Nhiá»u năm trước, má»™t Cha giáo đã dạy các thầy chá»§ng sinh rằng: “Các con hãy nhá»›, các con không được phép nhai kẹo cao su trong khi cầu nguyện.†Má»™t trong các thầy chá»§ng sinh liá»n há»i lại: “Thưa Cha, chúng ta có được cầu nguyện trong khi nhai kẹo cao su không?†“Tất nhiên là cóâ€, cha giáo trả lá»i. Các thầy ngạc nhiên vì là m thế nà o để có thể thá»±c hà nh những hướng dẫn mâu thuẫn nà y.
Mẩu truyện trên đây muốn nói rằng cầu nguyện vừa là má»™t hà nh động tá»± thân vừa là cách thức sống cá»§a trá»n Ä‘á»i sống con ngưá»i. Cầu nguyện có khi như má»™t nghi thức, có khi không cần như váºy. Cầu nguyện có khi bằng khẩu nguyện, có khi thinh lặng, có khi là hoạt động, có khi là chiêm niệm. Cầu nguyện là trò chuyện vá»›i Thiên Chúa. Giống như chúng ta nói chuyện và chia sẻ vá»›i những ngưá»i bạn tốt nhất cá»§a mình vá» những gì Ä‘ang xảy ra trong cuá»™c sống cá»§a chúng ta, chúng ta cÅ©ng nói chuyện vá»›i Thiên Chúa như váºy. Giống như lắng nghe bạn bè tâm sá»±, chúng ta cÅ©ng lắng nghe Thiên Chúa trong má»™t cách thức tương tá»±.
Như khi chúng ta giao tiếp vá»›i nhau, việc cuá»™c gặp gỡ cá»§a chúng ta vá»›i Thiên Chúa cÅ©ng được thể hiện bằng nhiá»u cách thức khác nhau. Chúng ta thân thưa vá»›i Thiên Chúa bằng lá»i nói hay các bà i thánh ca; bằng trà tưởng tượng hay bằng chÃnh sá»± thinh lặng cá»§a chúng ta. Chúng ta đến vá»›i Thiên Chúa qua má»™t nghi lá»… chÃnh thức hoặc bằng sá»± tá»± phát nà o đó. Chúng ta có thể cầu nguyện trong nhà thá», trong vưá»n, trên xe, hoặc ngay cả trong lúc tắm rá»a. Chúng ta cÅ©ng có thể cầu nguyện trên giưá»ng. Khi vừa thức dáºy, chúng ta dâng ngà y má»›i cho Chúa và tạ Æ¡n Ngà i trước khi Ä‘i ngá»§. Ngưá»i Công giáo tin rằng, vá»›i ý hướng ngay là nh, má»i khoảng khắc cá»§a ngà y sống – những niá»m hy vá»ng, công việc, niá»m vui, những ná»—i khổ Ä‘au – Ä‘á»u có thể trở thà nh ná»™i dung rất ý nghÄ©a cho lá»i cầu nguyện.
Các tÃn hữu cầu nguyện theo nhiá»u cách thức khác nhau. Tuy nhiên, trong sách Giáo Lý Há»™i Thánh Công Giáo, Giáo Há»™i dạy chúng ta ba cách phổ biến nhất như sau.
- Khẩu nguyện
Khẩu nguyện là thưa vá»›i Thiên Chúa tất cả những gì Ä‘ang xảy ra trong tâm trà chúng ta. Khẩu nguyện có thể đơn giản mà tâm tình như “Lạy Chúa, con tạ Æ¡n Chúa vì má»™t buổi sáng đẹp trá»i nà y.†Äó có thể trang nghiêm như khi cá» hà nh Thánh lá»… và o má»™t dịp đặc biệt nà o đó. Khẩu nguyện cÅ©ng có thể mãnh liệt và cấp bách như lá»i cầu nguyện cá»§a Äức Giêsu trong vưá»n Giệt-si-ma-ni: “Xin đừng theo à Con, nhưng xin cho à Cha được thể hiện.â€
Hầu hết các tÃn hữu Ä‘á»u biết đến những lá»i cầu nguyện truyá»n thống từ khi thÆ¡ bé. Những lá»i cầu nguyện truyá»n thống như kinh Vì Dấu Thánh Giá, kinh KÃnh Mừng, kinh Lạy Cha, và kinh xin Æ¡n thánh hóa bữa ăn. Äó cÅ©ng có thể là kinh Dâng Ngà y và kinh trước khi Ä‘i ngá»§. Theo thá»i gian, nhiá»u tÃn hữu đã há»c thêm những kinh khác như kinh Hãy Nhá»›, kinh Lạy Nữ Vương, kinh Lạy Mẹ Thiên Chúa để cầu nguyện và o má»—i thá»i Ä‘iểm thÃch hợp.
Ngưá»i Công giáo thưá»ng cầu nguyện theo nhóm. Khi hai hay nhiá»u ngưá»i tụ há»p lại vá»›i nhau để dâng trá»n tâm hồn mình lên Chúa thì lá»i cầu nguyện cá»§a hỠđược gá»i là lá»i cầu nguyện chung. Những và dụ vá» lá»i cầu nguyện chung là Kinh Mân Côi, những lá»i cầu nguyện sùng kÃnh bao gồm cả những bà i thánh thi và những lá»i kinh cầu nguyện, những lá»i cầu nguyện trong lá»›p há»c, và quan trá»ng nhất là Thánh Lá»…. Cùng đứng vá»›i nhau Ä‘á»c kinh Tin KÃnh trong Thánh lá»… (“tôi tin kÃnh má»™t Thiên Chúa, là Cha toà n năng, Äấng tạo thà nh trá»i đất…†là má»™t kinh nghiệm mạnh mẽ vừa diá»…n đạt vừa định hình Äức tin cá»§a chúng ta. Mặc dù chúng ta có thể dâng những lá»i cầu nguyện tương tá»± trong suốt cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng ta, nhưng ý nghÄ©a cá»§a những lá»i nguyện ấy sẽ lá»›n lên và thay đổi theo những kinh nghiệm sống cá»§a chúng ta. Và chắc chắn kinh Lạy Cha mang ý nghÄ©a rất khác biệt giữa hai ngưá»i, má»™t ngưá»i vừa má»›i chôn cất cha mình vá»›i má»™t đứa trẻ má»›i chỉ có những kinh nghiệm mÆ¡ hồ vá» Thiên Chúa. Những lá»i cầu nguyện khẩu nguyện không chỉ là “việc trải qua những cảm xúc,†nhưng chúng là dấu chỉ cá»§a má»™t niá»m tin sống động trong chúng ta.
Trong Thánh Lá»…, cha chá»§ tế má»i gá»i má»—i ngưá»i: “Hãy nâng tâm hồn lên.†Khi chúng ta chân thà nh đáp lại: “Chúng con Ä‘ang hướng vá» Chúaâ€, thì chúng ta biết rằng chúng ta Ä‘ang thá»±c sá»± cầu nguyện, vì đó là lá»i cầu nguyện – nâng tâm hồn lên Thiên Chúa.
- Suy Niệm
Suy niệm là suy ngẫm hay phản tỉnh vá» Thiên Chúa. Khi chúng ta suy niệm, chúng ta giữ cho lòng mình táºp trung và hướng vá» Thiên Chúa để có thể nháºn ra sá»± hiện diện cá»§a Ngà i trong cuá»™c sống chúng ta, đồng thá»i đáp lại những gì Ngà i Ä‘ang má»i gá»i chúng ta thá»±c hiện. Nhiá»u thứ có thể giúp chúng ta táºp trung và khÆ¡i nguồn cho trà tưởng tượng khi suy niệm. Chúng ta có thể sá» dụng Kinh Thánh, đặc biệt là Tin Mừng; những lá»i cầu nguyện truyá»n thống; những tác phẩm các cha linh hướng; những hình ảnh tôn giáo; hoặc lịch sá». Suy niệm còn được gá»i là cầu nguyện phản tỉnh, dẫn chúng ta đến cuá»™c trò chuyện vá»›i Thiên Chúa. Hãy nhá»› rằng chúng ta Ä‘ang ở trước sá»± hiện diện cá»§a Thiên Chúa, chúng ta có thể lắng nghe Ngà i nói vá»›i chúng ta. Chúng ta bước và o không gian và thá»i gian thánh thiêng cá»§a Thiên Chúa và nháºn biết rằng Ngà i luôn ở bên chúng ta má»i lúc, má»i nÆ¡i.
- Chiêm niệm
Khi chúng ta đắm chìm và o sá»± hiện diện cá»§a Thiên Chúa trong sá»± an nhiên tá»± tại thì chúng ta Ä‘ang cầu nguyện chiêm niệm. Khi chiêm niệm, chúng ta dà nh thá»i gian ở vá»›i Chúa trong thinh lặng và ý thức rằng Ngà i Ä‘ang ở bên chúng ta. Äể hiểu cách thức chiêm niệm như thế nà o, chúng ta có thể so sánh chiêm niệm vá»›i việc suy nghÄ© hoặc chiêm ngắm má»™t buổi hoà ng hôn tuyệt đẹp. Chúng ta ý thức vá» tất cả những Ä‘ang trải nghiệm, nhưng phản ứng cá»§a chúng ta là thing lặng. Khi kinh nghiệm vá» Thiên Chúa má»™t cách cá vị, chúng ta sẽ cảm nháºn được tình yêu cá»§a Ngà i và chỠđợi Ngà i nói chuyện vá»›i chúng ta theo cách riêng cá»§a Ngà i. Äiá»u quan trá»ng là dà nh thá»i gian để thư giãn và lắng nghe trong sá»± hiện diện cá»§a Chúa, tìm kiếm sá»± hiệp nhất vá»›i Chúa, Äấng hằng yêu thương chúng ta.
Chuyển ngữ: Pr. Nguyá»…n Văn ÄÆ°Æ¡ng, S.J.
dongten

