�ức Bà �i Viếng Bà Thánh Isave

Bức tranh « Visitation » của h�a sĩ Mariotto Albertinelli (ngư�i �), vẽ năm 1503, hoặc chính kinh nghiệm sống của chúng ta, sẽ giúp chúng ta hình dung khung cảnh của cuộc gặp gỡ giữa hai chị em.

II. SUY NIỆM

1. Nhìn ngắm bà Elizabet và Mẹ Maria, diện đối diện (c. 39-40)

Kinh nghiệm sống của chúng ta, sẽ giúp chúng ta hình dung khung cảnh của cuộc gặp gỡ giữa hai chị em. Nghe biết chị Elizabeth, vừa hiếm muộn vừa đã có tuổi, nhưng lại có thai được 6 tháng, �ức Maria li�n vội vã lên đư�ng đi thăm h�i và giúp đỡ bà chị của mình. Em đi giúp chị sắp sinh con là đi�u vẫn còn xẩy ra trong đ�i thư�ng của chúng ta, nhất là với những cuộc sinh ra đặc biệt. Và chính trong sự việc rất nh� bé của đ�i thư�ng này mà Ân Huệ và Lòng Thương Xót của Thiên Chúa được nhìn nhận và tuyên xưng.

Tư thế diện đối diện, có thể làm chúng ta nghĩ đến cách sắp xếp vị trí của các đan sĩ khi hát kinh, đó chính là trung tâm mà từ đó l�i ca tụng được khai sinh. Hay như chính nhóm Linh Thao của chúng ta. Bởi lẽ, l�i ca tụng là một sự hiệp thông. Chúng ta không thể ca tụng Chúa, nếu không hiệp thông với nhau.

Cuộc gặp gỡ có nhi�u ngư�i hơn chúng ta tưởng (l�i của bà Elizabeth sẽ nói rõ cho chúng ta trong cuộc gặp này thực sự có bao nhiêu ngư�i), vì Bà Elizabeth vừa nghe �ức Maria chào h�i, đứa con trong bụng bà nhảy lên ! Như thế, cùng với mẹ, em bé cũng đã nghe được (đi�u này y h�c ngày nay đã chứng thực), nhưng nghe được tiếng của ai ? Tiếng chào của « Dì Maria ». Nhưng với ơn g�i đang ch� đợi mình là « Ngư�i đi trước mặt Chúa » (1, 17), em bé Gioan như đã nghe được tiếng của em bé Giêsu (nói theo tương quan h� hàng là em Giêsu của mình) ngang qua tiếng của « Dì Maria ». Vì khi còn trong bụng mẹ, một cách nào đó, tiếng của mẹ là tiếng của con. Và đó chính là trư�ng hợp của bé Gioan : em đã nhảy lên trong bụng mẹ, chắc chắc là vì Mẹ của em cũng đã rạo rực trong lòng khi nghe tiếng chào của Mẹ Maria. Bằng chứng là, Mẹ Elizabeth được tràn đầy Thánh Thần và kêu lớn tiếng.

Như thế, ở bên trong cuộc gặp gỡ giữa hai ngư�i mẹ, ẩn dấu một cuộc gặp gỡ khác nhiệm mầu và vô hình, nhưng rất hiện thực và sống động (vì Gioan hẳn đã làm mẹ nhói đau, nhưng là cái đau của hạnh phúc !) giữa hai ngư�i con ; và cả hai đ�u là ơn huệ tuyệt đối của Thiên Chúa. Sau này, theo các Tin Mừng kể lại, h� sẽ gặp nhau công khai tại sông Gio-đan, nhưng h� đã gặp nhau từ trước rất lâu qua cuộc gặp gỡ rất đỗi bình thư�ng của hai ngư�i mẹ.

Trong cuộc sống, những cuộc gặp gỡ của chúng ta với ngư�i khác ban đầu tưởng chừng như tình c� hay vô nghĩa, nhưng lại ẩn chứa một hay thậm chí nhi�u cuộc gặp gỡ « nhiệm mầu » khác, và mang lại những hoa trái làm nên cuộc đ�i chúng ta, mà sau này chúng ta mới biết. Khi « v� quê », nhất là vào những dịp đặc biệt, chúng ta sẽ nhớ lại một cách tự nhiên những kỉ niệm xưa, những « cố nhân », những cuộc gặp gỡ làm nên con ngư�i chúng ta hôm nay. Vì thế, chúng ta có thể tin rằng những cuộc gặp gỡ đang ch� chúng ta ở phía trước cũng sẽ chất chứa biết bao hoa trái trong kế hoạch nhiệm mầu của Thiên Chúa, mà chúng ta không sao lư�ng được.

2. Lắng nghe bà Elizabeth (c. 41-45)

L�i của bà Elizabeth mở đầu và kết thúc đ�u bằng l�i tuyên xưng ân phúc của Mẹ Maria : phúc được Thiên Chúa ban nhưng không cho cả hai Mẹ Con (c. 41-42) ; phúc vì Mẹ Maria đáp lại bằng lòng tin vào L�i Thiên Chúa (c. 45). L�i này làm chúng ta nhớ lại biến cố Truy�n Tin, ở đó chúng ta nhận ra rằng lòng tin của Mẹ Maria thật là tuyệt đối, bởi vì Thiên Chúa đã thực hiện nơi Mẹ một hành động tuyệt đối ; lòng tin của Mẹ là tuyệt đối, còn là vì Mẹ đã đón nhận trước cách triệt để cả một hành trình dài đằng đẵng và đầy bất trắc phía trước.

Ở giữa câu nói, bà Elizabeth nói v� mình : « Bởi đâu tôi được… ; này tai tôi… » (c. 43-44), nhưng hoàn toàn như ngư�i đón nhận : đón nhận với sự khiêm tốn cuộc viếng thăm của « em Maria », đón nhận với tất cả « tấm lòng » l�i chào hẳn là rất đỗi bình thư�ng và đơn sơ của cô em, và sau cùng là đón nhận hiệu quả của l�i chào (vì mẹ đâu có làm chủ được chuyện con nó giẫy trong bụng). Chúng ta có thể tự h�i, làm sao l�i chào của Mẹ Maria mang lại hiệu quả kì diệu như thế, lại « đánh động » ngư�i nghe sâu xa như thế ? Hằng ngày và nhất là trong dịp lễ lớn, chúng ta cũng sẽ chào h�i rất nhi�u và cũng nhận được rất nhi�u l�i chào h�i. Làm sao để l�i chào của chúng ta đánh động ngư�i nghe, như l�i chào của �ức Mẹ ?

Như thế, l�i của bà Elizabeth hoàn toàn hướng v� em của mình và Ân Huệ Chúa ban nhưng không cho em. Tương tự như chính Mẹ Maria, Mẹ đã hoàn toàn hướng v� chị Elizabeth trong cuộc hành trình « thăm viếng » (thực tế là hơn cả thăm viếng, vì Mẹ ở lại tới ba tháng !). Ra kh�i mình để nhận ra ân huệ Thiên Chúa ban cho ngư�i khác, đó chính là hiệp thông và ca tụng , vốn là ơn g�i của con ngư�i. Thái độ ngược lại là đóng kín và ghen tị.

L�i của bà Elizabeth thật là đẹp, đẹp cả v� hình thức lẫn nội dung, chính vì thế mà l�i này trở thành một phần l�i « Kính Mừng » vang lên liên lỉ và bất tận của chúng ta ; và nhất là với « Sự Vui Thứ Hai », chúng ta được m�i g�i thực hiện cùng một hành trình của �ức Mẹ, đó là ra kh�i mình để hướng v� Ân Huệ tuyệt đỉnh Thiên Chúa ban cho Mẹ cách nhưng không, hướng v� ân huệ Thiên Chúa ban cho anh chị em, bà con của mình. Cảm nhận như thế khi đ�c l�i kinh « Kính Mừng », chính là cách tốt nhất để chuẩn bị mình đón nhận sự chia sẻ cùng một Ân Huệ của Mẹ, Ân Huệ Giêsu Kitô.

 3. Lắng nghe Mẹ Maria (c. 46-56)

a. Magnificat anima mea Dominum (c. 46-48)

Mẹ Elizabet ca tụng Mẹ Maria bằng l�i chúc mừng: Phúc cho ngư�i phụ nữ đã tin! (Lc 1, 45) �ức Maria dâng l�i tạ ơn và ca tụng cùng với tất cả những ngư�i sẽ thụ hưởng đi�u Mẹ đã lãnh nhận. Trong trình thuật này của Luca, chúng ta chứng kiến biến cố khai sinh của bài ca tán tụng bất hủ Magnificat:

Linh hồn tôi ngợi khen �ức Chúa

Bài ca diễn tả cả một kinh nghiệm vừa sâu vừa rộng v� Thiên Chúa của �ức Mẹ. Và mỗi khi chúng ta đặt mình vào chủ thể « Tôi » của bài ca, chúng ta được m�i g�i thực hiện cùng một kinh nghiệm v� Thiên Chúa như Mẹ.

Kinh nghiệm Thiên Chúa của �ức Mẹ, trước hết, đó là kinh nghiệm : Thiên Chúa là �ấng cứu độ, và tiên vàn không phải Thiên Chúa, �ấng cứu độ loài ngư�i, nhưng là Thiên Chúa, « �ấng cứu độ của tôi ». Kinh nghiệm này làm cho con tim của �ức Mẹ thực sự « bừng cháy » và thốt lên l�i ngợi khen Thiên Chúa, là �ức Chúa của mình.

Tĩnh từ sở hữu « của tôi », hay « của con » thật nh� bé và đơn sơ nhưng dấu ẩn cả một bí mật, một tương quan rất thiết thân. « Của tôi », « của con », « của bố », « của mẹ », « của anh », « của chị », « của em »… Khi nghe hay nói những từ này, lòng chúng ta hẳn đã xao động, bởi vì đó là ngôn ngữ của tình yêu. Thánh Inhã, trong các bản văn, khi nói tới �ức Kitô hay Thiên Chúa, ngài luôn thêm tĩnh từ sở hữu « của chúng ta » (x. Linh Thao 23 ; 158).

Ngoài ra, tĩnh từ sở hữu « của con » còn mang một vẻ nổi bật đặc biệt trong bối cảnh Kinh Thánh, bởi vì nó thuộc v� ngôn ngữ của giao ước: Ta sẽ là Thiên Chúa của các ngươi và các ngươi sẽ là dân của ta. Qua l�i giao ước, hai bên cam kết sẽ thuộc v� nhau mãi mãi. Và tương quan thuộc v� này của giao ước hoàn toàn không xa lạ với chúng ta. Thực vậy, qua phép rửa, « Thiên Chúa trở thành Thiên Chúa của con ; và con, con trở thành con của Thiên Chúa ». Tương quan giao ước này là n�n tảng cho m�i tương quan giao ước khác, được diễn tả qua l�i cam kết hôn nhân, l�i cam kết chức thánh, l�i tuyên khấn, l�i tuyên hứa…

« Thiên Chúa là �ấng cứu độ », l�i tuyên xưng này, đối với chúng ta trong thực tế, có thể đã trở thành một chân lí khách quan, thậm chí một công thức, vì thế không thực sự liên quan đến cuộc đ�i cụ thể và như nó là của mỗi ngư�i chúng ta, không diễn tả một kinh nghiệm thiết thân, không mang lại ni�m vui ca tụng ; « Thiên Chúa là �ấng cứu độ », nhưng Ngài chưa thực sự là « �ấng cứu độ của con ». Kinh nghiệm của �ức Mẹ v� những gì Thiên Chúa đã làm cho mình, sẽ giúp chúng ta vượt qua khó khăn này để đi vào tương quan « thuộc v� nhau » với Thiên Chúa.

Trong tương quan thiết thân với Thiên Chúa, Mẹ Maria tự nhận mình là « nữ tì hèn m�n », và chắc chắn Mẹ luôn nhận mình là như thế, bởi lẽ trước đó trong biến cố Truy�n Tin, Mẹ đã nói v� mình : « Tôi đây là nữ tì của �ức Chúa » (Lc 1, 38). Vì thế, chúng ta nên từ b� não trạng th�i Trung Cổ là thích gom góp m�i thứ tước hiệu mô tả sự vĩ đại và vẻ đẹp của Mẹ. Chúng ta hãy tôn tr�ng tước hiệu mà Mẹ tự nhận cho mình. Như thế, không còn là những đặc ân « ngoại thư�ng » lôi kéo sự chú ý của chúng ta nữa, nhưng là �ức Trinh Nữ của Israel, « nữ tì hèn m�n của �ức Chúa », đại diện cho những ngư�i nghèo của �ức Chúa, đã sống một cuộc đ�i bình thư�ng và đã tự xóa mình đi trước sứ mạng của Con Mình, để rồi lại xuất hiện trong gi� thử thách của Thập Giá. Chúng ta được m�i g�i dõi theo một �ức Maria như thế.

b. “�ấng Toàn Năng đã làm cho tôi� (c. 49)

Khởi từ thân phận « nữ tì hèn m�n », �ức Maria tuyên xưng : « �ấng toàn năng đã làm cho tôi biết bao đi�u cao cả ». Mẹ hèn m�n nhưng lại được Chúa làm những đi�u lớn lao. Như thế, sự lớn lao của Mẹ hoàn toàn đến từ Thiên Chúa. L�i tuyên xưng này là tâm điểm của bài ca Magnificat, bởi vì những gì Mẹ nói ở đầu chính là để dẫn đến kinh nghiệm thiết thân này, và từ kinh nghiệm thiết thân này, Mẹ nhận ra hành động của Thiên Chúa nơi nhân loại và nơi dân tộc của Mẹ.

Những gì Thiên Chúa đã làm cho Mẹ, không trừu tượng chút nào, vì « L�i Chúa » đụng chạm đến thân xác, tâm hồn và cả cuộc đ�i của Mẹ. « L�i Chúa » chạm đến con ngư�i của Mẹ, hình thành nơi cung lòng của Mẹ, sinh ra và lớn lên trong cuộc đ�i của Mẹ, đồng hành với Mẹ cho đến tận cùng, và cuối cùng mãi mãi trở nên một với Mẹ. Nơi Mẹ, « L�i Chúa là hạt giống nh�, hứa hẹn cả mùa gặt bao la »^[1] ; nơi Mẹ, L�i Chúa trở nên hiện hữu ở mức độ cô đ�ng nhất, nghĩa là ở mức độ « Ngôi L�i Thiên Chúa ».

Ngay lúc này �ức Mẹ đã cảm nhận được l�i chúc khen của m�i thế hệ dành cho Mẹ, trong đó có l�i chúc khen của thế hệ chúng ta hôm nay. V� phần Mẹ, luôn với cung cách của một « nữ tì », Mẹ chúc khen Thiên Chúa : « Danh Ngư�i thật chí thánh chí tôn », bởi vì tất cả tất cả những gì Thiên Chúa làm cho Mẹ là do lòng đoái thương hoàn toàn nhưng không.

c. “Chúa hằng thương xót� (c. 50-55)

Khởi đi từ kinh nghiệm bản thân, v� những gì Thiên Chúa làm cho mình, �ức Mẹ trong bài caMagnificat khám phá ra cách hoạt động của Thiên Chúa trong lịch sử con ngư�i và nhất là trong dân tộc mình : như Thiên Chúa đã đoái nhìn đến phận nữ tì của Mẹ, Thiên Chúa cũng bày t� lòng thương xót với

• những ai kính sợ NgÆ°á»�i,
• những ngÆ°á»�i khiêm nhÆ°á»�ng,
• những ngÆ°á»�i đói nghèo.

Và �ức Mẹ cảm nhận Thiên Chúa t� bày lòng thương xót một cách duy nhất và đặc biệt với Israel, tôi tớ đau khổ của Thiên Chúa, không phải vì Israel « đạo đức thánh thiện » nên Chúa trả công, nhưng bởi vì Ngài nhớ lại l�i hứa thủy chung đến muôn đ�i của Ngài ngay từ buổi khởi đầu. Tuy nhiên, l�i của Mẹ cũng thật mạnh mẽ, nếu không muốn nói là dữ dội, khi diễn tả cung cách của Thiên Chúa đối với

• phÆ°á»�ng lòng trí kiêu căng,
• những ai quyá»�n thế,
• những ngÆ°á»�i giàu có.

Vì đó là những lựa ch�n ngẫu tượng, nghĩa là lựa ch�n hư vô : ngẫu tượng dang v�ng, ngẫu tượng quy�n bính, ngẫu tượng vật chất. Những L�i này của Mẹ hôm nay, một ngày kia sẽ trở thành l�i của chính �ức Giêsu, Con của Mẹ, trở thành chính cung cách hành xử của Ngài ngang qua Thập Giá, để giải phóng con ngư�i kh�i m�i thứ ngẫu tượng bằng cách bắt chúng phải lộ diện, và đồng th�i bày t� khuôn mặt đích thật của Thiên Chúa cho con ngư�i.

*  *  *

Mỗi khi đ�c hay hát bài ca Magnificat của Mẹ Maria, chúng ta được m�i g�i nhận l�i của Mẹ làm của mình, nếu không l�i của chúng sẽ chỉ là giả tạo. Nhận l�i của Mẹ làm của mình, đi�u này có nghĩa là kinh nghiệm Thiên Chúa thực sự là « �ấng cứu độ của tôi », bằng cách nhận ra những gì Thiên Chúa đã làm cho mình. �úng là chúng ta không được ban những ơn cao cả như �ức Mẹ, nhưng chúng ta được thụ hưởng, được chia sẻ những gì Mẹ đã lãnh nhận từ Thiên Chúa. Và chỉ khởi đi từ kinh nghiệm thiết thân v� Thiên Chúa, mà chúng ta mới có thể nhận ra lòng thương xót của Thiên Chúa dành cho ngư�i khác, trong cộng đoàn, Hội Dòng… và dân tộc Việt Nam.

Cuối cùng, chính khi chúng ta có cùng một kinh nghiệm v� Thiên Chúa, cả cuộc đ�i của chúng ta sẽ trở thành bài ca Magnificat, tán tụng Thiên Chúa, như cuộc đ�i của Mẹ Maria, « Nữ Tì Hèn M�n » của �ức Chúa.

Lm. Giuse Nguyễn Văn Lộc

daminhtamhiep

[1] Bài hát “Comme un souffle fragile� (Như Hơi Thở Mong Manh), của Pierre Jacob : �K. Như hơi thở mong manh, L�i Chúa trao ban chính mình. Như chiêc bình bằng sành, L�i Chúa nhào nắn chúng con. TK 1. L�i Chúa là câu thì thầm, như đi�u bí ẩn của tình yêu. L�i Chúa là vết thương đau, mở ra cho chúng con ngày mới. TK 2. L�i Chúa là sự sinh ra, như ta ra kh�i chốn tù đày. L�i Chúa là hạt giống nh�, hứa hẹn cả mùa gặt bao la. TK 3. L�i Chúa là cuộc chia sẻ, như ta cắt nh� tấm bánh lớn. L�i Chúa là lối băng qua, nói cho chúng con cả một con đư�ng.