“NẾU NÓ NGHE NGÆ¯Æ I, THÃŒ NGÆ¯Æ I Äà LỢI ÄÆ¯á»¢C NGƯỜI ANH EM”.
BÀI ÄỌC I: Änl 34, 1-12
“Môsê qua Ä‘á»i tại đó như Chúa đã truyá»n dạy, và không còn tiên tri nà o như ông đứng lên nữa”.
TrÃch sách Äệ Nhị Luáºt.
Trong những ngà y ấy, ông Môsê từ đồng bằng Moab Ä‘i lên núi Nêbô, ngá»n núi Phasga, ngay trước mặt thà nh Giêricô. Và Chúa cho ông thấy khắp xứ Galaad cho đến Äan, cả miá»n Nephtali, đất Ephraim và Manassê, cả xứ GiuÄ‘a cho đến Biển Tây, phần đất phÃa nam vùng đồng bằng rá»™ng lá»›n Giêricô, là thà nh cây chà là , cho đến Sêgor. Chúa phán cùng ông rằng: “Äây là Äất Ta đã thá» hứa vá»›i Abraham, Isaac và Giacóp bằng những lá»i nà y: ‘Ta sẽ ban nó cho con cháu ngươi’. Ta đã cho ngươi thấy táºn mắt xứ ấy, nhưng ngươi sẽ không được qua đến đó”.
Môsê, tôi tá»› cá»§a Chúa, đã qua Ä‘á»i tại đó, trên đất Moab, như Chúa đã truyá»n dạy. Ông được chôn cất trong thung lÅ©ng tại xứ Moab, ngay trước mặt thà nh Phegor. Mãi đến nay, không ai biết ngôi má»™ cá»§a ông. Khi Môsê qua Ä‘á»i, ông được má»™t trăm hai mươi tuổi: mắt vẫn chưa má» và răng vẫn chưa lung lay. Con cái Israel thương khóc ông suốt ba mươi ngà y trong đồng bằng Moab. Ngà y thá» tang Môsê chấm dứt, thì Giosuê, con ông Nun, được đầy tinh thần khôn ngoan, vì Môsê đã đặt tay trên ông. Con cái Israel vâng lá»i ông, thi hà nh mệnh lệnh Chúa đã truyá»n cho Môsê.
Vá» sau, trong Israel không còn tiên tri nà o như Môsê đứng lên nữa: ông là ngưá»i Thiên Chúa từng quen mặt. Biết bao dấu lạ, kỳ công Chúa đã sai ông là m trong đất Ai-cáºp, chống lại Pharaon cùng tất cả triá»u thần và xứ sở vua ấy. Môsê đã tác oai và là m những việc kỳ diệu vÄ© đại trước mắt toà n thể Israel.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 65, 1-3a. 5 và 8. 16-17
Äáp: Chúc tụng Chúa là Äấng đã ban cho linh hồn chúng tôi được sống (c. 20a & 9a).
Xướng:
1)Toà n thể đất nước, hãy reo mừng Thiên Chúa, hãy ca ngợi vinh quang danh Ngưá»i; hãy kÃnh dâng Ngưá»i lá»i khen ngợi hiển vinh. Hãy thưa cùng Thiên Chúa: kinh ngạc thay sá»± nghiệp Chúa. – Äáp.
2) Hãy tá»›i và nhìn coi sá»± nghiệp cá»§a Thiên Chúa. Ngưá»i thi thố những chuyện kinh ngạc giữa con cái ngưá»i ta! Hỡi chư dân, hãy chúc tụng Thiên Chúa chúng tôi, và loan truyá»n lá»i ca khen Ngưá»i. – Äáp.
3) Phà m ai tôn sợ Chúa, hãy đến, hãy nghe tôi kể lại, Chúa đã là m cho linh hồn tôi những Ä‘iá»u trá»ng đại biết bao. Tôi đã mở miệng kêu lên chÃnh Chúa, và lưỡi tôi đã ngợi khen Ngưá»i. – Äáp
ALLELUIA: Gc 1, 21
Alleluia, alleluia! – Anh em hãy khiêm nhu nháºn lãnh lá»i giao ước trong lòng, lá»i đó có thể cứu thoát linh hồn anh em. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Mt 18, 15-20
“Nếu nó nghe ngươi, thì ngươi đã lợi được ngưá»i anh em”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu anh em con lá»—i phạm, hãy Ä‘i sá»a dạy nó, riêng con và nó thôi. Nếu nó nghe con, thì con đã lợi được ngưá»i anh em. Nếu nó không nghe lá»i con, hãy Ä‘em theo má»™t hoặc hai ngưá»i nữa, để má»i việc được giải quyết nhá» lá»i hai hoặc ba nhân chứng. Nếu nó không nghe há», hãy trình vá»›i cá»™ng Ä‘oà n. Và nếu nó cÅ©ng không nghe cá»™ng Ä‘oà n, con hãy kể nó như ngưá»i ngoại giáo và như ngưá»i thu thuế.
“Thầy bảo tháºt các con, những gì các con cầm buá»™c dưới đất thì trên trá»i cÅ©ng cầm buá»™c, và những gì các con tháo gỡ dưới đất thì trên trá»i cÅ©ng tháo gỡ.
“Thầy cÅ©ng bảo tháºt các con, nếu hai ngưá»i trong các con, ở dưới đất, mà hiệp lá»i cầu xin bất cứ Ä‘iá»u gì, thì Cha Thầy, Äấng ngá»± trên trá»i, sẽ ban cho há» Ä‘iá»u đó. Vì ở đâu có hai hoặc ba ngưá»i tụ há»p nhân danh Thầy, thì Thầy ở giữa những ngưá»i ấy”.
Äó là lá»i Chúa.
_______________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 18, 15-20)
“NẾU NÓ NGHE NGÆ¯Æ I, THÃŒ NGÆ¯Æ I Äà LỢI ÄÆ¯á»¢C NGƯỜI ANH EM”.
Hôm nay thứ Tư tuần XIX Thưá»ng niên, chúng ta vẫn ở trong Chương 18 Phúc âm Matthêu, tức ở trong các Bà i giảng vá» Giáo há»™i.
Hôm nay Kitô hữu chúng ta sẽ gặp một vấn đỠhay xảy ra và rất thiết thực trong cộng đoà n, đó là SỬA LỖI CHO NHAU.
Trong bất cứ cá»™ng Ä‘oà n nà o, dù là cá»™ng Ä‘oà n Ä‘á»i, công Ä‘oà n xã há»™i, hay cá»™ng Ä‘oà n tu, ta Ä‘á»u nháºn ra má»™t thá»±c tại phổ biến, đó là má»—i ngưá»i má»—i tÃnh.
Thá»±c váºy, má»™t cá»™ng Ä‘oà n dù lá»›n hay nhá», không phải lúc nà o cÅ©ng chỉ có những con ngưá»i tốt là nh và thánh thiện. Trái lại rất nhiá»u kẻ cÅ©ng đã sai lá»—i, cÅ©ng đã Ä‘i ngược lại vá»›i đưá»ng lối, chá»§ trương, và tôn chỉ cá»§a cá»™ng Ä‘oà n. Váºy trong những trưá»ng hợp như váºy, ta sẽ phải xá» trà thế nà o?
Câu chá»§ lá»±c Lá»i Chúa hôm nay sẽ cho chúng ta má»™t kim chỉ nam:
“”NẾU NÓ NGHE NGÆ¯Æ I, THÃŒ NGÆ¯Æ I Äà LỢI ÄÆ¯á»¢C NGƯỜI ANH EM”.
“NẾU NÓ NGHE NGÆ¯Æ Iâ€.
Vấn đỠđặt ra là là m thế nà o để “NÓ NGHE NGÆ¯Æ Iâ€. ?
Tôi phải sá»a lá»—i anh em thế nà o, nói thế nà o để “nó†nghe tôi.
Như váºy, cuối cùng vấn đỠsẽ quay vá» lại NGƯỜI SỬA Lá»–I, CHỨ KHÔNG PHẢI NGƯỜI CÓ Lá»–I.
Nếu ta không khôn ngoan, không khéo léo, thì vô tình ta lại đẩy ngưá»i anh em lún sâu và o khuyết Ä‘iểm, lá»—i lầm, và o con đưá»ng xấu.
Hôm nay Chúa vạch ra cho Kitô hữu chúng ta các bước để sá»a lá»—i anh em.
Các bước nà y cho chúng ta thấy: Chúa không chỉ ban cho con ngưá»i những giáo huấn vá» Nước Trá»i, mà Ngà i còn ban cho Kitô hữu chúng ta những bà i há»c nhân bản sâu sắc. Chúa đúng là nhà Tâm lý, nhà Giáo dục đại tà i, mà ta khó tìm ở cuốn sách nà o vá» Tâm lý há»c những phương pháp cá»±c hay như váºy.
Nhưng trước khi Ä‘i và o phương pháp cá»§a Chúa đưa ra, thì ta phải xác nháºn Ä‘iá»u sau đây:
1/. Bất cứ cuá»™c sá»a lá»—i nà o muốn thà nh công Ä‘á»u phải được đặt trên TÃŒNH THÆ¯Æ NG và BÃC ÃI, chứ không phải là sá»± bá»›i móc, chì chiết.
Có nghĩa đó phải là SỬA CHỨ KHÔNG PHẢI PHẠT, nhằm CỨU VỚT CHỨ KHÔNG PHẢI LOẠI TRỪ.
Äây chÃnh là điểm mà ngưá»i nóng vá»™i hay vi phạm nhất, vì thế luôn gây ra thất bại, đổ vỡ, thất bại, và sứt mẻ.
Nhiá»u ngưá»i trong chúng ta chá»§ trương má»™t khuynh hướng cá»±c Ä‘oan, đó là phải loại trừ tức khắc những kẻ phạm lá»—i ra khá»i cá»™ng Ä‘oà n, vá»›i nhiá»u lý do xem ra chÃnh đáng: Nà o là để giữ uy tÃn cho cá»™ng Ä‘oà n, nà o là để duy trì sá»± thánh thiện cá»§a cá»™ng Ä‘oà n, nà o là để ngăn Ä‘e không cho tá»™i lá»—i lây lan.
Việc sá»a lá»—i phải đặt ná»n tảng trên đức ái, nhằm cứu vãn và xây dá»±ng hÆ¡n là để trừng phạt. Vì thế, Chúa muốn phương thức được sá» dụng phải nhằm đưa tá»™i nhân trở vá» vá»›i Chúa. Ãó chÃnh là tình yêu Ä‘Ãch thá»±c, là sá»± hiệp thông mà Chúa muốn nÆ¡i má»—i ngưá»i chúng ta.
Chúa đã nghĩ và hà nh động một cách khác với chúng ta.
Äối vá»›i Ngưá»i, vấn đỠchÃnh yếu đó là phải là m thế nà o cho kẻ phạm tá»™i biết ăn năn trở lại. Ngưá»i đã từng tuyên bố Ngưá»i đến vì những con chiên lạc, để há» biết tìm vỠđưá»ng ngay nẻo chÃnh. Ngưá»i đến để Ä‘em lại sá»± sống chứ không phải cái chết.
Lần kia ngưá»i ta dẫn đến trước mắt Ngưá»i má»™t phụ nữ ngoại tình bị bắt quả tang. Chiếu theo luáºt lệ hiện hà nh, thì chị sẽ bị ném đá cho đến chết. Còn Chúa thì khác, thay vì ném đá, Ngưá»i đã nói lên những lá»i tha thứ: Con hãy vá» và đừng phạm tá»™i nữa.
TÃnh cách là nh mạnh cá»§a má»™t cá»™ng Ä‘oà n không dá»±a trên sá»± thánh thiện cá»§a má»—i ngưá»i, nhưng dá»±a trên mối quan hệ giữa các ngưá»i trong cá»™ng Ä‘oà n có khả năng là m cho kẻ phạm tá»™i chá»—i dáºy, dá»±a trên má»™t tình liên đới huynh đệ.
Chúng ta sẽ đà o sâu và o phương pháp Chúa đưa ra:
“Nếu anh em con lá»—i phạm, hãy Ä‘i sá»a dạy nó, riêng con và nó thôi. Nếu nó nghe con, thì con đã lợi được ngưá»i anh em. Nếu nó không nghe lá»i con, hãy Ä‘em theo má»™t hoặc hai ngưá»i nữa, để má»i việc được giải quyết nhá» lá»i hai hoặc ba nhân chứng. Nếu nó không nghe há», hãy trình vá»›i cá»™ng Ä‘oà n. Và nếu nó cÅ©ng không nghe cá»™ng Ä‘oà n, con hãy kể nó như ngưá»i ngoại giáo và như ngưá»i thu thuếâ€.
Như váºy phương pháp sá»a lá»—i cá»§a Chúa bao gồm 3 bước, và ta phải cẩn tháºn tiến hà nh từng bước má»™t, không được đốt giai Ä‘oạn:
1/. BƯỚC MỘT: “Nếu anh em con lá»—i phạm, hãy Ä‘i sá»a dạy nó, riêng con và nó thôiâ€.
Có nghÄ©a việc sá»a lá»—i chỉ được xảy ra ở bình diện cá nhân và tháºt kÃn đáo, chỉ có ngưá»i sá»a lá»—i và ngưá»i có lá»—i. Như váºy sẽ tạo cho ngưá»i có lá»—i không bị mặc cảm khi muốn quay trở vá». Há» sẽ vui vẻ chấp nháºn sá»a sai y như chưa có gì xãy ra và không má»™t ai nhìn há» vá»›i má»™t cặp mắt khác.
Äây là bước vô cùng quan trá»ng mà ngưá»i ta hay vi phạm nhất, do đó dá»… tạo cho ngưá»i có lá»—i má»™t mặc cảm và bị tá»± ái. ChÃnh cái tá»± ái nà y mà ngưá»i có lá»—i khó lòng chấp nháºn mình sai.
2/. BƯỚC HAI: “Nếu nó không nghe lá»i con, hãy Ä‘em theo má»™t hoặc hai ngưá»i nữa, để má»i việc được giải quyết nhá» lá»i hai hoặc ba nhân chứng.
Khi bước má»™t bị thất bại, có thể lối giải thÃch, cắt nghÄ©a cá»§a ta chưa đủ thuyết phục ngưá»i có lá»—i, ta chưa Ä‘i sâu Ä‘i sát vá»›i hoà n cảnh cá»§a ngưá»i đó nên không nháºn ra được cái nguyên nhân, động lá»±c đã đưa ngưá»i kia đến chá»— phạm lá»—i.
Có thể vì hoà n cảnh nà o đó mà ta chưa nắm được.
Ta chuyển sang bước hai, đó là nhá» thêm má»™t hay hai ngưá»i nữa cùng thuyết phục. Như váºy vá»›i sá»± giúp đỡ cá»§a số đông, có tÃnh cá»™ng Ä‘oà n, nó sẽ trở nên khách quan hÆ¡n, và hy vá»ng ở bước nà y đã giúp ngưá»i có lá»—i kia, sẽ nháºn ra lá»—i lầm cá»§a mình.
3/. BƯỚC BA: “Nếu nó không nghe há», hãy trình vá»›i cá»™ng Ä‘oà n. Và nếu nó cÅ©ng không nghe cá»™ng Ä‘oà n, con hãy kể nó như ngưá»i ngoại giáo và như ngưá»i thu thuế.
Nếu ngưá»i có lá»—i còn tá» ra cố chấp, bảo lưu quan Ä‘iểm và thái độ cá»§a mình, thì bây giá» không còn hy vá»ng gì sá»a lá»—i được nữa, đà nh phải loại trừ há» ra khá»i cá»™ng Ä‘oà n để tránh gieo gương xấu cho cá»™ng Ä‘oà n.
Cụm từ: “KỂ NÓ NHƯ NGƯỜI NGOẠI GIÃO VÀ NHƯ NGƯỜI THU THUẾâ€, có ý nhắm đến cá»™ng Ä‘oà n tôn giáo.
Nhưng ba bước nà y cũng rất nên áp dụng với cộng đoà n xã hội dân sự.
Äến bước cuối cùng nà y mà cÅ©ng không cải thiện được, thì hãy loại trừ ngưá»i đó ra khá»i tổ chức, ra khá»i há»™i Ä‘oà n,…
Ba bước sá»a lá»—i nà y đủ nói lên sá»± kiên trì và nhẫn nại rồi, không nên hiểu là nhân nhượng, bao che, là xà xoá, nhắm mắt trước Ä‘iá»u xấu.
Ba bước nà y cÅ©ng nói lên sá»± cương quyết không chấp nháºn Ä‘iá»u xấu gây ảnh hưởng cho cá»™ng Ä‘oà n.
Tin Mừng cho chúng ta thấy má»™t cuá»™c đấu tranh bá»n bỉ trong tình huynh đệ, nhưng không khoan nhượng. Khởi đầu bằng sá»± sá»a lá»—i giữa hai ngưá»i vá»›i nhau, để giữ uy tÃn cho kẻ phạm lá»—i trước mặt cá»™ng Ä‘oà n khi há» trở lại. Vấn đỠkhông phải là phạt, mà là sá»a.
Nếu không có kết quả, thì việc sá»a lá»—i sẽ được thá»±c hiện vá»›i sá»± chứng kiến cá»§a ngưá»i thứ ba. Và nếu kẻ phạm lá»—i vẫn cứ tiếp tục ngoan cố, thì vấn đỠsẽ được đưa ra cá»™ng Ä‘oà n và nếu cÅ©ng không có kết quả, thì bấy giá» kẻ phạm lá»—i má»›i bị coi như không còn thuá»™c vá» cá»™ng Ä‘oà n nữa.
à tiếp theo của Bà i Tin mừng, Chúa chuyển sang một đỠtà i khác:
“Thầy bảo tháºt các con, những gì các con cầm buá»™c dưới đất thì trên trá»i cÅ©ng cầm buá»™c, và những gì các con tháo gỡ dưới đất thì trên trá»i cÅ©ng tháo gỡ.â€.
Câu nà y Chúa muốn đặc biệt nhắm đến cá»™ng Ä‘oà n to lá»›n, đó là GIÃO HỘI.
ChÃnh Chúa đã ban cho Phêrô, vÄ© Giáo hoà ng quyá»n CẦM BƯỢC VÀ THÃO CỞI.
“Còn Thầy, Thầy bảo cho anh biết: anh là Phê-rô, nghÄ©a là Tảng Äá, trên tảng đá nà y, Thầy sẽ xây Há»™i Thánh cá»§a Thầy, và quyá»n lá»±c tá» thần sẽ không thắng nổi. Thầy sẽ trao cho anh chìa khoá Nước Trá»i: dưới đất, anh cầm buá»™c Ä‘iá»u gì, trên trá»i cÅ©ng sẽ cầm buá»™c như váºy; dưới đất, anh tháo cởi Ä‘iá»u gì, trên trá»i cÅ©ng sẽ tháo cởi như váºy.”
(Mt 16, 18 – 19).
Như váºy, chÃnh ở BƯỚC BA “Nếu nó không nghe há», hãy trình vá»›i cá»™ng Ä‘oà n. Và nếu nó cÅ©ng không nghe cá»™ng Ä‘oà n, con hãy kể nó như ngưá»i ngoại giáo và như ngưá»i thu thuếâ€. Thì ngưá»i lãnh đạo Giáo há»™i má»›i sá» dụng quyá»n CẦM BUỘC VÀ THÃO CỞI nà y, ta thưá»ng gá»i là ra VẠTUYỆT THÔNG, cách ly ra khá»i Giáo há»™i..
Có Vạ tuyệt thông thì cÅ©ng có GIẢI VẠTUYỆT THÔNG, đó là trưá»ng hợp hối nhân biết ăn năn sám hối, trở vá». Giải vạ tuyệt thông là đưa ngưá»i bị vạ trở vá» hòa nháºp vá»›i Giáo há»™i.
Giáo há»™i không bao giỠđóng cá»a vá»›i bất cứ ai, mà Giáo há»™i như Chúa luôn mong muốn ngưá»i con hoang đà ng trở vá». Chúa không muốn mất má»™t con chiên nà o, Ngà i sẵn sà ng bá» 99 con chiên ở lại để Ä‘i tìm con chiên lạc, và khi tìm thấy, Ngà i đã ẵm nó trên vai.
Trong Lịch sỠGiáo hội đã xảy ra vô số Vạ Tuyệt thông. Nó cho ta thấy một thực tại:
VẤN ÄỀ SỬA Lá»–I KHÔNG PHẢI LÀ CHUYỆN ÄÆ N GIẢN DỄ DÀNG.
Ngay cả khi theo sát các bước Chúa đã vạch ra, cuối cùng vẫn cần phải có VẠTUYỆT THÔNG để giữ vững kỷ cương của Giáo hội, để Giáo hội tạo thà nh một cộng đoà n hiệp nhất yêu thương.
Nếu đã theo 3 bước cá»§a Chúa đưa ra mà còn chưa ăn thua gì, thì thá» há»i không theo phương pháp đó thì sá»± đổ vỡ sẽ kinh khá»§ng đến dưá»ng nà o, ắt sẽ xảy ra LY GIÃO.
Và dụ khi gặp má»™t Giám mục, linh mục “phá bÄ©nhâ€, nếu ngay bước 1, Giáo há»™i không tá» ra kÃn đáo, tế nhị, mà thay và o đó xúm nhau và o “đánh há»™i đồngâ€, “ném đáâ€, “công kÃch†vô tá»™i vạ, thì rất dể xảy ra ly giáo.
Vì thế để tránh những rạn nứt trong Giáo hội, ta phải lấy câu Chúa nói là m kim chỉ nam:
“NẾU NÓ NGHE NGÆ¯Æ I, THÃŒ NGÆ¯Æ I Äà LỢI ÄÆ¯á»¢C NGƯỜI ANH EM”.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Äệ Nhị Luáºt, tác giả Sách Äệ Nhị Luáºt nêu báºt sá»± hy sinh và lãnh đạo cá»§a ông Môsê trong việc đưa dân Chúa ra khá»i đất nô lệ cá»§a Ai-cáºp và và o Äất Hứa. Môsê đã hoà n tất sứ vụ Thiên Chúa trao và trước khi qua Ä‘á»i, ông đã chuyển giao sứ vụ cho ông Giosuê như ý Thiên Chúa muốn, để đưa dân và o Äất Hứaâ€.
Äứng trước má»™t dân Do Thái, má»™t dân rất ươn ngạnh, cứng đầu cứng cổ, Chúa đã kiên trì sá»a dạy và đưa và o há» và o Äất Hứa.
Thì ngà y nay Giáo há»™i cÅ©ng phải theo gương Chúa, luôn nhẫn nại và kiên trì sữa lá»—i ngưá»i sai lầm trở vá» vá»›i nẻo chÃnh đưá»ng ngay.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, cúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
_________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 18, 15-20)
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “NẾU ANH EM CON Lá»–I PHẠM, HÃY ÄI SỬA DẠY NÓ, RIÊNG CON VÀ NÓ THÔIâ€.
“NẾU ANH EM CON Lá»–I PHẠM, HÃY ÄI SỬA DẠY NÓâ€
Äá»™c giả nên để ý cụm từ Chúa Giêsu dùng: “NẾU ANH EM CON Lá»–I PHẠMâ€.
Như váºy, cho dù ngưá»i nà y có lá»—i phạm nặng đến đâu thì há» vẫn là anh em mình, chứ không phải là ngưá»i ngoà i, hay kẻ xa lạ. ChÃnh vì vẫn được coi là ngưá»i anh em nên ta phải yêu thương và giúp đỡ.
“HÃY ÄI SỬA DẠY NÓâ€
Chúa khuyên các môn đệ và má»—i ngưá»i chúng ta, khi gặp ngưá»i anh em lá»—i phạm thì không đựợc im lặng, dá»ng dưng, bà ng quan mà hãy Ä‘i sá»a dạy nó. Vì im lặng trước lá»—i lầm cá»§a ngưá»i khác sẽ sinh ra 2 kết cục tai hại, đó là :
+ Ta sẽ mắc tá»™i đồng lõa. Äồng lõa cÅ©ng bị xét xá» như chÃnh ngưá»i vi phạm.
+ Ta sẽ đẩy ngưá»i anh em lún sâu và o con đưá»ng xấu.
Nhưng vấn đỠđặt ra là : Ta phải sá»a dạy ngưá»i anh em thế nà o để có kết quả tốt nhất? Chúa Giêsu đã chỉ ra cho các môn đệ má»™t số bước cần phải là m.
1/. BƯỚC THỨ NHẤT:
“SỬA DẠY NÓ, RIÊNG CON VÀ NÓ THÔIâ€
TỨC KHÔNG CÓ SỰ HIỆN DIỆN CỦA NGƯỜI THỨ BA. NÓ THUỘC PHẠM VI Cà NHÂN, RIÊNG TƯ.
Trong bước đầu tiên nà y, tuyệt đối không có sá»± hiện diện cá»§a NGƯỜI THỨ BA. Sá»± kiện không có ngưá»i thứ ba rất quan trá»ng, vì đó là cách ta giúp há» nhìn ra lá»—i lầm má»™t cách kÃn đáo chứ không phải muốn hạ nhục há» trước mặt ngưá»i khác.
“Riêng con vá»›i nóâ€.
Äiá»u nà y rất quan trá»ng, vì ta luôn giữ thể diện cho ngưá»i lá»—i lầm, không là m há» bị tá»± ái.
Thông thưá»ng bước nà y sẽ thà nh công, nếu ngưá»i anh em kia không quá cố chấp, vì ta đã tháºt sá»± tôn trá»ng và yêu thương há».
Nếu ta tuân thủ bước nà y thì hầu chắc đã thà nh công đến 90% vì như Chúa nói:
“NẾU NÓ NGHE CON, THÃŒ CON Äà LỢI ÄÆ¯á»¢C NGƯỜI ANH EMâ€.
â€œÄÆ°á»£c lợi ngưá»i anh emâ€, vì ta đã giúp há» trở nên tốt hÆ¡n và vẫn là bạn cùng chà hướng vá»›i ta, chứ ta không mất Ä‘i ngưá»i bạn đó.
2/. BƯỚC THỨ HAI:
“NẾU NÓ KHÔNG NGHE LỜI CON, HÃY ÄEM THEO MỘT HOẶC HAI NGƯỜI Ná»®A, ÄỂ MỌI VIỆC ÄÆ¯á»¢C GIẢI QUYẾT NHỜ LỜI HAI HOẶC BA NHÂN CHỨNGâ€
Sá»± Ä‘á»i không như mình mong muốn, có những lúc ta gặp thất bại.
Giả sá» ngưá»i được sá»a lá»—i chưa hiểu thấu đáo lá»i góp ý trong bước má»™t, hoặc há» cố chấp, ta má»›i tién hà nh bước thứ hai, đó là má»i thêm má»™t và i ngưá»i có uy tÃn tham gia và o việc sá»a lá»—i nà y.
Bước thứ hai nà y không còn đặt ra vấn đỠthiếu tế nhị nữa vì ta đã sỠdụng bước một rồi.
Sá»± hiện diện cá»§a các nhân chứng bảo đảm cho tÃnh khách quan, đồng thá»i đưa và o đó má»™t yếu tố cá»™ng Ä‘oà n, và vẫn giữ nguyên tắc kÃn đáo.
Sách Äệ Nhị Luáºt đã viết:
“Má»™t nhân chứng duy nhất không thể đứng lên buá»™c tá»™i má»™t ngưá»i vá» bất cứ má»™t tá»™i, má»™t lá»—i nà o; vá» bất cứ lá»—i nà o ngưá»i ấy phạm, phải căn cứ và o lá»i cá»§a hai nhân chứng hay căn cứ và o lá»i cá»§a ba nhân chứng, sá»± việc má»›i được cứu xét†(Änl 19, 15), tức những ngưá»i nà y cùng vá»›i ta đến giúp ngưá»i anh em nháºn ra lá»—i lầm cá»§a mình.
3/. BƯỚC THỨ BA: CÓ TÃNH CHẤT CỘNG ÄOÀN
“NẾU NÓ KHÔNG NGHE HỌ, HÃY TRÃŒNH VỚI CỘNG ÄOÀN.â€
Cho dù 2 bước trên thất bại, ngưá»i anh em vẫn không chịu sá»a lá»—i, Chúa không cho phép các môn đệ bá» cuá»™c mà việc sá»a lá»—i phải Ä‘i đến cùng vì phần rá»—i cá»§a ngưá»i anh em, cÅ©ng như Thiên Chúa hằng yêu thương con ngưá»i tá»™i lá»—i, Ngà i vẫn kiên nhẫn đến cùng chỠđợi há» trở vá». Ngà i là Ngưá»i Cha hà ng ngà y ngóng chá» ngưá»i con hoang đà ng trở vá».
Thưá»ng lá»—i nói đến ở đây là những sai lá»—i nghiêm trá»ng đụng chạm đến cá»™ng Ä‘oà n, vô tình hay cố ý sống ngược vá»›i giáo huấn căn bản cá»§a Äức Giêsu, thì cá»™ng Ä‘oà n không thể nhắm mắt là m ngÆ¡ mà không sá»a sai cho ngưá»i anh em phạm lá»—i.
4/. BƯỚC CUá»I CÙNG: LOẠI RA KHỎI CỘNG ÄOÀN:
“VÀ NẾU NÓ CŨNG KHÔNG NGHE CỘNG ÄOÀN, CON HÃY KỂ NÓ NHƯ NGƯỜI NGOẠI GIÃO VÀ NHƯ NGƯỜI THU THUẾâ€.
“như ngưá»i ngoại giáo và như ngưá»i thu thuếâ€.
Äây là kiểu nói, để ám chỉ việc tách ngưá»i ấy ra khá»i sá»± hiệp thông vá»›i Cá»™ng Ä‘oà n, tách ngưá»i ấy ra khá»i nguồn ân sá»§ng. Ta có thể hiểu như Vạ Tuyệt thông bây giá».
Có thể ngà y nay Giáo há»™i có những cách sá»a lá»—i khác, nhưng những nét trong Bà i Tin mừng nà y vẫn giữ nguyên giá trị:
coi ngưá»i phạm lá»—i như anh em và không muốn mất ngưá»i ấy, kiên trì đối thoại, cố gắng để ngưá»i anh em ấy nghe ra và nháºn lá»—i, kÃn đáo giữ thanh danh cho ngưá»i ấy, Ä‘i từng bước trước khi quyết định.
“THẦY BẢO THẬT CÃC CON, NHá»®NG GÃŒ CÃC CON CẦM BUỘC DƯỚI ÄẤT THÃŒ TRÊN TRỜI CŨNG CẦM BUỘC, VÀ NHá»®NG GÃŒ CÃC CON THÃO Gá» DƯỚI ÄẤT THÃŒ TRÊN TRỜI CŨNG THÃO Gá» .
“CẦM BUỘC – THÃO Gá» â€
Äó là quyá»n Chúa Giêsu ban cho những ngưá»i lãnh đạo Giáo há»™i. Hiểu nôm na là quyá»n ra Vạ tuyệt thông và xá giải.
Vạ Tuyệt thông, tức cắt đứt má»i sá»± hiệp thông vá»›i Giáo há»™i, cắt đứt má»i nguồn ân sá»§ng và cầm chắc số pháºn trong Hoả ngục.
Chúa Giêsu ban cho Äức Giáo hoà ng, các Äức Giám mục quyá»n nà y để là m gì?
Thưa để giữ vững ká»· cương và ká»· luáºt cá»§a Giáo há»™i, để bảo vệ sá»± thống nhất và đoà n kết.
Nhưng Giáo há»™i dùng quyá»n nà y rất hạn chế chứ không lạm dụng.
Có nghÄ©a trước khi ra Vạ Tuyệt thông, Giáo há»™i thưá»ng có những cuá»™c tiếp xúc góp ý, sá»a lá»—i đối vá»›i kẻ gây ra tà thuyết, như trong trưá»ng hợp Linh mục Luther, ông công kÃch ân sá»§ng và gây ra ly giáo Tin là nh. Chỉ sau khi thất bại không còn cứu gỡ nữa, Giáo há»™i má»›i ra vạ Tuyệt thông.
Nhưng nếu hối nhân biết nhìn ra lá»—i lầm và có sá»± thà nh tâm trở lại, Giáo há»™i lại THÃO CỞI.
Như váºy, ta có thể nói: Quyá»n Tháo cởi và cầm buá»™c tất yếu phải có, để giúp cho Giáo há»™i là má»™t cá»™ng Ä‘oà n yêu thương theo như Chúa mong ước.
Ngay cả khi Giáo há»™i đã đưa ra quyết định cuối cùng, thì việc trở lại vá»›i cá»™ng Ä‘oà n vẫn luôn mở ngõ, nếu ngưá»i ấy muốn là m hòa. Äức Giêsu phục sinh đã cho Giáo há»™i dưới quyá»n thánh Phêrô được quyá»n tháo cởi và rà ng buá»™c (Mt 16, 19b; Ga 20, 23) khi phải đưa ra các quyết định vá» những phần tá» cá»§a mình.
“”THẦY CŨNG BẢO THẬT CÃC CON, NẾU HAI NGƯỜI TRONG CÃC CON, Ở DƯỚI ÄẤT, MÀ HIỆP LỜI CẦU XIN BẤT CỨ ÄIá»á»€U GÃŒ, THÃŒ CHA THẦY, ÄẤNG NGá»° TRÊN TRỜI, SẼ BAN CHO HỌ ÄIỀU ÄÓ. VÃŒ Ở ÄÂU CÓ HAI HOẶC BA NGƯỜI TỤ HỌP NHÂN DANH THẦY, THÃŒ THẦY Ở GIá»®A NHá»®NG NGƯỜI ẤY”.
Chúa luôn đỠcao tÃnh cá»™ng Ä‘oà n không những trong vấn đỠsá»a lá»—i mà còn trong cả lá»i cầu nguyện, tức trong má»i sinh hoạt cá»§a Giáo há»™i
“TỤ HỌP NHÂN DANH THẦYâ€
“Tụ há»p nhân danh Thầyâ€, chứ không phải là tụ há»p theo ý riêng mình, hoặc tụ há»p theo tinh thần thế tục. Nhưng tụ há»p theo tinh thần khiêm tốn như trẻ nhá» (Mt 18,4-5) tá»± nháºn biết mình hèn yếu và đặt niá»m tin cáºy nÆ¡i Chúa.
Äể giúp cho các môn đệ và chúng ta ý thức được rằng: Không phải do tà i năng cá»§a ta, không phải do những phương pháp hoà n thiện mà ta có thể hoán cải được ngưá»i anh em, mà trên hết đó là do Æ¡n Chúa ban.
Vâng, đúng váºy, chÃnh Æ¡n Chúa tác động bên trong má»›i lay chuyển được lòng ngưá»i.
Như váºy, Ä‘iá»u cần thiết mà ngưá»i môn đệ Chúa cần phải có, đó là phải cầu nguyện cho ngưá»i anh em mình.
ChÃnh trong sá»± cầu nguyện mà ta đã biểu lá»™ tình yêu thương ngưá»i anh em mà ta cần sá»a lá»—i, thì sá»± sá»a lá»—i má»›i có kết quả tốt đẹp, ta luôn nhá»›: mình là môn đệ cá»§a Chúa chứ không phải là nhà thuyết khách.
Lá»i cầu nguyện cá»§a riêng má»™t ngưá»i đã là tốt rồi, song lá»i cầu nguyện cá»§a hai ngưá»i hay nhiá»u ngưá»i chung lại cà ng tốt và hiệu nghiệm hÆ¡n vì há» cùng hiệp lá»i cầu xin.
Chúa đòi há»i không những ta cầu nguyện mà cá»™ng Ä‘oà n cÅ©ng có bổn pháºn cầu nguyện cho ngưá»i lá»—i lầm, lá»i cầu nguyện cá»§a nhiá»u ngưá»i chắc chắn Chúa sẽ nháºn lá»i, vì Chúa đã hứa: “Thầy cÅ©ng bảo tháºt các con, nếu hai ngưá»i trong các con, ở dưới đất, mà hiệp lá»i cầu xin bất cứ Ä‘iá»u gì, thì Cha Thầy, Äấng ngá»± trên trá»i, sẽ ban cho há» Ä‘iá»u đóâ€
Chúa không muốn chúng ta tụ há»p thà nh những cá»™ng Ä‘oà n biệt láºp, nhưng là trong sá»± hiệp thông vá»›i Giáo há»™i. Giáo há»™i là cá»™ng đồng cầu nguyện.
Nếu tá»™i lá»—i là m chia rẽ, thì sá»± cầu nguyện sẽ nối kết và hiệp nhất chúng ta lại vá»›i nhau. Vì thế, cả những lúc có sá»± bất bình không đồng ý kiến, nếu có “hai ba ngưá»i tụ há»p vá»›i nhau nhân danh Thầy, thì Thầy ở giữa những ngưá»i ấyâ€. Chúa ở đó như gạch nối niá»m tin.
Lạy Chúa, Chúa dạy chúng con phải tế nhị và nhẫn nại khi sá»a lá»—i cho anh chị em con. Xin cho chúng con biết lắng nghe, bá»›t nói, và nhất là năng cầu nguyện vá»›i Chúa vá» những bất toà n cá»§a chÃnh con và cá»§a anh em con.
Amen.
______________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

