Suy ngẫm hàng năm của tôi v� vấn đ� tự tử

Hàng năm tôi đ�u viết một bài v� vấn đ� tự tử. Không phải vì đó là chủ đ� yêu thích của tôi, nhưng tôi viết vì có quá ít bài viết v� vấn đ� đau đớn này trên các diễn đàn công luận, cả thế tục lẫn tôn giáo. Tự tử vẫn là một trong những chuyện không thể nào đ� cập tới và những ngư�i mất đi ngư�i thân yêu vì tự tử vẫn đang tìm kiếm, gần như trong vô v�ng, bất cứ đi�u gì có thể đem lại sự thông hiểu và an ủi.

Năm nay, hơn cả những năm trước, tôi đang cố gắng để viết bài này bởi vì gần đây, có một số ngư�i đã viết bài cho rằng những gì tôi viết là tô hồng vấn đ� này, rằng tôi đưa ra một cách an ủi nguy hiểm và sai trái, và tệ hơn nữa, những gì tôi viết (qua việc làm dịu đi quan điểm cấm kỵ coi tự tử là nỗi tuyệt v�ng cuối cùng để chấm dứt thống khổ) đã góp phần làm tăng số vụ tự tử. Tôi đã bị cảnh cáo rằng, với việc làm dịu đi đi�u cấm kỵ này, anh cho phép ngư�i ta được tự sát. Chúa tha thứ đi�u đó, thì sao lại không làm? Cũng vậy, những tín hữu Công giáo La Mã thư�ng xuyên trích dẫn Giáo lý của Giáo hội Công giáo để bảo vệ h� trước những l�i công kích.

Dù vậy, vấn đ� này vẫn cần được xem xét: Thực tế phũ phàng là, chỉ riêng ở Hoa kỳ, mỗi gi� có 3-4 vụ tự tử, một ngày có hơn 90 vụ, một năm có hơn 33.000 vụ, và mỗi một cái chết như vậy làm rúng động tận căn nhi�u ngư�i. Cuối cùng, tất cả m�i ngư�i đ�u bị rúng động. Không ngư�i nào sống tiếp cuộc đ�i mà không bị rúng động, mang vết sẹo trong lòng và cuộc sống của h� đã thay đổi không thể đảo lại sau khi ngư�i thân tự tử. Trong tất cả những chuyện này, đa số là thinh lặng đè nén cảm xúc một cách “anh hùng.� Chúng ta hãy không nói v� đi�u đó. Nhưng bên dưới sự đè nén cảm xúc một cách “anh hùng� này là tình trạng mâu thuẫn tư tưởng cay đắng, các bức ảnh bị hạ xuống, ký ức bị xóa m�, và chúng ta vật vã mong giải thoát kh�i cảm giác tội lỗi, tủi hổ và sợ hãi không thể nào giải quyết được, và không h� kém phần quan tr�ng, một căn bệnh nào đó của chính cuộc sống. Nếu xảy ra tình trạng đó, thì có thể thật sự trông cậy vào cái gì đây?

Cần nói đi�u gì v� vấn đ� tự tử, vượt lên trên những gì tôi đã cố gắng nói rõ trong những bài viết trước đây?

Trước hết, sự sợ hãi mà những ngư�i phê phán tôi nêu ra cần được coi là nghiêm túc: Tự tử là một chuyện kinh khủng. Chuyện xã hội và giáo hội cấm kỵ vấn đ� đó tận căn, cũng giống như cấm kỵ loạn luân, là có lý do chính đáng. �ó là một hành động kinh khủng mà một khi đã xảy ra thì không thể cứu vãn được. Nó phá hủy, và phá hủy mãi mãi, không chỉ cuộc đ�i của ngư�i làm hành động đó. Chúng ta không bao gi� được tô hồng chuyện tự tử. �ó cũng là lý do tại sao vấn đ� đó đã luôn luôn bị đóng khung trong thái độ cấm kỵ kinh khủng này.

Nhưng việc cấm kỵ đó là nhằm cảnh cáo trước khi để nó xảy ra trên thực tế. Nhưng cũng cần phải nói đôi đi�u sau khi chuyện đó xảy ra. Khi có ngư�i tự tay giết mình, những ngư�i ở lại quả thật phải gắng gỗ để sống, v� mặt thể xác lẫn tinh thần. Cần phải nói đôi đi�u cho những ngư�i ở lại.

Những gì tôi viết v� vấn đ� tự tử là dành cho những ngư�i ở lại, chứ không phải để làm tư liệu tư vấn cho những ngư�i đang bị bệnh trầm cảm. Hơn nữa, tôi xin nói rằng không đi�u gì tôi từng nói v� vấn đ� tự tử lại đi ngược với những gì được giảng trong sách giáo lý của Giáo hội Công giáo. Những gì sách giáo lý dạy đ�u nêu rõ lòng thương xót và thông cảm sâu sắc: nhấn mạnh sức nặng của vấn đ�, nói rõ đây là hành động đi ngược lại ý Chúa đối với cuộc sống con ngư�i, khẳng định tiếp rằng trách nhiệm đối với hành động đó có thể giảm triệt để nếu xét trạng thái tâm lý của một ngư�i, và sau đó m�i g�i chúng ta tin tưởng vào lòng thông hiểu và thương xót của Chúa. Hơn nữa, trong mục vụ, giáo hội cũng thực hiện chính những đi�u như tôi đã viết, không h� có ngoại lệ nào.

Tôi nhớ tới trư�ng hợp không thể nào áp dụng được những đi�u trên. Khi tôi còn là một thiếu niên, một ngư�i hàng xóm của chúng tôi tự tử. Vào th�i điểm đó, vẫn có một vấn đ� tranh cãi đau xót v� chuyện tự tử: Có nên ch� h� đầy đủ nghi lễ của nhà th� và được chôn trong nghĩa trang của nhà th� hay không? Linh mục của chúng tôi lúc đó là cha Michael Schatz, một ngư�i trầm lặng và khiêm như�ng, một Hiến Sĩ dòng �ức Mẹ Vô Nhiễm, đã nhanh chóng xóa tan m�i băn khoăn và làm đi�u mà Giê-su hẳn cũng sẽ làm: dành tr�n vẹn tình thương của Chúa, của Giáo hội, và cộng đoàn cho ngư�i tín hữu đầy tổn thương và gia đình đau khổ của anh. �ó cũng là lý do, bên cạnh các lý do khác, đã thúc đẩy tôi làm linh mục ngày hôm nay. Hành xử của cha đã giúp tôi hiểu trái tim của Chúa và tình thương của con ngư�i và giáo hội cần phải như thế nào.

Rốt cuộc, vấn đ� này rút lại thành một câu h�i v� Thiên Chúa: Nếu Chúa là tình yêu, tình thương và lòng cảm thông tr�n vẹn, nếu Chúa là lòng từ bi vô tận và có thể đi xuống địa ngục, như đức tin Ki-tô của chúng ta đã dạy, thì sẽ là một sự lăng nhục đối với bản chất của Chúa và là một sự lăng nhục đối với đức tin của chúng ta nếu cho rằng một vị Chúa như vậy, đ�i đ�i, lại gạt một ngư�i nào đó ra kh�i dòng sống bởi vì ngư�i đó quá mong manh, quá tổn thương, quá bầm dập, quá sức nhạy cảm, hay có lẽ chỉ đơn giản là quá sức mất cân bằng v� sinh hóa tới nỗi trong một giây phút trầm cảm hay sợ hãi đã tự sát. Tận thẳm sâu, chúng ta hiểu đi�u đó. Chúng ta cần phải nói ra.

Chúng ta đang được an toàn trong vòng tay chở che của Chúa, vòng tay ân cần hơn vòng tay của chính chúng ta. Phải tin tưởng vào Chúa, và không ở đâu đi�u này lại chân thực và thấm thía hơn trong vấn đ� tự tử.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn