Tấm áo dệt li�n

Gioan Thánh Giá dạy rằng trong linh đạo và luân lý không có những phạm vi miễn trừ. Nói đơn giản, bạn không thể là một vị thánh hay một ngư�i có đạo đức vô cùng nếu bạn cho phép mình miễn trừ một vài chuyện. Do đó, tôi có thể không cho cho phép mình b� qua một lỗi đạo đức hay một thói quen tội lỗi và xem đó là đi�u quan tr�ng khi so với đủ m�i phẩm chất tốt đẹp tôi đang có. Với Gioan Thánh Giá, bạn không thể là một vị thánh với một điểm mù đạo đức, dù điểm đó chi rất nh�. Một chú chim bị cột vào đá, không thể bay dù cho sợi dây cột nó là dây thừng hay chỉ mảnh.

Cũng đúng như thế với những nỗ lực của chúng ta để bảo vệ sự sống và thăng tiến công lý trên đ�i. Bảo vệ sự sống và thăng tiến công lý phải là một sự tr�n vẹn. Chúng ta không thể là một ngôn sứ đích thực nếu có dù chỉ một vài điểm mù đạo đức.

Và như thế là chúng ta không thể xem những vấn đ� như phá thai, chiến tranh hạt nhân, thiếu ý thức môi sinh, thảm cảnh ngư�i tị nạn, kỳ thị chủng tộc, kỳ thị giới tính, nạn nghèo đói và bất bình đẳng, không được tiếp cận dịch vụ y tế, không công bằng trong chuyện h�c hành, bừa bãi v� tình dục, và kỳ thị cộng đồng ngư�i đồng tính, là những chuyện hoàn toàn riêng biệt được. Dù cho có thừa nhận hay không, thì những lĩnh vực này cũng liên kết với nhau không thể tách r�i.  Hồng y Bernardin đã nói: “Bất kỳ ai muốn thành công trong những vấn đ� liên quan đến sự sống đ�u cần phải có một bận tâm cho thái độ của xã hội v� việc tôn tr�ng sự sống con ngư�i.�  �ây là một thách thức lớn cho tất cả chúng ta v� m�i mặt của lăng kính hệ tư tưởng.

Do đó, những ngư�i bận tâm đến việc phá thai cần phải chấp nhận rằng không thể nói v� vấn đ� phá thai mà không nói v� những vấn đ� nghèo đói, quy�n tiếp cận dịch vụ y tế, đạo đức tình dục, và thậm chí là án tử hình. Sự liên hệ lẫn nhau này không phải mang tính thần nghiệm. Mà là chuyện thực tế. Phá thai tăng mạnh là vì đói nghèo và thiếu sự hỗ trợ th�a đáng hơn là do một hệ tư tưởng theo chủ nghĩa tự do.  Do đó, đấu tranh chống phá thai phải tập trung vào các vấn đ� đói nghèo và hỗ trợ cho phụ nữ mang thai. Cũng vậy, chấp nhận việc giết ngư�i trong một phạm vi (án tử hình) thì góp phần củng cố cho sự ủng hộ việc giết ngư�i ở một phạm vi khác (phá thai). Cũng cần phải nói đến đạo đức tình dục bởi phá thai là sản phầm không thể chối cãi của một xã hội mà ngư�i ta quan hệ tình dục với nhau khi không cần kết hôn.

Tất cả là một, và bất kỳ phản đối nào với việc phá thai mà không nhìn nhận th�a đáng quan điểm rộng hơn là bảo vệ sự sống, thì sẽ khó khiến cho những ngư�i chân thành ủng hộ cho các nhóm chống phá thai.

Ngược lại, những ngư�i bận tâm v� vấn đ� nghèo đói, v� dịch vụ y tế, án tử hình, môi sinh, chiến tranh, kỳ thị, và quy�n của ngư�i đồng tính, cũng cần phải thừa nhận rằng không thể xử lý những vấn đ� đó cho hiệu quả nếu không xử lý vấn đ� phá thai.  Và ngay cả trong tình huống này, mối liên kết cũng rất thực. Không thể mủi lòng với những ngư�i yếu đuối và dễ bị tổn thương ở một phạm vi nào đó, chính là th�a hiệp tiêu chuẩn đạo đức khi bảo vệ cho những ngư�i yếu đuối và dễ bị tổn thương ở một phạm vi khác.  Chúng ta phải biện hộ và đấu tranh để bảo vệ cho tất cả những ai bị biến thành nạn nhân trong cuộc sống của mình, và như thế trong số các nạn nhân đó có cả những thai nhi.

Tất cả là một. Không có miễn trừ nào cả, do đó chống lại việc bảo vệ các thai nhi không chỉ là đi ngược lại những đi�u tr�ng tâm của một chiến dịch công bằng xã hội, mà còn khiến hệ tư tưởng tự do và các ủng hộ chính trị của nó trở nên th�a hiệp.

Tất nhiên, chẳng ai buộc phải dốc sức ngang nhau cho m�i vấn đ� công bằng trên thế giới. Nhìn nhận rằng các vấn đ� này không thể tách r�i nhau, không buộc chúng ta phải thôi nhiệt tâm hành động vì một vấn đ� cụ thể nào đó. Nhưng biết rằng những vấn đ� này là một, thì chúng ta buộc phải luôn nhìn nhận rằng, dù cho vấn đ� riêng chúng ta đấu tranh có quan tr�ng đến thế nào, thì chúng ta cũng không được xem nó theo kiểu trắng đen, không có những sắc thái khác nhau. Chúng ta phải luôn luôn biết nhạy cảm với cái toàn thể, với bối cảnh rộng hơn, với mối liên kết phức tạp của m�i vấn đ� xã hội này.

Và một đi�u không kém quan tr�ng, là chúng ta phải biết khiêm nhượng, nhạy cảm với những sự mâu thuẫn đạo đức của chính chúng ta trước.

Trong đ�i này, chúng ta sẽ luôn có những mâu thuẫn, và phải tha thứ cho mình vì những chuyện đó. �ừng để sự hoàn hảo kìm hãm việc thiện. Nhưng nhìn nhận cả sự mâu thuẫn và phức tạp trong những vấn đ� này, phải cho chúng ta biết cởi mở hơn để lắng nghe quan điểm của những ngư�i khác, và bớt giáo đi�u và chính thống cực đoan trong thái độ của mình.

M�i vấn đ� liên quan đến công lý và hòa bình, tất cả đ�u là một, là một thể thống nhất, là áo choàng không đư�ng may, và như những ngư�i lính đã bốc thăm để lấy áo choàng của Chúa Giêsu, thì chúng ta cũng phải biết lưỡng lự khi muốn chia tách tấm áo này thành từng mảnh nh�.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

Phanxicovn