“KÃŒA CHÀNG RỂ ÄẾN, HÃY RA ÄÓN NGƯỜI”.
BÀI ÄỌC I: 1 Tx 4, 1-8
“Äây cÅ©ng là thánh ý Thiên Chúa và cÅ©ng là sá»± nên thánh cá»§a anh em”.
TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Thêxalônica.
Anh em thân mến, chúng tôi van nà i anh em trong Chúa Giêsu Ä‘iá»u nà y là như anh em được chúng tôi dạy cho biết phải sống thế nà o cho đẹp lòng Chúa, anh em Ä‘ang sống như váºy, xin anh em cứ tiến thêm nữa. Vì anh em biết rõ huấn thị chúng tôi nhân danh Chúa Giêsu đã ban cho anh em. Vì chưng, đây là thánh ý Thiên Chúa, và cÅ©ng là sá»± nên thánh cá»§a anh em là anh em hãy giữ mình khá»i tá»™i gian dâm, để má»i ngưá»i trong anh em biết giữ thân xác mình trong sá»± thánh thiện và danh dá»±: anh em chá»› nên buông theo dục tình Ä‘am mê, như Dân Ngoại không biết Thiên Chúa: và đừng ai xâm phạm hay lưá»ng gạt quyá»n lợi anh em mình trong việc ấy, vì Chúa sẽ báo oán các Ä‘iá»u đó, như chúng tôi đã bảo trước và đã minh chứng cho anh em. Vì chưng, Thiên Chúa không kêu gá»i chúng ta để sống ô uế, nhưng để sống thánh thiện. Bởi thế, kẻ nà o khinh chê những luáºt nà y, thì chẳng phải là khinh dể ngưá»i phà m, nhưng là khinh dể Thiên Chúa, Äấng cÅ©ng đã ban Thánh Thần Ngưá»i cho chúng ta.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 96, 1-2b. 5-6. 10. 11-12
Äáp: Ngưá»i hiá»n đức, hãy mừng vui trong Chúa (c. 12a).
Xướng: 1) Chúa hiển trị, địa cầu hãy hân hoan; hải đảo muôn ngà n, hãy mừng vui. Mây khói và sương mù bao toả chung quanh; công minh chÃnh trá»±c là ná»n kê ngai báu. – Äáp.
2) Núi non vỡ lở như mẩu sáp ong trước thiên nhan; trước thiên nhan Chúa tể toà n cõi đất. Trá»i xanh loan truyá»n sá»± công minh Chúa, và chư dân được thấy vinh hiển cá»§a Ngưá»i. – Äáp.
3) Chúa yêu thương những ai ghét xa Ä‘iá»u dữ; Ngưá»i gìn giữ tâm hồn những tôi ngoan, và giải thoát há» khá»i bà n tay đứa ác. – Äáp.
4) Sáng sá»§a bừng lên cho ngưá»i hiá»n đức, và niá»m hoan hỉ cho kẻ lòng ngay. Ngưá»i hiá»n đức hãy mừng vui trong Chúa, và hãy ca tụng thánh danh Ngưá»i. – Äáp.
ALLELUIA: 1 Tx 2, 13
Alleluia, alleluia! – Anh em hãy đón nháºn lá»i Chúa, không phải như lá»i cá»§a loà i ngưá»i, mà là như lá»i cá»§a Thiên Chúa, và đÃch thá»±c là thế. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mt 25, 1-13
“Kìa chà ng rể đến, hãy ra đón ngưá»i”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn nà y: “Nước trá»i giống như mưá»i trinh nữ cầm đèn Ä‘i đón chà ng rể. Trong số đó, có năm cô khá» dại và năm cô khôn ngoan. Năm cô khá» dại mang đèn mà không Ä‘em dầu theo. Còn những cô khôn ngoan đã mang đèn, lại Ä‘em dầu đầy bình. Vì chà ng rể đến cháºm, nên các cô Ä‘á»u thiếp Ä‘i và ngá»§ cả.
“Ná»a đêm có tiếng hô to: Kìa, chà ng rể đến, hãy ra đón ngưá»i. Bấy giá» các trinh nữ Ä‘á»u chá»—i dáºy, sá»a soạn đèn cá»§a mình. Những cô khá» dại nói vá»›i các cô khôn ngoan rằng: ‘Các chị cho chúng em chút dầu, vì đèn cá»§a chúng em đã tắt cả’. Các cô khôn ngoan đáp lại rằng: ‘E không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra (nhà ) hà ng mà mua thì hÆ¡n’. Song khi há» Ä‘ang Ä‘i mua, thì chà ng rể đến. Những trinh nữ đã sẵn sà ng, thì theo chà ng rể cùng và o tiệc cưới, và cá»a đóng lại. Sau cùng các trinh nữ kia cÅ©ng đến và nói: ‘Thưa ngà i, xin mở cá»a cho chúng tôi’. Nhưng ngưá»i đáp lại: ‘Ta bảo tháºt các ngươi, ta không biết các ngươi’. Váºy hãy tỉnh thức, vì các con không biết ngà y nà o, giá» nà o”.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 25, 1-13)
“KÃŒA CHÀNG RỂ ÄẾN, HÃY RA ÄÓN NGƯỜI
Hôm nay thứ Sáu tuần XXI Thưá»ng niên, Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 25 Phúc âm Matthêu.
Nếu ai theo dõi Phúc âm Matthêu sẽ thấy, Chương 25 là chương cuối cùng, trước khi bước sang Chương 26 tưá»ng thuáºt cuá»™c Thương khó và Phục sinh cá»§a Äức Giêsu.
Như váºy Chương 25 rất thÃch hợp cho thá»i kỳ cuối cá»§a vÅ© trụ và con ngưá»i, mà ta gá»i là thá»i Cánh chung.
Mở đầu Chương 25 là DỤ NGÔN MƯỜI CÔ TRINH Ná»®, đó là dụ ngôn kinh Ä‘iển, sâu sắc, tiêu biểu cá»§a Matthêu vì chỉ có mình Matthêu tưá»ng thuáºt.
Mở đầu Bà i Tin mừng, Matthêu viết:
“NƯỚC TRỜI GIá»NG NHƯ MƯỜI TRINH Ná»® CẦM ÄÈN ÄI ÄÓN CHÀNG RỂâ€
Như váºy, dụ ngôn Mưá»i cô trinh nữ cÅ©ng là DỤ NGÔN NƯỚC TRỜI.
Nhưng Matthêu không xếp nó và o Chương 13, là má»™t bá»™ dụ ngôn Nước trá»i, mà ông xếp nó riêng ra đặt và o Chương 25, vì dụ ngôn nà y nói vá» Nước Trá»i trong Ngà y Cánh chung, thá»i kỳ cuối cùng, táºn thế.
Dụ ngôn không mô tả Nước Trá»i như những dụ ngôn trong Chương 13, mà nó mô tả má»™t cuá»™c sà ng lá»c, phân định giữa con ngưá»i sống trên mặt đất nà y trong ngà y sau hết.
“KÃŒA CHÀNG RỂ ÄẾN, HÃY RA ÄÓN NGƯỜIâ€
Äó là tiếng hô to trong đêm vắng, tiếng la thất thanh, xé toạc mà n đêm yên tÄ©nh, báo hiệu chà ng rể đến, nó cÅ©ng báo hiệu cho biết Äức Giêsu quang lâm, đến lần thứ hai để phán xét.
Cái giá» chà ng rể đến luôn mang tÃnh bất ngá» và bà máºt. Giá» táºn thế, ngà y kết thúc vÅ© trụ và kết thúc cuá»™c Ä‘á»i cá»§a má»—i ngưá»i cÅ©ng đầy bất ngá» và bà máºt như váºy.
Nhưng trong chÃnh sá»± bất ngỠđó má»›i phân định ai là ngưá»i khôn ngoan, ai là kẻ khá» dại.
Tất cả má»i ngưá»i sinh ra trong thế gian nà y, khởi đầu Ä‘á»u giống nhau, cÅ©ng như Mưá»i cô trinh nữ trong Dụ ngôn. Nhưng qua cuá»™c sống, sẽ tạo ra sá»± khác biệt.
Cái giá» chà ng rể đến má»›i phân định được đâu là cô trinh nữ khôn ngoan, đâu là cô khá» dại, mà bình thưá»ng ta khó phân biệt.
Matthêu đã phân định Mưá»i cô trinh nữ nà y như sau:
“Trong số đó, có năm cô khá» dại và năm cô khôn ngoan. Năm cô khá» dại mang đèn mà không Ä‘em dầu theo. Còn những cô khôn ngoan đã mang đèn, lại Ä‘em dầu đầy bìnhâ€.
+ KhỠdại: Mang đèn nhưng không mang dầu theo.
+ Khôn ngoan: mang đèn và mang dầu đầy bình.
Ngưá»i ta không thể biết giá» chà ng rể đến, có khi đến sá»›m, song cÅ©ng có khi rất muá»™n, vì thế ngoà i việc mang đèn ra, còn phải mang theo bình đầy dẩu, đó là tiêu chà phân biệt sá»± khôn ngoan hay khá» dại.
Có đức tin (đèn) má»›i chỉ là điá»u kiện cần, còn sống đức tin (dầu) nữa má»›i là điá»u kiện đủ để được Æ n Cứu Äá»™. Mang danh có đạo mà không sống đạo thì chỉ là má»™t kẻ hữu danh vô thá»±c và rá»—ng tuếch, có đèn đức tin đó, nhưng đèn không tá»a sáng mà đã tắt ngấm tá»± bao giá»
Hình ảnh năm cô khôn năm cô khỠcùng cầm đèn đi đón chà ng rể, nhưng khác nhau ở chỗ là cô khôn mang đèn mang thêm dầu, còn cô dại thì mang đèn không dầu, là hình ảnh tiêu biểu cho hai kiểu sống đạo của chúng ta hôm nay.
Chúng ta cùng chung má»™t đức tin (là cùng tin có Chúa và Chúa sẽ đến) như ai cÅ©ng mang theo đèn, nhưng khác nhau ở chá»— có thá»±c hà nh Ä‘á»i sống đức tin hay không, hay là tin nÆ¡i đầu môi chót lưỡi, còn cuá»™c sống thì vô thần, tá»±a như cái đèn rá»—ng ruá»™t, không còn tá»a sáng mà đã tắt ngấm tối thui từ khi nà o.
DỤ NGÔN DẠY CHO TA MỘT BÀI HỌC SÂU SẮC:
“Ngưá»i ta sống tất có lúc phải chếtâ€. Sống xứng đáng vá»›i những gì mình được ban cho ở Ä‘á»i nà y và có sá»± chuẩn bị tốt nhất cho Ä‘á»i sau cá»§a mình. Äó là sống trong sá»± “tỉnh thứcâ€, là sá»± khôn ngoan trong Tin Mừng. Chúng ta được má»i gá»i luôn sống “tỉnh thứcâ€, là chu toà n các bổn pháºn và tìm kiếm thi hà nh thánh ý Chúa trong những công việc là m hằng ngà y, ngay từ bây giá».
Câu chuyện chà ng rể đến giữa đêm khuya diá»…n tả niá»m tin và o việc Ãức Kitô sẽ trở lại và o lúc không ai ngá». Ãức Giêsu được và như má»™t chà ng rể.
Ngưá»i Kitô hữu phải có thái độ như năm cô khôn ngoan. Phải biết chuẩn bị tâm hồn sẵn sà ng. NghÄ©a là chu toà n bổn pháºn đối vá»›i Chúa: giữ các giá»›i răn, sống lá»i Chúa, chu toà n nhiệm vụ đối vá»›i tha nhân: sống công bình bác ái, yêu thương má»i ngưá»i.
Nước Thiên Chúa được và như bữa tiệc cưới, mà trong đó chỉ những ai có thái độ tỉnh thức sẵn sà ng má»›i có cÆ¡ há»™i được chú rể là Äức Giê-su dẫn và o đồng bà n vá»›i Ngưá»i trong vương quốc vÄ©nh cá»u.
Matthêu viết tiếp:
“BẤY GIỜ CÃC TRINH Ná»® ÄỀU CHá»–I DẬY, SỬA SOẠN ÄÈN CỦA MÃŒNHâ€.
Há» là Mưá»i cô trinh nữ, Các trinh nữ ở đây là những thiếu nữ chưa láºp gia đình, những ngưá»i bạn cá»§a cô dâu, nháºn nhiệm vụ cầm đèn ra đón chà ng rể. Trong số các cô trinh nữ đó, có năm cô dại và năm cô khôn.
Hình ảnh tiệc cưới diá»…n ra ban đêm và chú rể đến không báo trước, cho thấy tÃnh bất ngá» cá»§a cái chết cá nhân và tÃnh bất ngá» cá»§a ngà y táºn thế.
Việc Chúa đến lạ lùng giống như ngà y Chúa đưa Israel ra khá»i Ai-cáºp hay việc Äức Ki-tô phục sinh trong đêm. Thiên Chúa chá»n hình ảnh đêm tối để nhấn mạnh đến tÃnh cách đột xuất và nói lên ý nghÄ©a giải thoát cứu độ Ä‘em ánh sáng và o nÆ¡i tối tăm. Tiếng hô giữa đêm tối “kìa chà ng rể đến†gợi lên tiếng hô cánh chung lay tất cả tạo váºt Ä‘ang mê ngá»§ phải tỉnh dáºy.
MỘT Sá»° PHÂN ÄỊNH DỨT KHOÃT:
Äó là lúc chương trình cá»§a Thiên Chúa được hoà n tất, là ngà y mà từng ngưá»i đối mặt vá»›i vấn đỠthiết yếu nhất cá»§a mình: được cứu độ hay không được cứu độ: “Ai sẽ được Ä‘em Ä‘i và ai bị bá» lạiâ€.
Lúc nà y, những ngưá»i cùng trong má»™t hoà n cảnh, sẽ được đối xá» bằng những cách đối nghịch nhau. Trong bối cảnh nà y, việc phân biệt đối xá» giữa há» sẽ được dá»±a trên việc há» sẵn sà ng như thế nà o để đón chà o Chúa đến.
CÅ©ng như 10 trinh nữ khi chà ng rể đến đón, kẻ và o phòng tiệc ngưá»i bị từ chối, nói lên má»™t sá»± phân định dứt khoát. Khi ngà y cuối cùng cá»§a cuá»™c Ä‘á»i bất ngá» xảy đến, tá»± mình không còn cÆ¡ há»™i để chá»n lá»±a nữa, nên ai nấy phải luôn sẵn sà ng: Năm cô khôn cÅ©ng thiếp Ä‘i và há» có thể yên tâm mà ngá»§, bởi hỠđã cẩn tháºn chuẩn bị chu đáo là lo sẵn dầu đèn để đốt; còn năm cô khá» dù có tỉnh thức thì chà ng rể đến há» vẫn ở “tình trạng ngủ†vì há» không sẵn sà ng và không đủ Ä‘iá»u kiện.
Ta hãy xem các cô khỠdại xỠtrà thế nà o khi đèn của mình đã hết dầu, Matthêu viết:
“Những cô khá» dại nói vá»›i các cô khôn ngoan rằng: ‘Các chị cho chúng em chút dầu, vì đèn cá»§a chúng em đã tắt cả’. Các cô khôn ngoan đáp lại rằng: ‘E không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra (nhà ) hà ng mà mua thì hÆ¡nâ€.
Ngưá»i ta có thể phê phán thái độ cá»§a các cô khôn ngoan.
Nhưng ta nên nhá»›: Dụ ngôn nà y không mang mầu sắc luân lý: rá»™ng rãi hay Ãch ká»·, mà nhắm và o má»™t chân lý cuối cùng cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, đó là có những thứ ta không thể vay mượn được, cho dù là ngưá»i thân trong gia đình.
Chẳng hạn như: Äức tin, các việc là nh đạo đức, sá»± yêu thương, chia sẻ,…là những thứ không thể vay mượn, cá»§a ai là cá»§a ngưá»i đó.
Tháºt váºy, má»i ngưá»i chịu trách nhiệm vá» chÃnh mình, không ai sống đạo thay mình, không ai tin thay mình, không ai yêu mến thay mình và không ai chá»n lá»±a và chuẩn bị thay mình được.
Câu kết thúc Bà i Tin mừng, Chúa muốn dạy chúng ta một giáo huấn:
“VẬY HÃY TỈNH THỨC, VÃŒ CÃC CON KHÔNG BIẾT NGÀY NÀO, GIỜ NÀOâ€
ChÃnh vì ta không biết trước ngà y nà o, giá» nà o kết thúc cuá»™c Ä‘á»i mình và kết thúc vÅ© trụ. Váºy ta phải tỉnh thức, đừng như kẻ ngá»§ mê nữa, mà hãy chuẩn bị cho mình đèn đầy dầu để đón Chà ng rể.
Các Bà i Äá»c hôm nay muốn vạch ra những sai trái cá»§a lối sống: “chỉ cần tin Äức Kitô là được cứu độ mà không cần giữ những gì Ngà i dạy; vì những gì con ngưá»i sống hay là m không có ảnh hưởng gì đến sá»± cứu độ cá»§a con ngưá»iâ€.
TRONG BÀI ÄỌC I trÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Thêxalônica, thánh Phaolô khuyên các tÃn hữu phải tuyệt đối xa tránh lối sống gian dâm, không phải vì ý khôn ngoan cá»§a Ngà i, nhưng là thánh ý cá»§a Thiên Chúa muốn con ngưá»i phải sống thánh thiện và tinh tuyá»n.
Có một câu truyện rất hay. Truyện kể rằng
Tại chùa Tô Châu bên Trung Quốc, có má»™t nhà sư tên là Viên Thá»§ Trung. Ông là má»™t nhà chân tu. Nhà sư thưá»ng đặt trên bà n là m việc cá»§a mình má»™t chiếc quan tà i nhá» là m bằng gá»—. Khi có ngưá»i thắc mắc, há»i vá» chiếc quan tà i nà y, nhà sư trả lá»i: “Ngưá»i ta sống tất nhiên sẽ có lúc phải chết. Mà chết rồi sẽ được đặt và o nằm trong cái hòm nà y. Tôi thá»±c lấy là m lạ: ngưá»i Ä‘á»i ai cÅ©ng chỉ biết Ä‘i tìm phú quÃ, công danh, tà i sắc… mà chẳng há» nghÄ© đến cái chết. Phần tôi, má»—i khi có Ä‘iá»u gì không vừa ý, tôi liá»n ngồi và o bà n và nhìn ngắm chiếc quan tà i má»™t hồi lâu, sau đó tôi cảm thấy tâm hồn mình được bình an.â€.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 25, 1-13)
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ DỤ NGÔN NÀY: “NƯỚC TRỜI GIá»NG NHƯ MƯỜI TRINH Ná»® CẦM ÄÈN ÄI ÄÓN CHÀNG RỂ. TRONG Sá» ÄÓ, CÓ NÄ‚M CÔ KHỜ DẠI VÀ NÄ‚M CÔ KHÔN NGOAN. NÄ‚M CÔ KHỜ DẠI MANG ÄÈN MÀ KHÔNG ÄEM DẦU THEO. CÃ’N NHá»®NG CÔ KHÔN NGOAN Äà MANG ÄÈN, LẠI ÄEM DẦU ÄẦY BÃŒNHâ€
“CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ DỤ NGÔN NÀYâ€.
Dụ ngôn nà y Chúa Giêsu muốn nói riêng với các môn đệ.
Nhưng tháºt ra dụ ngôn nảy, Ngà i nói vá»›i tất cả má»i ngưá»i, nói cho các Kitô hữu chúng ta hôm nay.
“NƯỚC TRỜI GIá»NG NHƯ…â€
Rõ rà ng đây là Dụ ngôn vá» Nước Trá»i nhưng Matthêu không đưa và o Chương 13 (Gồm 7 dụ ngôn vá» Nước Trá»i) mà tách riêng ra trong Chương 25 để nói vá» ngà y Thế mạt, Cánh chung.
Äức Giêsu và Nước Trá»i giống như tiệc cưới, ta gá»i đó là Tiệc cưới Nước trá»i, trong đó Chú rể chÃnh là Ngà i, mưá»i cô trinh nữ sẽ đại diện cho toà n thể nhân loại. Tiệc cưới diá»…n ra trong ngà y Äức Giêsu quang lâm, Ngà i chÃnh là chà ng rể đến để thá»±c hiện cuá»™c phán xét. Äó là ngà y táºn thế, ngà y chấm dứt vÅ© trụ.
Dụ ngôn không nói vá» những gì diá»…n ra trong Tiệc cưới, nhưng lại mô tả thái độ ngưá»i ta đón chà ng rể đến, tức nói vá» thái độ cá»§a con ngưá»i trong ngà y đón Chúa quang lâm.
Äến ngà y đó, ta đã chuẩn bị cho mình chưa?
Thông thưá»ng trong má»™t đám cưới, nhân váºt chÃnh là cô dâu và chú rể. Nhưng trong nghi thức đám cưới Do Thái, chú rể là ngưá»i quan trá»ng. Má»i ngưá»i phải chỠđợi và đón chú rể.
Trước hết, nếu lá»… cưới diá»…n ra và o ban đêm, chú rể phải Ä‘i tá»›i nhà cô dâu để thương lượng vá»›i ngưá»i cha hay anh em cá»§a cô dâu vá» tiá»n bạc, quà cáp, cá»§a hồi môn… và o lúc mặt trá»i lặn. Thá»i đó chưa có đồng hồ, nên không thể định rõ giá» giấc để đón rước chà ng rể đến nhà cô dâu, và từ nhà cô dâu vá» nhà chú rể được.
HÆ¡n nữa, theo phong tục, chú rể thưá»ng cố ý trì hoãn và kéo dà i cuá»™c thương lượng, để cô dâu và những nà ng phụ dâu phải chỠđợi trong sá»± hồi há»™p và ngạc nhiên. Vì suốt ngà y tiệc tùng, dạ vÅ©, nên chỠđợi đến khuya thưá»ng mệt má»i và buồn ngá»§.
KHỜ – DẠI: THEO DỤ NGÔN.
“NÄ‚M CÔ KHỜ DẠI MANG ÄÈN MÀ KHÔNG ÄEM DẦU THEO. CÃ’N NHá»®NG CÔ KHÔN NGOAN Äà MANG ÄÈN, LẠI ÄEM DẦU ÄẦY BÃŒNHâ€
Äức Giêsu cho biết trong mưá»i cô trinh nữ, có năm cô khá» dại và năm cô khôn ngoan, Ngà i còn định nghÄ©a thế nà o là dại, thế nà o là khôn.
– Dại có nghÄ©a: mang đèn nhưng lại không mang dầu
– Khôn có nghÄ©a: vừa mang đèn vừa mang theo bình đầy dầu.
Biết phòng xa là tiêu chuẩn để phân biệt giữa khôn ngoan và khỠdại
Rõ rà ng những cô mang đèn mà không mang dầu theo là khỠdại, vì hỠđâu biết được giỠnà o chà ng rể đến.
Các cô khá» dại có thể nghÄ© chà ng rể sẽ tá»›i đúng giá», nên số lượng dầu trong đèn sẽ đủ, và không muốn báºn tâm mang dầu theo cho đỡ nặng, phiá»n toái; hoặc các cô nghÄ© có thể mua khi hết dầu, nhưng các cô không biết hà ng quán nà o mở ban đêm; hoặc các cô nghÄ© có thể mượn đỡ cá»§a chị em, nhưng ai dám cho mượn vì há» không biết có đủ cho há» không.
Còn các cô khôn ngoan là ngưá»i biết phòng xa, biết tiên liệu những gì sẽ xảy ra, và biết chuẩn bị thÃch đáng
KHỜ – DẠI: THEO ÄỨC KITÔ
Phân định Khá» – Dại theo Äức Kitô không phải theo quan niệm cá»§a Ä‘á»i nà y mà là theo chuẩn má»±c cá»§a Tin Mừng. Sá»± khôn ngoan ấy hệ tại tinh thần tỉnh thức, sẵn sà ng cho những đòi há»i cá»§a Nước Trá»i.
Hình ảnh chiếc đèn luôn đầy dầu nói lên sá»± chuyên chú, trung kiên sống theo những giá trị cá»§a Tin Mừng má»i lúc trong cuá»™c sống cho đến lúc kết hợp trá»n vẹn vá»›i Chúa trên Nước Trá»i.
Äâu là khôn, đâu là dại theo Äức Kitô?
Thánh Phaolô xác quyết: Tháºp giá Äức Kitô là sá»± vấp phạm, sá»± Ä‘iên rồ đối vá»›i thế gian, nhưng đó là đưá»ng cứu rá»—i, là sá»± khôn ngoan cá»§a Thiên Chúa (1Cr 1,17-25). Chân lý nà y không được mạc khải cho những kẻ hiá»n triết khôn ngoan, mà cho những ai bé má»n, những ngưá»i “khôn ngoan như rắn và đơn sÆ¡ như bồ câu†(Mt 10,16).
“VÃŒ CHÀNG RỂ ÄẾN CHẬM, NÊN CÃC CÔ ÄỀU THIẾP ÄI VÀ NGỦ CẢ. NỬA ÄÊM CÓ TIếNG HÔ TO: KÃŒA, CHÀNG RỂ ÄẾN, HÃY RA ÄÓN NGƯỜI. BẤY GIỜ CÃC TRINH Ná»® ÄỀU CHá»–I DẬY, SỬA SOẠN ÄÈN CỦA MÃŒNHâ€
“CHÀNG RỂ ÄẾN CHẬMâ€
Thiên Chúa luôn cháºm trá»…, giống như chà ng rể hôm nay, sá»± cháºm trá»… cá»§a Ngà i muốn dà nh cho con ngưá»i đủ thá»i gian chuẩn bị, và Ngà i không muốn má»™t ai phải hư Ä‘i vì không được cứu độ. Kinh thánh có nói: Thiên Chúa là Äấng cháºm bất bình và già u lòng khoan nhân.
“CÃC CÔ ÄỀU THIẾP ÄI VÀ NGỦ CẢâ€
Mệt nhá»c và buồn ngá»§ là hai cái là m con ngưá»i thiếu tỉnh thức và đỠphòng.
Äêm tối là thá»i gian con ngưá»i Ãt tỉnh thức và đỠphòng nhất; đó là lý do tại sao các tá»™i ác thưá»ng xảy ra ban đêm; vì thế, việc gì có thể là m ban ngà y, đừng đợi tá»›i ban đêm.
Như váºy, tất cả các cô trinh nữ, kể cả các cô khá» dại và không ngoan Ä‘á»u ngá»§, không ai còn thức để chá» chà ng rể. Nhưng chÃnh nhá» có sá»± chuẩn bị từ trước mà số pháºn cá»§a các cô khá» dại và các cô khôn ngoan đã được phân định không thể có kết cục giống nhau.
Như váºy, tỉnh thức không phải là lúc nà o cÅ©ng lăng xăng là m việc, tỉnh thức không phải là không được nghỉ ngÆ¡i. Tỉnh thức là chu toà n trách nhiệm.
Äá»i ngưá»i là má»™t cuá»™c đợi chá», và đợi chá» nà o cÅ©ng bao hà m tình yêu trong đó, bởi vì con ngưá»i chỉ hết lòng đợi chá» mong má»i ngưá»i nà o hay Ä‘iá»u gì mình yêu thương hay quý chuá»™ng. Ngưá»i mẹ chỠđợi đứa con sắp ra Ä‘á»i bằng cách chuẩn bị tất cả những gì cần thiết để bao bá»c săn sóc con mình; má»™t ngưá»i chỠđợi bạn đến thăm bằng cách chuẩn bị tháºt chu đáo để đón tiếp bạn.
Chúng ta mong đợi Chúa đến. Nhưng khi nà o Ngà i đến, chúng ta không biết. Có Ä‘iá»u chắc chắn là Ngà i sẽ đến trong má»™t cuá»™c viếng thăm thân tình, bởi vì chỉ những ngưá»i thân tình má»›i dà nh cho nhau những cuá»™c viếng thăm bất ngá».
NỬA ÄÊM CÓ TIẾNG HÔ TO:
Thiên Chúa hay đến trong đêm (Lc 12,39-40; Mt 24,43-44; Lc 12, 20; Mc 13, 35-36). “Ngà y cá»§a Chúa đến sẽ như kẻ trá»™m ban đêm” (1 Tx 5,2).
“Má»™t tiếng la! Má»™t tiếng la xé bóng đêm. Như thế, cảnh tượng đã cố ý bi thảm hóa. Tiếng la ấy là m giáºt mình má»i ngưá»i: Thiên Chúa đến bất ngá», và o giá» mà ngưá»i ta không ngá»” (Mt 24,44), “lóe sáng như tia chá»›p” (Mt 24, 27).
Äối vá»›i má»—i ngưá»i, giây phút nà y là giây phút duy nhất quan trá»ng: giây phút cá»§a Thiên Chúa… giây phút cá»§a cuá»™c gặp gỡ… giây phút mà , đối vá»›i má»—i ngưá»i chúng ta, vÄ©nh cá»u xuyên qua thá»i gian và xé rách thá»i gian thà nh má»™t tiếng kêu thảng thốt.
“BẤY GIỜ CÃC TRINH Ná»® ÄỀU CHá»–I DẬY, SỬA SOẠN ÄÈN CỦA MÃŒNHâ€
Tiếng hô to đó là m cho tất cả các cô phải chá»—i dáºy.
Äến ngà y cuối cùng, không còn ai được ngá»§ nữa, vì tiếng hô xé bên tai như tiếng sét kinh hoà ng xé tan mà n đêm.
Các cô chá»—i dáºy sá»a soạn đèn cá»§a mình để Ä‘i đón chà ng rể. Äây chÃnh là lúc các cô nháºn ra thế nà o là khôn ngoan, thế nà o là khá» dại.
Con ngưá»i ai cÅ©ng thế. Äến giá» phút cuối cùng má»›i nháºn ra rằng: mình đã sống khôn ngoan hay khá» dại. Mình đã bá» phà biết bao gây phút trong cuá»™c Ä‘á»i nà y để chỉ chạy theo những cái bóng, chạy theo những gì phù phiếm. Khôn ngoan hay khá» dại chỉ đến phút lâm chung má»›i rõ.
Váºy tại sao ta không nháºn ra nó ngay từ lúc nà y, ngay lúc mà ta còn có cÆ¡ há»™i để sá»a chữa lại! Äúng là khá» dại!
“NHá»®NG CÔ KHỜ DẠI NÓI VỚI CÃC CÔ KHÔN NGOAN RẰNG: “CÃC CHị CHO CHÚNG EM CHÚT DẦU, VÃŒ ÄÈN CỦA CHÚNG EM Äà TẮT CẢ”. CÃC CÔ KHÔN NGOAN ÄÃP LẠI RẰNG: “E KHÔNG ÄỦ CHO CHÚNG EM VÀ CÃC CHỊ, CÃC CHỊ RA (NHÀ) HÀNG MÀ MUA THÃŒ HÆ N”
Trong bà i Tin Mừng nà y có một chi tiết hơi lạ:
Là khi 5 cô khỠdại thấy đèn mình hết dầu, hỠđến xin dầu nơi 5 cô khôn ngoan. 5 cô khôn ngoan nà y mỗi cô có cả một bình dầu đầy ắp thế mà lại không chia sẻ cho 5 cô kia.
Äá»™c giả có thể đặt câu há»i:
“CÓ PHẢI QUà ÃCH Ká»¶ KHÔNG?â€
Thưa nếu là chuyện dầu, đèn bình thưá»ng thì đúng là Ãch ká»·.
Nhưng đây là những hình ảnh tượng trưng cho phần rá»—i Ä‘á»i Ä‘á»i nên nó không Ãch ká»·.
Bởi vì đối vá»›i phần rá»—i Ä‘á»i Ä‘á»i cá»§a má»—i ngưá»i, nói cách khác, đối vá»›i chuyện công đức và tá»™i lá»—i thì không ai có thể chia sẻ cho ai và cÅ©ng không ai có thể xin ai được.
Há» hoà n toà n không Ãch ká»· vì có những thứ trong cuá»™c Ä‘á»i, ta không thể cho vay mượn, đó là :
(1) Äức tin không thể vay mượn.
(2) Tình yêu không thể cho vay mượn.
(3) Cuộc sống thánh thiện không thể cho vay mượn.
Và còn nhiá»u thứ khác, nó thuá»™c lãnh vá»±c tinh thần chứ không phải váºt chất. Tất cả những thứ nà y cá»§a ai sẽ là cá»§a ngưá»i đó, không ai có thể cho ai, ngay cả ngưá»i ruá»™t thịt trong gia đình. Nó là những thứ là m nên “dầu†trong đèn cá»§a các cô khôn ngoan và trong cuá»™c Ä‘á»i má»—i chúng ta.
“SONG KHI HỌ ÄANG ÄI MUA, THÃŒ CHÀNG RỂ ÄẾN. NHá»®NG TRINH Ná»® Äà SẴN SÀNG, THÃŒ THEO CHÀNG RỂ CÙNG VÀO TIỆC CƯỚI, VÀ CỬA ÄÓNG LẠIâ€
“SONG KHI HỌ ÄANG ÄI MUA, THÃŒ CHÀNG RỂ ÄẾNâ€.
Chà ng rể đến lúc các cô khá» dại Ä‘i mua dầu. Như váºy các cô khá» dại đã bị loại ra. Con số 10, bây giỠđã loại 5, chỉ còn lại 5.
Còn các cô khôn ngoan đã theo chà ng rể và o dá»± tiệc cưới, đây là phần thưởng dà nh cho há», há» xứng đáng nháºn phần thưởng đó.
“CỬA ÄÓNG LẠIâ€.
Mặc dù Thiên Chúa là Äấng cháºm bất bình và già u lòng khoan nhân, Ngà i mong muốn má»i ngưá»i được cứu rá»—i và không muốn cho má»™t ai phải hư Ä‘i.
Nhưng Chúa Giêsu muốn cảnh báo cho những ai luôn sống á»· nại và o tình thương Thiên Chúa mà không chịu thay đổi cuá»™c sống mình, sẽ đến thá»i Ä‘iểm mà thá»i gian Thiên Chúa dà nh cho há», chỠđợi hỠđã kết thúc, cánh cá»a Nước Trá»i sẽ đóng lại và há» sẽ bị loại ra ngoà i.
“SAU CÙNG CÃC TRINH Ná»® KIA CŨNG ÄẾN VÀ NÓI: “THƯA NGÀI, XIN MỞ CỬA CHO CHÚNG TÔI”. NHƯNG NGƯỜI ÄÃP LẠI: “TA BảO THẬT CÃC NGÆ¯Æ I, TA KHÔNG BIẾT CÃC NGÆ¯Æ I”.
Các cô khá» dại bây giá» má»›i chợt tỉnh và khôn ra, nhưng không còn kịp nữa, trong khi các cô Ä‘i mua dầu thì chà ng rể đến. Như váºy, công lao khó nhá»c Ä‘i mua cÅ©ng phải bá», cho dù đèn đã được thắp sáng cÅ©ng không còn Ãch gì vì đã quá trá»…, cánh cá»a phòng cưới đã đóng lại. Các cô có gõ cá»a, có van xin, chà ng rể cÅ©ng không mở và các cô đã bị loại ra ngoà i.
“VẬY HÃY TỈNH THỨC, VÃŒ CÃC CON KHÔNG BIẾT NGÀY NÀO, GIỜ NÀO”.
Vâng, giỠđó, ngà y đó luôn là má»™t ẩn số, là bà máºt cá»§a Thiên Chúa.
ChÃnh vì không biết ngà y giá» nà o nên ta phải tỉnh thức luôn, đừng bao giá» lÆ¡ là chểnh mảnh kẻo hối không kịp.
Ngưá»i khôn ngoan luôn tâm niệm:
“HÃY Sá»NG NGÀY HÔM NAY NHƯ LÀ NGÀY CUá»I CÙNG CỦA MÃŒNHâ€.
Chúng ta là những ngưá»i có niá»m tin và o Äức Giêsu, ta hãy nghe Ngà i phán hôm nay: “Váºy anh em hãy canh thức, vì anh em không biết ngà y nà o, giá» nà o†để canh tân lại Ä‘á»i sống cá»§a mình đón chá» Chúa đến như năm cô trinh nữ khôn ngoan hôm nay.
Không ai biết khi nà o Ä‘iá»u đó xảy ra. Hôm nay chăng? Ngà y mai chăng? Má»™t năm nữa? Mưá»i năm nữa? Äức Giêsu báo cho chúng ta biết phải sẵn sà ng cho lúc đó.
Bà i há»c cho má»i ngưá»i được nêu rõ ở đây: hãy luôn biết chuẩn bị sẵn sà ng, vì không ai biết được ngà y nà o, giá» nà o. Cả cuá»™c Ä‘á»i con ngưá»i là má»™t cuá»™c chuẩn bị để vá» vá»›i Chúa; nếu không biết chuẩn bị, con ngưá»i sẽ bị gạt ra ngoà i.
Mục Ä‘Ãch cá»§a các cô khá» dại cÅ©ng là khao khát được chà ng rể, nhưng há» lại bị gạt ra ngoà i vì đèn hết dầu.
Chúng ta cÅ©ng từng khao khát Thiên Chúa, khao khát được sống Ä‘á»i Ä‘á»i, khao khát được và o Nước Trá»i. Nhưng khao khát là má»™t chuyện, còn và o được Nước Trá»i hay không thì lại là chuyện khác.
Coi chừng ta sẽ rÆ¡i và o trưá»ng hợp cá»§a 5 cô khá» dại khi chỉ biết khao khát mà không biết chuẩn bị.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa có thể đến bất ngá» trong các cuá»™c Ä‘á»i chúng con. Bất ngá» gá»i chúng con và o cuá»™c sống vÄ©nh cá»u. Bất ngỠđến phán xét nhân loại. Xin cho chúng con biết tÃch cá»±c chuẩn bị cuá»™c gặp gỡ bất ngá» nà y bằng Ä‘á»i sống trong ân sá»§ng và an bình cá»§a Chúa.
Amen.
__________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

