Dung mạo Mẹ Maria trong trình thuật truy�n tin

Thánh Luca là tác giả để lại nhi�u dữ liệu nhất v� �ức Maria trong tất cả các các tác giả sách Tân Ước. Ngài có nhi�u đoạn trình thuật v� những biến cố cụ thể trong cuộc lự hành đức tin của Mẹ Maria. Cả năm biến cố trong “Mầu nhiệm 5 sự vui� của Kinh Mân Côi đ�u nằm trong số những trình thuật của thánh Luca.

Các biến cố : Truy�n tin; �ức Maria đi viếng chị h� Elisabet; �ức Mẹ sinh �ức Giê-su trong hang đá; �ức Mẹ dâng �ức Giêsu trong đ�n thánh và �ức Mẹ tìm gặp �ức Giêsu trong đ�n thánh. Trong từng biến cố ấy, thánh Luca đ�u phác h�a lên những nét đẹp rất riêng v� �ức Mẹ Maria. Và rồi, ta dừng lại một chút để ta nhìn thấy những nét đẹp của �ức Maria trong trình thuật “Truy�n Tin� (Lc 1,26-38).

Phải nói rằng “biến cố Truy�n Tin� là biến cố hết sức tr�ng đại cho cuộc đ�i �ức Maria cách riêng và cho Giáo Hội nói chung bởi lẽ chính qua biến cố ấy mà Thiên Chúa thực hiện l�i hứa cứu độ từ ngàn đ�i, đánh dấu bằng việc Nhập Thể, nhập thế của Ngôi Hai Thiên Chúa. Hẳn nhiên, có rất nhi�u ý nghĩa thần h�c được nói đến trong trình thuật “Truy�n Tin� nhưng ở đây chỉ xin để ý đư�ng nét làm nên chân dung tuyệt v�i của Mẹ Maria.

Trong trình thuật này, ta thấy chân dung Mẹ Maria vẽ lên với ít nhất các đặc tính v� Mẹ.

�ại diện cho dân thánh,  Mẹ là thiếu nữ Sion được đón nhận ân sủng của Thiên Chúa.

Mở đầu với biến cố “Tuy�n tin� thiên cứ vào nhà của �ức Maria và chào rằng: “Mừng vui lên�. �ây là cụm từ đượng Kinh Thánh Cựu Ước sử dụng ít nhất 3 lần (Xp 3,14; Dcr 9,9; Ge 2,21) khi m�i g�i Thiếu Nữ Sion hãy vui lên vì th�i �ấng Mêsia đã gần đến. L�i m�i g�i này nhắm đến ni�m vui cánh chung khi Thiên Chúa cứu độ dân Ngài. Sau này, các giáo phụ thư�ng xem �ức Maria chính là thiếu nữ Sion ấy, ngư�i đại diện cho toàn dân Israel để đón nhận l�i m�i g�i của thiên sứ và mở ra kỷ nguyên cứu độ cho dân Israel và toàn thể nhân loại.

“Bà được sủng ái, nghĩa là Thiên Chúa đã ban cho bà cách vĩnh viễn ân sủng của Ngư�i, sự sủng ái của Ngư�i, sự bằng lòng của Ngư�i. Tình yêu đầy nhân ái của Ngư�i được ng� với bà�. Thiên thần nói tiếp: “Vì bà đẹp lòng Thiên Chúa� (1, 30); câu này diễn tả ý nghĩa của cụm từ “bà đầy ân sủng�. �ặc điểm này nơi �ức Maria nổi bật đến nỗi thiên thần đã chào ngư�i không bằng tên riêng “Maria�, mà bằng “Bà-được-sủng-ái� như một tên riêng mới. Quan hệ của Thiên Chúa với Mẹ được diễn tả ra như thế. N�n tảng ơn g�i của �ức Maria và của m�i ni�m vui được xác định như thế. Hầu như có thể nói “Maria� là tên Mẹ đã nhận được từ cha mẹ; còn “Bà-đầy-ân-sủng được-sủng-ái� là tên đã được Thiên Chúa ban cho Mẹ.

Với quy�n năng của Chúa và trong quy�n năng của Chúa, Mẹ là �ấng đầy ân sủng.  L�i sứ thần chào Mẹ lúc truy�n tin, l�i m�i Mẹ vui lên vì ơn cứu độ nay đã đến. Mẹ đầy ân sủng vì được Thiên Chúa đặc biệt yêu thương. Tình thương Chúa chở che Mẹ ngay từ lúc chưa chào đ�i, và tình thương ấy còn bao b�c Mẹ mãi mãi.

Mẹ được tuyển ch�n làm Mẹ �ấng Cứu Thế, nên Mẹ được giữ gìn kh�i vết nhơ nguyên tội.

Mẹ Maria chắc hẳn đã không kh�i ngỡ ngàng vì tên g�i mới mà thiên sứ đặt cho mình: “�ấng đầy ân sủng�. “�ấng đầy ân sủng� là cụm từ được bản dịch Vulgata sử dụng. �ây là tên g�i rất đẹp và rất đặc biệt. Theo nguyên ngữ “kêkharitômênê� có nhi�u nghĩa khác nhau như: duyên dáng, dễ thương, vừa lòng Thiên Chúa… �ộng tính từ “kêkharitômênê� được chia ở thì hoàn thành cho thấy �ức Maria đã, đang và sẽ là ngư�i tràn đầy ân sủng Chúa ban và đẹp lòng Thiên Chúa trong m�i việc.

Ni�m hạnh phúc vô b� vì Mẹ được Thiên Chúa ở cùng.

“�ức Chúa ở cùng bà�, câu này nhắm tới sự giúp đỡ của Thiên Chúa. �ây không phải là một sự hiện diện tổng quát (và mơ hồ) của Thiên Chúa, nhưng là sự trợ giúp thực sự, hữu hiệu. L�i đảm bảo này chỉ được ban cho những vĩ nhân được kêu g�i trong lịch sử dân Thiên Chúa (Giacóp, Môsê, Giôsuê, Ghít-ôn, �avít). Thiên Chúa không chỉ giới hạn vào việc kêu g�i, rồi b� mặc ngư�i ta, nhưng đồng hành với h� và làm cho h� có khả năng chu toàn nhiệm vụ. Ngư�i đảm bảo là Ngư�i hiện diện và trợ giúp h� thư�ng xuyên. “�ức Chúa ở cùng bà� sẽ được chứng thực bằng cuộc chào đ�i của con trẻ.

L�i của sứ thần “Thiên Chúa ở cùng bà� vừa diễn tả thực tiễn vừa là l�i chúc. Thiên Chúa ở cùng là một ân sủng nhưng cũng kèm theo một trách vụ. Trong Cựu Ước khi các ngôn sứ nhận lãnh một trách vụ thì đồng th�i h� cũng được bảo đảm là Thiên Chúa ở cùng h�. Như thế, Thiên Chúa ở cùng Mẹ để Mẹ đủ sức mang tr�ng trách làm Mẹ �ức Giê-su, Con Thiên Chúa làm ngư�i. �ức Chúa ở cùng nên Mẹ mới tràn đầy ân sủng, �ức Chúa ở cùng thì Mẹ mới dám can đảm đón nhận sứ mạng và �ức Chúa ở cùng thì Mẹ mới đủ sức cho sứ mạng tương lai.

�i�u tuyệt diệu mà ta thấy là Mẹ đẹp lòng Thiên Chúa, Mẹ làm vừa lòng Thiên Chúa. Cụm từ này xác nhận lại tên g�i “�ấng đầy ân sủng� mà sứ thần đã g�i �ức Maria trước đó. Mẹ đẹp lòng Thiên Chúa, vừa lòng Thiên Chúa hay Thiên Chúa ưng ý v� Mẹ. �ức Maria thực sự đẹp lòng Thiên Chúa không phải do chính công đức của Mẹ nhưng trên hết là do ân sủng mà Thiên Chúa ban cho. Thiên Chúa đã ch�n lựa và đã làm cho Mẹ trở nên xứng đáng để mang thai Con Thiên Chúa làm ngư�i.

Và hết sức khiêm tốn, Mẹ nhận Mẹ là nữ tỳ của Thiên Chúa. �ây chính là tước hiệu mà �ức Mẹ tự nhận v� mình trước thiên sứ, trước một sứ mạng cao cả Thiên Chúa trao ban cho Mẹ. Truy�n thống Giáo Hội dựa vào điểm này để tôn vinh sự khiêm hạ của Mẹ Maria hay nói đúng hơn là Mẹ đã nhìn nhận đúng thân phận và vị trí của mình. Trong “năm mầu nhiệm vui� của Kinh Mân côi, khi suy gẫm mầu nhiệm thứ nhất: “thiên thần truy�n tin cho �ức Bà chịu thai� thì l�i cầu xin là: “cho được ở khiêm như�ng�. Có thể hơi khập khiểng khi lấy l�i cầu nguyện của Kinh Mân Côi minh giải cho ý tưởng của Kinh Thánh. Tuy nhiên, quả thật truy�n thống Giáo Hội đã thừa nhận sự khiêm như�ng của �ức Maria trong l�i bộc bạch: “Tôi là tôi tớ Chúa� và đã lấy đó làm mẫu gương cho đ�i sống khiêm như�ng của mình.

Tuyệt đỉnh của l�i xin vâng mà Mẹ thưa với sứ thần : “Xin Ngư�i thực hiện cho tôi như l�i sứ thần nói� Sau khi nhìn nhận mình là “tôi tớ� là nữ tỳ, �ức Maria đã thưa lên cùng Chúa: “Xin Ngư�i thực hiện cho tôi như l�i sứ thần nói�. �ây là câu nói khá lạ lùng vì mạch văn đang kể lại cuộc đối thoại giữa �ức Maria và sứ thần nhưng trong câu này thì �ức Maria lại thưa lên cùng Thiên Chúa. �i�u này chứng t� rằng �ức Maria đặt mình trong tương quan với chính Chúa trong cuộc gặp gỡ này. Cuộc đối thoại của thiên sứ và �ức Maria kết thúc, gi� đây �ức Maria đã sẵn lòng hướng lên Thiên Chúa, mở lòng đón nhận sứ mạng Ngài trao gởi mặc cho những uẩn khúc trong lòng và khó khăn trước mắt.

Tiếng xin vâng khó khăn nhất của Mẹ Maria là tiếng xin vâng dưới chân thập giá. Những l�i thiên thần nói ngày xưa có còn đáng tin không? Chỉ khi �ức Giêsu Phục Sinh hiện ra với Mẹ tất cả những tiếng xin vâng trong đ�i mới bừng sáng tr�n vẹn và rực rỡ ý nghĩa.

�ây là đoạn đỉnh điểm và cũng là đoạn kết tuyệt v�i nhất của trình thuật v� biến cố “truy�n tin� cho �ức Mẹ. �ức Mẹ khiêm tốn xin Thiên Chúa thi hành thánh ý Ngài trên cuộc đ�i Mẹ. �ó là ưu phẩm tuyệt v�i nhất của �ức Mẹ. Ưu phẩm ấy có tên là “Xin Vâng�. Ngoài �ức Giêsu, Ngôi Hai Thiên Chúa là cội nguồn và kiểu mẫu duy nhất cho sự vâng l�i khi Ngài vâng l�i cho đến chết và chết trên thập giá thì chỉ có �ức Maria, thụ tạo duy nhất có được bản “copy� vâng l�i giống với bản chính, rõ ràng, sáng sủa nhất.

L�i xin vâng của Mẹ Maria có ý nghĩa đặc biệt không phải cho riêng cuộc đ�i Mẹ nhưng khi đặt trong viễn ảnh Mầu Nhiệm Cứu �ộ. Chính sự xin vâng ấy đã khởi đầu cho hành trình làm ngư�i của Con Thiên Chúa. Qua đó, Thiên Chúa thực hiện l�i hứa, biểu lộ lòng thành tín của Ngài thực thi công trình cứu độ của Ngài trên nhân loại. Mẹ xin vâng không phải vì chính Mẹ nhưng mang lấy vận mạng của toàn nhân loại.

Huệ Minh