Lời Chúa thứ bảy tuần I mùa Chay năm chẵn (20/02/2016) – (Mt 5, 43-48)

“CÁC NGƯƠI HÃY NÊN TRỌN LÀNH NHƯ CHA CÁC NGƯƠI TRÊN TRỜI”.

BÀI ĐỌC I: Đnl 26, 16-19
“Để ngươi trở thành dân thánh của Chúa là Thiên Chúa ngươi”.
Trích sách Đệ Nhị Luật.

Môsê đã nói với dân chúng rằng: “Hôm nay Chúa là Thiên Chúa truyền lệnh cho ngươi phải thi hành các lề luật và các huấn lệnh này; ngươi phải tuân giữ và thực thi các điều đó hết lòng và hết tâm hồn.

Hôm nay ngươi đã chọn Chúa làm Thiên Chúa, thì hãy bước đi trong đường lối Người, tuân giữ các lề luật, giới răn và huấn lệnh của Người; hãy vâng lệnh Người. Hôm nay Chúa đã chọn ngươi làm dân riêng Chúa, như Người đã phán với ngươi, thì ngươi hãy tuân giữ mọi giới răn của Người.

Người sẽ làm cho ngươi được vinh quang, thanh danh và huy hoàng hơn mọi dân tộc Người đã tạo dựng, để ngươi trở thành dân thánh của Chúa là Thiên Chúa ngươi, như Người đã phán”.

Đó là lời Chúa.

BÀI TIN MỪNG: Mt 5, 43-48
“Các ngươi hãy nên trọn lành như Cha các ngươi trên trời”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe dạy: Ngươi hãy yêu thân nhân, và hãy thù ghét địch thù. Còn Ta, Ta bảo các con: Hãy yêu thương thù địch và làm ơn cho những kẻ ghét các con; hãy cầu nguyện cho những ai bắt bớ và nguyền rủa các con, để như vậy các con nên con cái của Cha các con, Đấng ngự trên trời: Người khiến mặt trời mọc lên cho người lành kẻ dữ, và cho mưa xuống trên người liêm khiết và kẻ bất lương.

Vì nếu các con yêu thương những ai mến trọng các con, thì các con được công phúc gì? Các người thu thuế không làm như thế ư? Nếu các con chỉ chào hỏi anh em mình thôi, thì các con đâu có làm chi hơn? Những người ngoại giáo không làm thế ư? Vậy các con hãy nên hoàn hảo như Cha các con trên trời là Đấng hoàn hảo”.

Đó là lời Chúa.
____________________________

SUY NIỆM & CHIA SẺ:

LƯỚT QUA CÁC BÀI ĐỌC:

Các Bài Đọc hôm nay nhấn mạnh đến lý do tại sao Thiên Chúa chọn dân tộc hay nhóm người.

Israel (Do Thái) là dân tộc được Thiên Chúa chọn: Một trong những điều chính yếu Sách Đệ Nhị Luật muốn nhấn mạnh tới là Thiên Chúa chọn Israel. Đức Chúa tuyên bố rằng Người sẽ là Thiên Chúa của anh em, và anh em sẽ là dân thuộc quyền sở hữu của Người. Anh em sẽ là một dân tộc thánh hiến cho Đức Chúa.

TẠI SAO THIÊN CHÚA CHỌN ISRAEL TRONG BAO NHIÊU DÂN TỘC KHÁC?

Thiên Chúa chọn dân tộc Do-Thái vì họ là con cái của tổ-phụ Abraham, Ngài đã ký kết với Abraham một giao ước và đã hứa cho con cháu của ông đông như sao trên trời, nhiều như cát bãi biển, mặc dù ngay tại thời điểm đó vợ chồng ông đang hiếm muộn, Abraham hoàn toàn tin tưởng vào Thiên Chúa. Thiên Chúa chọn và chúc lành cho giòng dõi Abraham, vì Tổ phụ hết lòng tin tưởng nơi Thiên Chúa và bước đi trong đường lối của Ngài.

SỰ LỰA CHỌN CỦA THIÊN CHÚA LÀ LỰA CHỌN CÓ ĐIỀU KIỆN:

Ngài lựa chọn dân tộc Israel để thi hành ý muốn của Ngài. Một cách cụ thể qua Giao Ước Sinai với Môsê Nếu họ giữ các giới luật của Thiên Chúa, họ sẽ là dân riêng của Ngài, và được Ngài che chở và gìn giữ. Nếu không, Thiên Chúa sẽ không nhận và không bảo vệ họ nữa.

TRONG BÀI ĐỌC I, trích sách Đệ Nhị Luật, Tác giả đã nhấn mạnh cho dân được Chúa chọn là: “Phải hết lòng tuân giữ và đem ra thực hành các thánh chỉ, mệnh lệnh của Chúa.”

Dân tộc được chọn phải khác với các dân tộc còn lại: Vì Israel là dân tộc được chọn, nên họ phải phản ánh sự thánh thiện của Thiên Chúa. Tác giả Sách Đệ Nhị Luật liệt kê bổn phận và quyền lợi của dân tộcIsrael:

(1) Bổn phận: “Anh em phải đem ra thực hành các thánh chỉ và quyết định này. Anh em phải hết lòng hết dạ tuân giữ và đem ra thực hành các điều ấy.”

(2) Quyền lợi: “Thiên Chúa sẽ cho anh em vượt mọi dân tộc Người đã tạo dựng, xét về vinh dự, danh tiếng, và vinh quang.”

Lạy Chúa! Chúa đã ban những huấn dụ cốt để người ta tuân giữ hết sức ân cần. Nguyện cho đường lối của con vững chắc, để tuân giữ các thánh chỉ của Ngài. Con ca tụng Chúa với lòng đoan chính, khi học hỏi những thánh dụ của Ngài. Thánh chỉ của Chúa, con tuân giữ, xin Chúa đừng triệt để bỏ rơi con!

Amen.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo Thánh Matthêu, Thánh sử Matthêu đã nêu ra đòi hỏi của Đức Giêsu dành cho những ai muốn trở thành môn đệ của Ngài là: “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em.”

Người môn đệ của Chúa Giêsu là người bước theo Chúa và phải giống Chúa mỗi ngày hơn. Chúa đã dạy và nêu gương cho các môn đệ học biết. Trong cuộc đời của Ngài, có rất nhiều người ganh ghét muốn loại trừ Chúa nhưng Ngài không thù ghét một ai, kể cả những người đã làm hại mạng sống Chúa “xin tha cho chúng vì chúng không biết việc chúng làm”.

Bài Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu đòi hỏi các môn đệ của Ngài phải biết vượt lên trên lối sống tầm thường để nên trọn lành như Cha chúng ta trên trời là Đấng trọn lành.

YÊU THƯƠNG KẺ THÙ:

Sự thường ở đời, mến người dễ mến, yêu người đáng yêu, thương người thương mình thì rất dễ; nhưng yêu thương kẻ thù và cầu nguyện cho người làm hại mình lại quá khó. Thế mà, Chúa Giêsu lại yêu cầu những ai tin vào Ngài phải vượt qua lối hành xử thường tình đó để luôn sống yêu thương theo gương của Thiên Chúa là Cha. Hơn nữa, chính bản thân Chúa Giêsu cũng đã sống trọn vẹn lời kêu gọi này. Ngài chấp nhận chết vì nhân loại tội lỗi và tha thứ cho những kẻ đã làm khổ và giết chết Ngài.
______________________________

ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON ĐÃ NGHE DẠY: ‘NGƯƠI HÃY YÊU THÂN NHÂN, VÀ HÃY THÙ GHÉT ĐỊCH THÙ

CÒN TA, TA BẢO CÁC CON: HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH VÀ LÀM ƠN CHO NHỮNG KẺ GHÉT CÁC CON; HÃY CẦU NGUYỆN CHO NHỮNG AI BẮT BỚ VÀ NGUYỀN RỦA CÁC CON “.

KHI ẤY

Chúng ta cũng không thể xác định bối cảnh của Bài Tin mừng hôm nay, vì đây là sự đúc kết loạt bài giáo huấn của Chúa Giêsu dành cho các môn đệ mà Thánh sử Matthêu đã thống kê lại. Bài Tin mừng hôm nay cũng nằm trong loạt bài Đức Giêsu kiện toàn lề luật.

Hầu hết các bài Tin mừng này có bố cục giống nhau, bắt đầu bằng cụm từ, nó có vẻ như một công thức chung:

“Các con đã nghe dạy” (ý nói về luật Cựu Ước) ……. Nối tiếp bằng cụm từ: “Còn Ta, Ta bảo các con” (ý nói về sự giải thích lại Luật Cựu Ước bằng luật của Tân Ước).

“CÁC CON ĐÃ NGHE DẠY: ‘NGƯƠI HÃY YÊU THÂN NHÂN, VÀ HÃY THÙ GHÉT ĐỊCH THÙ

Luật Cựu Ước rất hợp tình hợp lý, hợp với sự tự nhiên của con người qua mọi thời đại. Nước Israel, mặc dù là dân tộc được Thiên Chúa chọn, nhưng họ phải sống giữa sự bao vây bởi các quốc gia không có niềm tin giống họ, các quốc gia này luôn muốn ăn tươi nuốt sống, luôn muốn đè bẹp dân tộc Do Thái. Thực tế lịch sử đã chứng minh, họ đã bị các đế quốc thôn tính và bắt lưu đầy. Như vậy, tinh thần ái quốc, tinh thần dân tộc luôn được đề cao.

Trong tinh thần ấy, họ phải phân biệt ai là người đồng minh, ai là kẻ thù và phải phân biệt rõ ràng, và dĩ nhiên họ phải thù ghét thù địch. Có như vậy họ mới tồn tại giữa một thế giới Hồi giáo.và xây dựng một quốc gia hùng cường. Như vậy, Luật “Hãy yêu thân nhân và hãy ghét thù địch” không có gì đáng nói và đáng trách.

CÒN TA, TA BẢO CÁC CON: HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH VÀ LÀM ƠN CHO NHỮNG KẺ GHÉT CÁC CON; HÃY CẦU NGUYỆN CHO NHỮNG AI BẮT BỚ VÀ NGUYỀN RỦA CÁC CON.

Nhưng sang đến thời Tân Ước, thời mà Nước Thiên Chúa đã khai mở, thì Luật Cựu ước không còn phù hợp nữa và có khi còn đi ngược lại Luật Thiên Chúa: “Các con hãy yêu thương nhau” cho nên Chúa Giêsu cần kiện toàn lại.

Đức Giêsu đã dạy chúng ta không được báo thù, nhưng hãy lấy tình tình thương và lòng nhân ái đối xử với kẻ hại mình, Bài Tin mừng hôm nay, Đức Giêsu lại đẩy lên một mức nữa, đây mới chính là mức cao nhất mà Thiên Chúa muốn con cái mình sống, đó là, không những không được báo thù mà còn phải yêu thương, làm ơn và cầu nguyện cho kẻ thù của mình nữa. Đây mới thật sự là cú sốc, làm lung lay, đảo lộn mọi quan niệm của con người từ xưa đến nay về người thân và kẻ thù, và đưa Kitô Giáo lên đến tột đỉnh của yêu thương.

AGAPAN: TÌNH YÊU ĐỐI VỚI KẺ THÙ: YÊU VỚI TÌNH YÊU THIÊN CHÚA

Trong tiếng Hy Lạp, có 3 động từ yêu chỉ 3 bình diện khác nhau:

(1) Erein: Tình yêu tự nhiên dành cho người mình yêu, tình yêu nam nữ..
(2) Philein: Cũng là tình yêu tự nhiên dành cho người thân trong gia đình.
(3) Agapan: Tình yêu Thiên Chúa. Từ này chỉ được dùng trong khuôn khổ của Kitô giáo.

Như vậy, từ xưa đến nay, người ta chỉ dùng một trong hai động từ: Erein và Philein, tức chỉ yêu tha nhân với tình yêu tự nhiên, yêu người mình thích và yêu người thân trong gia đình. Còn kẻ thù không thể yêu bằng tình yêu tự nhiên được,.

Từ Agapan chỉ xuất hiện khi Đức Giêsu dạy các môn đệ của Ngài phải yêu thương kẻ thù, Chúa Giêsu không dạy chúng ta yêu kẻ thù bằng một tình yêu tự nhiên, vì nó trái với tự nhiên, không hợp lẽ, tức dùng trái tim yêu người mình yêu để yêu kẻ thù, nhưng Ngài dạy chúng ta phải yêu kẻ thù bằng với Tình yêu Thiên Chúa, tức con người phải dùng tới ý muốn của mình, nó là một thỏa thuận giữa lý trí và lòng muốn.

Người đời thường có câu “có thù mà không trả không phải là người quân tử”. Ta có thể hiểu ngược câu này như sau: Muốn là người quân tử ta phải trả thù đối với kẻ thù của mình. Và Luật cũ cũng dạy hãy ghét kẻ thù.

KẺ THÙ LÀ AI?

Kẻ thù là người thế nào mà ta phải ghét, ta phải trả thù?

thưa: Đó là kẻ đã làm hại mình, hại gia đình mình, hoặc hại dòng họ, đất nước, hay tôn giáo mình. Quan niệm này dường như đã thắng thế từ xưa đến nay và đó là sự công bằng, phải trả lại cho họ những gì mà họ đã gây ra. Luật cũ đã cho phép báo thù có giới hạn bằng luật: “Mắt đền mắt, răng đền răng”, tức có quyền báo thù chỉ ở mức tương xứng điều mình bị thiệt hại.

Nhưng người đời cũng có câu “oan oan tương báo, dĩ hận miên miên” (nỗi oán thù không dứt, hận thù sẽ đời đời). Và cũng có câu “lấy oán báo oán, oán nghiệp trùng trùng. Lấy ơn báo oán, oán nghiệp tiêu tan”. Những câu này muốn khuyên con người hãy cố gắng xóa bỏ hận thù với nhau.

PHÂN BIỆT:

KẺ THÙ – KHẢ NĂNG GÂY ÁC CỦA KẺ THÙ LÀ 2 ĐIỀU KHÁC NHAU:

Để có thể hiểu một cách chính xác về kẻ thù và việc báo thù, ta sẽ phân tích kỹ hơn một chút trong đoạn sau đây.

Khi nói về oán thù ta phải đặt ra 2 phạm trù tách biệt nhau.

+ Phạm trù thứ nhất: đó là chính con người (kẻ thù) và

+ phạm trừ thứ hai: là khả năng gây ác trong con người đó. Người ta thường đồng hóa: khả năng gây ác của kẻ thù và chính bản thân kẻ thù là một. Đây mới là sự nhầm lẫn tai hại dẫn đến oán thù không dứt, trong khi quan niệm đúng đắn phải là, bản thân kẻ thù và khả năng gây ác nơi họ là 02 phạm trù khác biệt. Ta không được ghét bản thân họ, nhưng phải căm phẫn khả năng gây ác của họ. Ta sẽ đưa ra ví dụ sau để hiểu rõ quan niệm này.

VÍ DỤ:

Trong cuộc chiến chống xâm lược, người ta phải đứng lên chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, và trong cuộc chiến đó ta tiêu diệt kẻ thù càng nhiều càng tốt. Ta phải giết họ, nếu không họ sẽ giết mình, giết đồng bào mình, người thân của mình. Đây là quan niệm đúng đắn.

Nhưng khi cuộc chiến đã kết thúc, kẻ thù bị bắt làm tù binh, lúc này họ không còn khả năng gây ác nữa, chỉ còn lại con người của họ. Theo Luật Quốc tế, quốc gia thắng trận không được trả thù mà phải đối xử họ như một con người. Đây mới chính là đạo đức trong chiến tranh.

Hoặc trong trường hợp họ đã buông súng đầu hàng, tức không còn khả năng gây ác, ta phải đối xử với họ như một người bạn. Như vậy, chính bản thân kẻ thù và khả năng gây ác của họ là 2 điều khác nhau, một khi khả năng gây ác không còn nữa thì họ sẽ về lại con người bình thường, cũng cần được yêu thương và cần được giúp đỡ. Lẽ dĩ nhiên họ phải chịu trách nhiệm việc mình làm bằng một hình phạt tương xứng. Khi đã có một quan niệm như vậy, ta mới có thể tiếp cận lời Đức Giêsu dạy.

Quốc gia nào không hành xử theo Luật quốc tế về Tù binh, ví dụ hành hạ tù binh cả thể xác lẫn tinh thần bằng phương pháp tra tấn tinh vi và ác liệt trong các trại tập trung cải tạo, mà cải tạo cái gì? Đó có phải là trả thù không? quốc gia đó chưa văn minh thật sự, họ vẫn còn trong tình trạng mọi rợ và càng khoét sâu lòng thù hận. Vậy làm sao có thể khép lại quá khứ, hướng đến tương lai, hòa hợp hòa giải! Toàn là lời sáo rỗng!

“ĐỂ NHƯ VẬY CÁC CON NÊN CON CÁI CỦA CHA CÁC CON, ĐẤNG NGỰ TRÊN TRỜI: NGƯỜI KHIẾN MẶT TRỜI MỌC LÊN CHO NGƯỜI LÀNH KẺ DỮ, VÀ CHO MƯA XUỐNG TRÊN NGƯỜI LIÊM KHIẾT VÀ KẺ BẤT LƯƠNG.

Lý do tại sao phải yêu kẻ thù: Chúa Giêsu đưa ra lý do:

ĐỂ NHƯ VẬY CÁC CON NÊN CON CÁI CỦA CHA CÁC CON, ĐẤNG NGỰ TRÊN TRỜI

Cúa Giêsu giải thích rõ ràng: Nếu chúng ta tuân theo Lời Ngài: Yêu thương kẻ thù, thì chúng ta mới là con cái của Thiên Chúa, vì Thiên là Đấng giàu lòng thương xót cho cả người lành lẫn kẻ dữ.

Chúng ta hãy xem Tình yêu của Thiên Chúa vĩ đại đến dường nào, ngay như kẻ bất lương kia, kẻ dữ kia, kẻ lúc nào cũng hằm hằm nét mặt luôn muốn ăn tươi nuốt sống kẻ khác, thế mà Thiên Chúa cũng không loại trừ họ. Ngài vẫn cho mặt trời mọc lên, cho mưa rơi xuống để nuôi sống họ. Cho nắng, cho mưa, có nghĩa vẫn cho họ năng lượng, lương thực trong cuộc sống này. Ngài không hề phân biệt đối xử Người liêm khiết và kẻ bất lương.

Nếu chúng ta là con cái Thiên Chúa, thì chúng ta cũng không được phân biệt như vậy, “con nhà tông , không giống lông thì cũng phải giống cánh”.

Con tạ ơn Chúa vì Chúa đã giải thích cho con hiểu điều đơn sơ này mà nhiều khi con không để ý mà cứ nuôi lòng thù hận người khác.

Amen.

“VÌ NẾU CÁC CON YÊU THƯƠNG NHỮNG AI MẾN TRỌNG CÁC CON, THÌ CÁC CON ĐƯỢC CÔNG PHÚC GÌ? CÁC NGƯỜI THU THUẾ KHÔNG LÀM NHƯ THẾ Ư? NẾU CÁC CON CHỈ CHÀO HỎI ANH EM MÌNH THÔI, THÌ CÁC CON ĐÂU CÓ LÀM CHI HƠN? NHỮNG NGƯỜI NGOẠI GIÁO KHÔNG LÀM THẾ Ư?

Một lần nữa, Chúa Giêsu giải thích: tại sao “Hãy yêu thương thù địch và làm ơn cho những kẻ ghét các con; hãy cầu nguyện cho những ai bắt bớ và nguyền rủa các con.

Nếu chúng ta không làm như vậy, thì chúng ta chẳng hơn gì “người thu thuế” và “ người ngoại giáo”.

Quả đúng như vậy, vì những người không tin Chúa, không là Kitô hữu, họ cũng làm như thế và có khi còn sống hay hơn cả chúng ta nữa.

Chúng ta hãy nghe lời của một người ngoại giáo nói: “ Giáo lý của Đạo Công giáo thì không ai bằng, nhưng họ sống thì lại không bằng ai”. Một câu nói thật mỉa mai, chua xót, nhưng đã nêu đúng thực trạng ngày nay.

Chúng ta tự hào là Kitô hữu, thự hào là người hiểu biết các lý lẽ trong Đạo, hiểu biết Kinh thánh,… nhưng cuộc sống của chúng ta còn thua người vô thần. Chúng ta còn mang trong mình những nỗi hiềm khích, những oán thù mà không bao giờ chịu mở ra, chúng ta vẫn không ưa người mà chúng ta không có thiện cảm, vẫn tìm mọi cách để hạ bệ họ,….

Cứ nhìn xem làng xóm mà chúng ta sống, khi có người đau ốm, hoan nạn lúc đêm khuya, thì ai là người xông xáo nhất ra tay giúp họ. Đó có phải là người Công giáo không, hay là người Phật giáo, là người không tín ngưỡng. Còn chúng ta vẫn tỏ ra thận trọng, do dự,….

“VẬY CÁC CON HÃY NÊN HOÀN HẢO NHƯ CHA CÁC CON TRÊN TRỜI LÀ ĐẤNG HOÀN HẢO”

Để kết thúc Bài Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu kêu gọi các môn đệ và con cái Chúa hãy nên hoàn hảo và mẫu gương Chúa Giêsu nêu ra là “ Hãy nên hoàn hảo như Cha các con trên trời là Đấng hoàn hảo.”

Thiên Chúa là Đấng hoàn hảo, dĩ nhiên rồi. Chúng ta không thể hoàn hảo như Ngài được, vì chúng ta chỉ là những con người đầy yếu đuối và tội lỗi.

Nhưng phải chú ý Lời Chúa Giêsu nói “Hãy nên”, có nghĩa Ngài không nói chúng ta phải hoàn hảo như Thiên Chúa, mà là mỗi ngày hãy trở nên giống Chúa hơn, ngày hôm nay giống một chút, ngày mai giống thêm một chút nữa,…cứ như vậy chúng ta mới trở thành con cái Cha trên trời.

Lời giáo huấn của Chúa Giêsu trong Bài Tin mừng hôm nay, nghe vừa quen vừa lạ, quen vì chúng ta đã từng nghe quá nhiều, nhưng lạ tai vì đòi hỏi thật thách thức tới mức con người không thể đạt thấu được: phải hoàn thiện tới mức “như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện”. Quả thật yêu nhau đã là khó, yêu kẻ thù càng khó hơn, nhất nữa là yêu như Chúa yêu thì quả là quá khó! Thế nhưng tất cả giáo huấn của Chúa Giêsu lại gồm tóm trong điều đó. Yêu kẻ thù là dấu chỉ một người là con cái Chúa, vì Thiên Chúa đã yêu như thế. Nên hoàn thiện thì phải hoàn thiện như Chúa Cha trên trời vì Ngài là Đấng hoàn thiện.

Lạy Chúa Giêsu, trong Mùa Chay thánh 2016 này, xin giúp con tập yêu và biết yêu như Chúa khi cư xử với những người đang làm phiền, làm khổ con. Xin Chúa cũng cho con có được tâm tình của Chúa để con biết sống và thi hành thánh ý Chúa trong cuộc sống thường ngày.

Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

Lời Chúa thứ bảy tuần I mùa Chay năm chẵn (20/02/2016) – (Mt 5, 43-48) – MÙA CHAY THÁNH 2016