“AI Ở TRONG THẦY, VÀ THẦY Ở TRONG NGƯỜI ẤY, KẺ ẤY SẼ SINH NHIỀU TRÁI”.
BÀI ĐỌC I: Cv 15, 1-6
“Người ta quyết định là các ngài lên Giêrusalem xin các Tông đồ và niên trưởng giải quyết vấn đề này”.
Trích sách Tông đồ Công vụ.
Trong những ngày ấy, có mấy người từ Giuđê đến dạy bảo các anh em rằng: “Nếu anh em không chịu cắt bì theo luật Môsê, thì không được cứu độ”. Do đó, Phaolô và Barnaba đã tranh luận gắt gao với họ. Bấy giờ người ta quyết định là Phaolô và Barnaba và một ít người khác thuộc phe họ lên Giêrusalem gặp các Tông đồ và niên trưởng để xin giải quyết vấn đề này.
Các ngài được giáo đoàn tiễn đưa, và khi đi ngang qua Phênixê và Samaria, các ngài kể lại việc dân ngoại trở lại khiến mọi anh em đầy hân hoan. Khi đến Giêrusalem, các ngài được giáo đoàn, các Tông đồ và kỳ lão đón tiếp, rồi các ngài kể lại bao nhiêu việc Thiên Chúa đã thực hiện với các ngài. Nhưng có mấy người tín hữu thuộc nhóm biệt phái đứng lên nói rằng: “Phải cắt bì cho những người dân ngoại và bắt họ cũng phải giữ luật Môsê”. Các Tông đồ và các kỳ lão họp lại cứu xét việc này.
Đó là lời Chúa.
PHÚC ÂM: Ga 15, 1-8
“Ai ở trong Thầy, và Thầy ở trong người ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiều trái”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Thầy là cây nho thật, và Cha Thầy là người trồng nho. Nhành nào trong Thầy không sinh trái thì Người chặt đi, còn nhành nào sinh trái thì Người tỉa sạch để nó sai trái hơn. Các con đã được tỉa sạch nhờ lời Thầy đã nói với các con. Các con ở trong Thầy, và Thầy ở trong các con. Cũng như nhành nho tự nó không thể sinh trái được, nếu không dính liền với cây nho; các con cũng vậy, nếu không ở trong Thầy. Thầy là cây nho, các con là nhành. Ai ở trong Thầy và Thầy ở trong người ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiều trái, vì không có Thầy, các con không thể làm được gì. Ai không ở trong Thầy, thì bị vứt ra ngoài như nhành nho, và sẽ khô héo, người ta sẽ thu lại, quăng vào lửa cho nó cháy đi. Nếu các con ở trong Thầy, và lời Thầy ở trong các con, thì các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được. Đây là điều làm Cha Thầy được vinh hiển là các con sinh nhiều trái, và như thế các con trở nên môn đệ của Thầy”.
Đó là lời Chúa.
________________________
SUY NIỆM & CHIA SẺ:
LƯỚT QUA CÁC BÀI ĐỌC:
Mỗi dân tộc trên địa cầu đều có một truyền thống, một văn hóa, và một giá trị khác nhau cần được tôn trọng.
Khi Kitô Giáo được rao giảng vào dân tộc đó, các nhà truyền giáo cần phải nghiên cứu cẩn thận các truyền thống, văn hóa, và giá trị của họ. Mục đích là để làm sao cho dân tộc đó có thể đón nhận và thực hành đức tin, mà vẫn không xung đột với những truyền thống và văn hóa của họ.
Các Bài Đọc hôm nay cho chúng ta thấy tầm quan trọng của vấn đề.
TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tông đồ Công vụ, Giáo Hội thời sơ khai phải đương đầu với nhiều vấn đề khi phải làm một sự chuyển tiếp từ Do-thái Giáo qua Kitô Giáo: Nên giữ những gì và nên bỏ những gì khi dân Do-thái và Dân Ngoại gia nhập Kitô Giáo? Cụ thể là 2 vấn đề chính: Dân Ngoại có phải cắt bì và giữ Lề Luật khi theo Kitô Giáo?
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Gioan, Chúa Giêsu đưa ra một điều khẩn thiết hơn cả: Các tín hữu phải sống kết hợp mật thiết với Ngài như cây nho và cành; nếu không sẽ không thể sinh hoa trái, sẽ bị khô héo, và sẽ bị cắt bỏ ra ngoài.
________________________
ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:
BỐI CẢNH CỦA BÀI TIN MỪNG HÔM NAY (Ga 15, 1-8)
Khi đọc Phúc Âm của Gioan, hẳn độc giả có nhiều suy nghĩ vì cách viết của ông.
Chẳng hạn ở cuối Chương 14 mà Bài Tin mừng hôm qua tường thuật, Gioan viết: “Thầy sẽ không còn nói nhiều với anh em nữa, bởi vì Thủ lãnh thế gian đang đến. Đã hẳn, nó không làm gì được Thầy. Nhưng chuyện đó xảy ra là để cho thế gian biết rằng Thầy yêu mến Chúa Cha và làm đúng như Chúa Cha đã truyền cho Thầy. Nào đứng dậy! Ta đi khỏi đây!” (Ga 14, 30-31).
Có nghĩa Chúa Giêsu sẽ không còn nói với các môn đệ điều gì nữa vì Thủ lãnh thế gian đã đến và Ngài truyền cho các ông: “Nào đứng dậy! Ta đi khỏi đây!”, có nghĩa Chúa Giêsu và các môn đệ sẽ ra khỏi phòng Tiệc ly này.
Nhưng sang đến Chương 15, Gioan lại trình bày dụ ngôn về Cây nho, như thể Chúa Giêsu và các môn đệ vẫn còn ở trong nhà Tiệc ly, các nhà Chú giải Thánh kinh giải thích: có thể họ đã sang một căn phòng khác. Và chỉ khi sang đến Chương 18, Chúa Giêsu và các môn đệ mới sang bên kia suối Kit-rôn để bước vào cuộc Khổ nạn. Như vậy toàn bộ 03 Chương 15, 16, 17 của Phúc âm Gioan dường như là một sự đứt đoạn hay được chêm vào sau này. Đó là phong cách viết của Gioan.
Người ta giải thích, các chương này hình như được thêm vào sau khi đã hoàn thành Phúc âm thứ IV, Gioan muốn viết lại các kỷ niệm giữa Thầy trò, các lời tâm sự giữa Đức Giêsu và các môn đệ và đặt nó vào trong bối cảnh bữa ăn cuối cùng, bữa Tiệc ly.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “THẦY LÀ CÂY NHO THẬT, VÀ CHA THẦY LÀ NGƯỜI TRỒNG NHO. NHÀNH NÀO TRONG THẦY KHÔNG SINH TRÁI THÌ NGƯỜI CHẶT ĐI, CÒN NHÀNH NÀO SINH TRÁI THÌ NGƯỜI TỉA SẠCH ĐỂ NÓ SAI TRÁI HƠN”
Mở đầu Chương 15, Gioan đã đưa ra 2 danh xưng mới về Chúa Giêsu và về Chúa Cha.
“THẦY LÀ CÂY NHO THẬT”.
Tại sao Chúa Giêsu không nói “Thầy là Cây nho” mà lại nói “Thầy là Cây nho thật”. Chữ “THẬT” ở đây rất sâu sắc.
Khi nói đến chữ “thật”, có nghĩa không phải là “giả”, Chúa Giêsu đã ví Ngài là Cây nho đang tràn trề nhựa sống, đang có sức sống mãnh liệt, sức sống nội tại của nó. Hình ảnh cây nho là hình ảnh rất quen thuộc đối với người Do Thái, vì trên nước Do Thái, đi đến đâu người ta cũng bắt gặp những vườn nho chạy thẳng tắp, với cành lá xum sê và những chùm nho nặng trĩu.
Chúa Giêsu là “Cây nho thật”, có nghĩa nơi nó các nhành được liên kết với thân chặt chẽ và sinh nhiều trái. Đây chính là hình ảnh của Giáo hội Chúa Giêsu mà mỗi phần tử đều được liên kết và nhận lấy sức sống từ Ngài..
“CHA THẦY LÀ NGƯỜI TRỒNG NHO”.
Đây là danh xưng thứ hai, Chúa Giêsu nói về Chúa Cha. Chính Chúa Cha đã trồng cây nho đó và chăm sóc để cho nó được lớn lên, được phát triển và phong phú. Nếu không có Người trồng nho thì cũng không thể có cây nho, vì không tự nhiên có cây đó mà phải có người trồng và chăm sóc. Nếu giả sử không trồng mà tự nhiên mọc thì cây nho đó cũng không thể phát triển được , mà chỉ là èo uột.
CÔNG VIỆC CỦA CHÚA CHA:
“NHÀNH NÀO TRONG THẦY KHÔNG SINH TRÁI THÌ NGƯỜI CHẶT ĐI, CÒN NHÀNH NÀO SINH TRÁI THÌ NGƯỜI TỈA SẠCH ĐỂ NÓ SAI TRÁI HƠN”
Trong kỹ thuật trồng trọt, người nông dân phải biết cắt tỉa những nhành vô dụng, không sinh trái, để dồn nhựa sống cho các nhành khác khát triển. Phải chấp nhận sự cắt tỉa, sự hy sinh như vậy thì mới mong thu được hoa lợi.
Gioan diễn tả rất sâu sắc trong 2 động từ “CHẶT ĐI”, “TỈA SẠCH”. Có nghĩa không phải lúc nào cũng là tỉa, mà có khi còn phải chặt luôn một nhành để vất đi, vì một lợi ích lớn hơn. Nếu vì thương tiếc,không chặt, không tỉa, thì nó sẽ có hại cho các nhành khác. Gioan nói rõ hiệu quả của việc “chặt đi” và “tỉa sạch”, đó là “ĐỂ NÓ SAI TRÁI HƠN”
Dù là chặt hay tỉa, cũng đem lại sự đau đớn. Kinh nghiệm đó cũng sẽ là kinh nghiệm của đời sống nội tâm của mỗi Kitô hữu. Ta phải biết cắt đứt một thói quen xấu nào đó đã thống trị ta nhiều năm nhiều tháng, như nghiện xì ke, nghiện game, nghiện cờ bạc, nghiện rượu chè, nghiện phim sex, nghiện mua sắm (shopping)…, và khi cắt đứt một thói quen thì thật không dễ chút nào, nó đòi ta phải từ bỏ, phải hy sinh.
Các nhà tâm lý và đạo đức thấu hiểu khó khăn này, thường khuyên chúng ta: “Muốn từ bỏ một thói quen nào đó, thì ta phải dùng một thói quen khác”, có nghĩa phải tập một thói quen lành mạnh, ngược lại, thì mới mong loại bỏ thói quen cũ”, đó là sự “TỈA SẠCH”.
Nhưng nói gì thì nói, khi ta tập một thói quen mới để trị lại thói quen cũ, thì vô tình ta lại đi vào cái nghiện mới. Như vậy, phương pháp hiệu nghiệm nhất, đó là phải mạnh dạn dứt khoát, từ bỏ thói quen cũ. Đó là hình ảnh của việc “ CHẶT ĐI”. Vâng, phải dứt khoát từ bỏ luôn mà không dùng một thói quen khác nào hết.
“CÁC CON ĐÃ ĐƯỢC TỈA SẠCH NHỜ LỜI THẦY ĐÃ NÓI VỚI CÁC CON. CÁC CON Ở TRONG THẦY, VÀ THẦY Ở TRONG CÁC CON”
Ở câu trên Gioan nói: “Nhành nào trong Thầy không sinh trái thì Người chặt đi, còn nhành nào sinh trái thì Người tỉa sạch để nó sai trái hơn”. Ở đây Gioan nói rõ hơn: Chúa Cha tỉa sạch, chặt đi bằng cách nào? Đó là dùng Lời Chúa. Chính Lời Chúa mà ta nghe trong mỗi thánh lễ, trong các buổi chia sẻ, trên các trang mạng thông tin, sẽ như lưỡi dao sắc bén, sẽ cắt tỉa đời sống nội tâm của mỗi Tín hữu.
ĐếN ĐÂY ĐỘC GIẢ SẼ ĐẶT RA CÂU HỎI:
Tại sao có bao Kitô hữu vẫn siêng năng đến nhà thờ mỗi ngày, họ không bỏ sót một thánh lễ nào, thế nhưng cuộc sống của họ vẫn không thay đổi, vẫn không tốt hơn? Họ vẫn tham lam, vẫn trực tiếp hay gián tiếp làm hàng gian, hàng độc hại để kiếm lợi, họ vẫn ghen ghét hại anh em mình.
Vậy Lời Chúa có ích lợi gì cho ta không?
“CÁC CON Ở TRONG THẦY, VÀ THẦY Ở TRONG CÁC CON”
Gioan trả lời rất rõ: các động tác “ cắt tỉa”,… chỉ có hiệu quả khi ta chấp nhận ở trong Chúa Giêsu như nhành nho chịu liên kết với thân nho. Khi ta không còn ở trong Chúa Giêsu thì chúng ta như nhành nho đã bị chặt rồi, sẽ không còn tiếp nhận nhựa sống của thân nho nữa. Lời Chúa sẽ không còn sức sống để thay đổi đời ta nữa.
Lạy Chúa! Con biết con là người tội lỗi, cứ cố chấp mà không chịu thay đổi. Nhưng con chỉ xin một điều: Xin cho con được ở trong Ngài, đừng bao giờ xa Ngài, cho dù cuộc đời có xảy ra thế nào đi nữa.
“CŨNG NHƯ NHÀNH NHO TỰ NÓ KHÔNG THỂ SINH TRÁI ĐƯỢC, NẾU KHÔNG DÍNH LIỀN VỚI CÂY NHO; CÁC CON CŨNG VẬY, NẾU KHÔNG Ở TRONG THẦY”
Trong Dụ ngôn cây nho này, Gioan đã diễn đạt sự liên kết sâu xa giữa chúng ta với Chúa Giêsu. Gioan đã khẳng định mạnh mẽ, như một chân lý: Nếu nhành nho không liên kết, không “dính liền” với cây nho thì không thể sinh trái được. Điều này ai cũng hiểu.
Nhưng Gioan muốn đưa chúng ta đến sự hiểu biết, sự nhận thức sâu sắc hơn. “Các con cũng vậy”. Có lẽ chỉ có Gioan mới cho độc giả hiểu về sự liên kết sâu xa giữa Kitô hữu với Chúa Giêsu.
“THẦY LÀ CÂY NHO, CÁC CON LÀ NHÀNH. AI Ở TRONG THẦY VÀ THẦY Ở TRONG NGƯỜI ẤY, KẺ ẤY SẼ SINH NHIỀU TRÁI, VÌ KHÔNG CÓ THẦY, CÁC CON KHÔNG THỂ LÀM ĐƯỢC GÌ. AI KHÔNG Ở TRONG THẦY, THÌ BỊ VỨT RA NGOÀI NHƯ NHÀNH NHO, VÀ SẼ KHÔ HÉO, NGƯỜI TA SẼ THU LẠI, QUĂNG VÀO LỬA CHO NÓ CHÁY ĐI”
Như vậy, trong Dụ ngôn cây nho này, Chúa Giêsu đã đưa ra các danh xưng sau đây:
+ “Thầy là Cây nho thật”.
+ “Cha Thầy là người trồng nho”
+ “Các con là nhành”
Như vậy đã đủ yếu tố cho một cây nho. Chúa Giêsu chính là cây nho thật.
Gioan đã đưa ra 2 kết cục khác nhau cho nhành nho:
1/. KẾT CỤC 1:
“AI Ở TRONG THẦY VÀ THầY Ở TRONG NGƯỜI ẤY, KẺ ẤY SẼ SINH NHIỀU TRÁI”
Nếu nhành nho chịu liên kết với cây nho, tức chúng ta chịu ở trong Chúa Giêsu, “Ai ở trong Thầy và Thầy ở trong người ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiều trái”. Tại sao kẻ ấy sinh nhiều trái, Gioan trả lời: “vì không có Thầy, các con không thể làm được gì”. Vâng đúng vậy, người ở trong Chúa Giêsu sẽ được thăng hoa không phải vì tài cán, khả năng của người ấy, mà là chính Chúa Giêsu đã cho họ sinh nhiều hoa trái trong đời sống thiêng liêng.
“VÌ KHÔNG CÓ THẦY, CÁC CON KHÔNG THỂ LÀM ĐƯỢC GÌ.”
Chúng ta đừng bảo giờ ỷ lại vào tài năng và ý chí của mình, vì ngay trong lúc ta tưởng mình đứng vững, đó là lúc ta té đau nhất, mỗi Kitô hữu phải luôn nhớ lời Chúa Giêsu nói: “vì không có Thầy, các con không thể làm được gì”. Nếu không có Chúa Giêsu thì cuộc đời ta sẽ chỉ toàn là thất bại cho dù đó là cố gắng nhỏ nhặt nhất. Ta hãy nhớ kỹ lời Chúa nói.
2/. KẾT CỤC 2:
“AI KHÔNG Ở TRONG THẦY, THÌ BỊ VỨT RA NGOÀI NHƯ NHÀNH NHO, VÀ SẼ KHÔ HÉO, NGƯỜI TA SẼ THU LẠI, QUĂNG VÀO LỬA CHO NÓ CHÁY ĐI”
Đó là kết cục danh cho kẻ không chấp nhận ở trong Chúa Giêsu, họ như nhành đã tách ra khỏi thân nho, họ sẽ bị khô héo, cuộc sống trở nên nghèo nàn về mặt tâm linh và cuối cùng chỉ còn quăng vào lửa cho nó cháy đi.
“NẾU CÁC CON Ở TRONG THẦY, VÀ LỜI THẦY Ở TRONG CÁC CON, THÌ CÁC CON MUỐN GÌ, CỨ XIN, VÀ SẼ ĐƯỢC. ĐÂY LÀ ĐIỀU LÀM CHA THẦY ĐƯỢC VINH HIỂN LÀ CÁC CON SINH NHIỀU TRÁI, VÀ NHƯ THẾ CÁC CON TRỞ NÊN MÔN ĐỆ CỦA THẦY”
Gioan muốn nói rõ hơn “Ở trong Chúa Giêsu” là thế nào? Thưa đó là để Lời Ngài ở trong con người của mình, vì chỉ khi nào ta yêu mến và khao khát thực thi Lời Chúa Giêsu thì lúc ấy ta mới ở trong Ngài.
Khi ta ở trong Chúa Giêsu, thì Gioan viết: “Các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được”. Đó là điều khẳng định mạnh mẽ.
Tại sao trong cuộc sống, ta đã xin Chúa rất nhiều mà vẫn không được? Mặc dù đó là những lời cầu xin thật chính đáng?
Vấn đề ở đây ta có ở trong Chúa Giêsu và để Lời Ngài ở trong chúng ta không? Nếu ta không ở trong Chúa Giêsu, ta không tin và tuân giữ Lời Ngài, thì ta có cầu xin cũng vô ích. Vì làm sao ta lại cầu xin với Đấng mà ta không tin tưởng. Cầu xin với đấng mà ta không tin thì có ích gì!
Chúa Giêsu đã đưa ra một bảo chúng cho câu nói: “Các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được” vì “đây là điều làm Chúa Cha được vinh hiển”. Thiên Chúa có vui sướng gì khi con người phải đau khổ và trầm luân, vì sự hạnh phúc của con người chính là vinh quang của Thiên Chúa, nên Gioan viết:
“ĐÂY LÀ ĐIỀU LÀM CHA THẦY ĐƯỢC VINH HIỂN LÀ CÁC CON SINH NHIỀU TRÁI, VÀ NHƯ THẾ CÁC CON TRỞ NÊN MÔN ĐỆ CỦA THẦY”
Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

