LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN XXII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (07/9/2018)

“KHI TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ ĂN CHAY”.

BÀI ĐỌC I: 1 Cr 4, 1-5
“Chúa sẽ phơi bày những ý định của tâm hồn”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, như vậy người ta coi chúng tôi như những thừa tác viên của Đức Kitô, và những người phân phát các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Do đó, người ta đòi hỏi nơi những người phân phát các mầu nhiệm là mỗi người phải trung tín. Phần tôi, tôi không lấy làm quan trọng khi bị anh em hay toà án nhân loại đoán xét; nhưng tôi cũng không đoán xét chính mình tôi. Vì chưng, mặc dầu lương tâm không trách cứ tôi điều gì, nhưng không phải vì thế mà tôi đã được công chính hoá. Đấng đoán xét tôi chính là Chúa. Vì thế, anh em đừng đoán xét trước thời gian cho đến khi Chúa đến, Người sẽ đưa ra ánh sáng những điều giấu kín trong bóng tối và phơi bày những ý định của tâm hồn, và bấy giờ Thiên Chúa sẽ ban khen tương xứng cho mỗi người.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 36, 3-4. 5-6. 27-28. 39-40
Đáp: Người hiền được Chúa ban ơn cứu độ (c. 39a).

Xướng: 1) Hãy trông cậy vào Chúa và hãy làm lành, để được cư ngụ trong đất nước, thọ hưởng an ninh. Hãy hân hoan tin tưởng vào Chúa, Người sẽ ban cho sự lòng bạn thỉnh cầu. – Đáp.
2) Bạn hãy phó thác đường lối mình cho Chúa, hãy trông cậy vào Người và để chính Người hành động. Người sẽ làm cho chính nghĩa bạn sáng như bình minh, và quyền lợi bạn tỏ như giờ ngọ. – Đáp.
3) Hãy tránh ác và hãy làm lành, hầu được an cư tới ngàn thu; bởi vì Chúa yêu điều chân lý, và không bỏ rơi những tôi tớ trung thành. – Đáp.
4) Người hiền được Chúa ban ơn cứu độ, trong cơn khốn khó, Người là chỗ họ dung thân. Chúa bang trợ và giải thoát họ, Người giải thoát và cứu họ khỏi lũ ác nhân, vì họ đã nương tựa vào Người. – Đáp.

ALLELUIA: Cl 3, 16a và 17c
Alleluia, alleluia! – Nguyện cho lời Chúa Kitô cư ngụ dồi dào trong anh em; anh em hãy nhờ Đức Kitô mà tạ ơn Thiên Chúa Cha. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Lc 5, 33-39
“Khi tân lang phải đem đi khỏi họ, bấy giờ họ ăn chay”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, những người biệt phái và luật sĩ nói với Chúa Giêsu rằng: “Tại sao môn đồ của Gioan năng ăn chay và cầu nguyện, cả môn đồ của những người biệt phái cũng vậy, còn môn đệ của Thầy lại cứ ăn uống?” Người đáp lại rằng: “Các ông có thể bắt các bạn hữu đến dự tiệc cưới, ăn chay, đang khi tân lang còn ở với họ chăng? Nhưng sẽ đến những ngày mà tân lang phải đem đi khỏi họ, bấy giờ họ sẽ ăn chay trong những ngày ấy”.

Người còn nói với họ thí dụ này rằng: “Không ai xé miếng vải áo mới mà vá vào áo cũ; chẳng vậy, áo mới đã bị xé, mà mảnh vải áo mới lại không ăn hợp với áo cũ. Cũng chẳng ai đổ rượu mới vào bầu da cũ; chẳng vậy, rượu mới sẽ làm vỡ bầu da, rượu chảy ra và bầu da hư mất. Nhưng rượu mới phải đổ vào bầu da mới, thì giữ được cả hai. Và không ai đang uống rượu cũ mà lại thèm rượu mới, vì người ta nói: ‘Rượu cũ thì ngon hơn’ “.

Đó là lời Chúa.
_______________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC:

Xét đoán là điều con người thường xuyên làm trong cuộc đời. Tuy nhiên, không phải xét đoán nào cũng đúng và có giá trị ngang nhau. Các Bài đọc hôm nay nói về các lọai phán đoán và vạch ra cái đúng cũng như sai của nó.

TRONG BÀI ĐỌC I, Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô. Thánh Phaolô không muốn cho người ta gọi ngài, người rao giảng của Chúa Kitô là nhà lãnh đạo, nhưng muốn được gọi là: đầy tớ (huperétes) và quản gia (hoikonómos). Người đầy tớ là người làm theo ý của chủ mình khi được ra lệnh.

TRONG BÀI TIN MỪNG THEO THÁNH Luca, Đối với các Biệt-phái và Kinh-sư, cầu nguyện và ăn chay là hai tiêu chuẩn dùng để xét xử con người có đạo đức hay không, và một cách gián tiếp, đánh giá người Thầy của các môn đệ đó. Bằng một câu hỏi, họ đã xét xử và kết tội Chúa và các môn đệ của Ngài là những người không đạo đức vì mê ăn uống.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
__________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 5, 33-39)

Hôm nay thứ Sáu tuần XXII Thường niên, Phụng vụ cho chúng ta nghe lại cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu với người Biệt phái và luật sĩ VỀ VIỆC ĂN CHAY.

Cuộc tranh luận này nổ ra ngay bữa tiệc nhà ông Lêvi, sau khi ông được Chúa kêu gọi làm môn đệ, Lêvi là người thứ 5 sau 4 môn đệ đầu tiên. (Lc 5, 29-32).

Bữa tiệc này có rất đông người thu thuế tham dự.

Điểm ta thấy đầu tiên là: TRANH LUẬN VỀ VIỆC ĂN CHAY ngay một bữa tiệc THẬT KHÔNG HỢP CHÚT NÀO, nó như bị lạc đề.

Điểm thứ hai, ta thấy câu hỏi của người Biệt phái đặt ra cho Chúa Giêsu:

“TạI SAO MÔN ĐỒ CỦA GIOAN NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN, CẢ MÔN ĐỒ CỦA NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI CŨNG VẬY, CÒN MÔN ĐỆ CỦA THẦY LẠI CỨ ĂN UỐNG?”.

Trong câu hỏi đó, họ cố tình đưa cả môn đồ của Gioan Tảy Giả vào cuộc để cho thêm nặng kỳ và thêm tính nghiêm trọng.

Câu hỏi này có tính XÉT ĐOÁN nhiều hơn chứ không phải tìm hiểu lý do tại sao môn đồ của Chúa không ăn chay mà cứ ăn uống tự nhiên thoải mái.

Và trong câu hỏi đó, người Biệt phái cố tình đưa họ lên, họ là những con người đạo đức, ai cũng thấy. Khi đưa mình lên như vậy, họ phải hạ thấp người khác xuống, đạp người khác xuống.

Đó cũng là thói xấu của nhiều Kitô hữu bây giờ, họ cũng thường xét đoán như vậy: Tại sao tôi đi lễ đi nhà thờ, còn ông đó, bà đó lại cứ sống như quân vô đạo, khô khan nguội lạnh?

Khi xét đoán người khác như vậy, những việc đạo đức họ đã làm liệu còn giá trị và ý nghĩa nữa không?

Các việc đạo đức như: ăn chay – cầu nguyện – bố thí là những việc rất tốt đẹp, nó nói lên tâm tình tôn giáo, và là tâm tình của ta đối với Chúa. Chúa rất yêu thích.

Nhưng Chúa đã căn dặn rất kỹ:

“Khi làm việc lành phúc đức, anh em phải coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy. Bằng không, anh em sẽ chẳng được Cha của anh em, Đấng ngự trên trời, ban thưởng” (Mt 6, 1)

Hoặc:

“Còn anh, khi ăn chay, nên rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm, để không ai thấy là anh ăn chay ngoại trừ Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh” (Mt 6, 17 – 18).

Có nghĩa khi làm các việc đạo đức này như Ăn chay – Cầu nguyện, thì phải làm thật kín đáo và ở nơi kín đáo. Ăn chay mà có vẻ như không ăn chay để thiên hạ không thấy, mà chỉ có Chúa Cha thấu suốt mọi bí ẩn thấy mà thôi.

Khi người Biệt phái đặt cho Chúa Giêsu câu hỏi này, họ đã vi pham vào điều rất nghiêm trọng, đó là TỰ PHỤ – KHOE KHOANG.

Nhưng Chúa Giêsu dường như không đề cập đến vấn đề đó mà Ngài sẵn sàng trả lời cho họ.

Chúa nói: “Chẳng lẽ các ông lại có thể bắt khách dự tiệc cưới ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ? Sẽ có ngày chàng rể bị đem đi; ngày đó, họ mới ăn chay” (Lc 5, 34 – 35).

Có nghĩa, đây là lý do các môn đồ của Ngài không ăn chay, họ được ví như những khách dự tiệc cưới mà Chúa Giêsu là chàng rể. Tiệc cưới là một tiệc quan trọng, và tất cả mọi hạn chế đều phải được gỡ bỏ.

Và Chúa nói đến ngày chàng rể bị đem đi, có nghĩa khi Chúa bị bắt và chịu khổ nạn thì các môn đồ mới ăn chay để tỏ vẻ u buồn và thống hối về tội lỗi của mình.

Như vậy, mặc dù ăn chay là một việc đạo đức, nhưng ăn chay phải đúng nơi, đúng lúc, đúng thời điểm chứ không phải lúc nào cũng ăn chay. Đừng biến nó thành một thói quen như có tính tập tục và dùng nó để công kích người khác.

Đó chính là TINH THẦN MỚI mà Chúa muốn đưa vào luật Môsê.

Tinh thần mới này phải được đón nhận với cái nhìn mới và tâm tình mới.

Đúng như Chúa nói:

“RƯỢU MỚI PHẢI ĐỔ VÀO BẦU DA MỚI, THÌ GIỮ ĐƯỢC CẢ HAI”

Chúng ta đang sống vào Thời Tân ước, tức thời của Chúa Giêsu, ta đừng nên giữ Đạo một cách máy móc theo Cựu Ước. Phải giữ Đạo với một tâm tình mới, tinh thần mới và nhất là phải có tâm tình yêu mến bên trong.

Với một vài suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:
________________________________

“KHI ẤY, NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI VÀ LUẬT SĨ NÓI VỚI CHÚA GIÊSU RẰNG: “TẠI SAO MÔN ĐỒ CỦA GIOAN NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN, CẢ MÔN ĐỒ CỦA NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI CŨNG VẬY, CÒN MÔN ĐỆ CỦA THẦY LẠI CỨ ĂN UỐNG?”

“MÔN ĐỒ CỦA GIOAN,……. MÔN ĐỒ CỦA NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI,…. MÔN ĐỆ CỦA THẦY……”

Như vậy Bài Tin mừng hôm nay được bắt đầu bằng một câu hỏi. Trong câu hỏi của Biệt phái và Luật sĩ đưa ra cho Chúa Giêsu, họ cố kéo môn đệ của Gioan Tẩy giả vào cuộc như để làm tăng giá trị cho câu hỏi và chia các môn đồ thành 2 phe:

+ Một phe: Môn đồ của Gioan + Môn đồ của Biệt Phái.
+ Phe còn lại: Môn đồ của Chúa Giêsu.

Dụng ý của Biệt Phái và Luật sĩ rất rõ ràng, vì câu hỏi không chỉ nhắm vào cấp môn đồ, mà là nhắm vào ông Thầy. Họ có ý coi thường Chúa Giêsu vì Ngài không biết giáo huấn các môn đồ đi lạc xa các đường lối đạo đức thời đó..

Họ dùng cụm từ: “NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN” và “CỨ ĂN UỐNG” để phân biệt hai phe môn đồ đó.

Như vậy họ có ý nói rằng: Môn đồ của Goan và Biệt phái là những con người đạo đức thánh thiện, vì họ “Năng ăn chay và cầu nguyện”, còn môn đồ của Chúa Giêsu chỉ là phường phàm phu tục tử, mê ăn uống.

Chính câu hỏi mà Biệt Phái và Luật sĩ đặt ra lại vô tình lột tả cái bộ mặt đạo đức giả của họ.

Nếu anh đạo đức thánh thiện ư! Thì đó là điều tốt, nhưng không vì thế mà lại đi soi mói, chê bai người khác, như vậy cái đạo đức kia chẳng còn giá trị gì nữa.

Chúng ta cũng phải công nhận Biệt Phái và Luật sĩ: “NĂNG ĂN CHAY VÀ CẦU NGUYỆN

Mỗi năm người Do thái dành một ngày chính thức để cả nước ăn chay. Đó là ngày lễ Xá tội (Lv 23, 29). Tuy nhiên cũng có những ngày ăn chay khác có tính tập thể để kỷ niệm những biến cố đau buồn của dân tộc. Ngôn sứ Giôen đã mời người ta ăn chay, khóc lóc và than van (Ge 2, 12).

Vào thời Đức Giêsu, các môn đệ của Gioan Tẩy Giả và nhóm Pharisêu còn ăn chay do lòng đạo đức riêng, có người hai lần một tuần (Lc 18, 12).

“NGƯỜI ĐÁP LẠI RẰNG: “CÁC ÔNG CÓ THỂ BẮT CÁC BẠN HỮU ĐẾN DỰ TIỆC CƯỚI, ĂN CHAY, ĐANG KHI TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ CHĂNG? NHƯNG SẼ ĐẾN NHỮNG NGÀY MÀ TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ SẼ ĂN CHAY TRONG NHỮNG NGÀY ẤY”.

“CÁC ÔNG CÓ THỂ BẮT CÁC BẠN HỮU ĐẾN DỰ TIỆC CƯỚI, ĂN CHAY, ĐANG KHI TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ CHĂNG?”.

Không thể nào có chuyện bắt khách dự tiệc cưới phải ăn chay khi tân lang còn ở với họ.

Chúa Giêsu ví Ngài là Tân lang trong Tiệc cưới Nước Trời. Còn các môn đệ là các bạn hữu. Như vậy Chúa Giêsu đã đưa ra quan điểm của Ngài về ăn chay. Bao lâu Ngài còn ở với các môn đệ, thì họ không có lý do gì phải ăn chay.

Thời Tân Ước phải là thời của niềm vui. Như vậy, việc họ “CỨ ĂN UỐNG” là chuyện bình thường, chấp nhận được, không có gì đáng chê trách..

“NHƯNG SẼ ĐẾN NHỮNG NGÀY MÀ TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ, BẤY GIỜ HỌ SẼ ĂN CHAY TRONG NHỮNG NGÀY ẤY”.

Như vậy Chúa Giêsu đưa ra quan điểm của Ngài rõ ràng: “ Bao lâu tân lang phải đem đi khỏi thì họ mới ăn chay. Chứ không phải lúc nào cũng ăn chay.

Chúa Giêsu cũng tiên báo cho biết: “NHƯNG SẼ ĐẾN NHỮNG NGÀY MÀ TÂN LANG PHẢI ĐEM ĐI KHỎI HỌ”, có nghĩa, Chúa Giêsu vâng theo Thánh ý Chúa Cha để bước vào cuộc Khổ nạn và chịu chết, Ngài sẽ rời xa các môn đệ, họ sẽ ăn chay vào những ngày ấy.

Bao lâu Chúa Giêsu còn ở với các môn đệ, thì họ không phải ăn chay.

Như vậy: QUAN ĐIỂM CỦA CHÚA GIÊSU VỀ ĂN CHAY: ĂN CHAY LÀ CÁCH THỨC CHỜ ĐÓN CHÚA ĐẾN.

Việc ăn chay của Kitô hữu đã được nâng lên một ý nghĩa và giá trị mới, siêu vượt hơn hẳn ăn chay theo lối cũ:

Ăn chay không chỉ là cách người ta hãm dẹp những ham muốn về thân xác, không chỉ là giảm bớt nhu cầu cho thân xác, không chỉ thống hối lỗi lầm đã qua, cải thiện đời sống, mà nó phải có ý nghĩa hướng về tương lai, đó là mong chờ Chúa đến. Đó mới là ăn chay đích thực.

Các Kitô hữu vẫn ăn chay, họ ăn chay để mong chờ Chúa đến lần thứ hai trong vinh quang để phán xét tất cả mọi người.

“NGƯỜI CÒN NÓI VỚI HỌ THÍ DỤ NÀY RẰNG: “KHÔNG AI XÉ MIẾNG VẢI ÁO MỚI MÀ VÁ VÀO ÁO CŨ; CHẲNG VẬY, ÁO MỚI ĐÃ BỊ XÉ, MÀ MẢNH VẢI ÁO MỚI LẠI KHÔNG ĂN HỢP VỚI ÁO CŨ.

CŨNG CHẲNG AI ĐỔ RƯỢU MỚI VÀO BẦU DA CŨ; CHẲNG VẬY, RƯỢU MỚI SẼ LÀM VỠ BẦU DA, RƯỢU CHẢY RA VÀ BẦU DA HƯ MẤT

Chúa Giêsu đem đến những giáo huấn và tinh thần mới. Liệu có thể ghép những cái mới đó vào cái khung của lối sống cũ không?

Bằng hai ví dụ, Ngài cho thấy điều đó khó thực hiện và còn gây nguy hại.

+ THÍ DỤ THỨ NHẤT:

Miếng vải mới được vá vào chiếc áo cũ, vải mới sẽ co lại và làm áo rách thêm. Vì vải mới có độ co dãn mạnh hơn áo cũ, nó chưa được giặt giũ nhiều. Nếu một người vá vải mới vào áo cũ, nó sẽ co lại và làm cho chỗ rách càng tệ hơn.

+ THÍ DỤ THỨ HAI:

Rượu mới được đổ vào bầu da cũ, thì bầu sẽ bị nứt mà rượu lại chảy ra.

Rượu mới có nồng độ mạnh hơn rượu cũ, như vậy không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ: “vì như vậy, bầu sẽ bị nứt: rượu chảy ra và bầu cũng hư.

Ngày xưa, người ta trữ rượu không phải bằng các chai, lọ thủy tinh, chum, hũ bằng sành như bây giờ mà đựng rượu trong các bầu bằng da thú. Nó sẽ chịu tác động bởi nồng độ của rượu.

RƯỢU MỚI – BÌNH MỚI:

NHƯNG RƯỢU MỚI PHẢI ĐỔ VÀO BẦU DA MỚI, THÌ GIỮ ĐƯỢC CẢ HAI.

Hình ảnh bầu da cũ và mới cùng với rượu cũ và mới muốn nói đến thái độ thích hợp cho mọi việc, ngay cả những việc đạo đức.

Đức Giêsu đã ví: áo cũ hay bầu rượu cũ chính là Luật Môsê truyền dạy cho dân. Còn áo mới và rượu mới, đó là luật của Chúa, đó là những giáo huấn và tinh thần mới, cụ thể Bài giảng Tám mối phúc,…

Như vậy, để giữ được cả hai, tức Luật Chúa và Luật Môsê, ta phải đưa Luật Môsê lên tầm cao mới, Chúa Giêsu phải kiện toàn Luật cũ, Luật Môsê, thì nó mới dung hợp được giáo huấn của Ngài.

Để tiếp nhận đạo lý của Đức Giêsu, người nghe phải có một thái độ cởi mở, họ mới có thể tiếp nhận những mặc khải mới của Ngài. Nếu họ cứ cho Lề Luật đã hoàn hảo như các kinh-sư nghĩ, thì họ sẽ không tiếp nhận giáo huấn của Chúa Giêsu.

RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI:

Trong dân gian người ta vẫn hay dùng kiểu nói: RƯỢU CŨ – BÌNH MỚI để chê bai sự bảo thủ, ù lì.

Đã có rất nhiều kỳ Đại hội Đảng (bình mới), 5 năm xảy ra một lần, nhưng ta thấy rõ một nét, đó là đường lối và cương lĩnh (rượu cũ), vẫn như cũ mà không có chút cải tiến, thay đổi. Nên đã gây ra tình trạng ù lì, giậm chân tại chỗ, mà có khi còn đi thụt lùi nữa. Vì quy luật của xã hội, không tiến ắt phải lùi.

Người ta vẫn hay nói đến cụm từ “CÁCH MẠNG”, tức thay cũ đổi mới. Nhưng ta thấy càng đề cao cách mạng bao nhiêu, ta thấy càng bảo thủ, ù lì, trì trệ bấy nhiêu. Họ không muốn có bất kỳ sự thay đổi nào, vì như vậy sẽ bất lợi đối với họ, bất lợi với cái ghế họ đang ngồi và bất lợi với cái quyền lợi họ đang hưởng.

“VÀ KHÔNG AI ĐANG UỐNG RƯỢU CŨ MÀ LẠI THÈM RƯỢU MỚI, VÌ NGƯỜI TA NÓI: ‘RƯỢU CŨ THÌ NGON HƠN’

Chúa Giêsu dùng một kinh nghiệm dân gian để phê phán lối sống bảo thủ của các Biệt phái và Luật sĩ.

“RƯỢU CŨ THÌ NGON HƠN”

Vì qua một thời gian, nồng độ trong rượu đã giảm xuống không còn gắt như khi mới xuất xưởng. Có khi người ta còn chôn rượu dưới đất cho đủ 100 ngày, Rượu Bách nhật, lúc đó rượu sẽ rất ngon so với rượu mới.

Các luật sĩ và Biệt Phái, sống bao thủ với lề luật cũ, họ không muốn tiếp nhận luật mới của Chúa Giêsu, vì Luật của Chúa Giêsu, đòi hỏi họ phải cố gắng, từ bỏ nhiều hơn. Vì thế đối với họ: “RƯỢU CŨ THÌ NGON HƠN”, họ rất chuộng luật cũ là vậy.

Lạy Chúa! Xin Chúa giúp chúng con biết khiêm tốn để biết lắng nghe tiếng Chúa. Xin giúp chúng con biết cố gắng làm những việc đạo đức để biến đổi mình mỗi ngày một tốt hơn chứ không phải làm để phô trương, càng không phải làm để phê phán người khác.

Amen.
____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

LỜI CHÚA THỨ SÁU TUẦN XXII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (07/9/2018) – (Lc 5, 33-39)