›i các cuá»™c bách hại kitô hữu, ngưá»i Hồi Yazidi, và các nhóm tôn giáo thiểu số, bởi các lá»±c lượng không phải cá»§a chÃnh phá»§ trong các vùng khác nhau cá»§a Siria và Iraq. ÄTC Phanxicô mạnh mẽ tố cáo trách nhiệm cá»§a bất cứ phe phái nà o đối vá»›i các vụ tà n sát vô nghÄ©a nà y. Ngà i cÅ©ng tố cáo những ngưá»i cung cấp tiá»n bạc và vÅ© khà cho những kẻ giết ngưá»i vô tá»™i và tà n phá há»§y hoại các cÆ¡ cấu văn minh và hạ tầng xã há»™i. Ngưá»i ta chỉ có thể than phiá»n vá» thái độ hai lòng ấy: má»™t đà ng thì nói tá»›i hoà bình, đà ng khác lại cung cấp vÅ© khà cho các kẻ sát nhân thuá»™c má»i phiá liên lụy trong cuá»™c chiến. ÄTC Phanxicô đã nêu lên câu há»i: “Là m sao quý vị tin nÆ¡i má»™t ai đó vuốt ve quý vị bằng tay mặt và đánh quý vị bằng tay trái?â€. Phái Ä‘oà n cá»§a chúng tôi má»™t lần nữa yêu cầu các quốc gia sản xuất vÅ© khà hạn chế việc cung cấp khà giá»›i cho các chÃnh quyá»n khách hà ng, và kiểm soát việc sá» dụng chúng. Má»™t cách đặc biệt phái Ä‘oà n Toà Thánh chúng tôi xin cá»™ng đồng quốc tế ngưng việc cung cấp khà giá»›i bất hợp pháp cho các nước tác nhân có trách nhiệm đối vá»›i tá»™i phạm chống lại nhân loại, và các hình thức tà n sát táºp thể và vi phạm các quyá»n con ngưá»i. Các thống kê cho thấy thưá»ng dân là nạn nhân cá»§a các vÅ© khà kỹ thuáºt tối tân ấy. Các vụ sát hại trong quá khứ không há» bị xét xá» bởi luáºt lệ, và các thiệt hại gây ra cho thưá»ng dân bởi Hệ thống vÅ© khà độc láºp sát hại đưa tá»›i các vấn đỠluân lý đạo đức và pháp luáºt đáng được xét lại, và có lẽ thách đố cả luáºt nhân đạo quốc tế nữa.
Toà Thánh tin rằng các tiến trình hoà bình không chỉ tuỳ thuá»™c các cuá»™c thương thuyết hình thức. Như là chiếc nôi cá»§a các ná»n văn minh lá»›n và là quê hương cá»§a ba tôn giáo độc thần là Do thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo, vùng Trung Äông có các tà i nguyên văn hoá, trà thức và tôn giáo khiến cho nó là vùng đất phì nhiêu cho xã há»™i dân sá»± và ngoại giao, bao gồm cả ngoại giao không hình thức dá»±a trên đức tin, có vai trò thăng tiến các giá trị gặp gỡ và chấp nháºn nhau, giúp má»i công dân trở thà nh các tác nhân hoà bình và xây dá»±ng hoà bình trong vùng. Các tôn giáo và má»™t cách đặc biệt các tÃn hữu phải chứng minh cho thấy mình xứng đáng vá»›i chá»— đứng trong toà n tiến trình bình định vùng nà y. Há» phải chấm dứt má»i hình thức thù ghét nhau, và có thể tránh cuá»™c đụng độ cá»§a các ná»n văn minh. Phái Ä‘oà n Toà Thánh tin rằng tôn giáo cà ng bị lèo lái để biện minh cho các hà nh động khá»§ng bố và bạo lá»±c bao nhiêu, thì giá»›i lãnh đạo tôn giáo lại cà ng phải dấn thân khắp nÆ¡i để đánh bại bạo lá»±c mưu toan bắt cóc nó cho các mục Ä‘Ãch chống lại bản chất cá»§a nó bấy nhiêu. Việc đà o tạo tôn giáo Ä‘Ãch tháºt phải chú ý tá»›i lòng sốt sắng tôn giáo giả mạo, và phải được duyệt xét bởi gương cá»§a các cá»™ng Ä‘oà n đức tin Ä‘Ãch thá»±c. Chỉ khi đó ngoại giao không hình thức dá»±a trên đức tin má»›i có thể bổ túc má»™t cách hiệu quả cho ngoại giao hình thức cá»§a các quốc gia và các thá»±c tại đa diện mà thôi. (SD  13-7-2016)
Linh Tiến Khải

