Tín hữu kitô và ti�n: phải chi tiêu gì?

Cho đi là bổn phận thiết yếu của tín hữu kitô, vì của cải và ti�n bạc được giao phó cho chúng ta là để vì lợi ích chung. Việc sử dụng ti�n là kết quả của nghĩa vụ quốc gia của chúng ta, rồi sau đó chúng ta được m�i g�i để chi tiêu hữu ích, để đầu tư và để cho. Vậy thì chúng ta nên chi tiêu gì?

Cho, chắc chắn là một chữ quan tr�ng trong Thánh Kinh, nhất là trong các Tin Mừng. Nguyên tắc này có cùng l�i m�i g�i để trở thành tr�ng tâm trong đ�i sống chúng ta, bắt đầu qua việc cho thì gi�, cho sự sẵn sàng của mình trong đ�i sống riêng tư cũng như trong đ�i sống ngh� nghiệp, kể cả trong các công ty. Nhưng lãnh vực sát cạnh nhất trong việc áp dụng nguyên tắc này là quà tặng cá nhân bằng ti�n. Tuy có vẻ đơn giản nhưng thực tế nó đặt ra nhi�u câu h�i cho nhi�u ngư�i. Nhất là ở các nước có mức thuế cao như các nước Âu Mỹ, gánh nặng chi tiêu của các gia đình thì nặng n�. Cho bao nhiêu? Cho ai? �ó là các câu h�i cần đặt ra. dĩ nhiên không có quy tắc cố định nào trong vấn đ� này. Nhưng cũng hữu ích để đưa ra các suy nghĩ làm sáng t� vấn đ� này cho mỗi ngư�i.

Kiểm tra đầu tiên là chúng ta đã sẵn sàng cho hay chưa. Chúng ta càng nhận nhi�u phương tiện thì chúng ta càng phải xem các phương tiện này có được dùng cho lợi ích chung không, theo nguyên tắc công giáo v� những nơi mình cho: chúng ta là chủ nhân những gì mình có, chúng ta tự do quyết định mình làm gì với của cải; nhưng chúng ta phải phục vụ vì lợi ích chung, cho tất cả m�i ngư�i.

�ầu tiên hết là gia đình 

Nghĩa vụ đầu tiên của chúng ta là kết quả từ nghĩa vụ quốc gia và do đó, trước hết là mối quan tâm của chúng ta đối với gia đình. Môi trư�ng sống của gia đình phụ thuộc vào vị trí của chúng ta trong xã hội, cách sử dụng được đánh giá bằng lương tâm. �âu là mức chi tiêu hợp pháp của chúng ta với các nghĩa vụ xã hội? Câu trả l�i tất nhiên phụ thuộc một phần vào xã hội. Nó sẽ không thể là ràng buộc xã hội duy nhất, đôi khi có thể quá mức (nếu nó dẫn đến các chi tiêu xa hoa, không đạo đức đối với nạn nghèo đói), ngược lại đôi khi không đủ, ít nhất là v� mặt số lượng (trong th�i buổi chúng ta, khi thiếu các giá trị tập thể v� phẩm chất, cho phép ngư�i giàu sống hoàn toàn trong sự tầm thư�ng ích kỷ). Do đó các chi tiêu cho phép xã hội thể hiện vai trò tích cực mà nó hợp pháp mong ch� từ những ngư�i đã nhận được các phương tiện, đặc biệt nếu các phương tiện này quan tr�ng.

Nhưng chúng ta phải phân biệt giữa các chi phí này. Trước hết có một mức độ cơ bản không thể thiếu, nó cũng phụ thuộc vào sự hội nhập của chúng ta trong xã hội. Tất cả những gì vượt quá mức độ này phải được suy nghĩ kỹ để xem chúng ta được g�i như thế nào để dùng các phương tiện, mà theo đó chúng ta có trách nhiệm tương ứng. Chúng ta có thể sắp lại sử dụng này theo ba thể loại lớn: các chi tiêu khác, đầu tư và rộng lượng.

�i�u gì có ích cho xã hội

Trong số các chi phí khác đầu tiên, có một số chi phí hữu ích v� mặt xã hội nhưng ít cần thiết hơn so với các chi phí nêu trên. �i�u này đi từ việc duy trì một lối sống nào đó, gồm áo quần, khuyến khích các sinh hoạt văn hóa, xây nhà và xây đẹp nếu có thể, nghệ thuật thủ công, v.v cho đến việc chấp nhận một vai trò công cộng, được thực hiện bằng các phương tiện này. Nói cách khác, đây là những chi tiêu mà xã hội mong đợi, ít nhi�u rõ ràng từ những ngư�i có thu nhập hay có của cải nhất định, và bản thân được xác nhận là hợp lý và thực sự có lợi. Bởi vì được tổ chức bằng cách dựa trên đó, những chi tiêu khi đó cần thiết gấp đôi. Một mặt, các mạch sản xuất kinh tế hợp pháp và có lợi sống trên đó; và mặt khác, xã hội dựa trên những ngư�i có một hiệu ứng lôi cuốn trên ngư�i khác, vì vị trí và phương tiện của h�, sẽ thực sự thúc đẩy một giá trị hoặc một lối sống cụ thể.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn