�ừng vội vã phán xét, mà hãy chừa chỗ cho ngư�i ta suy ngẫm và hoán cải

Phải tránh kiểu ‘luân lý cứng ngắc’ và cả chủ trương l�ng lẻo lẫn khắc nghiệt. Phải đồng hành với tất cả m�i ngư�i, kể cả những ngư�i có tội, cho h� không gian để hoán cải, bởi ‘luân lý luôn là một hành động yêu thương, yêu Thiên Chúa, yêu ngư�i lân cận.’

�ức Giáo hoàng Phanxicô nói v� gia đình trong buổi khai mạc Hội nghị của Giáo phận Roma tại vương cung thánh đư�ng Gioan Lateranô. Trước hết ngài có bài diễn văn v� những điểm trong 2 Hội đồng v� Gia đình, rồi sau đó ngài trả l�i ba câu h�i.

Trả l�i câu h�i thứ nhất của một phụ nữ h�i v� ‘luân lý kép’ giữa chủ nghĩa khắc nghiệt và chủ nghĩa l�ng lẻo, �ức Phanxicô trả l�i:

‘Nói không với chủ nghĩa khắc nghiệt và cả chủ nghĩa l�ng lẻo, Tin mừng ch�n một đư�ng lối khác. Chào đón, đồng hành, bao dung và nhận định …không có chuyện nhúng mũi vào đ�i sống luân lý của ngư�i khác. Hồng y Christoph Schönborn, một thần h�c gia lớn, đã nói v� tông huấn Amoris Laetitia của cha v� Gia đình, là ‘hoàn toàn đúng thần h�c Tôma, từ đầu đến cuối, là một giáo lý không thể bác được.’ Nhưng chúng ta thư�ng muốn một giáo lý không thể bác được để có một sự chắc chắn kiểu toán h�c, một thứ không tồn tại.

Chúng ta hẳn biết những ví dụ trong Tin mừng, chuyện ngư�i phụ nữ ngoại tình, rồi chuyện ngư�i phụ nữ ở Samari, ngư�i có nhi�u huân chương v� ngoại tình, một phụ nữ rất nhi�u huân chương đó (�ức Phanxicô đùa làm m�i ngư�i bật cư�i) Chúng ta hãy đến với Tin mừng, đến với Chúa Giêsu. �i�u này không có nghĩa là vì chuyện nh� mà b� chuyện lớn, không, mà là tìm kiếm sự thật, luân lý là luôn là một hành động yêu thương, yêu Thiên Chúa và yêu ngư�i lân cận, luân lý là một hành động chừa chỗ cho sự hoán cải của ngư�i khác, chứ không phải là vội vã lên án.

Bậc ti�n nhiệm của cha ở Buenos Aires, hồng y Juan Carlos Aramburu, từng khuyên cha rằng, khi cha khám phá ra linh mục của mình đang sống hai mặt, thì g�i linh mục ấy đến, nói chuyện rồi cho v� nhà, bảo 15 ngày sau thì quay lại. Ban đầu linh mục ấy sẽ chối bay chối biến, rồi sau đó có th�i gian để suy ngẫm, hối lỗi, thừa nhận tội của mình và xin giúp đỡ.

Ngư�i này mang tội tr�ng trong vòng 15 ngày, nhưng đi�u nào tốt hơn, hoặc giám mục rộng lượng cho linh mục đó 15 này để suy ngẫm hay áp dụng luân lý cứng ngắc? Ở trư�ng đại h�c, một bạn h�c của cha đã trả l�i trong một bài kiểm tra v� môn xưng tội rằng: ‘Chuyện này chỉ có trong sách, chứ thực tế thì không.’ Nhưng đừng đem chuyện cha vừa nói thưa với hồng y Muller nhé.’

Trả l�i câu h�i thứ hai, v� văn hóa th�i nay, �ức Giáo hoàng nói:

‘Chủ nghĩa cá nhân là cái trục của n�n văn hóa này, nó muôn hình muôn vẻ nhưng gốc rễ là từ sự ích kỷ. Nó nghĩa là, đừng đếm xỉa đến ngư�i khác, đến gia đình khác, và thậm chí có thể trở thành ‘sự nhẫn tâm trong mục vụ.’ Cha từng chứng kiến chuyện này ở một giáo phận khác gần Buenos Aires. Một vài cha xứ không muốn rửa tội cho con của những bà mẹ chưa đến tuổi trưởng thành, và đối xử với h� như thú vật.

Chủ nghĩa cá nhân cũng cùng đư�ng với chủ nghĩa khoái lạc, cha chuẩn bị dùng một từ rất nặng, là ‘phúc lợi kinh tế đáng nguy�n rủa’ thứ gây hại rất nhi�u. Nước � ngày nay đang chứng kiến sự sụt giảm tỷ suất sinh, cha nghĩ là đang tỷ suất âm, chuyện này bắt nguồn từ văn hóa phúc lợi kinh tế từ 20 năm trước. Cha gặp nhi�u gia đình thích có hai hay ba con mèo hay con chó, thay vì có con. Bởi có con là chuyện không dễ dàng gì, bạn trao sự sống cho một con ngư�i sẽ tự do kh�i bạn, trong khi con mèo con chó sẽ cho bạn tình cảm được lập định trước và chúng cũng không có tự do, nhưng con cái thì có tự do, nên chúng ta phải đối diện cuộc đ�i với nhi�u nguy cơ mạo hiểm, và ngư�i ta sợ đi�u này.

Nhưng đôi khi, chúng ta sợ tự do, ngay cả trong chăm lo mục vụ, và nếu anh chị em theo kiểu mục vụ bàn tay sạch sẽ như của ngư�i Pharisiêu, nơi m�i thứ thật sạch sẽ, đúng trật tự, thì anh chị em sẽ không nhận ra được rằng bên ngoài môi trư�ng này, có biết bao khốn khổ, biết bao đau đớn, nghèo đói, thiếu cơ hội để phát triển.

Chủ nghĩa cá nhân khoái lạc thì sợ tự do, nó là thứ đặt bẫy anh chị em, khóa anh chị em trong chiếc lồng không thể cất cánh bay. Không, không được như thế. Chúng ta cần phải mạo hiểm. Và cần phải có lòng ân cần. �ây là sự trìu mến của Thiên Chúa. Trong một hội đồng cha dự cách đây nhi�u năm, có ngư�i đã gợi ý ‘cách mạng hóa sự trìu mến’ nhưng một vài linh mục lại nói là chuyện này có vẻ không đúng …nhưng ngày hôm nay, chúng ta có thể nói rằng thế giới đang thiếu sự trìu mến, chúng ta cần đem lại sự trìu mến không chỉ cho ngư�i bệnh mà còn cho ngư�i có tội.

Sự trìu mến là ngôn ngữ để nói với những ngư�i nh� nhất trong chúng ta, những ngư�i chẳng có gì, như trẻ em chẳng hạn. Cha thích nghe những ngư�i cha ngư�i mẹ trở nên trẻ nh� nói chuyện như trẻ con, đây chính là sự trìu mến, là hạ mình, đây là đư�ng lối của Chúa Giêsu, Ngài không giữ địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã tự hạ mình và nói ngôn ngữ của chúng ta, dùng cử chỉ của chúng ta.’

Câu h�i thứ ba là v� việc chuẩn bị ti�n hôn nhân, �ức Giáo hoàng trả l�i:

‘Cha nhớ từng g�i điện cho một cậu bé ở � mà cha từng gặp, cậu ở Ciampino và đang chuẩn bị kết hôn. Cha g�i điện h�i, mẹ con bảo là con sắp kết hôn? Và cậu trả l�i, chúng con đang tìm một nhà th� hợp với váy cưới của vợ con, và còn đủ m�i chuyện khác nữa, như quà cưới, tìm nhà hàng không quá xa. Vậy đâu là bận tâm của cặp vợ chồng tương lai này? Hôn nhân bị xem như một ‘sự kiện xã hội’ như vậy không được.

Nhưng v� phần Giáo hội, không được đóng lại cánh cửa mà phải ‘kiên nhẫn’ tập trung vào việc chuẩn bị chu đáo cho các đôi bạn trẻ sắp kết hôn. Chuẩn bị cho hôn nhân phải có sự chặt chẽ, không sợ hãi gì, và làm từ từ. Có những thanh thiên thanh nữ trong sáng và yêu nhau vô cùng, nhưng không nhi�u. Trong n�n văn hóa th�i nay, có nhi�u ngư�i trẻ tốt, nhưng h� phải được hướng dẫn cho đến khi đủ trưởng thành. Hôn phối là bí tích cử hành với ni�m vui. Cần phải kiên nhẫn nhi�u, và không sợ hãi gì.’

Trong buổi nói chuyện, �ức Giáo hoàng nhi�u lần khiến m�i ngư�i bật cư�i và vỗ tay. Ví dụ như, khi ngài nói v� ‘mê tín’ ở vùng đông bắc Argentina, nơi các cặp vợ chồng bắt đầu bằng việc sinh con, rồi sau đó kết hôn theo thủ tục dân sự, và cuối cùng khi đã già, hai ngư�i mới làm phép hôn phối trong nhà th�, h� nói rằng ‘lễ cưới trong nhà th� làm cho các ông chồng sợ …không biết sợ chuyện gì nữa, chúng ta cũng phải chống lại kiểu mê tín này.’ Rồi còn chuyện phức tạp trong gia đình, chuyện ông bà gia …’Cha có nghe một chuyện thật đẹp …các bà hẳn sẽ thích chuyện này, là khi một bà nghe bác sỹ bảo mình đang mang thai con trai, thế là từ lúc đó, bà đã bắt đầu tập làm mẹ chồng rồi.’

J.B. Thái Hòa chuyển dịch[phanxico.vn]