Người nữ trong thi ca và Kinh Thánh

Trong kho tàng thi ca Việt Nam, đề tài về phụ nữ bao hàm người chị, người vợ người mẹ luôn luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho giới văn nghệ sĩ. Một số bài hát đề cao những đức tính rất đáng trân trọng của phái đẹp và đã đi vào lòng người.

1. Trong nền thi ca Việt Nam

Với sáng tác ca khúc « Chị Tôi », nhạc sĩ Trần Tiến dẫn chúng ta đến một vùng thôn quê bình dị, ở đó có một người con gái dễ thương đẹp người đẹp nết. Vì thương mẹ già và các em, người con gái ấy tảo tần gánh vác công việc gia đình mà nhất mực để sang một bên chuyện hạnh phúc lứa đôi của mình:

« Chị thương hai đứa em, thương mẹ già buồn đau.
Chị tôi chưa lấy chồng ».

Chắc hẳn, chúng ta rất quen với câu tục ngữ: « của chồng công vợ ». Những công thành danh toại của người con và người chồng trong gia đình đều mang đậm dấu ấn và công sức của người mẹ hiền và người vợ đảm đang. Ông Tú Xương vốn có nhiều long đong lận đận trong việc « lều chõng » đã cảm động trước sự tần tảo hy sinh của người vợ lam lũ:

« Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng ».

Kinh Thánh cũng đề cập đến một số khuôn mặt người nữ mà vai trò của họ gắn liền với những sứ mệnh rất mực quan trọng. Vượt lên trên những giới hạn về thời gian và không gian, tên tuổi của họ vẫn và sẽ còn được nhắc đến.

2. Eva, người mẹ của nhân loại

Từ buổi bình minh của con người và thuở khai sinh của đất trời cũng như muôn loài thụ tạo, ngay trong những trang sách đầu tiên của Kinh Thánh, danh xưng người nữ, người vợ và người mẹ đã được nhắc đến.

Sách Sáng Thế kể rằng Thiên Chúa đã tác tạo nên vũ trụ cỏ cây muông thú muôn loài. Ngài giao chúng cho Ađam làm chủ. Tuy nhiên, tâm hồn người đàn ông này vẫn cảm thấy trống vắng. Thiên Chúa đã nhận ra điều ấy: « Người đàn ông ở một mình thì không tốt. Ta sẽ làm cho nó một trợ tá tương xứng với nó » (St 2, 18). Quả thật, đứng trước thụ tạo mới này, người đàn ông đã trầm trồ thốt lên: « Đây là xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi » (St 2, 23). Và Ađam đã đặt tên cho vợ mình là Eva vì bà là mẹ của chúng sinh (x. St 3, 20).

Để nói về tính bất khả phân ly của hôn nhân, Đức Giêsu đã viện dẫn trang trình thuật này và Ngài đi đến kết luận: « Vậy, sự gì Thiên Chúa đã phối hợp, loài người không được phân ly ». (Mt 19, 6).

3. Maria, Mẹ Đức Giêsu và Kitô hữu

Đức Maria là người nữ tuyệt hảo và được ca ngợi là « Đấng đầy ân sủng » (x. Lc1, 28) và được Thiên Chúa chúc phúc giữa muôn người phụ nữ. Mẹ đã được diễm phúc cưu mang sinh hạ và nuôi dưỡng Đấng Cứu Thế. Một sứ mạng thật cao cả, mà cả triều thần thiên quốc và muôn loài hạ giới không ngớt ca ngợi tôn vinh danh Mẹ.

Chúng ta thấy nơi người nữ ấy toát lên sự khiêm hạ và luôn luôn biết đặt niềm tin tưởng nơi Thiên Chúa: « Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói » (Lc 1, 38). Trước mọi biến cố của cuộc đời, Mẹ luôn nhận ra thánh ý Thiên Chúa. Ngay cả trong những thử thách khó khăn nhất, Mẹ vẫn vững tin, vì biết « lắng nghe tiếng Chúa, biết suy đi nghĩ lại trong lòng trước khi đem ra thực hành » (x. Lc 2, 19).

Trên mọi tình huống, Mẹ là một phụ nữ rất nhạy cảm và biết quan tâm đến những nhu cầu khẩn thiết của người khác. Tin mừng thánh Gioan kể rằng có một đám cưới tại Cana mà Mẹ và Đức Giêsu cũng như các môn đệ được mời tham dự. Khi thấy thiếu rượu, thấu hiểu sự bối rối của gia chủ, Mẹ Maria đã ngỏ lời với Chúa Giêsu: « Họ hết rượu rồi » (Ga 2, 3). Đặc biệt, Mẹ đã hiện diện trên khắp mọi nẻo đường sứ mệnh cùng với Giêsu con Mẹ từ lúc chào đời cho đến khi nhắm mắt lìa đời trên thập giá. Trái tim Mẹ cùng chung nhịp đập với trái tim người con của Mẹ. Những tháng ngày trong đời sống công khai, Đức Giêsu rong ruổi khắp các làng mạc và thị thành để rao giảng Tin Mừng, chắc hẳn thời gian ấy, tâm hồn Mẹ cũng hằng dõi theo bước chân miệt mài của con Mẹ. Rồi cũng có lúc, Mẹ rời khỏi nhà và tạm ngưng công việc để đi tìm gặp người con, để tận mắt chứng kiến và xem những điều thực hư liên quan đến con mình thế nào (x. Mt 12, 46).

Đức Giêsu cũng muốn gửi gắm mọi tín hữu cho Mẹ để cũng nhận được sự chăm sóc và quan tâm đầy tình mẫu tử ấy. Trên thánh giá, Ngài đã trối Gioan, đại diện nhân loại, cho Thân Mẫu mình: « Này là con Mẹ » (x. Ga 19, 26).

4. Maria Mácđala, nữ tông đồ loan Tin Mừng Phục Sinh

Không có diễm phúc được Chúa Giêsu chọn và gọi như các Tông Đồ, Maria Mácđala đơn thuần là người phụ nữ được Ngài giải thoát cho khỏi bảy quỷ (x. Lc 8, 2). Sau biến cố ấy, Tin Mừng Luca kể rằng bà đã lấy của cải mình để giúp đỡ Đức Giêsu và các môn đệ (x. Lc 8, 3). Trước cuộc khổ hình của Đức Giêsu, trong khi các môn đệ thân tín chạy trốn trừ một mình Gioan, Maria Mácđala, cùng với một số phụ nữ khác và cùng với Mẹ Người can đảm đứng dưới chân thập giá như để chia sẻ những đớn đau cực hình và để an ủi động viên Đức Giêsu (x. Ga 19, 25). Cũng chính bà là người vào sáng sớm ngày thứ nhất trong tuần đã ra viếng mộ để lo chỉnh sửa mọi thứ cho chu đáo. Và này một niềm vui mừng khôn tả đã đến với bà: Đức Giêsu Kitô, Đấng được Chúa Cha sai xuống trần gian để cứu chuộc nhân loại, đã chịu khổ hình, chịu đóng đinh trên thập giá, chịu chết và giờ đây sống lại đang đứng bên cạnh bà. Chính Ngài đã trao phó cho bà một sứ mệnh hết sức quan trọng là trở thành người Tông Đồ đầu tiên loan báo Tin Mừng Chúa Phục Sinh (x. Ga 20, 17). Một niềm vinh dự và niềm vui quá đỗi lớn lao.

5. Lời kết

Trong tình yêu thương nhân loại và trong sự quan phòng cách đặc biệt, Thiên Chúa đã dựng nên con người có nam có nữ để cho hai giới tính khác biệt ấy nâng đỡ và bổ sung lẫn cho nhau. Vào mọi nơi, mọi thời, trên bình diện gia đình, cộng đoàn, cũng như xã hội và Giáo Hội, vai trò và những đóng góp của người phụ nữ là không thể phủ nhận. Mỗi người ít nhiều đều được hưởng nhờ những chăm sóc ân cần chu đáo từ người bà nhân hậu, người mẹ đảm đang, người vợ nhân hiền, và người chị hay người em gái thân thương, hoặc những bè bạn, đồng nghiệp tốt lành. Xã hội và Giáo hội trong sứ mệnh của mình đều cần đến sự hậu thuẫn của những gia đình có nền tảng vững chắc. Để có được những gia đình êm ấm và hạnh phúc, điều đó lại cần đến sự chăm lo tận tình chu đáo của người phụ nữ.

Lm. Giuse Vũ Tiến Tặng