Trong tuần qua, 15 ngà n khoa há»c gia thuá»™c 184 quốc gia toà n thế giá»›i đã má»™t lần nữa đưa ra lá»i báo động vá» háºu quả kinh hoà ng cá»§a hiện tượng thay đổi thá»i tiết trên tình trạng trái đất ngà y nay.
Lần đầu tiên các khoa há»c gia báo động vá» lãnh vá»±c nà y là năm 1992, khi các nhân váºt được giải Nobel thuá»™c tổ chức phi chÃnh phá»§ Liên hiệp các khoa há»c gia chuyên ngà nh (Union of Concerned Scientists) cùng vá»›i trên 1700 khoa há»c gia thế giá»›i khác, ký và o má»™t tuyên ngôn cảnh cáo thế giá»›i vì những hoạt động cá»§a nhân loại Ä‘ang gây ra những háºu quả khôn lưá»ng trên trái đất, và có thể gây ra Ä‘au khổ lá»›n lao cho loà i ngưá»i.
Hôm thứ hai 13.11.2017 vừa qua, trên 15 ngà n khoa há»c gia khác đến từ 184 quốc gia trên toà n thế giá»›i đã công bố tuyên ngôn thứ 2 trong đó, các vị lượng xét những biến chuyển từ năm 1992 đến nay và khẳng định rằng “chẳng bao lâu ngưá»i ta sẽ không còn cứu vãn tương lai trái đất được nữaâ€.
Tuyên ngôn có Ä‘oạn viết: từ năm 1992, ngoại trừ việc cố định tầng khà ozone, nhân loại đã không thá»±c hiện được tiến bá»™ nà o đáng kể trong lãnh vá»±c giải quyết các vấn đỠmôi sinh, nếu không muốn nói là đang có nhiá»u vấn đỠtrở nên trầm trá»ng hÆ¡n trước. Äặc biệt đáng lo âu là khuynh hướng thay đổi thá»i tiết gây ra hiện tượng lồng kÃnh hiện nay do đà gia tăng khà thải, song song vá»›i nạn phá rừng và nghá» chăn nuôi, nhất là chăn nuôi các súc váºt để ăn thịt. Từ tháºp niên 90 đến nay, đã không thiếu những lá»i báo động cá»§a các giá»›i chuyên gia khoa há»c, nhưng tuyên ngôn vừa được công bố mang tÃnh cách trá»ng thể cá»§a toà n bá»™ cá»™ng đồng các khoa há»c gia thế giá»›i.
CÅ©ng trong tuần qua, há»™i nghị thế giá»›i vá» thá»i tiết COP23 do LHQ triệu táºp dang diá»…n ra tại Bonn bên nước Äức. Nhân dịp nà y, công ty quốc tế Global Carbon Project đã công bố kết quả má»™t cuá»™c nghiên cứu theo đó, sau 3 năm ổn định, trong năm 2017 nà y, khối lượng khà thải anidride than lại bắt đầu gia tăng khoảng 2% so vá»›i năm trước đó, 2016. Thá»§ phạm cá»§a sá»± gia tăng khà thải nà y là Trung quốc vá»›i 10 tá»· tấn khà thải, kế đến là Hoa Kỳ vá»›i 5,3 tá»·, Âu châu vá»›i 3,5 tá»·, rồi đến Ấn Äá»™ vá»›i 2,4 tá»·, Nga 1,6 tá»· và Nháºt Bản vá»›i 0,8 tá»·.
Trong phần kết luáºn, hÆ¡n 15 ngà n khoa há»c gia thế giá»›i khÃch lệ toà n nhân loại đừng nản lòng bá» cuá»™c. Các vị viết: Sá»± giảm thiểu nhanh chóng các chất phá há»§y tầng khà ozone đã thá»±c hiện được cho thấy rằng chúng ta có khả năng là m những thay đổi thuáºn lợi nếu chúng ta có quyết tâm. Sau cùng, tuyên ngôn liệt kê ra 13 Ä‘iá»u nên là m để tránh thảm kịch chung kết, trong đó có ná»— lá»±c bảo vệ rừng, khuyến khÃch má»™t chế độ ăn uống nhiá»u rau cá»§ quả hÆ¡n, giảm bá»›t đà sinh sản và chuyển sang chương trình năng lượng đổi má»›i nhanh chóng hÆ¡n.
Mai Anh
RV

