Trong tháng 12 tá»›i nà y ÄTC Phanxicô má»i gá»i chúng ta cầu nguyện cho ngưá»i già , để được nâng đỡ bởi các gia đình và cá»™ng Ä‘oà n kitô, há» cá»™ng tác và o việc thông truyá»n đức tin và việc giáo dục các thế hệ má»›i vá»›i sá»± khôn ngoan và kinh nghiệm cá»§a há».
Từ nhiá»u tháºp niên qua các nước tây âu cà ng ngà y cà ng lún sâu trong “mùa đông dân sốâ€. Các gia đình có quá Ãt con hay không có con cái nữa, trong khi đó số ngưá»i già ngà y cà ng gia tăng và sống lâu hÆ¡n vì các Ä‘iá»u kiện kinh tế, y tế và an sinh trong xã há»™i ngà y cà ng cao hÆ¡n. Sá»± kiện “xã há»™i già nua†là má»™t trong các vấn đỠnghiêm trá»ng cá»§a các xã há»™i tây âu. Italia là má»™t trong các thà dụ Ä‘iển hình, vì là nước tây âu có đông ngưá»i già nhất.
Theo bản tưá»ng trình “Quan sát sức khá»e 2016†được công bố hồi tháng 4 năm 2017 hiện nay Italia có hÆ¡n 23% trên tổng số 60 triệu dân là ngưá»i già trên 65 tuổi. Bản tưá»ng trình chia nguá»i già thà nh ba loại. Loại thứ nhất gá»i là “những ngưá»i giả trẻ†tức thuá»™c lứa tuổi 65-74 gồm hÆ¡n 6,5 triệu, tức chiếm 10,8% tổng số dân. Loại thứ hai gồm những ngưá»i già trung niên thuá»™c lứa tuổi 75-84 gồm hÆ¡n 4,8 triệu ngưá»i, tức chiếm 8% tổng số dân. Và loại thứ ba là những “ngưá»i già khụ†tức hÆ¡n 84 tuổi gồm gần 2 triệu ngưá»i, tức chiếm 3,3% tổng số dân.
Nói chung trong cả ba loại tuổi già số phụ nữ Ä‘á»u đông hÆ¡n nam giá»›i. Và ngưá»i miá»n Bắc Italia sống thá» hÆ¡n ngưá»i miá»n nam Italia. Lý do là vì tại miá»n nam Italia ngưá»i dân có Ãt tà i nguyên kinh tế; các dịch vu y tế cÅ©ng thấp kém hÆ¡n, và các đưá»ng lối chÃnh trị an sinh cÅ©ng không hữu hiệu bằng. Do đó số ngưá»i chết dưới 70 tuổi tại miá»n nam Italia cÅ©ng cao hÆ¡n.
Trong xã há»™i sản xuất tiêu thụ và hưởng thụ ngưá»i già bị coi như “các thà nh phần vô Ãchâ€. Lý do vì há» không còn là m việc được nữa, cÅ©ng không có nhiá»u nhu cầu nên chi tiêu Ãt, không mua sắm nhiá»u, và cÅ©ng không ham hưởng thụ những gì cuá»™c sống kỹ thuáºt tân tiến cống hiến cho há» như các phương tiện máy móc tối tân cá»§a thế giá»›i Ä‘iện toán. ChÃnh vì là giai tầng không Ä‘em lại lợi nhuáºn cho xã há»™i nên ngưá»i già bị khinh thưá»ng và gạt bá» bên lá» cuá»™c sống. Nhưng đây lại là má»™t trong những quan niệm sai lầm tai hại cá»§a xã há»™i kỹ thuáºt tân tiến ngà y nay, lúc nà o cÅ©ng chỉ lấy lợi nhuáºn là m tiêu chuẩn đánh giá má»i sá»± trong cuá»™c sống, mà quên Ä‘i các giá trị Ä‘Ãch thá»±c sâu xa cá»§a cuá»™c Ä‘á»i con ngưá»i. Những giá trị sâu xa nà y không thể Ä‘ong đếm hay mua được bằng tiá»n bạc. Có đúng tháºt là ngưá»i già không Ãch lợi bao nhiêu cho xã há»™i sản xuất tiêu thụ và hưởng thụ, nhưng không phải vì thế mà há» không thể đóng góp gì cho xã há»™i.
Ngưá»i già , bắt đầu từ ông bà cha mẹ cá»§a từng ngưá»i trong chúng ta, là cá»™i nguồn sá»± sống cá»§a chÃnh chúng ta, vá»›i kho tà ng tình yêu thương ấp á»§ và sá»± khôn ngoan đức độ mà các ngà i truyá»n lại cho chúng ta. Dòng sông các giá trị thiêng liêng, luân lý, đạo đức nà y  vẫn liên tục chảy từ con tim cá»§a các ngà i và o cuá»™c sống cá»§a từng ngưá»i trong chúng ta, cho dù chúng ta có ý thức được, có nháºn ra và có trân quý hay không. Dòng chảy yêu thương Ä‘em theo các giá trị nhân bản, luân lý đạo đức và tinh thần, thiêng liêng, siêu việt ấy vẫn tiếp tục tuôn trà o, cả khi chúng ta chối từ và không muốn tiếp nháºn.
“Tre già măng má»câ€, cuá»™c sống con ngưá»i, cuá»™c sống gia đình, cuá»™c sống xã há»™i sở dÄ© có thể tiếp tục chÃnh là vì có dòng chảy hữu hình và vô hình ấy cá»§a tình yêu thương, cá»§a sá»± khôn ngoan cá»§a ông bà cha mẹ, cá»§a các thế hệ Ä‘i trước. Như cuá»™c sống cá»§a má»™t cái cây, những lá uá và ng rụng xuống, rá»i cà nh, nhưá»ng chá»— cho lá»›p lá xanh tiếp nối, nhưng chúng vẫn tiếp tục sinh Ãch lợi, và có lẽ còn Ãch lợi hÆ¡n, vì chúng trở thà nh phân bón cho cây tiếp tục ra lá, đơm nụ, nở hoa và cho quả.
Chỉ má»™t hình ảnh đó thôi cÅ©ng đủ minh chừng cho thấy ông bà cha mẹ chúng ta, những ngưá»i già trong gia đình và xã há»™i vẫn vô cùng quý báu và Ãch lợi cho chúng ta. Äó là chưa kể tá»›i các lá»i khuyên nhá»§ cụ thể, phát xuất từ kinh nghiệm sống và sá»± khôn ngoan cá»§a các ngà i, cÅ©ng như những lá»i cầu nguyện các ngà i dà nh cho con cháu và các thế hệ đến sau. Nếu hiểu biết quan niệm cá»§a váºt lý lượng tá» coi năng lá»±c là ná»n tảng cuá»™c sống, chúng ta có thể khẳng định rằng các là n sóng cá»§a tình yêu thương và tất  cả má»i tâm tình, giá trị và kinh nghiệm khôn ngoan cá»§a ông bà cha mẹ và ngưá»i già là năng lá»±c giúp cá»§ng cố và dưỡng nuôi cuá»™c sống cá»§a từng ngưá»i trong chúng ta. Nhưng rất tiếc thưá»ng khi chúng ta không hiểu được sá»± tháºt tuyệt diệu nà y, nên gạt bá» khá»i cuá»™c sống nguồn năng lượng mênh mông ấy là lá»›p ngưá»i già trong xã há»™i. Và chúng ta quên rằng thể hệ ngưá»i già là thế hệ thông truyá»n gia tà i đức tin và tình thẫn hữu hiệu nhất. Vì thế không yêu thương yểm trợ ngưá»i già trong gia đình và trong cá»™ng Ä‘oà n để há» chu toà n nhiệm vụ cao quý nà y tháºt uổng phà và thiệt thòi cho chúng ta và cho thế giá»›i nà y biết bao nhiêu !
Trong tháng 12 tá»›i đây hiệp ý vá»›i ÄTC và tÃn hữu công giáo toà n thế giá»›i chúng ta hãy cầu nguyện cho ngưá»i già , để được nâng đỡ bởi các gia đình và cá»™ng Ä‘oà n kitô, há» cá»™ng tác và o việc thông truyá»n đức tin và việc giáo dục các thế hệ má»›i vá»›i sá»± khôn ngoan và kinh nghiệm từng trải cá»§a há».
Linh Tiến Khải
RV

