Có ngưá»i há»c thức đến gặp báºc hiá»n triết Hy Lạp là Socrates và há»i ông như sau: Trong má»i việc ở Ä‘á»i, việc nà o khó là m nhất? Socrates trả lá»i: Tá»± biết mình.
Câu chuyện chúng ta vừa nghe trong dụ ngôn cá»§a bà i Tin Mừng hôm nay được xem là câu chuyện ngắn hay nhất thế giá»›i vá» việc tá»± biết mình. Theo luáºt Do Thái (Dnl 21,17) thì ngưá»i trưởng nam được 2/3 gia sản, phần còn lại 1/3 thuá»™c con thứ. Ngưá»i cha đã chia gia tà i cho ngưá»i con thứ và ngưá»i con thứ ra Ä‘i. Háºu quả cá»§a ngưá»i con thứ thế nà o thì chúng ta Ä‘á»u biết! Dân gian Do Thái có lá»i chúc dữ rằng “vô phúc ai cho heo ănâ€. Ngưá»i con thứ chẳng những là ngưá»i cho heo ăn mà còn là ngưá»i muốn ăn cám heo nhưng ngưá»i ta không cho. Không còn ná»—i nhục nà o hÆ¡n nữa. Xa ngưá»i cha cá»§a mình thì phải chịu cảnh như váºy. Äức Giêsu muốn nói rằng những ngưá»i xa Thiên Chúa cÅ©ng chịu cảnh tương tá»± như thế, nhưng xét vá» mặt tâm linh còn nghiêm trá»ng hÆ¡n nhiá»u.
Câu chuyện là bà i há»c cho tất cả má»i ngưá»i. Trong thế giá»›i hôm nay, má»™t trong những thứ chá»§ nghÄ©a Ä‘ang lên đó là chá»§ nghÄ©a cá nhân. Ngưá»i ta nghÄ© rằng cà ng có nhiá»u độc láºp tá»± do cà ng tốt, tuy nhiên, ngưá»i ta đã hiểu sai vá» tá»± do và độc láºp đúng nghÄ©a, bởi vì, tá»± do và độc láºp đúng nghÄ©a khi được đặt trong tương quan vá»›i Chúa. Chúa Ba Ngôi chÃnh là mẫu hình cho sá»± tá»± do và độc láºp đúng nghÄ©a nhất, sá»± hoà n hảo cá»§a má»—i ngôi vị chỉ được hiểu trong tương quan vá»›i các ngôi vị khác.
Ná»™i dung cá»§a câu chuyện giúp chúng ta hiểu rằng tất cả chúng ta, tùy theo mức độ, Ä‘á»u là những ngưá»i con hoang đà ng. Chúng ta không thể hoà n thiện mình nếu chúng ta xa Chúa. Tương tá»± như váºy, chúng ta chỉ có thể biết mình trong tương quan vá»›i Chúa và vá»›i những ngưá»i xung quanh. Hà m ý câu chuyện hôm nay giúp chúng ta hiểu rằng xa Chúa thì chúng ta không thể biết chÃnh mình cách Ä‘Ãch thá»±c. Như thế, để biết mình thì chỉ con đưá»ng duy nhất là trở vá» vá»›i Chúa.
Bản gốc Kinh Thánh Tân Ước bằng tiến Hi Lạp không có đầu Ä‘á». Trong quá khứ khi dịch ra các ngôn ngữ khác, ngưá»i ta đặt tên dụ ngôn là ‘đứa con hoang đà ng’, hiện nay, ngưá»i ta đặt đầu đỠlà ‘ngưá»i cha nhân háºu’. Äặt như hiện nay phù hợp hÆ¡n, bởi vì, ná»™i dung chÃnh cá»§a dụ ngôn diá»…n tả tình yêu cá»§a ngưá»i cha hÆ¡n là lầm lá»—i cá»§a ngưá»i con. Tình yêu cá»§a ngưá»i cha đã vượt thắng lầm lá»—i cá»§a ngưá»i con.
Thiên Chúa tha thứ cả những tá»™i mà con ngưá»i không thể tha thứ. Thiên Chúa luôn chỠđợi và yêu thương chúng ta má»™t cách vô Ä‘iá»u kiện. Tình yêu vô Ä‘iá»u kiện đã thể hiện trong dụ ngôn đó là ngưá»i cha không khiển trách, quở mắng, nhắc nhá»§, Ä‘e dá»a hoặc nói rằng lần nà y cha tha, lần sau tái phạm thì cha không tha. Xin Chúa cho má»—i ngưá»i trong chúng ta luôn xác tÃn rằng tình yêu Thiên Chúa luôn lá»›n hÆ¡n tá»™i lá»—i chúng ta, đồng thá»i, biết cố gắng bao nhiêu có thể để trở vá» vá»›i Chúa, bởi vì khi chúng ta cà ng trở vá» vá»›i Chúa thì bản năng hoang đà ng cá»§a chúng ta cà ng giảm thiểu và chúng ta cà ng biết mình rõ hÆ¡n trong tương quan vá»›i Chúa và anh em đồng loại.
Lm Äặng Äình Nên

