* Gương Thánh nhân: Sau khi bị bắt, cha Äạt bị giam trong ngục chỉ khoảng hai tháng, mà cha đã gây cảm tình được hết má»i ngưá»i, kể cả viên cai ngục. Ông nầy thố lá»™ vá»›i Cha:
– Tôi thấy cha hiá»n lương nhân đức, tôi hết sức cảm mến, muốn kết nghÄ©a keo sÆ¡n vá»›i cha. Nhưng vì cha sắp bị tá» hình, nên tôi xin biếu cha chiếc quan tà i, để tá» lòng tôi quý mến cha.
Do đâu cha được má»i ngưá»i thương yêu như thế?…
Cha chÃnh địa pháºn Tây Äà ng Ngoà i cho biết:
“Cha Äạt có rất nhiá»u nhân đức… các nhân đức cá»§a cha thu hút lòng quý mến cá»§a tất cả những ngưá»i có dịp tiếp xúc vá»›i cha”.
Gioan Äạt sinh năm 1765 tại Khê Cầu, thuá»™c giáo pháºn Tây Äà ng Ngoà i. Cha chết sá»›m, bà mẹ phải tần tảo nuôi cáºu ăn há»c. Lá»›n lên, cáºu được Chúa thương kêu gá»i giúp việc Chúa; nhưng vì gia đình nghèo, không thể lo cho cáºu nổi, bà mẹ đến xin Cha xứ Äồng Chuối giúp đỡ. Thấy cáºu đạo đức, há»c hà nh giá»i giắn, cha xứ sẵn sà ng lo cho cáºu. Cha cho cáºu sống trong nhà xứ, hằng ngà y cha giúp cáºu há»c hà nh, táºp luyện nhân đức. Năm cáºu 18 tuổi, cha gởi và o Chá»§ng viện. Trong thá»i gian ở đây, cáºu tá» ra xuất sắc vá» há»c vấn cÅ©ng như đức hạnh, được Bá» trên quý mến, đồng bạn kÃnh nể. Và sau khi mãn khóa thần há»c, thầy Gioan được sai Ä‘i phụ giúp các cha ở giáo xứ, thá»±c táºp là m mục vụ. Äến năm 1798, thầy được gá»i vá» chịu chức Linh mục.
Vị tân Linh mục tuy tuổi còn trẻ, nhưng như cha chÃnh địa pháºn nháºn xét:
“Cha Äạt có rất nhiá»u nhân đức… Do đó, lá»i cha nói cÅ©ng như bà i giảng cá»§a cha có sức thuyết phục lòng má»i ngưá»i”.
Cha được Äức Cha cỠđến các xứ Hảo Nho, Thân Phú. Ở đâu, cha cÅ©ng đưa vá» cho Chúa nhiá»u linh hồn: ngưá»i lương và o đạo, các tÃn hữu bê bối sám hối ăn năn.
Nhưng cha hoạt động tông đồ chưa được 06 tháng, vua Cảnh Thịnh đã ra chiếu chỉ bắt đạo gắt gao. Các giáo hữu bị tầm nã, nhất là các Linh mục bị lùng bắt khắp nÆ¡i. Muốn thi hà nh mục vụ, các cha phải ẩn nấp rà y đây mai đó, đợi lúc quan quân rút vá» căn cứ má»›i Ä‘i là m các Bà tÃch. Cha Äạt cÅ©ng lâm và o hoà n cảnh khó khăn như thế. Cha phải và o rừng ẩn trốn, khi biết rõ tình hình lắng dịu, cha trở lại giúp lo cho giáo dân. Chẳng may má»™t hôm cha vừa là m lá»… an táng xong, quân lÃnh áºp tá»›i vây bắt. Giáo hữu đưa cha ra nhà sau, chỉ đưá»ng cho cha chạy trốn, trong khi đó quân lÃnh đã xét thấy đồ lá»… cá»§a cha, nên tra tấn chá»§ nhà và các tÃn hữu có mặt ở đó, buá»™c phải khai Äạo trưởng, bằng không há» sẽ đánh chết. Nghe thấy thế, cha không thể cầm lòng được, cha không thể sống khi con chiên có thể bị đánh chết. Thế là cha noi gương Chúa Giê-su, ra ná»™p mình chịu chết thế cho Ä‘oà n chiên. Cha bước ra tuyên bố:
– ChÃnh tôi là Äạo trưởng đây. Các ông hãy bắt tôi, và tha cho các ngưá»i nầy.
Quân lÃnh liá»n áp lại bắt trói cha, đánh Ä‘áºp dữ dá»™i, rồi giải vá» Thanh Hóa.
Ở đây, cha bị giam chung tại Äình Äang khoảng 02 tháng. Thấy cha hiá»n lương nhân đức, má»i ngưá»i Ä‘á»u mến thương cha; cả những ngưá»i lương, lÃnh canh cÅ©ng như quan cai ngục Ä‘á»u có cảm tình vá»›i cha. Ông cai ngục hứa biếu cha chiếc quan tà i để tá» lòng quý mến cha.
Nhiá»u lần cha bị đưa ra công đưá»ng tra khảo. ChÃnh Hoà ng đế là em vua Cảnh Thịnh đứng ra xét xá» cha, bắt ép cha bước qua Thánh giá sau khi tra tấn đánh Ä‘áºp; nhưng ông hoà n toà n thất bại, không lay chuyển được lòng tin kiên vững cá»§a ngưá»i chiến sÄ© Chúa.
Sau cùng, ông buá»™c lòng tuyên bố án xá» tá» cha. Và ngà y 28 tháng 10 năm 1789, quân lÃnh dẫn cha ra pháp trưá»ng Trinh Hà , chịu chém đầu đổ máu ra là m chứng cho Chúa, khi má»›i 33 tuổi và là m Linh mục chưa đầy má»™t năm.
Ngà y 27 tháng 05 năm 1900 Äức Giáo Hoà ng Lê-ô 13 phong cha lên Chân phước. Và Äức Thánh Cha Gioan Phaolô 2 suy tôn cha lên báºc Hiển Thánh ngà y 19 tháng 06 năm 1988.
* Quyết tâm: Noi gương thánh Gioan Äạt Linh mục tỠđạo, hằng ngà y cố gắng sống hiá»n là nh nhân đức, để được má»i ngưá»i quý mến, và kiên trì bá»n vững hy sinh vì Chúa.
* Lá»i nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại, luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.

