“KHI TÂN LANG RA ĐI, BẤY GIỜ HỌ MỚI ĂN CHAY”.
BÀI ĐỌC I: Is 58, 1-9a
“Có phải đó là việc ăn chay mà Ta mong muốn không?”
Trích sách Tiên tri Isaia.
Đây Chúa là Thiên Chúa phán: “Ngươi hãy hô to, và đừng ngừng tiếng; hãy làm cho tiếng ngươi vang dội như tiếng kèn, và loan báo cho dân Ta biết sự bất trung của họ, cho nhà Giacóp biết tội lỗi của nó. Vì hằng ngày họ tìm kiếm Ta, và ước mong biết đường lối Ta, như một dân tộc thực hiện công lý và không bỏ lề luật Chúa. Họ hỏi Ta về quy tắc công lý và ước mong đến gần Thiên Chúa: “Tại sao chúng con ăn chay mà Chúa không thấy? Tại sao chúng con hãm mình mà Chúa không hay biết?” Phải, trong ngày ăn chay, các ngươi lo dàn xếp công việc làm ăn, các ngươi hối thúc mọi người làm công. Phải, các ngươi ăn chay trong sự cãi vã, ẩu đả và đánh nhau hung tợn. Các ngươi đừng ăn chay như xưa nay, là cố la lớn tiếng cho người ta nghe.
Có phải đó là việc ăn chay mà Ta mong muốn, có phải như thế là ngày hãm mình không? Gục đầu như bông sậy, mặc áo thô, nằm trên đống tro, có phải đó là ăn chay, là ngày làm cho Chúa hài lòng không?
Nào ăn chay như Ta mong muốn không phải như thế này sao, là huỷ bỏ xiềng xích bất công, tháo gỡ ách nặng, trả tự do cho kẻ bị áp bức, dẹp bỏ mọi gánh nặng; hãy chia cơm bánh cho kẻ đói, tiếp rước những kẻ phiêu bạt không nhà; nếu ngươi gặp một người trần truồng, hãy cho họ áo mặc, ngươi đừng khinh bỉ người cùng xác thịt như mình. Như thế, sự sáng ngươi tỏ rạng như hừng đông, các vết thương ngươi sẽ lành nhanh chóng; công lý ngươi sẽ đi trước mặt ngươi, vinh quang Chúa sẽ hậu thuẫn cho ngươi. Như thế, khi ngươi kêu cầu, Chúa sẽ trả lời; ngươi la lên, Chúa sẽ phán: “Này Ta đây”.
Đó là lời Chúa.
BÀI TIN MỪNG: Mt 9, 14-15
“Khi tân lang ra đi, bấy giờ họ mới ăn chay”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu sang miền Gêsarênô, các môn đệ Gioan đến gặp Người mà hỏi: “Tại sao chúng tôi và những người biệt phái thì giữ chay, còn môn đệ của Ngài lại không?” Chúa Giêsu nói với họ: “Làm sao các khách dự tiệc cưới có thể buồn rầu khi tân lang đang còn ở với họ? Rồi sẽ có ngày tân lang ra đi, bấy giờ họ mới giữ chay”.
Đó là lời Chúa.
____________________________
SUY NIỆM & CHIA SẺ:
LƯỚT QUA CÁC BÀI ĐỌC:
Các Bài Đọc hôm nay nói lên những ý hướng khác nhau của con người trong khi thực hành việc ăn chay.
TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Isaia, tiên-tri Isaia nói lên những ý hướng ăn chay mà Thiên Chúa không ưa thích; đồng thời cũng đưa ra những ý hướng ăn chay mà Ngài ưa thích.
Ý HƯỚNG ĂN CHAY MÀ THIÊN CHÚA KHÔNG ƯA THÍCH.
Tiên tri Isaia đã viết như sau: “trong ngày ăn chay, các ngươi lo dàn xếp công việc làm ăn, các ngươi hối thúc mọi người làm công. Phải, các ngươi ăn chay trong sự cãi vã, ẩu đả và đánh nhau hung tợn. Các ngươi đừng ăn chay như xưa nay, là cố la lớn tiếng cho người ta nghe”.
Ăn chay trong sự cãi vã, ẩu đả, trong sự phô trương thì có ích gì nữa, ắt hẳn đó là lối ăn chay mà Thiên Chúa không ưa thích.
ĂN CHAY ĐÚNG CÁCH:
Ngược lại với các lối ăn chay trên, tiên-tri Isaia liệt kê những cách ăn chay tốt lành mà Thiên Chúa ưa thích:
1/. Trả tự do, công bằng cho tha nhân.
2/. Chia cơm sẻ áo cho những anh chị em túng nghèo:
“Cách ăn chay Ta ưa thích chẳng phải là chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ; thấy ai mình trần thì cho áo che thân, không ngoảnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục?”
Nói tóm lại, ăn chay đúng cách là cố gắng sống đúng mối liên hệ với Thiên Chúa và với tha nhân, qua việc thi hành những gì Ngài dạy trong thương linh hồn 7 mối và thương xác 7 mối. Khi một người sống đúng những quan hệ này, họ sẽ được Thiên Chúa đoái thương và nhận lời cầu xin, như tiên-tri Isaia nói: “Bấy giờ ánh sáng ngươi sẽ bừng lên như rạng đông, vết thương ngươi sẽ mau lành. Đức công chính ngươi sẽ mở đường phía trước, vinh quang Đức Chúa bao bọc phía sau ngươi. Bấy giờ, ngươi kêu lên, Đức Chúa sẽ nhận lời, ngươi cầu cứu, Người liền đáp lại: “Có Ta đây!””
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, các môn đệ của Gioan Tẩy Giả có lẽ coi việc ăn chay như là chu toàn Lề Luật, họ thắc mắc với Chúa Giêsu: “Tại sao chúng tôi và các người Pharisiêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?”
____________________________
ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU SANG MIỀN GÊSARÊNÔ, CÁC MÔN ĐỆ GIOAN ĐẾN GẶP NGƯỜI MÀ HỎI: “TẠI SAO CHÚNG TÔI VÀ NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI THÌ GIỮ CHAY, CÒN MÔN ĐỆ CỦA NGÀI LẠI KHÔNG?”
Bài Tin mừng hôm nay thật ngắn, chỉ vỏn vẹn 2 câu. Nhưng với hai câu lời Chúa ngắn ngủi hôm nay cho chúng ta thấy một sự thật vô cùng lớn lao nơi Chúa. Đó là ở bên cạnh Chúa con sẽ tìm được niềm vui đích thực. Chúa cho thấy ý nghĩa của việc ăn chay là để chờ đợi niềm vui đích thực. Mọi thứ ngon ngọt, mọi điều hạnh phúc ở đời này đều không thể sánh bằng với hạnh phúc có được từ nơi Chúa.
Có một sự khác biệt về lối sống giữa Gioan Tẩy giả và Đức Giêsu. Gioan sống khổ hạnh nơi hoang địa, ông lôi kéo người ta đến với ông. Ông dọa tội nhân về cơn thịnh nộ mà Thiên Chúa sắp giáng xuống.
Còn Đức Giêsu thì đến với những kẻ tội lỗi, bị xã hội loại trừ, ăn uống vui vẻ với họ vì Nước Trời đã đến rồi. Sau khi Gioan đã bị tống ngục các môn đệ của ông vẫn tiếp tục hoạt động. Chắc họ khó chịu khi thấy các môn đệ của Thầy Giêsu không ăn chay, không có vẻ khắc khổ, nhiệm nhặt như họ hay như người Pharisêu, nên họ hỏi thẳng Chúa Giêsu về chuyện này.
Có nhiều quan niệm khác nhau về việc ăn chay: Có người ăn chay để được trẻ trung hơn, để tinh thần nhanh nhẹn hơn. Người Do thái giữ chay để ăn năn tội, để khóc thương kẻ chết hoặc để chờ Chúa đến hoặc để xin ơn đặc biệt nào đó nơi Chúa.
Mỗi năm người Do thái dành một ngày chính thức để cả nước ăn chay. Đó là ngày lễ Xá tội (Lv 23, 29). Tuy nhiên cũng có những ngày ăn chay khác có tính tập thể để kỷ niệm những biến cố đau buồn của dân tộc. Ngôn sứ Giôen đã mời người ta ăn chay, khóc lóc và than van (Ge 2, 12). Vào thời Đức Giêsu, các môn đệ của Gioan Tẩy Giả và nhóm Pharisêu còn ăn chay do lòng đạo đức riêng, có người hai lần một tuần (Lc 18, 12).
Trước câu hỏi của môn đệ Gioan đặt ra cho Chúa Giêsu: “Tại sao chúng tôi và những người biệt phái thì giữ chay, còn môn đệ của Ngài lại không?”. Chúng ta cũng sẽ đặt ra câu hỏi cho chính mình:
TẠI SAO CHÚNG TA ĂN CHAY?
Chúng ta cần phải đưa ra một câu trả lời rộng rãi hơn, sâu sắc hơn, để làm sáng tỏ mối liên hệ giữa chay tịnh và “sự hoán cải”, đó là sự thay đổi thiêng liêng đem con người đến gần Thiên Chúa..
Trong cuộc tiếp kiến chung, ngày 22-03-1979, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã nói: “Con người hướng về của cải vật chất và rất thường lạm dụng chúng. Ở đây không chỉ là vấn đề đồ ăn, thức uống. Khi con người hoàn toàn hướng về việc sở hữu và sử dụng những của cải vật chất, nghĩa là sự vật, khi ấy nó cũng là toàn bộ nền văn minh được đo lường theo lượng và phẩm của sự vật với vai trò là hỗ trợ con người, chứ không được đo lường với thước dây phù hợp với con người.
Thật ra, nền văn minh này, cung cấp của cải vật chất không chỉ để phục vụ con người thực hiện những hoạt động sáng tạo và hữu ích, mà còn hơn thế nữa …để làm thỏa mãn giác quan, thỏa mãn sự kích động từ giác quan, thỏa mãn thú vui tạm thời, thỏa mãn nhiều loại cảm giác tuyệt vời hơn …
Nhìn thấy được điều này, con người hiện đại cần phải ăn chay, nghĩa là, không chỉ kiêng cữ đồ ăn, thức uống mà thôi, mà còn bao gồm nhiều những thứ khác như mức tiêu thụ, sự kích động, sự thỏa mãn của các giác quan. Chay tịnh là kiêng cữ, là từ bỏ cái gì đó.
CHÚA GIÊSU NÓI VỚI HỌ: “LÀM SAO CÁC KHÁCH DỰ TIỆC CƯỚI CÓ THỂ BUỒN RẦU KHI TÂN LANG ĐANG CÒN Ở VỚI HỌ? RỒI SẼ CÓ NGÀY TÂN LANG RA ĐI, BẤY GIỜ HỌ MỚI GIỮ CHAY
Để trả lời câu hỏi mà môn đệ Gioan đặt ra cho Chúa Giêsu, Ngài đã đưa ra một câu hỏi khác cho họ: “”Làm sao các khách dự tiệc cưới có thể buồn rầu khi tân lang đang còn ở với họ?”. Chúa Giêsu đã đưa ra hình ảnh Tiệc cưới để giải thích tại sao môn đệ của Ngài không ăn chay. Trong đó, Chúa Giêsu đã ví mình là Tân lang, còn các môn đệ là những khách dự tiệc cưới.
Câu nói của Thầy Giêsu cho thấy bầu khí Thầy-trò trong nhóm là bầu khí vui tươi ấm áp, bầu khí của một tiệc cưới. Thầy là chàng rể, còn trò là khách dự tiệc. Thời gian Thầy ở với các môn đệ là thời gian hạnh phúc cho họ.
Trong Cựu Ước, hình ảnh chàng rể để chỉ Thiên Chúa (Is 62, 4-5), Đấng kết duyên cầm sắt với dân Ítraen (Hs 2, 21-22). Còn ở đây Đức Kitô kín đáo nhận mình là chàng rể. Chàng rể là nhân vật chủ yếu của tiệc cưới. Tiệc cưới ấy chính là Nước Trời được ngài khai mở (Mt 22, 1-14; 25, 1-13).
Đám cưới người Do Thái có một điểm độc đáo: tuần trăng mật của đôi tân hôn không phải ở đâu khác mà là ở chính tại nhà mình. Đó là một thời gian lễ hội tưng bừng cho cô dâu chú rể. Mọi sự long trọng nhất đều dành cho đôi tân hôn. Họ được đối xử như những ông hoàng. Họ không phải đi lính. Ngay cả việc ăn chay, một trong những việc đạo đức chính yếu, chẳng những là chàng rể mà cả những thực khách cũng được miễn chước vì chàng rể. Chúa Giêsu tự ví mình như chàng rể. Ngài là nguyên nhân đem lại niềm vui cho nhân loại và là lý do cao nhất khiến người ta làm hay không làm một việc nào đó: tất cả đều vì Chúa, vì yêu mến Ngài.
Trong khi các môn đệ của Gioan Tẩy Giả và những người Biệt phái tuân giữ một số ngày chay tịnh, thì Chúa Giêsu và các môn đệ của Ngài tự miễn chước. Hành động như thế, Chúa Giêsu muốn nói lên sự độc lập của Ngài và của các môn đệ đối với một số truyền thống cũ. Chúa Giêsu đã minh định thái độ của Ngài khi tuyên bố về sự hiện diện của Tân lang. Ngài chính là Tân lang, là Ðấng Cứu Thế mà con người mong đợi.
Theo truyền thống Do thái giáo, việc giữ chay được liên kết chặt chẽ với việc chờ đợi Ðấng Cứu Thế. Ăn chay có nghĩa là nói lên niềm trông đợi Ðấng Cứu Thế. Căn cứ trên ý nghĩa và mục đích của việc giữ chay như thế, Chúa Giêsu muốn cho mọi người thấy rằng Ngài chính là Ðấng Cứu Thế, do đó các môn đệ không cần giữ chay, bởi vì họ không cần phải trông đợi nữa. Ðó là thái độ hợp thời và hợp lý: họ đang sống bên Chúa Giêsu: thái độ của họ không phải là thái độ buồn sầu, khóc lóc. Thời của Ðấng Cứu Thế không phải là thời của tang chế, ủ dột, mà là thời của hân hoan.
Các Kitô hữu sơ khai vẫn giữ việc ăn chay (Cv 13, 2; 14, 23; 2 Cr 6, 5) đặc biệt vào những ngày thứ Tư và thứ Sáu (sách Điđakhê 8, 1), thay vì thứ Hai và thứ Năm như người Do thái. Nhưng họ ăn chay không phải để chờ một Đấng chưa đến, mà để chuẩn bị lòng mình đón đợi một Đấng sắp lại đến trong vinh quang.
Thánh Phaolô đã kêu gọi “Anh em hãy vui lên. Tôi xin nhắc lại một lần nữa, anh em hãy vui luôn trong Chúa”. Kitô giáo là đạo của niềm vui vì là đạo của ơn cứu thoát và là đạo của Tin Mừng. Tâm tình thường xuyên của chúng ta phải là vui mừng trong Chúa. Và niềm vui của chúng ta còn phải tỏa lan sang cho những người sống chung quanh tôi nữa.
Đức Giêsu chẳng bao giờ coi thường việc ăn chay. Ngài đã ăn chay bốn mươi ngày trước khi bắt đầu sứ vụ (Mt 4, 2). Hội thánh sơ khai cũng gắn liền cầu nguyện với ăn chay (Cv 13, 2-3). Thánh Phaolô vẫn ăn chay, dù vất vả với tông vụ (2 Cr 6,5; 11, 27).
Để rước lễ, chúng ta phải kiêng ăn uống khoảng một giờ. Ngày thứ sáu vẫn là ngày kiêng thịt theo luật chung của Hội thánh. Ước gì việc ăn chay làm ta gặp Chúa, gặp anh em và gặp lại chính mình
Trong đời sống của chúng ta có rất nhiều cơ dịp để ăn chay, chính nhờ những sự chay tịnh sẽ giúp cho chúng ta nhận ra mình đang ở trong tình trạng nào đó, để mà biết sửa đổi lại bản thân mình trong lối sống, trong cách suy nghĩ của mình. Khi đã thấu hiểu được những gì sai trái trong qua khứ của mình, đã làm cho mình không được hoàn hảo hay đã xúc phạm đến người anh em. Đó chính là lúc chúng ta cần phải ăn chay. Chúng ta chỉ hạnh phúc khi được kết hiệp với Chúa Giêsu, cũng như đang chiêm niệm những ân sủng mà Ngài đã ban cho chúng ta qua công việc và cuộc sống của chúng ta. Chúa là niềm vui, khi chúng ta đang kết hiệp với Ngài thì chúng ta không phải than khóc.
Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

