“Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Äi hết Ä‘á»i lòng mẹ vẫn theo conâ€
(Con Cò – Chế Lan Viên)
- Xóm dưới có má»™t cáºu bé tháºt đáng thương. Cáºu bị động kinh từ hồi nhá», căn bệnh là m cho cáºu trở nên không bình thưá»ng như những đứa trẻ khác. Nhiá»u lúc Ä‘ang chÆ¡i vá»›i các bạn cáºu lên cÆ¡n động kinh, co quắp cả ngưá»i, sùi bá»t mép rồi đơ ngưá»i ra trên đất, mấy đứa nhá» thấy sợ quá chạy trốn hết, còn má»—i cáºu lăn lóc trên sân. May thay có ngưá»i hà ng xóm tốt bụng chạy tá»›i đỡ cáºu lên rồi đưa vá» nhà vá»›i bà ChÃn. Tệ hÆ¡n, có lần cáºu té xuống sông, vô đám lá»a, cÅ©ng may được cứu kịp nên cáºu thoát chết.
Chẳng biết tên tháºt cá»§a cáºu là gì, chỉ biết má»i ngưá»i hay gá»i cáºu là “thằng Khùng†con bà ChÃn Gái. Hình như chưa ai há»i bà ChÃn vá» tên đứa con duy nhất cá»§a bà . Mà bà ChÃn cÅ©ng chẳng bao giá» giải thÃch vá» cái tên cá»§a con trai bà .
Từ lúc tôi bắt đầu có trà khôn, hình như tôi chưa bao giá» thấy Ông ChÃn. Chỉ thấy má»—i hai mẹ con sống trong căn nhà lụp xụp tạm bợ. Căn nhà ấy cÅ©ng chẳng phải cá»§a mẹ con bà , mà do xã cấp cho vì thấy hoà n cảnh hai mẹ con quá nghèo khổ.
- Nghe kể lại, gia đình bà ChÃn trước đây không lâm cảnh khó khăn như váºy. Bà vẫn có má»™t căn nhà cấp 4 vốn cá»§a cha mẹ để lại. Nhưng từ hồi có thằng Khùng, nó cứ bệnh táºt triá»n miên, rồi thêm cái bệnh động kinh nghiệt ngã, khiến váºt dụng trong nhà bà ChÃn lần lượt đội nón ra Ä‘i. Cuối cùng căn nhà và miếng đất cha mẹ cho bà cÅ©ng ra Ä‘i không ngà y quay lại, đó là lần thằng Khùng lên cÆ¡n sốt co giáºt, bà bồng nó và o nháºp viện.
Bác sÄ© rầy bà ChÃn to tiếng:
- “Trá»i! Sao bà để con ra nông ná»—i nà y má»›i đưa tá»›i bệnh viện. Äã bị bệnh động kinh, thêm sốt hÆ¡n 40 độ. Lỡ nó chết hay di chứng vá» sau thì sao?â€
- “Bác sÄ© ráng cứu con tui. Tui trả tiá»n cho bác sÄ© mà ! Bác là m Æ¡n! Bán nhà tui cÅ©ng chịu! Tui lạy bác!â€.
Äôi mắt vô hồn cá»§a bà ChÃn cứ nhìn chăm chăm và o phòng cấp cứu, vốn đã bị lá»›p kÃnh má» che khuất. Bà nhìn chăm chăm rồi khóc…
Lá»i bác sÄ© quả tháºt không sai. Sau biến cố đó, nó trở nên không bình thưá»ng trong cách nói chuyện, tiếng nói vốn đã ú á»› nay lại cà ng khó nghe, thêm ná»a ngưá»i bên trái cứ thi thoảng lại giáºt nhẹ như có luồng Ä‘iện chạy qua. Bà Năm đã phải chi trả biết bao nhiêu tiá»n cho chuyến bệnh viện đó, cá»™ng vá»›i số nợ cá»™ng dồn trước đó, miếng đất nhà bà cÅ©ng bay và o tay chá»§ nợ.
- Dù má»›i ở tuổi 60, nhưng vì gánh nặng gia đình và lo lắng quá sức, nhìn bà ChÃn chẳng khác gì cụ bà 80 tuổi. Dáng ngưá»i gầy nhom, méo mó từ khuôn mặt cho tá»›i dáng Ä‘i. Tuy váºy. bà thương thằng Khùng khá»§ng khiếp. Chẳng có gì có thể ngăn được tình thương bà dà nh cho nó.
Ban ngà y, bà đi là m mướn cho bà con lối xóm. Ai cÅ©ng thương bà nên hay gá»i bà đến là m giúp, nhưng thá»±c chất há» muốn giúp đỡ mẹ con bà nhiá»u hÆ¡n như thế. Có được miếng gì ngon, bà vá»™i và ng chạy vỠđút cho thằng Khùng ăn, không quên dá»— dà nh nó: “Ăn Ä‘i con, ăn còn nóng cho ngon. Ä‚n cho khoẻ rồi sống vá»›i mẹ nha conâ€.
LÅ© trẻ trong xóm cứ hay tranh thá»§ lúc bà ChÃn Ä‘i là m, là xúm quanh thằng Khùng rồi chá»c tá»›i tấp. Nó ngồi khóc tức tưởi mà chẳng là m được gì, có hôm nó khóc rồi nằm lăn ra lên cÆ¡n co giáºt khá»§ng khiếp, rồi lÅ© nhá» chạy trốn biệt tÃch, mặc thằng Khùng nằm giáºt má»™t mình ngoà i sân. Bà ChÃn vá» thấy con váºy rồi bồng nó vô nhà , lau mình cho nó rồi mặc và o bá»™ đồ sạch sẽ.
Có hôm bà vá» tá»›i sân nhà , táºn mắt chứng kiến lÅ© nhá» trêu chá»c thằng Khùng, trong khi nó Ä‘ang mếu máo khóc. Bà vá»™i chạy lại ôm con, rồi dá»— con. LÅ© trẻ đã thế còn là m tá»›i, nấp ngoà i bá» rà o mà hét:
- “Thằng Khùng! Thằng Khùng! Thằng Khùngâ€
Bà ChÃn thét lên vá»›i đám nhá»:
- “Nó khùng nó cÅ©ng là con tao, sao tụi mà y chá»i nó. Con tao có khùng tao nuôi, đâu để tụi mà y nuôi dùm ngà y nà o. Äi! Äi Ä‘i! Äi!â€.
Bà xua lÅ© trẻ, chúng rút Ä‘i vá»›i vẻ mặt khiêu khÃch. Bà ChÃn lại đưa con và o nhà rồi mẹ con ôm nhau khóc nứt nở.
- Rồi Bà ChÃn cÅ©ng ra Ä‘i. Mấy ngà y trước bà bị sốt, nằm li bì, chẳng nhấc ngưá»i dáºy nổi. Thằng Khùng thấy váºy cứ quấn quÃt bên bà chẳng rá»i. Nó nhìn bà rồi thi thoảng vuốt gò má ốm nhom, nhăn nheo cá»§a bà . Nó chắc chắn không biết mẹ nó bị bệnh cÅ©ng không biết phải Ä‘i mua thuốc, kiếm đồ ăn, phải đắp má»n hay lau mình, nó chỉ ngồi, ngây ra vá»›i khuôn mặt khá» dại, nó cưá»i vá»›i bà ChÃn.
Mấy hôm không thấy bà ChÃn ra ngoà i Ä‘i là m. CÅ©ng chẳng thấy thằng Khùng ra sân chÆ¡i vá»›i lÅ© trẻ. Bà con sinh nghi có chuyện, rá»§ nhau tá»›i thăm bà ChÃn. Trước mắt há» là má»™t căn nhà lụp xụp, hôi hám vì mấy hôm bà không dá»n dẹp, quét tước gì. Bà ChÃn nằm trên giưá»ng hước lên từng tiếng má»™t như thể rất mệt, thằng Khùng ngồi bên cạnh nắm tay bà , chẳng động tÄ©nh gì trước cÆ¡n mệt cá»§a mẹ nó.
Bà con nháo nhà o lên, kêu nhau định đưa bà đi bác sÄ©. Nhưng bà đưa tay vẫy vẫy, ngăn lại. Hình như bà biết chuyến Ä‘i cuối cùng cá»§a Ä‘á»i mình sắp khởi hà nh, bà chỉ hước từng hồi má»™t rồi dần lịm xuống.
- Bà ChÃn đã chết, bà con xúm lại lo đám ma cho bà . Thằng Khùng cứ ngồi cạnh mẹ như thế, chẳng rá»i. Nó cÅ©ng chẳng khóc. Lúc thay đồ cho bà chuẩn bị liệm, ngưá»i ta thấy má»™t tá» lịch cÅ© bà để dưới chiếu, nét chữ run run bằng viết chì, ná»™i dung thư như sau:
“Bà con ơi,
Thằng Khùng không phải con ruá»™t cá»§a tui. Tui là phụ nữ không có chồng. Nhá»› có lần tui Ä‘i chợ thì thấy có đứa nhá» ngưá»i ta quăng dưới bụi tre. Tui lượm nó vá» nuôi.
Tui xin bà con, sau khi tui chết, giúp tui nuôi giùm thằng Khùng. Gần 20 năm qua tui đùm bá»c, nâng niu nó như con ruá»™t cá»§a tui, bởi tui thương nó. Tui bệnh táºt nhưng không lo bằng lo cho nó. Tui sợ nó mồ côi.
Tui tha thiết xin bà con, cưu mang thằng Khùng giùm tui. Cám Æ¡n bà con nhiá»u lắmâ€.
Chuyện vỡ lỡ ra, má»i ngưá»i chẳng nói được vá»›i nhau câu gì.
- Lúc đặt thi hà i bà ChÃn vô quan tà i, thằng Khùng la toáng lên, nÃu tay bà ChÃn lại. Nó la lên thà nh từng tiếng: “Ẹ!…Ẹ!…†(Mẹ! Mẹ!). Ngưá»i ta ngăn nó lại, nó khóc sướt mướt, vùng vẫy đòi lại bà ChÃn. Lúc ngưá»i ta đóng nắp quan tà i, nó lăn ra, lên cÆ¡n động kinh khá»§ng khiếp, giáºt liên hồi, đầu nó đạp xuống ná»n gạch, máu chảy tung toé trên sà n nhà .
 Ngưá»i ta giữ thằng Khùng cố định lại trên ná»n nhà ! Nhưng cÆ¡n co giáºt cá»§a nó cà ng lúc cà ng dữ dá»™i, mấy ngưá»i đà n ông lá»±c lưỡng nhảy vô đè nó xuống sà n, nhưng vẫn không kìm lại được. Loay hoay gần ná»a tiếng, thằng Khùng lịm xuống bên vÅ©ng máu đầu cá»§a nó, loang ra mùi máu khắp cả gian phòng.
Thằng Khùng cÅ©ng Ä‘i theo bà ChÃn. Nó chết vì mất quá nhiá»u máu, vết thương quá sâu và không có cách nà o cầm lại được. Bà con vừa khóc vừa thương nó, nhưng cÅ©ng mừng cho nó, vì nó đã thoát khá»i bệnh táºt và đau đớn vốn đã hà nh hạ nó suốt bấy nhiêu năm qua.
- Quan tà i hai mẹ con đặt song song vá»›i nhau. Chuyện bà ChÃn và đứa con cá»§a bà khiến má»i ngưá»i cảm phục. Há» tá»›i thắp cho bà nén nhang, rồi cùng đóng góp lo cho đám tang hai mẹ con hoà n tất.
Má»™ bà ChÃn Gái vá»›i thằng Khùng được đặt cạnh nhau. Bà con vẫn tá»›i thăm má»™ mẹ con bà ChÃn, không vì thương hại, nhưng há» nhìn bà ChÃn như tượng đà i vá» tấm lòng nhân háºu cá»§a ngưá»i mẹ, đáng để những ngưá»i là m mẹ trong xóm noi theo.
Little Stream
dongten

