Nhắc đến mối tương quan giữa Giáo Há»™i Công giáo và khoa há»c, chúng ta thưá»ng nghe nói vá» vụ Galileo. Thánh Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II cÅ©ng đã có lá»i xin lá»—i khi Giáo Há»™i xá» lý vụ án Galileo trong má»™t và i phương diện nà o đó, thế nhưng thá»±c chất vụ án nà y phức tạp hÆ¡n rất nhiá»u so vá»›i những gì mà các nhà khoa há»c háºu hiện đại muốn nói.Vụ Galileo chỉ là cái cá»› để những ngưá»i chá»§ trương duy lý tấn công đức tin, vẽ nên má»™t Giáo Há»™i phản khoa há»c và mê tÃn. ÄÆ°Æ¡ng nhiên cÅ©ng có những Kitô hữu phản khoa há»c và chấp nháºn thuyết tương hợp sai lầm (và dụ như cho rằng Thiên Chúa sáng tạo nên vÅ© trụ trong 7 ngà y đúng y như trong Kinh Thánh). Thế nhưng đây không phải là quan Ä‘iểm cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo. Thá»±c sá»±, Giáo Há»™i cÅ©ng có đôi cánh khoa há»c cá»§a riêng mình, được gá»i là Hà n lâm viện Giáo hoà ng vá» Khoa há»c, má»™t cÆ¡ quan không chỉ đón nháºn công trình cá»§a những ngưá»i Công giáo, nhưng cả những ngưá»i thuá»™c các tÃn phái khác, ngay cả ngưá»i vô thần. Thôi thì cứ bá» qua câu chuyện nhà m chán đó và hãy nhìn và o 11 nhà khoa há»c Công giáo kiệt xuất nà y và hết thảy Ä‘á»u là những linh mục!
1. Copernicus (1473–1543)
Bạn còn nhá»› Copernicus chứ?! Vị linh mục Công giáo hà nh nghá» y và rồi bước sang lÄ©nh vá»±c thiên văn để phát triển lý thuyết mặt trá»i là trung tâm (heliocentrism). Ngà i khám phá ra rằng trái đất không phải là trung tâm vÅ© trụ cÅ©ng như cá»§a Thái dương hệ. Ngưá»i ta cho rằng ngà i chịu chức linh mục sau nà y. Sá»± đóng góp cá»§a ngà i cho ngà nh thiên văn đã thay đổi lÄ©nh vá»±c nà y và thế giá»›i.
2. Albertus Magnus, O.P. (trước năm 1200 – 1280)
Có thà nh tá»±u tri thức nà o mà không có má»™t hai tu sÄ© Äaminh trong danh sách?! Linh mục Albertus Magnus là vị thánh bổn mạng cá»§a các ngà nh khoa há»c tá»± nhiên và là vị Tiến sÄ© Há»™i Thánh vì công trình vÄ© đại cá»§a ngà i trong khoa váºt lý, luáºn lý, siêu hình, sinh há»c và tâm lý.
3. Georges Lemaître (1894–1966)
Vị linh mục ngưá»i Bỉ và là cha đẻ cá»§a thuyết “vụ nổ lá»›n†(Big Bang Theory). Linh mục Lemaitre là ngưá»i đương thá»i vá»›i Einstein và ngà i cÅ©ng phát triển công trình cá»§a mình dá»±a và o Lý thuyết tương đối cá»§a Einstein. Linh mục Lemaitre cÅ©ng có thá»i gian là m Giám đốc Hà n lâm viện Giáo hoà ng vá» Khoa há»c.
4. Gregor Mendel (1822-1884)
Gregor Mendel là tu sÄ© Dòng Augustinô và là ngưá»i khai sáng nên khoa di truyá»n hiện đại. Trá»i đất! Khoa di truyá»n được má»™t linh mục Công giáo khởi xướng! Nếu bạn theo má»™t lá»›p khoa há»c và biết được các từ “tÃnh lặn†(recessive) và “tÃnh trá»™i†(dominant), đó là nhá» Linh mục Mendel.
5. Giuseppe Mercalli (1850–1914) Â
Là linh mục, nhà núi lá»a há»c và là Giám đốc Äà i quan sát Vesuvius, ngưá»i được nhá»› đến qua “thang Ä‘o Mercalli†(Mercalli scale) để Ä‘o động đất vẫn còn được dùng ngà y nay. Vâng! Ngưá»i Công giáo không giá»›i hạn lÄ©nh vá»±c nghiên cứu khoa há»c nà o, ngay cả núi lá»a và động đất.
6. William xứ Ockham (khoảng 1288 – 1348)
Bạn đã nghe vá» lý thuyết “Dao cạo Ockham†chưa? Ngà i là má»™t há»c giả Dòng Phanxicô, đã viết nhiá»u công trình vá» luáºn lý, váºt lý và thần há»c, và nổi tiếng vá»›i thuyết “Dao cạo Ockhamâ€[1]. Lại má»™t linh mục Công giáo nữa mà công trình cá»§a ngà i đã có tác động rất lá»›n trên các khoa há»c tá»± nhiên.
7. Giovanni Battista Riccioli (1598–1671)
Nhà thiên văn há»c Dòng Tên, tác giả cuốn Almagestum novum, má»™t bá»™ bách khoa vá» thiên văn. Ngà i là ngưá»i đầu tiên Ä‘o được gia tốc cá»§a thiên thể rÆ¡i tá»± do, khai sáng nên khoa nghiên cứu mặt trăng (selenography) cùng vá»›i linh mục Grimaldi, ngưá»i được vẽ hình ở cá»a và o Viện Bảo Tà ng Quốc Gia vá» Hà ng Không và Không Gian ở Washington D.C. Các vị linh mục Công giáo được tưởng nhá»› tại Viện Smithsonian!

Â
8. Francesco Maria Grimaldi (1618 – 1663)
Có nhiá»u khoa há»c gia là linh mục Dòng Tên! Grimaldi là linh mục Dòng Tên, ngưá»i Ã, nhà toán há»c và váºt lý há»c, giảng dạy ở Há»c viện Dòng Tên tại Bologna. Má»™t miệng núi lá»a trên mặt trăng được đặt tên là Grimaldi.
9. Nicolas Steno (1638-1686)
Nicholas Steno đã có nhiá»u đóng góp cho khoa phẫu thuáºt và địa chất. Cuối cùng, ngà i đã trở thà nh má»™t Giám mục Công giáo. Nhiá»u bá»™ pháºn thân thể được đặt theo tên ngà i: ống Stensen (ống dẫn tuyến nước bá»t mang tai), tuyến Stensen, mạch Stensen, và lá»— Stensen. Ngà i cÅ©ng là ngưá»i sáng láºp khoa hóa thạch há»c.
10. George V. Coyne, S.J. (sinh ngà y 19 tháng Giêng 1933)
Hiện thá»i còn có những ai? Linh mục Coyne thuá»™c Dòng Tên, nhà thiên văn há»c, nguyên Giám đốc Äà i quan sát Vatican và đứng đầu nhóm nghiên cứu tại Äại há»c Arizona ở Tucson, Arizona. Từ tháng Giêng 2012, ngà i phụ trách môn Triết há»c tôn giáo tại Há»c viện cao đẳng Le Moyne ở Syracuse, NY.
11. Stanley Jaki (1914-2009)
Jaki là linh mục Dòng Benêđictô và là Giáo sư váºt lý tại Äại há»c Seton Hall, New Jersey. Ngà i thưá»ng dạy rằng khoa há»c phát triển từ Kitô giáo và ngà i rất quan tâm đến việc nối lại nhịp cầu chia cách giữa khoa há»c và đức tin. Có thể Ä‘á»c tư tưởng cá»§a ngà i trong cuốn Science Was Born of Christianity cá»§a Stacy Trasancos.
Má»™t trong những cách tốt nhất để hiểu biết quan Ä‘iểm cá»§a Giáo Há»™i vá» khoa há»c và đức tin là đá»c các thông Ä‘iệp Humani Generis và Fides et Ratio.
Lần tá»›i, nếu gặp ai cáo buá»™c Giáo Há»™i là phản khoa há»c thì bạn cứ bình tâm chia sẻ rằng những tiến bá»™ khoa há»c vÄ© đại trong lịch sá» Ä‘á»u là công lao cá»§a các khoa há»c gia Công giáo, trong đó rất nhiá»u ngưá»i là linh mục!
[1] Dao cạo Ockham (tiếng Anh: Ockham’ s Razor) là má»™t lý thuyết triết há»c nổi tiếng cá»§a nhà triết há»c ngưá»i Anh William xứ Ockham. Nó được ông đưa ra và o năm 1324. William đã viết rằng lá»i giải thÃch đơn giản nhất thưá»ng là lá»i giải thÃch xác đáng nhất, hoặc “Äiá»u gì có thể được giải thÃch bằng Ãt giả thuyết hÆ¡n thì lại được giải thÃch má»™t cách vô Ãch bằng nhiá»u giả định hÆ¡n” (Hồ Cúc, Tóm tắt phát minh và sá»± kiện khoa há»c, xuất bản năm 2009). Tức là nếu má»™t vấn đỠkhoa há»c được giải thÃch bằng Ãt giả thuyết nhất thì sẽ đúng đắn nhất. Dao cạo Ockham đã chứng tỠđược giá trị lá»›n cá»§a mình trong việc nghiên cứu khoa há»c. (https://vi.wikipedia.org/wiki/Dao_c%E1%BA%A1o_Ockham)
Constance Hull
Lm. Phaolô Nguyá»…n Minh ChÃnh chuyển ngữ











