321. Các Bà tÃch nà o dà nh cho việc phục vụ sá»± hiệp thông và sứ vụ ?
Có hai Bà tÃch, Truyá»n chức thánh và Hôn phối, Ä‘em lại má»™t ân sá»§ng riêng cho má»™t sứ vụ đặc biệt trong Há»™i thánh, để phục vụ việc xây dá»±ng dân Thiên Chúa. Cả hai đóng góp má»™t cách đặc biệt cho sá»± hiệp thông trong Há»™i thánh và cho Æ¡n cứu độ cá»§a những ngưá»i khác.
Â
Bà TÃCH TRUYỀN CHỨC THÃNH
-     Bà tÃch Truyá»n chức thánh là gì ?
 Là Bà tÃch qua đó, sứ vụ Äức Kitô đã á»§y thác cho các Tông đồ cá»§a Ngưá»i, được tiếp tục thá»±c thi trong Há»™i thánh, cho đến ngà y táºn thế.Â
-  Tại sao gá»i là Bà tÃch Truyá»n chức thánh (Ordo) ?
Từ Ordo chỉ má»™t phẩm tráºt cá»§a Há»™i thánh; ngưá»i gia nháºp và o phẩm tráºt đó phải được thánh hiến đặc biệt (Ordinatio). Nhá» hồng ân đặc biệt cá»§a Chúa Thánh Thần, việc thánh hiến nà y cho phép ngưá»i thụ phong được thá»±c thi má»™t quyá»n thánh chức nhân danh và vá»›i thẩm quyá»n cá»§a Äức Kitô để phục vụ Dân Thiên Chúa.Â
-  Bà tÃch Truyá»n chức thánh có vị trà nà o trong kế hoạch cứu độ cá»§a Thiên Chúa ?
Trong Cá»±u Ước, có những hình ảnh tượng trưng vá» Bà tÃch nà y : việc phục vụ cá»§a chi tá»™c Lêvi, cÅ©ng như chức tư tế cá»§a ông Aaron và thể chế bảy mươi kỳ lão (x. Ds 11,25). Các hình ảnh nà y được kiện toà n nÆ¡i Äức Kitô Giêsu, nhá» hy tế tháºp giá, là “Äấng Trung gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i†(1 Tm 2,5), là “vị thượng tế theo phẩm tráºt Melkisedec†(Dt 5, 10). Chức tư tế duy nhất cá»§a Äức Kitô được hiện diện qua chức tư tế thừa tác.
“Äức Kitô là vị Tư tế Ä‘Ãch thá»±c duy nhất, ngưá»i nà y kẻ khác chỉ là những thừa tác viên cá»§a Ngưá»i†(Thánh Tôma Aquinô).
-  Các cấp báºc khác nhau cá»§a Bà tÃch Truyá»n chức thánh là những cấp báºc nà o ?
Bà tÃch Truyá»n chức thánh gồm có ba cấp báºc, không thể thay thế trong cÆ¡ cấu tổ chức cá»§a Há»™i thánh, đó là chức Giám mục, chức linh mục và chức phó tế.
-  Việc truyá»n chức Giám mục có hiệu quả gì ?
Việc truyá»n chức Giám mục trao ban sá»± viên mãn cá»§a Bà tÃch Truyá»n chức. Bà tÃch nà y là m cho Giám mục trở thà nh ngưá»i kế nhiệm hợp pháp cá»§a các Tông đồ và há»™i nháºp ngà i và o Giám mục Ä‘oà n, chia sẻ vá»›i Äức Giáo hoà ng và các Giám mục khác sá»± quan tâm chăm sóc cho toà n thể Há»™i thánh. Bà tÃch nà y trao ban cho Giám mục trách vụ giảng dạy, thánh hóa và cai quản.
-  Äâu là nhiệm vụ cá»§a Giám mục trong Giáo há»™i địa phương được uá»· thác cho ngà i ?
Trong má»™t Giáo há»™i địa phương được uá»· thác cho ngà i, Giám mục là nguyên lý hữu hình và là ná»n tảng cho sá»± hợp nhất cá»§a Giáo há»™i đó; vá»›i tư cách là ngưá»i đại diện Äức Kitô, vị Giám mục chu toà n trách nhiệm mục vụ đối vá»›i giáo há»™i nà y, vá»›i sá»± giúp đỡ cá»§a các linh mục và phó tế cá»§a ngà i. Â
-  Việc truyá»n chức linh mục có hiệu quả gì ?
Việc xức dầu bằng Chúa Thánh Thần ghi nÆ¡i linh mục má»™t ấn tÃn thiêng liêng không thể tẩy xóa, khiến ngà i nên đồng hình đồng dạng vá»›i Äức Kitô-Tư Tế, và trao cho ngà i khả năng hoạt động nhân danh Äức Kitô-Thá»§ Lãnh. Là cá»™ng sá»± viên cá»§a hà ng Giám mục, linh mục được thánh hiến để loan báo Tin Mừng, cá» hà nh việc phụng thá» Thiên Chúa, nhất là Bà tÃch Thánh Thể; từ đó ngà i rút được sức mạnh cho thừa tác vụ cá»§a mình và cho nhiệm vụ là mục tá» cá»§a các tÃn hữu.Â
-  Linh mục thi hà nh thừa tác vụ của mình thế nà o ?
Dù được truyá»n chức cho má»™t sứ vụ phổ quát, linh mục thá»±c thi sứ vụ nà y trong má»™t Giáo há»™i địa phương, liên kết trong tình huynh đệ vá»›i các linh mục khác, cùng nhau là m thà nh linh mục Ä‘oà n; các vị nà y, hiệp thông vá»›i Giám mục và thuá»™c quyá»n ngà i, chịu trách nhiệm vá» Giáo há»™i địa phương đó.
-  Việc phong chức phó tế có hiệu quả gì ?
ÄÆ°á»£c đồng hình đồng dạng vá»›i Äức Kitô-tôi tá»› cho má»i ngưá»i, vị Phó tế được truyá»n chức để phục vụ Há»™i thánh. Dưới quyá»n Giám mục mình, phó tế thá»±c thi việc phục vụ trong thừa tác vụ Lá»i Chúa, việc phụng thá» Thiên Chúa, trong trách nhiệm mục vụ và bác ái.
Â
-  Bà tÃch Truyá»n chức thánh được cá» hà nh thế nà o ?
Cho cả ba cấp báºc, Bà tÃch Truyá»n chức thánh được trao ban qua việc Giám mục đặt tay trên đầu tiến chức, rồi long trá»ng Ä‘á»c lá»i nguyện truyá»n chức. Qua lá»i nguyện nà y, Giám mục cầu xin Thiên Chúa đổ trà n Chúa Thánh Thần vá»›i các hồng ân cá»§a Ngà i má»™t cách đặc biệt trên tiến chức, giúp thá»±c thi thừa tác vụ mà tiến chức phải đảm nháºn. Â
-  Ai có thể cá» hà nh Bà tÃch Truyá»n chức thánh ?
Chỉ có các Giám mục đã được tấn phong thà nh sá»±, vá»›i tư cách là ngưá»i kế nhiệm các Tông đồ, má»›i có quyá»n tấn phong ba cấp báºc cá»§a Bà tÃch Truyá»n chức thánh.
Â
-  Ai có thể lãnh nháºn Bà tÃch Truyá»n chức thánh ?
Chỉ có những ngưá»i nam đã lãnh nháºn Bà tÃch Rá»a tá»™i má»›i có thể lãnh nháºn thà nh sá»± Bà tÃch Truyá»n chức. Há»™i thánh biết mình bị rà ng buá»™c vá»›i sá»± chá»n lá»±a cá»§a chÃnh Chúa. Không ai có quyá»n đòi há»i được lãnh nháºn Bà tÃch Truyá»n chức. Nhưng chỉ có thẩm quyá»n cá»§a Há»™i thánh má»›i đưa ra phán quyết vá» khả năng cá»§a các ứng viên.Â
-  Ngưá»i lãnh nháºn Bà tÃch Truyá»n chức thánh có buá»™c phải sôÙng độc thân không ?
Hà ng Giám mục luôn bị buá»™c phải sống độc thân. Äối vá»›i hà ng linh mục, trong Giáo há»™i La tinh, theo cách thông thưá»ng chỉ chá»n các tÃn hữu phái nam Ä‘ang sống độc thân và muốn giữ luáºt độc thân “vì Nước Trá»i†(Mt 19, 12). Trong các Giáo há»™i Äông Phương, má»™t ngưá»i sau khi đã được truyá»n chức linh mục thì không được phép kết hôn. Những ngưá»i đã láºp gia đình có thể lãnh nháºn chức phó tế vÄ©nh viá»…n.
-  Bà tÃch Truyá»n chức thánh có những hiệu quả nà o ?
Bà tÃch Truyá»n chức thánh Ä‘em lại sá»± trà n đầy ân sá»§ng đặc biệt cá»§a Chúa Thánh Thần, Äấng là m cho ngưá»i được thánh hiến – thÃch ứng vá»›i từng cấp báºc cá»§a Bà tÃch – nên đồng hình đồng dạng vá»›i Äức Kitô trong pháºn vụ cá»§a Ngưá»i là Tư tế, Tiên tri và Vương đế. Bà tÃch Truyá»n chức thánh trao ban má»™t ấn tÃn thiêng liêng không thể tẩy xóa, vì váºy không thể tái ban, cÅ©ng như không thể chỉ trao ban (để thi hà nh) trong má»™t khoảng thá»i gian giá»›i hạn. Â
-  Chức tư tế thừa tác được thá»±c thi vá»›i thẩm quyá»n nà o ?
Trong việc thá»±c thi thừa tác vụ thánh, các tư tế được truyá»n chức nói và là m, không phải do thẩm quyá»n riêng tư, cÅ©ng không phải do mệnh lệnh hoặc sá»± uá»· thác cá»§a cá»™ng Ä‘oà n, nhưng trong cương vị cá»§a Äức Kitô – Thá»§ lãnh và nhân danh Há»™i thánh. Vì thế, chức tư tế thừa tác hoà n toà n khác biệt, chứ không chỉ khác biệt theo mức độ, vá»›i chức tư tế chung cá»§a tất cả các tÃn hữu; chÃnh để phục vụ cho các tÃn hữu, Äức Kitô đã thiết láºp chức tư tế thừa tác.
Â
Bà TÃCH HÔN PHá»I
-  à định cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i ngưá»i nam và ngưá»i nữ là gì ?
Thiên Chúa là tình yêu, và đã tạo dá»±ng con ngưá»i từ tình yêu. Ngà i kêu gá»i con ngưá»i yêu thương. Khi tạo dá»±ng há» có nam có nữ, Ngưá»i kêu gá»i há» sống Ä‘á»i hôn nhân trong má»™t hiệp thông thân máºt cá»§a sá»± sống và tình yêu vá»›i nhau, “vì lẽ đó, há» không còn là hai, nhưng là má»™t thân thể†(Mt 19, 6). Khi chúc là nh cho há», Thiên Chúa nói : “Hãy sinh sôi nảy nở†(St 1,28).
-  Thiên Chúa đã thiết láºp hôn nhân nhằm mục Ä‘Ãch gì ?
Sá»± kết hợp hôn nhân giữa ngưá»i nam và ngưá»i nư,õ được đặt ná»n tảng và được sắp xếp theo các luáºt lệ cá»§a Äấng Sáng Tạo, tá»± bản chất được hướng tá»›i sá»± hiệp thông và thiện Ãch cá»§a các đôi vợ chồng, cÅ©ng như việc sinh sản và giáo dục con cái. Theo ý định ngay từ ban đầu cá»§a Thiên Chúa, sá»± kết hợp hôn nhân là bất khả phân ly, như Äức Giêsu Kitô đã xác nháºn : “Sá»± gì Thiên Chúa đã liên kết, loà i ngưá»i không được phân ly†(Mt 19,6).
-  Tá»™i lá»—i Ä‘e dá»a hôn nhân như thế nà o ?
Vì nguyên tá»™i đã gây đổ vỡ cho sá»± hiệp thông, được Äấng Sáng Tạo ban tặng, giữa ngưá»i nam và ngưá»i nữ, nên sá»± kết hợp hôn nhân luôn bị Ä‘e dá»a bởi bất hoà và sá»± không chung thuá»·. Tuy nhiên, vá»›i lòng nhân từ vô bá» bến, Thiên Chúa ban cho ngưá»i nam và ngưá»i nữ ân sá»§ng để há» thá»±c hiện sá»± kết hợp Ä‘á»i sống cá»§a há» theo đúng ý định nguyên thá»§y cá»§a Ngà i.
-  Cựu Ước dạy gì vỠhôn nhân ?
Äặc biệt qua việc giáo dục cá»§a Lá» luáºt và các tiên tri, Thiên Chúa giúp đỡ dân Ngà i dần dần trưởng thà nh trong ý thức vá» tÃnh duy nhất và sá»± bất khả phân ly cá»§a hôn nhân. Hôn ước giữa Thiên Chúa vá»›i Israel chuẩn bị và tượng trưng cho Giao ước má»›i, được Con Thiên Chúa là Äức Giêsu Kitô hoà n thà nh vá»›i Há»™i thánh là Hiá»n thê cá»§a Ngưá»i.
-  Äức Kitô Ä‘em lại Ä‘iá»u má»›i mẻ nà o cho hôn nhân ?
Äức Giêsu Kitô không những tái láºp quy định từ ban đầu do Thiên Chúa muốn, mà Ngưá»i còn ban ân sá»§ng để con ngưá»i có thể sống hôn nhân trong phẩm giá má»›i cá»§a Bà tÃch, là dấu chỉ vá» tình yêu phu thê cá»§a Ngưá»i đối vá»›i Há»™i thánh : “Ngưá»i là m chồng hãy yêu thuÆ¡ng vợ mình như Äức Kitô đã yêu thương Há»™i thánh†(Ep 5, 25).
-  Có buá»™c tất cả má»i ngưá»i phải kết hôn hay không ?
Hôn nhân không phải là má»™t sá»± bắt buá»™c cho hết má»i ngưá»i. Äặc biệt, Thiên Chúa kêu gá»i má»™t số ngưá»i nam và ngưá»i nữ, để theo Chúa Giêsu trong Ä‘á»i sống khiết tịnh và độc thân vì Nước Trá»i, giúp há» từ bá» thiện Ãch to lá»›n cá»§a hôn nhân để lo toan những công việc cá»§a Chúa và tìm cách là m đẹp lòng Ngưá»i. Như thế, há» trở thà nh dấu chỉ cho sá»± ưu tiên tuyệt đối cá»§a tình yêu Äức Kitô và sá»± sốt sắng mong chá» ngà y Ngưá»i đến trong vinh quang.
-  Bà tÃch Hôn phối được cá» hà nh thế nà o ?
Vì hôn nhân là m cho các ngưá»i phối ngẫu sống má»™t báºc sống công khai trong Há»™i thánh, nên việc cá» hà nh Phụng vụ cá»§a Bà tÃch nà y cÅ©ng công khai, dưới sá»± chứng kiến cá»§a vị tư tế (hay cá»§a ngưá»i chứng hôn được Há»™i thánh á»§y thác) và các nhân chứng khác.
-  Sá»± ưng thuáºn kết hôn là gì ?
Sá»± ưng thuáºn kết hôn là ý muốn do ngưá»i nam và ngưá»i nữ bá»™c lá»™, để tá»± hiến cho nhau má»™t cách dứt khoát, vá»›i mục Ä‘Ãch sống má»™t giao ước tình yêu chung thá»§y và sung mãn. Vì chÃnh sá»± ưng thuáºn là m thà nh Bà tÃch Hôn phối, nên sá»± ưng thuáºn là điá»u không thể thiếu và cÅ©ng không thể thay thế được. Äể Bà tÃch Hôn phối thà nh sá»±, sá»± ưng thuáºn phải có đối tượng là hôn nhân Ä‘Ãch thá»±c; và sá»± ưng thuáºn đó phải là má»™t hà nh vi nhân linh ý thức và tá»± do, không do bị ép buá»™c hay vì sợ hãi má»™t quyá»n lá»±c nà o.
-  Phải là m gì khi má»™t trong hai ngưá»i phối ngẫu không phải là công giáo ?
Äể hợp pháp, các hôn nhân há»—n hợp (giữa ngưá»i công giáo và ngưá»i đã Rá»a tá»™i ngoà i công giáo) cần có sá»± cho phép cá»§a thẩm quyá»n Giáo há»™i. Các hôn nhân khác đạo (giữa ngưá»i công giáo và ngưá»i không Rá»a tá»™i), để thà nh sá»±, cần phải có phép chuẩn. Trong má»i trưá»ng hợp, điá»u chÃnh yếu là đôi hôn phối phải ý thức chấp nháºn những mục Ä‘Ãch và đặc tÃnh căn bản cá»§a hôn nhân; và vá» phần ngưá»i công giáo, phải chấp nháºn những cam kết là giữ đức tin và bảo đảm việc Rá»a tá»™i cÅ©ng như giáo dục công giáo cho con cái, cÅ©ng phải báo cho ngưá»i phối ngẫu biết những Ä‘iá»u ấy.
-  Bà tÃch Hôn phối có những hiệu quả nà o ?
Bà tÃch Hôn phối tạo nên má»™t mối dây liên kết vÄ©nh viá»…n và độc nhất giữa hai ngưá»i phối ngẫu. ChÃnh Thiên Chúa đã xác nháºn sá»± ưng thuáºn cá»§a những ngưá»i kết hôn. Như thế, hôn nhân thà nh sá»± và hoà n hợp giữa những ngưá»i đã được Rá»a tá»™i không bao giá» có thể tháo gỡ được. Mặt khác, Bà tÃch cÅ©ng trao ban cho đôi vợ chồng ân sá»§ng cần thiết để hỠđạt tá»›i sá»± thánh thiện trong Ä‘á»i sống lứa đôi, cÅ©ng như trong việc sinh con có trách nhiệm và giáo dục con cái. Â
-  Các tá»™i nghịch lại Bà tÃch Hôn phối má»™t cách nghiêm trá»ng là các tá»™i nà o ?
Äó là các tá»™i : ngoại tình và đa thê vì Ä‘i ngược lại vá»›i phẩm giá bình đẳng cá»§a ngưá»i nam và ngưá»i nữ, ngược lại vá»›i tÃnh duy nhất độc hữu cá»§a tình yêu hôn nhân; từ chối sinh con, vì loại bá» khá»i hôn nhân hồng ân con cái; ly dị, vì Ä‘i ngược lại vá»›i tÃnh bất khả phân ly cá»§a hôn nhân.
-  Khi nà o Há»™i thánh chấp nháºn việc vợ chồng ly thân ?
Há»™i thánh chấp nháºn việc vợ chồng ly thân khi việc há» chung sống, vì những lý do nghiêm trá»ng, đã trở nên không thể được trong thá»±c tế, mặc dù Há»™i thánh vẫn mong muốn há» hòa giải vá»›i nhau. Nhưng bao lâu ngưá»i phối ngẫu còn sống, không ai trong đôi vợ chồng được tá»± do tái hôn; trừ khi hôn phối cá»§a há» là không thà nh sá»± và được thẩm quyá»n Há»™i thánh tuyên bố Ä‘iá»u đó.
-  Há»™i thánh có thái độ nà o đối vá»›i những ngưá»i đã ly dị lại tái hôn ?
Trung thà nh vá»›i Chúa, Há»™i thánh không thể công nháºn hôn nhân cá»§a những ngưá»i đã ly dị lại kết hôn theo luáºt dân sá»±. “Ai rẫy vợ mà cưới vợ khác là phạm tá»™i ngoại tình đối vá»›i vợ mình; và ai bá» chồng để lấy chồng khác, thì cÅ©ng phạm tá»™i ngoại tình†(Mc 10.11-12). Äối vá»›i há», Há»™i thánh giữ má»™t thái độ chăm sóc ân cần, má»i gá»i há» duy trì Ä‘á»i sống đức tin, cầu nguyện, thá»±c hà nh các việc bác ái và chăm lo việc giáo dục con cái theo Kitô giáo. Nhưng bao lâu tình trạng như thế cá»§a há» kéo dà i, vì rõ rà ng trái vá»›i luáºt Chúa, há» không được xưng tá»™i, rước lá»…, cÅ©ng như đảm nhiệm má»™t số trách nhiệm trong Há»™i thánh.
-  Tại sao gia đình Kitô hữu được gá»i là Há»™i thánh tại gia ?
Gia đình Kitô hữu được gá»i là Há»™i thánh tại gia vì gia đình biểu lá»™ và sống bản chất “hiệp thông và gia đình†cá»§a Há»™i thánh như gia đình cá»§a Thiên Chúa. Má»i thà nh viên trong gia đình, tùy theo vai trò riêng cá»§a mình, thá»±c thi chức tư tế được lãnh nháºn từ Bà tÃch Rá»a tá»™i, góp phần xây dá»±ng gia đình thà nh má»™t cá»™ng Ä‘oà n ân sá»§ng và cầu nguyện, má»™t trưá»ng dạy các đức tÃnh nhân bản và Kitô giáo, là nÆ¡i đầu tiên đức tin được loan truyá»n cho con cái.Â
TrÃch trong sách TOÃT YẾU GIÃO Là CỦA HỘI THÃNH CÔNG GIÃO ( CHÆ¯Æ NG BA)
GPNT

