Tìm thấy nơi xét xử Chúa Giêsu

7516

Cứ cách vài năm, dư�ng như giới khảo cổ h�c lại tìm được một chứng tích quan tr�ng trong Kinh Thánh, và phát hiện quan tr�ng nhất trong th�i gian gần đây chính là địa điểm từng diễn ra vụ xét xử Chúa Giêsu.

Nằm bên trong các bức tư�ng phía tây của Thành cổ Jerusalem, bên dưới công sự cao ngất có từ th�i �ế quốc Ottoman, các nhà khảo cổ h�c Israel đã khẳng định rằng h� vừa khai quật được nơi Tổng trấn Philatô đã xét xử Chúa Giêsu. Dựa trên tội danh vu cáo rằng Ngài đã rao giảng chống lại chính quy�n Rome, ông Philatô đã hùa theo ý giới lãnh đạo Do Thái ra phán quyết đóng đinh Chúa Giêsu trên thập giá.

Dù không được chỉ rõ vị trí, giới h�c giả từ lâu cho rằng vụ xét xử phải diễn ra ở một nơi nào đó bên trong khu vực này, bất chấp tranh luận từ nhi�u thế kỷ cho rằng địa điểm xét xử nằm ở phía bên kia của Thành cổ, bên trong pháo đài Antonia.

Các chứng cứ

Theo Phúc âm Thánh Mát-thêu, vụ Tổng trấn Philatô xét xá»­ Chúa Giêsu diá»…n ra tại má»™t nÆ¡i gá»�i là praetorium. Vá»›i nghÄ©a ban đầu là lá»�u chủ soái trong các cuá»™c hạ trại thá»�i chiến, nÆ¡i Ä‘Æ°a ra các quyết định quân sá»± quan trá»�ng trên chiến trÆ°á»�ng, praetorium sau đó được dùng để chỉ cung Ä‘iện hoặc là nÆ¡i đặt trung tâm Ä‘iá»�u hành của những quan chức cấp cao của chính quyá»�n. Tại Jerusalem, praetorium phải là cung Ä‘iện của vua Hêrôđê, và theo lá»�i kể của các nhân chứng thá»�i xÆ°a được ghi nhận qua dòng lịch sá»­, cung Ä‘iện Hêrôđê là nÆ¡i các tổng trấn La Mã – nhÆ° Philatô, tổ chức những vụ xét xá»­ trong khi kinh lý tại Thành Jerusalem.

Con đư�ng Khổ nạn

Via Dolorosa là một con đư�ng được đặt tên theo những chặng khổ nạn của Chúa Giêsu tại Thành cổ Jerusalem, mô tả con đư�ng mà Chúa đã đi, vác thập giá của mình, trên đư�ng đến nơi bị đóng đinh, và sau cùng, phục sinh vào ba ngày sau đó. Các tuyến đư�ng quanh co gồm có 14 chặng, dẫn từ dinh thự làm việc của Tổng đốc Philatô, doanh trại Antonia cách Nhà th� Mộ Thánh khoảng 600m v� hướng tây. Tuyến đư�ng hiện tại đã được xác lập từ thế kỷ thứ 18, thay thế các phiên bản khác nhau trước đó. Con đư�ng Khổ nạn hiện nay được diễn tả qua chín chặng �àng Thánh Giá, nhưng đã có 14 chặng kể từ cuối thế kỷ 15, với 5 chặng còn lại là bên trong Nhà Th� Mộ Thánh.

Ngày nay, giới sử gia và các nhà khảo cổ h�c chắc chắn rằng lâu đài của vua Hêrôđê nằm ở phía tây thành phố, nơi đặt Tháp Bảo tàng David và nhà tù th�i Ottoman. Dựa trên những cơ sở này, các chuyên gia từ lâu đã chất vấn quan niệm cho rằng pháo đài Antonia ở phía đông bắc của thành phố phải là nơi đặt praetorium, suy ra rằng vụ xét xử phải diễn ra ở đây. Do vậy, tuyên bố trên đã gây rúng động toàn bộ giới lãnh đạo tôn giáo, các h�c giả và những nhà khảo cổ h�c, phần lớn là do pháo đài Antonia là �àng Thánh giá đầu tiên trên Via Dolorosa, tức Con đư�ng Khổ nạn mà �ức Chúa đã phải mang vác cây thập giá trên vai từ nơi xét xử đến nơi chôn cất Ngài ở Golgotha, chấm dứt tại địa điểm đặt Nhà th� Mộ Thánh.

�ối với Shimon Gibson, giáo sư khoa khảo cổ tại �ại h�c Bắc Carolina (Mỹ), không nghi ng� rằng vụ xét xử diễn ra tại một nơi nào đó bên trong tòa lâu đài của vị vua lập dị. Trong Phúc âm Thánh Gioan, vụ xét xử được mô tả được tổ chức gần một cánh cổng và trên n�n gạch gồ gh�, những chi tiết hoàn toàn khớp với các phát hiện khảo cổ trước đó gần trại giam. “Tất nhiên chẳng có dòng chữ nào khắc rằng nơi xét xử Chúa Giêsu là ở đây, nhưng m�i thứ, từ khía cạnh khảo cổ, lịch sử và Kinh Thánh, đ�u trùng khớp�, theo giáo sư Gibson.

Thay đổi Via Dolorosa?

Theo đài CNN, quá trình tìm kiếm đã được khởi đầu cách đây 16 năm với kế hoạch mở rộng Tháp Bảo tàng David. Tuy nhiên, câu chuyện bất ng� chuyển hướng sau khi nhóm các nhà khảo cổ h�c do chuyên gia Amit Re’em dẫn đầu đã cẩn thận lột b� những lớp bên dưới sàn nhà của một tòa nhà cũ kỹ bị b� hoang gần k� viện bảo tàng, nằm trong khuôn viên của Thành cổ Jerusalem. Các chuyên gia đã biết nơi đây từng là một nhà tù vào th�i �ế quốc Ottoman của Thổ, và kế đến l�t vào tay ngư�i Anh. Tuy nhiên, trong quá trình đào sâu xuống bên dưới, h� không thể nào tin được vào mắt mình. �ây có thể là tàn tích của cung điện từng là nơi diễn ra một trong những cảnh tượng nổi tiếng nhất trong Tân ước: vụ xét xử Chúa Giêsu. Sau nhi�u năm đào bới và gặp trở ngại do các cuộc chiến tranh và thiếu thốn nguồn tài trợ, phát hiện quý báu này đã được công khai và giới hữu trách bắt đầu tiến hành mở cửa cho công chúng tham quan.

Theo dòng lịch sử của Công giáo, Via Dolorosa là con đư�ng hành hương quan tr�ng, thu hút sự quan tâm cực kỳ đông đảo của du khách lẫn tín hữu trên toàn thế giới. Mỗi năm Israel ghi nhận hơn 1 triệu ngư�i đặt chân trên con đư�ng được cho là cuộc hành trình cuối cùng của Chúa Giêsu. Nhưng nếu trạm đầu tiên, tức nơi xét xử, lại nằm ở hướng khác của thành phố, đoạn đư�ng được cho là Via Dolorosa lâu nay phải chăng là sự sai lầm?

Yisca Harani, chuyên gia v� Kitô giáo và �ất Thánh cho hay, do các tín đồ đã bắt đầu tìm v� cội nguồn ở Jerusalem từ nhi�u thế kỷ trước, Via Dolorosa đã được thay đổi vài lần, tùy thuộc vào ngư�i lãnh đạo thành phố lúc đó và tuyến đư�ng mà h� cho là quan tr�ng. Ví dụ, vào th�i �ế quốc (330-1453), Via Dolorosa được xác định nằm gần khu vực nơi mà viện bảo tàng ngày nay được đặt ở phần phía tây của thành phố. Chỉ sau thế kỷ 13, điểm khởi đầu của tuyến hành hương được chuyển sang pháo đài Antonia, nơi từng là trại lính của quân đội La Mã.

Trước sự phân tích trên, cha David Pileggi, linh mục của nhà th� Christ nằm gần viện bảo tàng bảo, phát hiện mới bên trong nhà tù đã xác nhận “đi�u mà ai nấy đ�u nghĩ đến lâu nay, rằng vụ xét xử diễn ra gần Tháp David�. Nếu thật sự là như vậy, và với việc mở cửa cho công chúng tham quan, liệu nhà tù trên có thể sẽ sớm trở thành một địa điểm linh thiêng dành cho ngư�i hành hương đến chiêm ngưỡng, hoặc thậm chí có thể thay đổi con đư�ng Via Dolorosa? Cha Pileggi cho rằng đi�u đó sẽ không xảy ra trong tương lai gần. “�i�u tạo nên một điểm hành hương phải dựa trên thực tế là m�i ngư�i thư�ng lui tới trong hàng trăm năm nay, cầu nguyện, khóc than…, nên tôi nghĩ rằng việc thay đổi Via Dolorosa là đi�u khó có thể thực hiện trong một sớm một chi�u. Tuy nhiên, “bản thân những phát hiện mới đã cung cấp một sự giải thích rõ ràng hơn v� lịch sử Jerusalem�, ông cho biết.

LING LANG