
Bức tranh « Visitation » cá»§a há»a sÄ© Mariotto Albertinelli (ngưá»i Ã), vẽ năm 1503, hoặc chÃnh kinh nghiệm sống cá»§a chúng ta, sẽ giúp chúng ta hình dung khung cảnh cá»§a cuá»™c gặp gỡ giữa hai chị em.
II. SUY NIỆM
1. Nhìn ngắm bà Elizabet và Mẹ Maria, diện đối diện (c. 39-40)
Kinh nghiệm sống cá»§a chúng ta, sẽ giúp chúng ta hình dung khung cảnh cá»§a cuá»™c gặp gỡ giữa hai chị em. Nghe biết chị Elizabeth, vừa hiếm muá»™n vừa đã có tuổi, nhưng lại có thai được 6 tháng, Äức Maria liá»n vá»™i vã lên đưá»ng Ä‘i thăm há»i và giúp đỡ bà chị cá»§a mình. Em Ä‘i giúp chị sắp sinh con là điá»u vẫn còn xẩy ra trong Ä‘á»i thưá»ng cá»§a chúng ta, nhất là vá»›i những cuá»™c sinh ra đặc biệt. Và chÃnh trong sá»± việc rất nhá» bé cá»§a Ä‘á»i thưá»ng nà y mà Ân Huệ và Lòng Thương Xót cá»§a Thiên Chúa được nhìn nháºn và tuyên xưng.
Tư thế diện đối diện, có thể là m chúng ta nghÄ© đến cách sắp xếp vị trà cá»§a các Ä‘an sÄ© khi hát kinh, đó chÃnh là trung tâm mà từ đó lá»i ca tụng được khai sinh. Hay như chÃnh nhóm Linh Thao cá»§a chúng ta. Bởi lẽ, lá»i ca tụng là má»™t sá»± hiệp thông. Chúng ta không thể ca tụng Chúa, nếu không hiệp thông vá»›i nhau.
Cuá»™c gặp gỡ có nhiá»u ngưá»i hÆ¡n chúng ta tưởng (lá»i cá»§a bà Elizabeth sẽ nói rõ cho chúng ta trong cuá»™c gặp nà y thá»±c sá»± có bao nhiêu ngưá»i), vì Bà Elizabeth vừa nghe Äức Maria chà o há»i, đứa con trong bụng bà nhảy lên ! Như thế, cùng vá»›i mẹ, em bé cÅ©ng đã nghe được (Ä‘iá»u nà y y há»c ngà y nay đã chứng thá»±c), nhưng nghe được tiếng cá»§a ai ? Tiếng chà o cá»§a « Dì Maria ». Nhưng vá»›i Æ¡n gá»i Ä‘ang chỠđợi mình là « Ngưá»i Ä‘i trước mặt Chúa » (1, 17), em bé Gioan như đã nghe được tiếng cá»§a em bé Giêsu (nói theo tương quan há» hà ng là em Giêsu cá»§a mình) ngang qua tiếng cá»§a « Dì Maria ». Vì khi còn trong bụng mẹ, má»™t cách nà o đó, tiếng cá»§a mẹ là tiếng cá»§a con. Và đó chÃnh là trưá»ng hợp cá»§a bé Gioan : em đã nhảy lên trong bụng mẹ, chắc chắc là vì Mẹ cá»§a em cÅ©ng đã rạo rá»±c trong lòng khi nghe tiếng chà o cá»§a Mẹ Maria. Bằng chứng là , Mẹ Elizabeth được trà n đầy Thánh Thần và kêu lá»›n tiếng.
Như thế, ở bên trong cuá»™c gặp gỡ giữa hai ngưá»i mẹ, ẩn dấu má»™t cuá»™c gặp gỡ khác nhiệm mầu và vô hình, nhưng rất hiện thá»±c và sống động (vì Gioan hẳn đã là m mẹ nhói Ä‘au, nhưng là cái Ä‘au cá»§a hạnh phúc !) giữa hai ngưá»i con ; và cả hai Ä‘á»u là ơn huệ tuyệt đối cá»§a Thiên Chúa. Sau nà y, theo các Tin Mừng kể lại, há» sẽ gặp nhau công khai tại sông Gio-Ä‘an, nhưng hỠđã gặp nhau từ trước rất lâu qua cuá»™c gặp gỡ rất đỗi bình thưá»ng cá»§a hai ngưá»i mẹ.
Trong cuá»™c sống, những cuá»™c gặp gỡ cá»§a chúng ta vá»›i ngưá»i khác ban đầu tưởng chừng như tình cá» hay vô nghÄ©a, nhưng lại ẩn chứa má»™t hay tháºm chà nhiá»u cuá»™c gặp gỡ « nhiệm mầu » khác, và mang lại những hoa trái là m nên cuá»™c Ä‘á»i chúng ta, mà sau nà y chúng ta má»›i biết. Khi « vá» quê », nhất là và o những dịp đặc biệt, chúng ta sẽ nhá»› lại má»™t cách tá»± nhiên những kỉ niệm xưa, những « cố nhân », những cuá»™c gặp gỡ là m nên con ngưá»i chúng ta hôm nay. Vì thế, chúng ta có thể tin rằng những cuá»™c gặp gỡ Ä‘ang chá» chúng ta ở phÃa trước cÅ©ng sẽ chất chứa biết bao hoa trái trong kế hoạch nhiệm mầu cá»§a Thiên Chúa, mà chúng ta không sao lưá»ng được.
2. Lắng nghe bà Elizabeth (c. 41-45)
Lá»i cá»§a bà Elizabeth mở đầu và kết thúc Ä‘á»u bằng lá»i tuyên xưng ân phúc cá»§a Mẹ Maria : phúc được Thiên Chúa ban nhưng không cho cả hai Mẹ Con (c. 41-42) ; phúc vì Mẹ Maria đáp lại bằng lòng tin và o Lá»i Thiên Chúa (c. 45). Lá»i nà y là m chúng ta nhá»› lại biến cố Truyá»n Tin, ở đó chúng ta nháºn ra rằng lòng tin cá»§a Mẹ Maria tháºt là tuyệt đối, bởi vì Thiên Chúa đã thá»±c hiện nÆ¡i Mẹ má»™t hà nh động tuyệt đối ; lòng tin cá»§a Mẹ là tuyệt đối, còn là vì Mẹ đã đón nháºn trước cách triệt để cả má»™t hà nh trình dà i đằng đẵng và đầy bất trắc phÃa trước.
Ở giữa câu nói, bà Elizabeth nói vá» mình : « Bởi đâu tôi được… ; nà y tai tôi… » (c. 43-44), nhưng hoà n toà n như ngưá»i đón nháºn : đón nháºn vá»›i sá»± khiêm tốn cuá»™c viếng thăm cá»§a « em Maria », đón nháºn vá»›i tất cả « tấm lòng » lá»i chà o hẳn là rất đỗi bình thưá»ng và đơn sÆ¡ cá»§a cô em, và sau cùng là đón nháºn hiệu quả cá»§a lá»i chà o (vì mẹ đâu có là m chá»§ được chuyện con nó giẫy trong bụng). Chúng ta có thể tá»± há»i, là m sao lá»i chà o cá»§a Mẹ Maria mang lại hiệu quả kì diệu như thế, lại « đánh động » ngưá»i nghe sâu xa như thế ? Hằng ngà y và nhất là trong dịp lá»… lá»›n, chúng ta cÅ©ng sẽ chà o há»i rất nhiá»u và cÅ©ng nháºn được rất nhiá»u lá»i chà o há»i. Là m sao để lá»i chà o cá»§a chúng ta đánh động ngưá»i nghe, như lá»i chà o cá»§a Äức Mẹ ?
Như thế, lá»i cá»§a bà Elizabeth hoà n toà n hướng vá» em cá»§a mình và Ân Huệ Chúa ban nhưng không cho em. Tương tá»± như chÃnh Mẹ Maria, Mẹ đã hoà n toà n hướng vá» chị Elizabeth trong cuá»™c hà nh trình « thăm viếng » (thá»±c tế là hÆ¡n cả thăm viếng, vì Mẹ ở lại tá»›i ba tháng !). Ra khá»i mình để nháºn ra ân huệ Thiên Chúa ban cho ngưá»i khác, đó chÃnh là hiệp thông và ca tụng , vốn là ơn gá»i cá»§a con ngưá»i. Thái độ ngược lại là đóng kÃn và ghen tị.
Lá»i cá»§a bà Elizabeth tháºt là đẹp, đẹp cả vá» hình thức lẫn ná»™i dung, chÃnh vì thế mà lá»i nà y trở thà nh má»™t phần lá»i « KÃnh Mừng » vang lên liên lỉ và bất táºn cá»§a chúng ta ; và nhất là vá»›i « Sá»± Vui Thứ Hai », chúng ta được má»i gá»i thá»±c hiện cùng má»™t hà nh trình cá»§a Äức Mẹ, đó là ra khá»i mình để hướng vỠÂn Huệ tuyệt đỉnh Thiên Chúa ban cho Mẹ cách nhưng không, hướng vỠân huệ Thiên Chúa ban cho anh chị em, bà con cá»§a mình. Cảm nháºn như thế khi Ä‘á»c lá»i kinh « KÃnh Mừng », chÃnh là cách tốt nhất để chuẩn bị mình đón nháºn sá»± chia sẻ cùng má»™t Ân Huệ cá»§a Mẹ, Ân Huệ Giêsu Kitô.
 3. Lắng nghe Mẹ Maria (c. 46-56)
a. Magnificat anima mea Dominum (c. 46-48)
Mẹ Elizabet ca tụng Mẹ Maria bằng lá»i chúc mừng: Phúc cho ngưá»i phụ nữ đã tin! (Lc 1, 45) Äức Maria dâng lá»i tạ Æ¡n và ca tụng cùng vá»›i tất cả những ngưá»i sẽ thụ hưởng Ä‘iá»u Mẹ đã lãnh nháºn. Trong trình thuáºt nà y cá»§a Luca, chúng ta chứng kiến biến cố khai sinh cá»§a bà i ca tán tụng bất há»§Â Magnificat:
Linh hồn tôi ngợi khen Äức Chúa
Bà i ca diá»…n tả cả má»™t kinh nghiệm vừa sâu vừa rá»™ng vá» Thiên Chúa cá»§a Äức Mẹ. Và má»—i khi chúng ta đặt mình và o chá»§ thể « Tôi » cá»§a bà i ca, chúng ta được má»i gá»i thá»±c hiện cùng má»™t kinh nghiệm vá» Thiên Chúa như Mẹ.
Kinh nghiệm Thiên Chúa cá»§a Äức Mẹ, trước hết, đó là kinh nghiệm : Thiên Chúa là Äấng cứu độ, và tiên và n không phải Thiên Chúa, Äấng cứu độ loà i ngưá»i, nhưng là Thiên Chúa, « Äấng cứu độ cá»§a tôi ». Kinh nghiệm nà y là m cho con tim cá»§a Äức Mẹ thá»±c sá»± « bừng cháy » và thốt lên lá»i ngợi khen Thiên Chúa, là Äức Chúa cá»§a mình.
TÄ©nh từ sở hữu « cá»§a tôi », hay « cá»§a con » tháºt nhá» bé và đơn sÆ¡ nhưng dấu ẩn cả má»™t bà máºt, má»™t tương quan rất thiết thân. « Cá»§a tôi », « cá»§a con », « cá»§a bố », « cá»§a mẹ », « cá»§a anh », « cá»§a chị », « cá»§a em »… Khi nghe hay nói những từ nà y, lòng chúng ta hẳn đã xao động, bởi vì đó là ngôn ngữ cá»§a tình yêu. Thánh Inhã, trong các bản văn, khi nói tá»›i Äức Kitô hay Thiên Chúa, ngà i luôn thêm tÄ©nh từ sở hữu « cá»§a chúng ta » (x. Linh Thao 23 ; 158).
Ngoà i ra, tÄ©nh từ sở hữu « cá»§a con » còn mang má»™t vẻ nổi báºt đặc biệt trong bối cảnh Kinh Thánh, bởi vì nó thuá»™c vá» ngôn ngữ cá»§a giao ước: Ta sẽ là Thiên Chúa cá»§a các ngươi và các ngươi sẽ là dân cá»§a ta. Qua lá»i giao ước, hai bên cam kết sẽ thuá»™c vá» nhau mãi mãi. Và tương quan thuá»™c vá» nà y cá»§a giao ước hoà n toà n không xa lạ vá»›i chúng ta. Thá»±c váºy, qua phép rá»a, « Thiên Chúa trở thà nh Thiên Chúa cá»§a con ; và con, con trở thà nh con cá»§a Thiên Chúa ». Tương quan giao ước nà y là ná»n tảng cho má»i tương quan giao ước khác, được diá»…n tả qua lá»i cam kết hôn nhân, lá»i cam kết chức thánh, lá»i tuyên khấn, lá»i tuyên hứa…
« Thiên Chúa là Äấng cứu độ », lá»i tuyên xưng nà y, đối vá»›i chúng ta trong thá»±c tế, có thể đã trở thà nh má»™t chân là khách quan, tháºm chà má»™t công thức, vì thế không thá»±c sá»± liên quan đến cuá»™c Ä‘á»i cụ thể và như nó là cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta, không diá»…n tả má»™t kinh nghiệm thiết thân, không mang lại niá»m vui ca tụng ; « Thiên Chúa là Äấng cứu độ », nhưng Ngà i chưa thá»±c sá»± là « Äấng cứu độ cá»§a con ». Kinh nghiệm cá»§a Äức Mẹ vá» những gì Thiên Chúa đã là m cho mình, sẽ giúp chúng ta vượt qua khó khăn nà y để Ä‘i và o tương quan « thuá»™c vá» nhau » vá»›i Thiên Chúa.
Trong tương quan thiết thân vá»›i Thiên Chúa, Mẹ Maria tá»± nháºn mình là « nữ tì hèn má»n », và chắc chắn Mẹ luôn nháºn mình là như thế, bởi lẽ trước đó trong biến cố Truyá»n Tin, Mẹ đã nói vá» mình : « Tôi đây là nữ tì cá»§a Äức Chúa » (Lc 1, 38). Vì thế, chúng ta nên từ bá» não trạng thá»i Trung Cổ là thÃch gom góp má»i thứ tước hiệu mô tả sá»± vÄ© đại và vẻ đẹp cá»§a Mẹ. Chúng ta hãy tôn trá»ng tước hiệu mà Mẹ tá»± nháºn cho mình. Như thế, không còn là những đặc ân « ngoại thưá»ng » lôi kéo sá»± chú ý cá»§a chúng ta nữa, nhưng là Äức Trinh Nữ cá»§a Israel, « nữ tì hèn má»n cá»§a Äức Chúa », đại diện cho những ngưá»i nghèo cá»§a Äức Chúa, đã sống má»™t cuá»™c Ä‘á»i bình thưá»ng và đã tá»± xóa mình Ä‘i trước sứ mạng cá»§a Con Mình, để rồi lại xuất hiện trong giá» thá» thách cá»§a Tháºp Giá. Chúng ta được má»i gá»i dõi theo má»™t Äức Maria như thế.
b. “Äấng Toà n Năng đã là m cho tôi†(c. 49)
Khởi từ thân pháºn « nữ tì hèn má»n », Äức Maria tuyên xưng : « Äấng toà n năng đã là m cho tôi biết bao Ä‘iá»u cao cả ». Mẹ hèn má»n nhưng lại được Chúa là m những Ä‘iá»u lá»›n lao. Như thế, sá»± lá»›n lao cá»§a Mẹ hoà n toà n đến từ Thiên Chúa. Lá»i tuyên xưng nà y là tâm Ä‘iểm cá»§a bà i ca Magnificat, bởi vì những gì Mẹ nói ở đầu chÃnh là để dẫn đến kinh nghiệm thiết thân nà y, và từ kinh nghiệm thiết thân nà y, Mẹ nháºn ra hà nh động cá»§a Thiên Chúa nÆ¡i nhân loại và nÆ¡i dân tá»™c cá»§a Mẹ.
Những gì Thiên Chúa đã là m cho Mẹ, không trừu tượng chút nà o, vì « Lá»i Chúa » đụng chạm đến thân xác, tâm hồn và cả cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Mẹ. « Lá»i Chúa » chạm đến con ngưá»i cá»§a Mẹ, hình thà nh nÆ¡i cung lòng cá»§a Mẹ, sinh ra và lá»›n lên trong cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Mẹ, đồng hà nh vá»›i Mẹ cho đến táºn cùng, và cuối cùng mãi mãi trở nên má»™t vá»›i Mẹ. NÆ¡i Mẹ, « Lá»i Chúa là hạt giống nhá», hứa hẹn cả mùa gặt bao la »[1] ; nÆ¡i Mẹ, Lá»i Chúa trở nên hiện hữu ở mức độ cô Ä‘á»ng nhất, nghÄ©a là ở mức độ « Ngôi Lá»i Thiên Chúa ».
Ngay lúc nà y Äức Mẹ đã cảm nháºn được lá»i chúc khen cá»§a má»i thế hệ dà nh cho Mẹ, trong đó có lá»i chúc khen cá»§a thế hệ chúng ta hôm nay. Vá» phần Mẹ, luôn vá»›i cung cách cá»§a má»™t « nữ tì », Mẹ chúc khen Thiên Chúa : « Danh Ngưá»i tháºt chà thánh chà tôn », bởi vì tất cả tất cả những gì Thiên Chúa là m cho Mẹ là do lòng Ä‘oái thương hoà n toà n nhưng không.
c. “Chúa hằng thương xót†(c. 50-55)
Khởi Ä‘i từ kinh nghiệm bản thân, vá» những gì Thiên Chúa là m cho mình, Äức Mẹ trong bà i caMagnificat khám phá ra cách hoạt động cá»§a Thiên Chúa trong lịch sá» con ngưá»i và nhất là trong dân tá»™c mình : như Thiên Chúa đã Ä‘oái nhìn đến pháºn nữ tì cá»§a Mẹ, Thiên Chúa cÅ©ng bà y tá» lòng thương xót vá»›i
- những ai kÃnh sợ Ngưá»i,
- những ngưá»i khiêm nhưá»ng,
- những ngưá»i đói nghèo.
Và Äức Mẹ cảm nháºn Thiên Chúa tá» bà y lòng thương xót má»™t cách duy nhất và đặc biệt vá»›i Israel, tôi tá»› Ä‘au khổ cá»§a Thiên Chúa, không phải vì Israel « đạo đức thánh thiện » nên Chúa trả công, nhưng bởi vì Ngà i nhá»› lại lá»i hứa thá»§y chung đến muôn Ä‘á»i cá»§a Ngà i ngay từ buổi khởi đầu. Tuy nhiên, lá»i cá»§a Mẹ cÅ©ng tháºt mạnh mẽ, nếu không muốn nói là dữ dá»™i, khi diá»…n tả cung cách cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i
- phưá»ng lòng trà kiêu căng,
- những ai quyá»n thế,
- những ngưá»i già u có.
Vì đó là những lá»±a chá»n ngẫu tượng, nghÄ©a là lá»±a chá»n hư vô : ngẫu tượng dang vá»ng, ngẫu tượng quyá»n bÃnh, ngẫu tượng váºt chất. Những Lá»i nà y cá»§a Mẹ hôm nay, má»™t ngà y kia sẽ trở thà nh lá»i cá»§a chÃnh Äức Giêsu, Con cá»§a Mẹ, trở thà nh chÃnh cung cách hà nh xá» cá»§a Ngà i ngang qua Tháºp Giá, để giải phóng con ngưá»i khá»i má»i thứ ngẫu tượng bằng cách bắt chúng phải lá»™ diện, và đồng thá»i bà y tá» khuôn mặt Ä‘Ãch tháºt cá»§a Thiên Chúa cho con ngưá»i.
*Â *Â *
Má»—i khi Ä‘á»c hay hát bà i ca Magnificat cá»§a Mẹ Maria, chúng ta được má»i gá»i nháºn lá»i cá»§a Mẹ là m cá»§a mình, nếu không lá»i cá»§a chúng sẽ chỉ là giả tạo. Nháºn lá»i cá»§a Mẹ là m cá»§a mình, Ä‘iá»u nà y có nghÄ©a là kinh nghiệm Thiên Chúa thá»±c sá»± là « Äấng cứu độ cá»§a tôi », bằng cách nháºn ra những gì Thiên Chúa đã là m cho mình. Äúng là chúng ta không được ban những Æ¡n cao cả như Äức Mẹ, nhưng chúng ta được thụ hưởng, được chia sẻ những gì Mẹ đã lãnh nháºn từ Thiên Chúa. Và chỉ khởi Ä‘i từ kinh nghiệm thiết thân vá» Thiên Chúa, mà chúng ta má»›i có thể nháºn ra lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa dà nh cho ngưá»i khác, trong cá»™ng Ä‘oà n, Há»™i Dòng… và dân tá»™c Việt Nam.
Cuối cùng, chÃnh khi chúng ta có cùng má»™t kinh nghiệm vá» Thiên Chúa, cả cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chúng ta sẽ trở thà nh bà i ca Magnificat, tán tụng Thiên Chúa, như cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Mẹ Maria, « Nữ Tì Hèn Má»n » cá»§a Äức Chúa.
Lm. Giuse Nguyễn Văn Lộc
daminhtamhiep
[1] Bà i hát “Comme un souffle fragile†(Như HÆ¡i Thở Mong Manh), cá»§a Pierre Jacob : ÄK. Như hÆ¡i thở mong manh, Lá»i Chúa trao ban chÃnh mình. Như chiêc bình bằng sà nh, Lá»i Chúa nhà o nắn chúng con. TK 1. Lá»i Chúa là câu thì thầm, như Ä‘iá»u bà ẩn cá»§a tình yêu. Lá»i Chúa là vết thương Ä‘au, mở ra cho chúng con ngà y má»›i. TK 2. Lá»i Chúa là sá»± sinh ra, như ta ra khá»i chốn tù đà y. Lá»i Chúa là hạt giống nhá», hứa hẹn cả mùa gặt bao la. TK 3. Lá»i Chúa là cuá»™c chia sẻ, như ta cắt nhá» tấm bánh lá»›n. Lá»i Chúa là lối băng qua, nói cho chúng con cả má»™t con đưá»ng.

