Những mối quan hệ chưa tr�n

Một ngư�i bạn của tôi, nhà tâm lý trị liệu đã chia sẻ câu chuyện sau: Một phụ nữ trong tâm trạng khá sầu thảm đến gặp ông. Chồng của bà vừa chết vì đau tim. Ông chết đột ngột và vào th�i điểm không đúng lúc nhất. H� đã lập gia đình ba mươi năm vay và suốt th�i gian này, mối quan hệ của h� chưa từng bị khủng hoảng nặng n�. Thế mà ngày chồng bà chết, h� đã cãi nhau v� một vấn đ� rất quan tr�ng và đã leo thang đến mức nói l�i ác ý cay độc với nhau. Kích động và giận dữ, chồng của bà lao ra kh�i phòng, nói là ông sẽ đi mua sắm, rồi đột quỵ trên đư�ng ra xe. Chúng ta dễ hiểu vì sao bà bị suy sụp do cái chết đột ngột của ngư�i bạn đ�i, thêm nữa là các l�i cuối cùng h� nói với nhau. Bà than thở: “Suốt bao năm qua, chúng tôi yêu thương nhau, thế mà cãi vã chẳng vì lý do gì, rồi đó lại là những l�i cuối cùng chúng tôi nói với nhau!�

Nhà tâm lý h�c mở đầu với l�i nói phần nào khôi hài có chủ đích. Ông nói: “Ông ấy thật tệ khi làm thế với bà! Khi chết kiểu đó!� Rõ ràng, ông đó không lên kế hoạch cho cái chết của mình, nhưng rõ ràng, th�i điểm chết của ông quá bất công cho vợ, làm cho bà phải mang mặc cảm tội lỗi suốt đ�i, chẳng có cách nào để xóa b�.

Tuy nhiên, sau l�i mở đầu đó, nhà tâm lý h�c h�i bà: “Nếu bà được gặp chồng bà trong năm phút, bà sẽ nói gì với ông ấy?� Không chần chừ, bà trả l�i ngay: “Tôi sẽ bảo tôi yêu anh biết bao, anh đã tốt với tôi bao nhiêu năm tr�i, và chút th�i gian giận dữ xét cho cùng chỉ là khoảnh khắc quá đáng vô lý chẳng là gì so với tình yêu của chúng tôi.�

Khi đó nhà tâm lý h�c: “Bà là ngư�i có đức tin, bà tin vào sự thông công của các thánh, chồng bà đang sống và hiện diện với bà lúc này, thế tại sao bà không nói tất cả những l�i này với ông ấy ngay đi. Chưa quá muộn để giải bày hết những tâm tình đó với ông ấy đâu!�

Ông ấy đúng. Chẳng bao gi� là quá muộn! Chẳng bao gi� là quá muộn để nói với những ngư�i thân đã qua đ�i v� cảm giác thực sự của mình dành cho h�. Chẳng bao gi� là quá muộn để xin lỗi những gì chúng ta đã làm tổn thương h�. Chẳng bao gi� là quá muộn để xin h� tha thứ cho những lơ là của chúng ta trong mối quan hệ và chẳng bao gi� là quá muộn để nói lên những l�i cảm kích, trân tr�ng, và tri ân mà đáng ra chúng ta phải nói khi h� còn sống. Là tín hữu kitô, chúng ta được an ủi vô cùng khi biết rằng chết chưa phải là hết, biết rằng chẳng bao gi� là quá muộn.

Và chúng ta vô cùng cần sự an ủi đó… cần cơ hội thứ nhì. Dù là ai, chúng ta luôn luôn bất đạt trong các mối quan hệ của mình. Chúng ta không thể lúc nào cũng thể hiện được những gì đáng phải thể hiện với ngư�i mình yêu thương, đôi khi chúng ta nói lên những câu giận dữ và chua cay hằn dấu không phai nơi ngư�i khác, chúng ta phản bội sự tin tưởng bằng đủ kiểu khác nhau, và hầu như chúng ta thiếu sự trưởng thành và tự tin để thể hiện sự xác nhận mà chúng ta phải dành cho ngư�i mình yêu thương. Không ai trong chúng ta tốt cho đủ. Khi Karl Rahner nói rằng trong chúng ta, không ai từng trải nghiệm “hòa âm tr�n vẹn� trong đ�i này, là cha không chỉ nói đến việc không ai trong chúng ta đạt được tr�n ước mơ của mình, mà còn nói đến việc trong m�i mối quan hệ quan tr�ng nhất của mình, chẳng ai trong chúng ta tốt cho đủ.

Xét cho cùng, tất cả chúng ta yêu thương ngư�i mình thương theo các cách chẳng khác gì ngư�i phụ nữ mất chồng trong câu chuyện trên, với những chuyện còn dang dở, với những th�i điểm không hợp. Luôn có những đi�u đáng phải nói rồi mà chưa nói, và luôn có những đi�u đáng lý không được nói nhưng đã nói.

Nhưng chính vì thế mới cần đức tin Kitô giáo của chúng ta. Chúng ta không phải là những ngư�i thiếu thốn. Và th�i điểm Chúa Giêsu chết, rõ ràng các môn đệ đã mất hết tất cả. Th�i điểm xảy ra chuyện đó thật quá tệ. Ngày Thứ Sáu Tuần Thánh là một chuyện không hay trong tâm thức nhi�u ngư�i trong một th�i gian dài. Nhưng, lúc này, là kitô hữu, chúng ta không tin rằng trong đ�i luôn có cái kết có hậu, cũng không tin rằng chúng ta luôn mãi bất đạt trong đ�i. �úng hơn, chúng ta tin rằng sự viên mãn trong đ�i và hạnh phúc sẽ đến với chúng ta nh� chuộc lại những gì đã sai lầm, ít nhất là với những gì đã sai lầm vì sự bất đạt và yếu đuối của chúng ta.

G.K. Chesterton đã nói rằng Kitô giáo đặc biệt vì trong ni�m tin vào phép thông công, “đến kẻ chết cũng có phiếu.� H� không chỉ có lá phiếu mà thôi. H� vẫn nghe được những gì chúng ta nói với h�.

Thế nên… Nếu bạn mất đi một ngư�i thân yêu trong hoàn cảnh vẫn còn khúc mắc, vẫn còn căng thẳng cần xoa dịu, khi đáng ra bạn phải quan tâm hơn, khi bạn thấy trách mình vì chưa từng thể hiện đủ sự trân tr�ng và tình cảm đáng phải có, những lúc như thế, hãy biết rằng, chưa quá muộn đâu. Tất cả vẫn có thể làm được!

Ronald Rolheiser

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn