Bất kỳ ai từng xem má»™t đám cháy Ä‘á»u biết đến má»™t lúc ngá»n lá»a sẽ nguá»™i Ä‘i và biến mất, thà nh than, rồi cuối cùng lạnh dần và trở thà nh tro tà n. Nhưng trong tiến trình đó, có má»™t thá»i Ä‘iểm, trước khi nguá»™i hẳn, những khối than có thể âm ỉ đến nổi bùng cháy thà nh ngá»n lá»a trở lại.
Äấy là hình ảnh mà thánh Phaolô dùng để thúc giục chúng ta thắp lại ngá»n lá»a đức tin khi chúng dưá»ng như Ä‘ang lụi tà n. “Tôi nhắc anh em hãy khÆ¡i dáºy ngá»n lá»a Æ¡n Chúa từng được trao cho anh em.†Äúng là má»™t hình ảnh đầy ý nghÄ©a. Äôi khi đức tin chúng ta cần được khÆ¡i dáºy trong cốt lõi để đức tin đó được sống động và hiệu lá»±c. Nhưng là m sao để được thế? Là m sao ta khÆ¡i dáºy trở lại ngá»n lá»a đức tin cá»§a mình?
Ta khÆ¡i dáºy ngá»n lá»a đức tin bằng cách đưa mình trở vá» cá»™i rá»… lần nữa. Dù cho đức tin là má»™t Æ¡n Chúa ban, nhưng đôi khi tháºt hữu Ãch nếu ta Ä‘i lại con đưá»ng và xem xét những tác động trần thế nà o đã giúp gầy dá»±ng đức tin trong ta.
Ai và điá»u gì đã giúp đưa đức tin đến vá»›i ta? DÄ© nhiên, đây là má»™t câu há»i vô cùng riêng tư mà chỉ có chúng ta má»›i trả lá»i được cho mình. Vá»›i tôi, khi lần trở lại và tìm đến gốc rá»… đức tin cá»§a mình, tôi táºp trung và o và i Ä‘iểm.
Thứ nhất, là đức tin và chứng tá cá»§a bố mẹ tôi, má»™t Ä‘iá»u vô cùng quan thiết. Äức tin là điá»u quan trá»ng nhất trong cuá»™c Ä‘á»i bố mẹ tôi, và ông bà đã là m má»i việc có thể để bảo đảm con cái mình là chúng tôi cÅ©ng thấy rõ đức tin như thế. Và cuá»™c sống cá»§a bố mẹ tôi chưa bao giá» Ä‘i ngược đức tin cá»§a há». Äấy là má»™t chứng tá mạnh mẽ và và là má»™t món quà vô giá.
Rồi còn có chứng tá cá»§a giáo xứ tôi, má»™t cá»™ng Ä‘oà n nháºp cư nông thôn, đủ nhỠđể má»i ngưá»i Ä‘á»u biết nhau, biết niá»m vui ná»—i buồn cá»§a nhau và có thể chia sẻ vá»›i nhau trong đức tin, dù cho không phải lúc nà o cÅ©ng nồng háºu hết má»±c. Cần cả ngôi là ng để nuôi dạy má»™t đứa trẻ, và trong trưá»ng hợp tôi là cần cả má»™t giáo xứ. Khi lá»›n lên, tôi có thể nhìn quanh nhà thá», và thấy hầu hết những ngưá»i tôi quen biết, dù thân hay không thân, Ä‘á»u Ä‘ang quỳ gối trong cùng má»™t đức tin. Ngà y nay, đó là chuyện hiếm, và tôi xem đó là món quà lá»›n tôi đã nháºn được.
Tiếp đến là chứng tá dấn thân và đức tin cá»§a các xÆ¡ Dòng Ursula, những ngưá»i đã đến vùng nông thôn chúng tôi để dạy trong các trưá»ng công. Các sÆ¡ không chỉ dạy chữ mà còn dạy giáo lý cho chúng tôi nữa. Äến tuổi thiếu niên, tôi đã há»c được hai quyển giáo lý và nắm bắt rõ rà ng những kiến thức vỠđức tin cá»§a mình, má»™t món quà mà vá» sau tôi má»›i nháºn ra được tầm quan trá»ng cá»§a nó.
Cuối cùng, má»™t Ä‘iá»u đã ghi khắc cá»™i rá»… bá»n vững sâu sắc trong lòng tôi, chÃnh là tiếng Chúa trong thuở thiếu thá»i. Thuở thiếu thá»i, tôi nghe tiếng Chúa mạnh mẽ và rõ rà ng trong lòng. Tôi phải thừa nháºn, có nhiá»u Ä‘iá»u mà lúc đó tôi xem là tiếng Chúa, tháºt ra chỉ là những tiếng nói cá»§a sợ hãi, rụt rè, cục bá»™, và cái tôi tá»± đại cá»§a mình. Nhưng phải thừa nháºn, cÅ©ng có tiếng Chúa, rõ rà ng, không thể chối cãi. Tôi biết thế vì phần nhiá»u những ná»—i sợ, rụt rè, cục bá»™, và cái tôi cá»§a tôi đã biến mất từ lâu, nhưng tiếng Chúa thuở thiếu thá»i vẫn còn trong tôi.
Tuy nhiên, đôi khi tiếng đó có thể khá lặng lẽ, và cảm giác như đó chỉ là tiếng nói cá»§a sá»± ngây thÆ¡ thuở nhá», như Ông già Noel, Thá» Phục Sinh, và Chúa Giêsu, chứ không phải là má»™t Ä‘iá»u có thá»±c hoặc từng rất có thá»±c. Vá»›i tôi, cÅ©ng như vá»›i tất cả má»i ngưá»i, đôi khi trà tưởng tượng và tÃnh hiệu lá»±c cá»§a đức tin bị cằn khô đến ná»—i những báºn tâm cá»§a tôi chiếm hết chá»— cá»§a Chúa. Lúc đó tôi cần phải khÆ¡i dáºy khối than âm ỉ cá»§a đức tin bằng cách Ä‘i lại hà nh trình để đưa bản thân tôi và o lại đức tin cá»§a bố mẹ, và o những gì ghi khắc trong lòng tôi nhá» cá»™ng Ä‘oà n giáo xứ, và o những chứng tá và giáo lý mà các sÆ¡ Dòng Ursula đã dạy tôi, và và o tiếng nói thần thiêng sâu sắc rõ rà ng đã vang lên trong tôi và hướng dẫn tôi thuở thiếu thá»i.
Hà nh trình Ä‘i ngược trở lại nà y có thể hữu Ãch cho hầu hết má»i ngưá»i, nếu biết để ý má»™t Ä‘iá»u. Cảm giác như Thiên Chúa im lặng trong cuá»™c Ä‘á»i ngưá»i trưởng thà nh cá»§a ta, tháºt ra đó có thể là má»™t cách Chúa hiện diện sâu sắc hÆ¡n, chứ không phải là sá»± Ä‘i xuống cá»§a đức tin. Thuở thiếu thá»i, tiếng Chúa thưá»ng rõ rà ng, nhưng vá» sau, sá»± rõ rà ng đó nhưá»ng đưá»ng cho “đêm tối tâm hồn†như lá»i các nhà thần nghiệm. Và khi đó sá»± thiếu vắng Thiên Chúa không phải là vấn đỠmất đức tin nhưng là má»™t sá»± hiện diện má»›i mẻ, phong phú hÆ¡n và bá»›t hình tượng cá»§a Thiên Chúa trong Ä‘á»i chúng ta. Sá»± sốt sắng không phải lúc nà o cÅ©ng là dấu chỉ cá»§a má»™t đức tin sâu sắc, cÅ©ng thế sá»± thiếu vắng Thiên Chúa không nhất thiết là dấu hiệu cá»§a má»™t đức tin Ä‘i xuống. Thiên Chúa hẳn Ä‘ang kiên nhẫn chỠđợi và sẽ đến trong Ä‘á»i chúng ta, theo cách cá»§a Ngà i, chứ không phải theo cách cá»§a chúng ta.
Dù cho như thế, chúng ta vẫn cần nghe theo lá»i thánh Phaolô: “Tôi nhắc anh em hãy khÆ¡i dáºy ngá»n lá»a Æ¡n Chúa từng được trao cho anh em.†(Ronald Rolheiser, 2018-06-11)
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

