Trẻ con ở tuổi rất nhỠđã là vị thầy thiêng liêng. Các em có má»™t mối quan hệ trá»±c tiếp và trong sáng vá»›i Chúa, mối quan hệ nà y đôi khi là m cho ngưá»i lá»›n phải ngạc nhiên.
“Bà có má»™t cái gì trong lòng bà không? Vì con, con có má»™t cái gì trong lòng con, đó là Chúa Giêsu. Ngà i ở trong lòng con và chiếm má»i chá»—â€. Vá»›i lá»i nói cá»§a mình, em Louis 3 tuổi tiết lá»™ cho bà giữ trẻ đức tin đơn sÆ¡ lạ lùng cá»§a em. ÄÆ°á»£c cha mẹ truyá»n lại, đức tin nà y là m chứng cho Ä‘á»i sống thiêng liêng cá»§a má»™t em bé chưa đến tuổi Ä‘i há»c nà y.
Dù chưa đến tuổi gá»i là tuổi lý trÃ, các em bé rất cởi mở vá»›i Ä‘á»i sống ná»™i tâm. Bà Anne Ricou, tổng biên táºp báo Pomme’Apisoleil, tạp chà khÆ¡i dáºy ý thức dà nh cho trẻ em từ 4 đến 8 tuổi giải thÃch: “Các em được nối kết vá»›i huyá»n ẩn má»™t cách lạ lùngâ€.
Các nhà thần nghiệm tà hon
Linh mục Olivier Bonewijn, tác giả tuyển táºp Thần nghiệm tà hon (Petits Mystiques), má»™t sưu táºp các hạt ngá»c thiêng liêng cá»§a trẻ em, linh mục nói lên sá»± “tươi mát cá»§a tuổi thÆ¡, giai Ä‘oạn tuyệt vá»i cá»§a cởi mở và nhưng khôngâ€. Cha giải thÃch: “ChÃnh vì thế mà chúng ta phải tế nhị trước các em. Thưá»ng chúng ta xem trẻ em như ngưá»i lá»›n Ä‘ang hình thà nh. Nhưng má»—i tuổi có sá»± hoà n hảo riêng và có mối quan hệ riêng vá»›i Chúaâ€.
Mối quan hệ nà y vá»›i thế giá»›i siêu nhiên không rắc rối và không khiêm tốn giả tạo, như em Louis nói vá»›i bà giữ trẻ cá»§a em, mối quan hệ nà y khác xa vá»›i sá»± dè dặt mà ngưá»i lá»›n thưá»ng gặp khi đỠcáºp đến vấn đỠnà y. Linh mục Thierry Avalle giải thÃch: “Khi đứa bé nói chuyện vá»›i ngưá»i lá»›n vá» Chúa và vá» sá»± mở lòng ra cá»§a mình, các em nói đến Ä‘iá»u cốt yếu má»™t cách rõ rà ngâ€, linh mục Thierry Avalle thuá»™c giáo pháºn Paris, đỠtà i luáºn án tiến sÄ© cá»§a ngà i “Trẻ con, vị thầy cá»§a sá»± đơn giảnâ€.
Äiểm ghi nháºn nà y được triết gia và nhà xuất bản Jean-Paul Mongin chia sẻ, ông là ngưá»i Ä‘iá»u hà nh các buổi nói chuyện triết lý vá»›i trẻ con, ông nhấn mạnh: “Trong triết há»c, Thiên Chúa ở má»i nÆ¡i. Tôi thấy có má»™t sá»± dè dặt khi ngưá»i lá»›n nói vá» Chúa, đặc biệt nÆ¡i các giáo viên quá sợ hãi vá»›i ý tưởng sợ hại đến chá»§ nghÄ©a thế tục. Nhưng nÆ¡i trẻ em, thưá»ng là nÆ¡i các em bé hồi giáo, không có sá»± sợ hãi khi nói đến Chúaâ€.
Ông Jean-Paul Mongin nói tiếp: “Vì thế tuổi thÆ¡ ấu là tuổi cá»§a ngạc nhiên trưá»ng kỳ, tuổi má»i thứ Ä‘á»u má»›i mẻ và đá»u ngạc nhiênâ€. Ông Mongin là giám đốc nhà xuất bản “Các Platon tà hon†(Les petits Platons), ông nhá»› lại trong má»™t buổi nói chuyện khi trả lá»i cho câu há»i “cái gì chúng ta có thể thá»±c sá»± biếtâ€, má»™t em bé gái 4 tuổi trả lá»i: “Äiá»u con thá»±c sá»± biết, đó là mẹ con thương conâ€. “Nháºn thức†ở tình yêu mà em bé diá»…n tả mang má»™t chiá»u kÃch thiêng liêng, dù chúng ta không biết em sẽ có hình thức đức tin nà o sau nà yâ€.
Từ khi nà o chúng ta có thể cho rằng đứa trẻ có má»™t Ä‘á»i sống thiêng liêng riêng, tháºm chà có thể nói đứa bé có má»™t mối quan hệ vá»›i Chúa?â€Â Theo linh mục Avalle thì “ngay khi đứa bé có lương tâmâ€, linh mục đỠcáºp đến “khả năng cầu nguyện sá»›m sá»§a cá»§a đứa trẻ theo cách rất hiện thân, qua việc các em dùng nến, dùng bà i hátâ€. Linh mục Avalle giải thÃch: “Bất kỳ má»™t hà nh vi nà o dù nhá» nhất như thắp nến, thì đối vá»›i trẻ con Ä‘á»u có má»™t chiá»u kÃch thiêng liêng mà ngưá»i lá»›n thưá»ng xem đó chỉ là khÃa cạnh tổ chức cho buổi cầu nguyệnâ€. Theo linh mục, mối quan hệ vá»›i Chúa cá»§a đứa trẻ gắn kết trong mối quan hệ cá»§a đứa bé vá»›i cha mẹ mình: “Nếu cha mẹ yêu thương em bé, đón nháºn em vá»›i tình yêu, thì em bé nhìn thấy Chúa nÆ¡i cha mẹ; và nếu em bé thấy cha mẹ cầu nguyện, thấy cha mẹ quỳ xuống trước Ngưá»i Khác, thì đứa bé sẽ cho rằng Ngưá»i Khác nà y rất lá»›nâ€.
Nhưng cÅ©ng có má»™t số em quan tâm đến Ä‘iá»u siêu nhiên nà y dù các em lá»›n lên trong các gia đình không tin. Äó là trưá»ng hợp em Carlo Acutis ngưá»i à chết vì bệnh bạch cầu năm 15 tuổi và năm 2018 em được Äức Phanxicô tuyên bố đấng đáng kÃnh, em không được cha mẹ dạy đạo khi còn nhá». Mẹ cá»§a em nói: “Trong gia đình các thánh, luôn có ngưá»i cha hoặc ngưá»i mẹ là ngưá»i là m gương (…). Trong trưá»ng hợp cá»§a Carlo, chÃnh Carlo đã đưa chúng tôi đến vá»›i đức tin!†Mẹ cá»§a em nhá»› lại các suy tư sâu sắc đáng kinh ngạc cá»§a em lúc em má»›i 3, 4 tuổi.
Có nhiá»u trưá»ng hợp, các vấn đỠthiêng liêng cá»§a trẻ em thưá»ng là m cha mẹ chưng há»ng, há» thưá»ng nghÄ© chá» trẻ con lá»›n lên chúng hiểu. Bà Anne Ricou giải thÃch: “Chúng ta thưá»ng bối rối khi không có câu trả lá»i ngay láºp tức. Nhưng chúng ta có thể trả lá»i bằng cách đặt câu há»i khác cho đứa bé, để nó báºt lên và chúng ta có thể cùng Ä‘i theo vá»›i câu há»i đóâ€.
Vá» phần mình, bà Sofia Cavalletti, ngưá»i có sáng kiến dạy giáo lý theo nguyên tắc giáo dục cá»§a Maria Montessori, bà không đồng ý vá»›i việc “xác quyết (…) đứa trẻ không thể nháºn được những Ä‘iá»u cao cả tuyệt vá»i như váºyâ€Ã¸: “Tôi nghÄ© thá»±c tế không phải váºy, ngược lại chÃnh chúng ta má»›i là ngưá»i không thể truyá»n cho trẻ em vá»›i sá»± đơn giản chá»§ yếu, cái gá»i là trẻ con không có khả năng chỉ là che giấu sá»± thiếu hiểu biết cá»§a chúng ta, tránh cho chúng ta khá»i Ä‘i tìm, khá»i đà o sâu thêm sau nà yâ€.
Từ chối Chúa
Tuổi thÆ¡ ấu cÅ©ng có thể là tuổi kiên quyết từ chối Chúa. Khi má»›i 5 tuổi, Alexis đã xin cha mẹ “bá» phép rá»a tá»™i cá»§a mìnhâ€. Trong nhiá»u tháng, má»—i ngà y chúa nháºt em Ä‘á»u nói: “Con không muốn là con cá»§a Chúa nữa, con không muốn Ä‘i lá»… nữaâ€.
Còn em Lucie, 4 tuổi thì sau khi bà ngoại qua Ä‘á»i, em không chịu cầu nguyện má»—i buổi tối, em nói vá»›i mẹ cá»§a em: “Mẹ nói vá»›i con là bà ngoại đã ở trên trá»i vá»›i Chúa. Nhưng khi con nói chuyện vá»›i bà , bà không trả lá»i conâ€.
Linh mục Bonewijn xác nháºn: “Có thể có những đấu tranh thiêng liêng thá»±c sá»± nÆ¡i má»™t số em không chấp nháºn Chúa. CÅ©ng như ngưá»i lá»›n, các em có quyá»n, các em có những cuá»™c đấu tranh ná»™i tâm riêng cá»§a mình. Và đôi khi các em đối diện vá»›i những trở ngại mà chúng ta cho là vô lý, nhưng lại là có tháºtâ€. Linh mục Avalle ghi nháºn: “Các em có thể có các lá»±a chá»n thiêng liêng riêng rất sá»›mâ€.
Tuy nhiên, các từ chối nà y không nhất thiết là từ chối hẳn. Vá»›i Alexis, em đã có má»™t bước ngoặt năm 7 tuổi khi em dá»± lá»… rước lá»… lần đầu cá»§a ngưá»i chị há» cùng tuổi. Xúc động trước buổi lá»…, đầu hôm sá»›m mai em sốt sắng lạ lùng, cứ má»—i thánh lá»… em Ä‘á»u há»i: “Con có thể Ä‘i rước lá»… được không?â€
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

