Chay tịnh là một thực hành tâm linh quan trọng mà Kinh Thánh dạy cho chúng ta trong cả Tân ước và Cựu ước.
Dưới đây là 5 đoạn Kinh thánh quan trọng nói về việc ăn chay
Ăn chay cách kín đáo
“Rồi khi ăn chay, anh em chớ làm bộ rầu rĩ như bọn đạo đức giả: chúng làm ra vẻ thiểu não, để thiên hạ thấy là chúng ăn chay. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. Còn anh em, khi ăn chay, nên rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm, để không ai thấy là anh ăn chay ngoại trừ Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh” (Mt 6, 16-18).
Đức Giêsu dạy chúng ta ăn chay một cách kín đáo chứ không phải để cho người ta ngó xem. Nếu chúng ta ăn chay để cho người ta thấy, chúng ta đã có được phần thưởng của mình rồi. Không lẽ đó là tất cả những phần thưởng mà bạn trông đợi sao, được người ta xem thấy? Tại sao không ăn chay mà không cho ai biết trừ một mình Thiên Chúa và để cho Người tưởng thưởng công khai vào một ngày nào đó? Chắc chắn Người sẽ làm vật nếu chúng ta ăn chay cách kín đáo vì Người. Khi ai đó nói với tôi rằng họ đang ăn chay, tôi thường hỏi lại họ tại sao. Họ cho tôi biết tại sao và họ đã ăn chay được bao lâu rồi. Tôi cảm thấy họ nên giữ những điều đó cho riêng mình để không bị mất đi phần thưởng của mình.
Ngoài ra cũng có một từ quan trọng nữa mà người ta thường bỏ qua. Đức Giêsu dùng “khi ăn chay” thay vì “nếu ăn chay” dường như có ý rằng việc ăn chay nên được thực hiện ít nhất là vào những dịp đặc biệt. Không phải là vì luật dạy thế và chúng ta cảm thấy bị ra lệnh phải ăn chay, nhưng khi chúng ta ăn chay vì những lý do thiêng liêng, chúng ta cho Chúa thấy rằng chúng ta hoàn toàn nghiêm túc khi khao khát Người hơn là đồ ăn thức uống. Đói khát Thiên Chúa giống như con người cần có thức ăn khi đói vậy. Giống như lời vua Đavít đã viết, “Như nai rừng mong mỏi tìm về suối nước trong, hồn con cũng trông mong được gần Ngài, lạy Chúa” (Tv 42, 1). Đây là một nhu cầu, một cảm thức sâu kín bên trong con người, khao khát những gì thuộc về Thiên Chúa và chính Người. Hình ảnh đó giống như con nai đã trốn chạy khỏi nanh vuốt thú dữ, giờ đây dừng lại và đang chết khát, tha thiết mong mỏi một nguồn nước vì nó đang khát khô, khát cháy. Đó là nỗi khao khát mà Chúa muốn chúng ta có đối với Người, và việc ăn chay có thể giúp chúng ta đạt tới sự khao khát sâu sắc, mong mỏi đó, giống như một cơn đói khủng khiếp hay một cơn khát đến chết đi được.
Ăn chay để vượt thắng những lạm dụng, lệ thuộc
“Chúng nói: ‘Chúng tôi ăn chay, sao Ngài không thấy, chúng tôi hãm mình, sao Ngài chẳng hay?’ Này, ngày ăn chay, các người vẫn lo kiếm lợi, vẫn áp bức mọi kẻ làm công cho mình. Này, các ngươi ăn chay mà đôi co cãi vã, để nắm tay đánh đấm thật bạo tàn. Chính ngày các ngươi muốn ăn chay, để tiếng các ngươi kêu thấu trời cao thẳm, thì các ngươi lại ăn chay không đúng cách. Phải chẳng đó là cách ăn chay mà Ta ưa chuộng trong ngày con người phải thực hành khổ chế? Cúi rạp đầu như cây sậy cây lau, nằm trên vải thô và tro bụi, phải chăng như thế mà gọi là ăn chay trong ngày các ngươi muốn đẹp lòng ĐỨC CHÚA? Cách ăn chay mà Ta ưa thích chẳng phải là thế này sao: mở xiềng xích bạo tàn, tháo gông cùm trói buộc, trả tự do cho người bị áp bức, đạp tan mọi gông cùm? Chẳng phải là chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ, thấy ai mình trần thì cho áo che thân, không ngoảnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục?” (Is 58,3-7).
Tôi biết đây không phải mà điều mà bạn nghĩ như là một mục đích của việc ăn chay, nhưng hãy để ý rằng ngôn sứ Isaia viết rằng ăn chay có thể dùng để “mở xiềng xích bạo tàn, tháo gông cùm trói buộc, trả tự do cho người bị áp bức, đập tan mọi gông cùm”. Rõ ràng, sự nghiện ngập đối với tranh ảnh khiêu dâm, thuốc lá, rượu chè, ma tuý, internet, hay bất cứ điều gì bạn nghĩ là một thành trì khó thể đập tan. Việc ăn chay có thể tháo bỏ xiềng xích gông cùm và chắc chắn sự nghiện ngập là một thứ gông cùm gắn chặt một gánh nặng lên một người. Việc ăn chay có thể nới lỏng những ràng buộc của sự ác (tội lỗi) và phá bỏ mọi gông cùm (cơn nghiện).
Bạn có bao giờ để ý xem mình xấu tính đến mức nào khi bạn đói chưa? Bản thân tôi, tôi đã nhận ra điều đó ở chính mình. Tâm trạng có thể nổi cáu và cơn giận bùng nổ rất dễ dàng khi người ta đói. Tôi đã từng thế rồi. Thiên Chúa đang nói với chúng ta, qua lời ngôn sứ Isaia, rằng đó không phải là “cách ăn chay mà Người chọn vì chúng ta ‘ăn chay để mà đôi co vãi vã, để nắm tay đánh đấm thật bạo tàn.’” Nắm tay đánh đấm này có thể là một người đấm vào tường, hay thậm chí là đấm vào người khác, đôi co cãi vã có thể là tranh luận và thể hiện cơn nóng giận của mình trong khi nói chuyện, và những hành vi này càng nghiêm trọng hơn khi chúng ta đang đói, như trong thời gian chay tịnh. Kiểu ăn chay này chắc chắn Chúa không thể nào đón nhận.
Ăn chay để cho người ta nhìn thấy
“Người Pha-ri-sêu đứng thẳng, cầu nguyện rằng: ‘Lạy Thiên Chúa, con xin ta ơn Chúa, vì con không như bao kẻ khác: trộm cắp, bất chính, ngoại tình, hoặc như tên thu thuế kia. Con ăn chay mỗi tuần hai lần, con dâng cho Chúa một phần mười thu nhập của con.’”
(Lc 18,11-12)
Đây là hình ảnh một người muốn tỏ ra vẻ công chính trước mặt người khác ở nơi công cộng (tự cho mình là công chính) và khoe khoang rằng họ ăn chay “hai lần một tuần”, dâng một phần mười thu nhập và không giống những kẻ ngoại tình, thu thuế, trộm cắp. Anh ta nói đúng… anh ta không giống họ… mà là tệ hơn họ! Thiên Chúa từ chối những kẻ kiêu ngoại (Gc 4, 6). Người Pharisêu này đã ăn chay vì những lý do hoàn toàn sai lầm. Anh ta làm vậy để cho thiên hạ thấy, anh ta làm vậy để khẳng định mình là người công chính trong khi thực tế anh ta chỉ tự cho mình là công chính, và với sự kiêu ngạo của mình anh ta khoe khoang rằng anh ta không giống những kẻ tội lỗi. Anh ta hoàn toàn không hiểu. Đó là một người lệ thuộc vào luật. Đối với anh ta, ăn chay vì những lý do như vậy là vì lề luật. Anh ta đã nhận được phần thưởng cho mình khi được người ta trông thấy. Điều đó nghĩa là sẽ không có phần thưởng nào của Chúa ban cả. Những nỗ lực của anh ta rốt cuộc lại hoài công. Trên thực tế, anh ta chẳng thà không ăn chay gì hết còn tốt hơn vì anh ta ăn chay vì lý do hoàn toàn sai lầm.
Ăn chay để xin Chúa giải gỡ, can thiệp
“ĐỨC CHÚA đánh phạt đứa bé mà vợ ông U-ri-gia đã sinh ra cho vua Đa-vít, và nó bị bệnh nặng. Vua Đa-vít cầu khẩn Thiên Chúa cho đứa trẻ, vua ăn chay nhiệm nhặt, và khi về nhà ngủ đêm thì nằm dưới đất. Các kỳ mục trong nhà của vua nài nỉ xin vua trỗi dậy, nhưng vua không chịu và cũng chẳng ăn chút gì với họ” (2 Sm 12,15-17).
Ở đây chúng ta có thêm một lý do để ăn chay: vua Đavít khẩn cầu xin Chúa can thiệp mà cứu đứa con đang bệnh nặng của ông. Chúng ta có thể ăn chay khi một người mà chúng ta yêu thương lâm bệnh, chúng ta có thể ăn chay cầu xin sự canh tân cho Giáo hội và cho chính chúng ta, chúng ta có thể ăn chay vì sự trưởng thành về mặt tâm linh, chúng ta có thể ăn chay để tìm kiếm ý Chúa trong một quyết định quan trọng, chúng ta có thể ăn chay để ai đó được cứu rỗi, chúng ta có thể ăn chay để mong vượt qua nỗi đam mê (như trong Is 56,3-7), chúng ta có thể ăn chay vào những lúc mất mát đau thương trước sự ra đi của một người yêu thương, chúng ta có thể ăn chay vì bất kỳ lý do cá nhân nào. Vua Đavít ăn chay vì ông hiểu tại sao đứa bé lại bị bệnh, vì ông đã phạm tội ngoại tình và giết người. Khi một người qua đời, chúng ta thường mất cảm giác thèm ăn. Chúng tôi có một con chó đã nhịn ăn suốt 3 ngày vì nó mất đi người bạn thân nhất của nó, là một con chó khác. Bọn chúng thân với nhau đến nỗi khi bạn nó qua đời, nó không còn thấy thèm ăn. Đó là điều thường xảy ra với chúng ta khi chúng ta trải qua một mất mát như thế, như một đứa con, một người bạn đời, một người bạn thân thiết.
Ăn chay để trở nên khiêm tốn
“Tôi mặc áo nhặm vào thân, lại ăn chay để hãm mình phạt xác, lòng tôi ấp ủ câu kinh lời nguyện, như cầu cho bạn hữu anh em. Tôi lang thang như người khóc mẹ, tôi tủi buồn cúi mặt mà đi” (Tv 35,13-14).
Ít có điều gì giúp chúng ta nhận ra chúng ta cần đến Chúa như ăn chay. Khi tôi ăn chay, tôi nhận ra tôi lệ thuộc vào Chúa như thế nào để duy trì mạng sống mình. Tôi không thể, và bạn cũng không, sống sót mà không có Chúa được lâu vì Người cho chúng ta tất cả những thứ tốt lành để tận hưởng (1 Tm 6,17; Gc 1,17). Vua Đa-vít nói rằng việc ông ta hãm mình phạt xác thật ra lại là tốt. Hầu như bất cứ khi nào bạn đọc thấy từ “hãm” trong Kinh thánh, là thấy nó nói đến việc ăn chay. Từ đó trong tiếng Do-thái là “anah” và có nghĩa là “hãm, áp chế, khiêm tốn, quỳ phục xuống” và đó chính xác là điều mà việc ăn chay làm cho bạn, nó làm bạn khiêm tốn. Có lẽ bạn đã từng nghe có câu nói rằng Lời Chúa an ủi kẻ đau khổ và kìm hãm kẻ đang sống thoải mái. Điều đó là đúng, nhưng ít có gì giúp chúng ta trở nên khiêm tốn trước mặt Chúa như việc ăn chay.
Kết luận
Một số người ăn chay truyền thông, tức là ngắt mọi kết nối internet, TV, email, điện thoại di động, và thậm chí cả radio trong một hay một vài ngày. Kiểu ăn chay này rất khó thực hiện nhưng phần thưởng của nó lại rất dồi dào, vì đột nhiên bạn có thêm thời gian để đọc Kinh thánh, chơi với con cái, trò chuyện với người bạn đời, đi tản bộ và suy ngẫm về sự tốt lành của Chúa. Chúa Giêsu đã ăn chay 40 ngày đêm, và để chống lại cơn cám dỗ. Vì thế ăn chay là một công cụ hữu hiệu trong kho khí cụ tâm linh của chúng ta để chống lại tội lỗi. Nếu bạn chưa từng bao giờ ăn chay, bạn đang bỏ lỡ một cơ hội để trưởng thành hơn trong đức tin. Nếu bạn không tái sinh, bạn sẽ phải khốn khổ khốn nạn theo cách không lời nào diễn tả nổi (Kh 20,11-15). Tôi nài xin bạn, hôm nay đây hãy từ giã tội lỗi, xưng thú cùng Chúa và tin vào Đấng đã thí mạng vì bạn.
Jack Wellman
Chuyển dịch: Nhóm phiên dịch Mai Khôi
http://www.patheos.com
daminhvn