Lời Chúa thứ tư tuần III mùa Chay năm chẵn (02/3/2016) – (Mt 5, 17-19)

“AI GIỮ VÀ DẠY NGƯỜI TA GIỮ, SẼ ĐƯỢC KỂ LÀ NGƯỜI CAO CẢ TRONG NƯỚC TRỜI”.

BÀI ĐỌC I: Đnl 4, 1. 5-9
“Các ngươi hãy tuân giữ các giới răn và đem thực hành bằng việc làm”.
Trích sách Đệ Nhị Luật.

Môi-sen nói với dân chúng rằng: “Hỡi Israel, giờ đây hãy nghe các lề luật và huấn lệnh mà tôi dạy bảo các ngươi phải thực hành, để được sống và được vào chiếm hữu phần đất mà Chúa là Thiên Chúa cha ông các ngươi sẽ ban cho các ngươi. Các ngươi nên biết, tôi thừa lệnh Chúa là Thiên Chúa tôi mà truyền dạy cho các ngươi biết lề luật và huấn lệnh của Chúa, để các ngươi thi hành các điều ấy trong phần đất mà các ngươi chiếm hữu; các ngươi phải tuân giữ và thực hành, vì đó là sự khôn ngoan và sáng suốt của các ngươi trước mặt muôn dân, để khi nghe nói đến tất cả các lề luật ấy, họ nói: ‘Thật, dân tộc vĩ đại này là một dân khôn ngoan và sáng suốt’. Không một dân tộc vĩ đại nào được các thần ở bên cạnh mình, như Chúa là Thiên Chúa chúng ta ở bên cạnh chúng ta khi chúng ta kêu cầu Người. Có dân tộc thời danh nào khác có lễ nghi, huấn lệnh công chính, và bộ luật như tôi trình bày trước mặt các ngươi hôm nay không?

“Vậy các ngươi hãy ý tứ và giữ mình. Trong suốt đời các ngươi, đừng quên và đừng để lòng xao lãng những điều các ngươi đã thấy. Hãy dạy cho con cháu các ngươi biết các điều ấy”.

Đó là lời Chúa.

BÀI TIN MỪNG: Mt 5, 17-19
“Ai giữ và dạy người ta giữ, sẽ được kể là người cao cả trong Nước Trời”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đừng tưởng Ta đến để huỷ bỏ lề luật hay các tiên tri: Ta không đến để huỷ bỏ, nhưng để kiện toàn. Vì Ta bảo thật các con: Cho dù trời đất có qua đi, thì một chấm, một phẩy trong bộ luật cũng không bỏ sót, cho đến khi mọi sự hoàn thành.

Bởi vậy, ai huỷ bỏ một trong những điều luật nhỏ mọn nhất, và dạy người khác làm như vậy, sẽ kể là người nhỏ nhất trong Nước Trời; trái lại, ai giữ và dạy người ta giữ những điều đó, sẽ được kể là người cao cả trong Nước Trời”.

Đó là lời Chúa.
____________________________

SUY NIỆM & CHIA SẺ:

LƯỚT QUA CÁC BÀI ĐỌC:

Các Bài Đọc hôm nay xoay quanh những lợi ích của Lề Luật trong cuộc sống con người. Con người thường khó chịu khi phải tuân giữ luật lệ, vì nó ngăn cản không cho con người làm những gì họ muốn làm. Họ coi luật lệ như là một chướng ngại, giới hạn tự do của con người. Nhưng luật lệ tốt lành được làm ra là để bảo vệ con người: chính đương sự, môi trường sống, và những người chung quanh

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Đệ Nhị Luật, Sách Đệ Nhị Luật xác tín Lề Luật là kho tàng khôn ngoan của Thiên Chúa, vì nó giúp con người đạt mọi điều tốt lành và tránh được mọi điều nguy hiểm.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, nhiều người nghĩ Chúa Giêsu đến để bãi bỏ Lề Luật Thiên Chúa ban qua Môsê và các ngôn sứ; nhưng Chúa Giêsu tuyên bố: “Ngài đến để kiện tòan Lề Luật.”
___________________________

ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON ĐỪNG TƯỞNG TA ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ LỀ LUẬT HAY CÁC TIÊN TRI: TA KHÔNG ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ, NHƯNG ĐỂ KIỆN TOÀN”

KHI ẤY:

Chúng ta đã có lần khẳng định: Khi đọc Tin mừng theo thánh Matthêu, ta không thể xác định bối cảnh của Bài Tin mừng, có nghĩa ta không thể xác định Chúa Giêsu nói những lời ấy trong hoàn cảnh nào và khi nào. Vì thế Thánh sử Matthêu đã dành hẳn Chương 5 để đúc kết lại tất cả những giáo huấn của Chúa Giêsu nằm rải rác đâu đó trong suốt 3 năm thực hiện Sứ vụ của Ngài.

Nhưng chúng ta có thể khẳng định chắc chắn đó là những bài giảng trên núi.

CHƯƠNG 5 theo Phúc âm Matthêu được ghi bằng tiêu đề lớn: BÀI GIẢNG TRÊN NÚI mà Bài Tin mừng hôm nay (Mt 5, 17-19) nằm trong Chương 5, như vậy đây là một trong những bài giảng trên núi.

CÁC CON ĐỪNG TƯỞNG

ĐỘC GIẢ CÓ THỂ THẮC MẮC:

“Tại sao Chúa Giêsu nói với các môn đệ “ Các con đừng tưởng”.

Vì trong thực tế đã xảy ra các ngộ nhận:

NGỘ NHẬN THỨ NHẤT:

Ta thấy Chúa Giêsu rất có lý khi nói như vậy, vì Chương 5 được bắt đầu bằng Bài giảng: “TÁM MỐI PHÚC” (Mt 5, 1-12) được tường thuật cùng với Thánh sử Luca (Lc 6, 20-23)

Với Bài giảng Tám mối phúc: Chúa Giêsu đã vạch ra Tám mối phúc hay là Tám cách thức, tám con đường mà con người có thể chiếm hữu Nước Trời: “Phúc cho những ai có tâm hồn nghèo khó, Phúc cho ai hiền lành, Phúc cho ai sầu khổ, Phúc cho ai khao khát điều công chính”, …… Như vậy hoá ra “Mười Điều răn” mà Thiên Chúa ban cho dân Do Thái qua trung gian Môsê, và lời dạy của các ngôn sứ, các Tiên tri chẳng còn giá trị gì nữa, chỉ cần theo Tám mối phúc là đủ vào Nước Trời rồi.

NGỘ NHẬN THỨ HAI:

Các môn đệ có thể nghĩ: Các cuộc tranh luận của Chúa Giêsu và người Do-thái, cụ thể là nhóm Pharisiêu và Kinh sư thường xoay quanh các vấn đề của Lề Luật: thanh tẩy, giữ ngày Sabbath, ăn chay, cầu nguyện, và làm các việc lành phúc đức. Nhiều người trong họ nghĩ Chúa Giêsu đến để bãi bỏ Lề Luật và dạy dân chúng khinh thường Lề Luật.

“CÁC CON ĐỪNG TƯỞNG TA ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ LỀ LUẬT HAY CÁC TIÊN TRI”

Không, không phải như vậy. Chúa Giêsu khẳng định: Ngài không đến để huỷ bỏ lề luật hay các tiên tri. Vì Như lời của ông Môsê nói với dân Do Thái trong Bài đọc I: “Vậy các ngươi hãy ý tứ và giữ mình. Trong suốt đời các ngươi, đừng quên và đừng để lòng xao lãng những điều các ngươi đã thấy. Hãy dạy cho con cháu các ngươi biết các điều ấy”.

“Trong suốt đời các ngươi” như muốn khẳng định mạnh mẽ: Tất cả Lề luật và các lời Tiên tri có giá trị vĩnh cửu, không chỉ trong thời Cựu Ước mà còn ngay cả thời Tân ước, là thời của Chúa Giêsu đây.

Như vậy Chúa Giêsu đến không huỷ bỏ lề luật hay các tiên tri.

Chúa Giêsu đã khẳng định rất rõ ràng:

“TA KHÔNG ĐẾN ĐỂ HUỶ BỎ, NHƯNG ĐỂ KIỆN TOÀN”

“Không huỷ bỏ nhưng để kiện toàn”. Có nghĩa Lề luật trong Cưu Ước được ban qua trung gian Môsê chỉ là một bước dọn đường cho con người tiếp thu Luật của Thiên Chúa được ban qua chính Con của Ngài, là Chúa Giêsu. Ta có thể nói Luật Cựu ước được ví như hình bóng của Luật Tân Ước. Vì là hình bóng nên nó chưa phản ảnh trung thực hoàn toàn. Có bao giờ cái bóng của mình trên mặt đất phản ánh đúng chính xác con người của mình đâu.

VẬY CHÚA GIÊSU KIỆN TOÀN NHƯ THẾ NÀO?

Qua các cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và các Luật sĩ, Biệt phái, ta có thể hình dung ra các điểm kiện toàn sau đây:

1/- GIẢI THÍCH LẠI LUẬT:

Thiên Chúa ban Luật cho ông Môsê để ông công bố lại cho dân. Ông Môsê đã giải thích Luật và người ta sẽ hiểu luật đó theo cách giải thích của ông, đó là thời Cựu Ước. Sang đến thời Tân Ước, các Luật sĩ, kinh sư đóng vai trò là người giảng dạy. Như vậy, cách giải thích luật đều là của con người. Chính vì thế mới dẫn đến nhiều sai lầm. Đức Giêsu là Con Thiên Chúa, ở trong cung lòng Chúa Cha, nên Ngài hiểu Cha Ngài rất rõ, Ngài sẽ giải thích Luật theo đúng ý Thiên Chúa.

2/- ĐỨC GIÊSU KIỆN TOÀN LỀ LUẬT THEO LẼ LỀ LUẬT PHẢI PHỤC VỤ CON NGƯỜI,

Trong Cựu Ước, luật đã bị méo mó do cách giải thích quá tỉ mỉ và nặng hình thức của Pharisiêu và kinh sư. Lề Luật, thay vì diễn tả giao ước tình thương lại trở thành gánh nặng, thay vì phục vụ lại đè bẹp con người. Ta có thể đan cử vài ví dụ:

Ví dụ luật TALION là luật báo thù, “mắt đền mắt, răng đền răng”. Đây là luật công bằng. Ta không hại người thì người không hại ta; trái lại, ai hại ta, ta có quyền hại lại.

Các nhà đạo đức thường nói rằng: “Muốn có công bằng thì phải vượt quá sự công bằng, có nghĩa phải tiến đến bác ái. Nếu chỉ dừng lại ở mức công bằng sẽ không còn là công bằng nữa mà là ác độc”. Và đây là sự vượt qua công bằng theo Chúa Giêsu.

Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe bảo: “Mắt đền mắt, răng đền răng”. Còn Thầy, Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác; trái lại, nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa (Mt 5, 38)

“Mắt đền mắt, răng đền răng”, đó là công thức của luật báo thù. Người ta xúc phạm đến tôi bao nhiêu, tôi phải làm lại cho người đó bấy nhiêu. Kẻ lý luận như thế là dựa trên sự công bằng, nhưng đây là sự công bằng theo mức độ của loài người. Luật trả thù này đã được ghi chép thành văn trong bộ luật của vua xứ Babylon năm 1750 TCN. Trong Bộ Ngũ Kinh, người ta cũng có thể đọc thấy vài công thức của luật trả thù này, và đó là sự bất toàn của Luật Môsê thời Cựu Ước.

3/- ĐỈNH ĐIỂM CỦA SỰ KIỆN TOÀN:

Tóm tắt trọn bộ Lề luật để dễ nhớ. Trước một rừng luật, nó dễ đưa người ta vào mê hồn trận, thì Đức Giêsu đã đưa ra Luật căn bản nhất và quan trọng nhất, giữ được điều này là coi như giữ được toàn bộ Lề luật, Ngài nói: ‘Hỡi Israel, hãy nghe đây: Thiên Chúa, Chúa chúng ta, là Chúa duy nhất, và ngươi hãy yêu mến Chúa, Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức ngươi’. Còn đây là giới răn thứ hai: ‘Ngươi hãy yêu mến tha nhân như chính mình ngươi’.

“VÌ TA BẢO THẬT CÁC CON: CHO DÙ TRỜI ĐẤT CÓ QUA ĐI, THÌ MỘT CHẤM, MỘT PHẨY TRONG BỘ LUẬT CŨNG KHÔNG BỘ SÓT, CHO ĐẾN KHI MỌI SỰ HOÀN THÀNH”

“MỘT CHẤM, MỘT PHẨY”

Ai trong chúng ta cũng biết: dấu chấm, dấu phẩy, chấm than,….là những dấu ngắt câu trong một đoạn văn. Chúng không tham dự gì vào nội dung, ý nghĩa của đoạn văn đó, nhưng nhờ có chúng mà câu văn mới rõ nghĩa, người đọc mới không bị nhầm lẫn ý của tác giả. Nếu bỏ những dấu ngắt câu đó đi thì đoạn văn sẽ như thế nào, chắc sẽ rất tối ngĩa và ai cũng nói tác giả là một nhà văn tồi.

Như vậy, mặc dù dấu chấm, dấu phẩy chiếm một vị trí rất khiêm nhường, rất nhỏ bé trong câu văn, nhưng không ai được quyền bỏ chúng đi.

Cũng vậy, Chúa Giêsu khẳng định: “Cho dù trời đất có qua đi, thì một chấm, một phẩy trong bộ luật cũng không bỏ sót”. Cho dù có xảy ra tận thế, có xảy ra chiến tranh hạt nhân và huỷ diệt toàn bộ, thì những dấu chấm, dấu phẩy trong lề luật cũng không được bỏ sót, có nghĩa Chúa Giêsu dạy chúng ta phải tuân giữ các Luật Cựu ước, Ngài chỉ đến kiện toàn thôi, mang lại cho chúng một ý nghĩa mới mà Thiên Chúa muốn, chứ không huỷ bỏ.

“CHO ĐẾN KHI MỌI SỰ HOÀN THÀNH”

Có nghĩa các Lề luật cả Cựu ước và Tân Ước chỉ tồn tại cho đến khi mọi sự được hoàn thành, tất cả đều quy về một mối, đó là Thiên Chúa. Ý nói về ngày Cánh chung, tận thế.

Thánh Phaolô dạy rằng: Lúc ấy đức trông cậy không còn cần thiết nữa, đức tin cũng không cần nữa, mà chỉ còn đức ái mà thôi “Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả. Đức mến không bao giờ mất được. Ơn nói tiên tri ư? Cũng chỉ nhất thời. Nói các tiếng lạ chăng? Có ngày sẽ hết. Ơn hiểu biết ư? Rồi cũng chẳng còn. Vì chưng sự hiểu biết thì có ngần, ơn nói tiên tri cũng có hạn. Khi cái hoàn hảo tới, thì cái có ngần có hạn sẽ biến đi (1Cor 13, 7-10) vì người ta đã nhìn thấy Thiên Chúa diện đối diện thì cần gì đến đức tin và đức cậy, lúc ấy tất cả các Lề luật cũng không còn cần thiết nữa.

“BỞI VẬY, AI HUỶ BỎ MỘT TRONG NHỮNG ĐIỀU LUẬT NHỎ MỌN NHẤT, VÀ DẠY NGƯỜI KHÁC LÀM NHƯ VẬY, SẼ KỂ LÀ NGƯỜI NHỎ NHẤT TRONG NƯỚC TRỜI; TRÁI LẠI, AI GIỮ VÀ DẠY NGƯỜI TA GIỮ NHỮNG ĐIỀU ĐÓ, SẼ ĐƯỢC KỂ LÀ NGƯỜI CAO CẢ TRONG NƯỚC TRỜI”

“GIỮ” – “DẠY”

Đức Giêsu nhấn mạnh những động từ” Giữ” và “dạy”. Nếu ta chỉ biết dạy người khác phải yêu thương mà chính bản thân mình không giữ, trong ta toàn sự thù hận, ghen ghét thì ta chẳng có giá trị gì trước mặt Chúa. Ngược lại nếu ta chỉ biết giữ mà không dạy người người khác thì ta chỉ bo bo cho mình mà không đoái hoài đến sự cứu rỗi của người khác thì cũng chẳng ích lợi gì cho ta trong Nước Trời.

Như vậy, Chúa Giêsu đòi buộc chúng ta cả hai: Giữ Luật và dạy người khác giữ luật. Cả hai việc phải đi song hành với nhau.

ĐIỀU LUẬT NHỎ MỌN NHẤT

Và Chúa cũng muốn đả phá quan niệm có sự phân biệt giữa các lề luật: Luật quan trọng hay không quan trọng, vì ngay như một điều luật nhỏ mọn nhất nếu ta không giữ và dạy ngươi khác, thì coi như là người nhỏ nhất trong Nước Trời. Đừng khinh thường bất kỳ một luật Chúa nào.

Trong Nước Trời sẽ có những bậc thang giá trị:Lớn nhất, nhỏ nhất… Những nấc thang giá trị đó tùy thuộc vào tình yêu của ta đối với Thiên Chúa và tha nhân. Càng yêu mến nhiều ta càng ở những bậc thang giá trị cao trong Nước Trời. Chúa Giêsu khẳng định: “ai giữ và dạy người ta giữ những điều đó, sẽ được kể là người cao cả trong Nước Trời”.

Lạy Chúa, trước một thế giới luôn thay đổi, xin cho con nhận ra sự hiện diện của Chúa. Xin cho con chọn Chúa và theo Chúa qua việc sống đúng giới luật Chúa truyền ban để mỗi ngày con sống đẹp lòng Chúa. Xin Chúa giúp con luôn chu toàn bổn phận đối với Chúa, với tha nhân và với bản thân mình trong suốt Mùa Chay Thánh 2016 này..

Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

Lời Chúa thứ tư tuần III mùa Chay năm chẵn (02/3/2016) – (Mt 5, 17-19) – MÙA CHAY THÁNH 2016