Cội nguồn chìm nổi của ơn huệ

Thiên Chúa viết lịch sử ơn cứu độ bằng những đư�ng khúc khuỷu. Mặc dù biết như vậy nhưng hiếm khi chúng ta thử áp dụng nó vào tiến trình lịch sử thiêng liêng của Giáo Hội hay vào sự kiện Chúa Giêsu Kitô ra đ�i. Câu chuyện Ngôi Hai Thiên Chúa Giáng Sinh làm ngư�i cũng được viết bằng những dòng khá khúc khuỷu.

Linh Mục Raymond Brown, một h�c giả Thánh Kinh nổi tiếng đã chú giải sâu sắc một đoạn trong Tin Mừng của thánh Mát-thêu v� gốc gác �ức Giêsu mà chúng ta ít khi lưu ý đến, đoạn kể v� gia phả của �ức Giêsu từ th�i tổ phụ �p-ra-ham đến th�i �ức Maria. Cha Brown chú giải các đi�u Mát-thêu kể trong gia phả �ức Giêsu như một câu chuyện ba chìm bảy nổi. H� hàng �ức Giêsu có số những ngư�i tội lỗi nhi�u ngang với số các vị thánh. Gốc gác của Ngài bắt nguồn trong dòng đ�i khúc khuỷu của lịch sử, cũng gồm những kẻ nói láo, phụ bạc, ngoại tình, và sát nhân. �ức Giêsu trong sạch, nhưng dòng dõi của Ngài không được như thế.

Mát-thêu mở đầu câu chuyện v� gốc gác của �ức Giêsu với tổ phụ �p-ra-ham, cha của I-xa-ác, sau này chính ông đã đuổi một ngư�i con khác của mình là �t-ma-el cùng với mẹ vào sa mạc. Chúng ta không tưởng tượng một tổ phụ vĩ đại lại làm như vậy. Làm sao có thể g�i đó là công bằng, công lý được nữa?

Tiếp theo thánh Mát-thêu kể v� việc ông Gia-cóp giành lấy phúc lành của ngư�i anh cả khi lu�ng gạt cha để cha trao quy�n trưởng nam cho mình. Cũng như dân Do thái chiếm đất Ca-na-an từ tay một dân tộc được quy�n ưu tiên trước. Tiếp đó, trong số những ngư�i con trai của Gia-cóp, Giu-se rõ ràng là ngư�i xứng đáng nhất, nhưng ông lại không phải là ngư�i được ch�n. Giu-�a vì đố kỵ đã bán em cho dân buôn nô lệ, sau đó làm cho con dâu của mình có thai, khiến cô ấy trở thành gái điếm, thế mà ông lại là ngư�i được ch�n. Công bằng nào với Giu-đa?

Tiếp theo Mát-thêu liệt kê danh sách mư�i bốn vị vua nối tiếp nhau trong gia phả �ức Giêsu. Trong đó, theo Sách Các Vì Vua, chỉ có hai ngư�i là En-gia-kim và Giô-si-gia được xem là hoàn toàn trung kiên với Thiên Chúa. Phần còn lại, theo cha Brown, h� đ�u là những vị vua “ngoại tình, sát nhân, bất tài, tiếm quy�n, biếng nhác việc tri�u chính.�

Sau đó Mát-thêu kể v� vua �a-vít, vị vua vĩ đại trong lịch sử, ngư�i được tất cả các cuốn Kinh Thánh tự hào tuyên bố là dòng dõi xuất thân của �ức Giêsu. Phải thừa nhận rằng, �a-vít là một con ngư�i vĩ đại cả v� nhân phẩm và tâm linh, ông đã hợp nhất nhân dân, xây dựng đ�n th�, viết thánh vịnh, tuy nhiên ông cũng phạm tội ngoại tình và che giấu tội lỗi bằng hành động giết ngư�i.

Cuối cùng là danh sách các phụ nữ có ý nghĩa đặc biệt trong dòng dõi gốc gác �ức Giêsu. Thay vì nêu tên bà Sa-ra, Rê-bê-ca, và Ra-khen, thánh Mát-thêu nêu tên Ta-ma, Ra-kháp, Rút và Bát-se-va trước và cuối cùng mới đến Maria, mẹ �ức Giêsu.

Một ch�n lựa gây hiếu kì: Ta-ma là một phụ nữ vùng Ca-na-an, lần lượt lấy hai ngư�i con trai của Giu-đa nhưng cả hai đ�u chết mà không để lại ngư�i con nào, cô cải trang thành gái điếm và đã quyến rũ Giu-đa.

Ra-kháp là một cô gái điếm thật sự, nhưng lòng tốt của cô đã bảo vệ cho mật thám của Dân �t-ra-el suốt th�i gian h� chinh phục vùng đất hứa.

Cũng như Ta-ma, bà Rút là dân ngoại. Bát-se-va như chúng ta biết là ngư�i phụ nữ vua �a-vít đã quyến rũ, sau đó ông giết ngư�i chồng của cô. Mặc dầu vậy, vụ việc tai tiếng và cái chết của đứa con ngoài giá thú với vua �a-vít đã không ngăn bà lập mưu để bảo đảm chắc chắn một trong số con trai của mình sẽ thừa kế ngai vàng.

Ai trong số các phụ nữ này cũng có những vấn đ� v� hôn nhân, chứa đựng các yếu tố trái với l� luật hoặc tai tiếng, do đó h� chưa đủ khả năng mang sứ mệnh sinh hạ con Thiên Chúa ở thế gian này. Rõ ràng Mát-thêu đã làm nổi bật tên của h� để chuẩn bị cho �ức Maria, một ngư�i cũng đã có thai không giống với l� luật thông thư�ng, bởi vì cha của �ức Giêsu không thuộc v� thế gian này.

Phần cuối cùng trong gia phả �ức Giêsu hầu hết là tên của những ngư�i không được biết đến, những ngư�i vô danh. �i�u đó rất quan tr�ng bởi vì nếu những ngư�i không tên tuổi đã đóng góp một cách có ý nghĩa vào dòng dõi của �ức Giêsu như vậy, thì chúng ta cũng không đến nỗi quá tầm thư�ng, không quan tr�ng hay vô danh tới mức không thể góp phần làm cho tiến trình lịch sử đó được tiếp diễn.

Thiên Chúa viết lịch sử bằng những dòng khúc khuỷu. Không đâu nói v� đi�u này rõ bằng đoạn kể việc Chúa Giêsu ra đ�i. Có một thử thách đầy ý nghĩa trong đó. Xin trích dẫn l�i cha Raymond Brown: Nếu việc mở đầu câu chuyện liên quan đến số ngư�i tội lỗi nhi�u ngang với số các vị thánh, nên đã có trình tự Thiên Chúa viết phần mở đầu với những dòng khúc khuỷu, thì Ngài cũng viết phần tiếp theo với những dòng khúc khuỷu, và một vài dòng trong số đó chính là cuộc đ�i chúng ta. Thiên Chúa đã không do dự khi viết v� âm mưu tính toán cũng như viết v� sự cao cả, sự ô uế, sự trong sạch, những ngư�i đàn ông khiến thế gian phải lắng nghe và những phụ nữ làm cho thế gian phải cau mày. Thiên Chúa vẫn tiếp tục thực hiện công trình của Ngài với sự hòa hợp đó.

Có lẽ thử thách thực sự trong tất cả đi�u này xuất phát từ chúng ta, những ngư�i chỉ muốn chấp nhận một chân dung lý tưởng duy nhất v� công cuộc Giáng Thế làm ngư�i của Ngôi Hai Thiên Chúa, những ngư�i chỉ muốn lịch sử viết bằng đư�ng thẳng, không nhuốm bất kỳ một dơ bẩn, tì vết nào, không có những mảng màu tối.

Tuy nhiên chúng ta cũng đang cố gắng để thấu triệt đi�u đó, thật là quan tr�ng để chúng ta làm như vậy, bởi vì những gì được nhấn mạnh bởi các sách Phúc Âm v� cuộc Giáng Thế làm ngư�i của �ức Giêsu sẽ soi r�i ánh sáng cho tất cả m�i th�i kỳ lịch sử của Giáo Hội và cho chính cuộc đ�i của chúng ta.

Ơn huệ đầy tinh khiết, trong lành, nhưng chúng ta ngư�i đón nhận ơn huệ thư�ng không được như vậy. Tình yêu và kế hoạch của Thiên Chúa vẫn không thay đổi vì bất tín, tội lỗi và toan tính của chúng ta. Kế hoạch của Thiên Chúa với ơn huệ bằng cách này hay cách khác vẫn hoạt động, và đi�u này cũng là đi�u cha Raymond Brown đã chỉ ra, đó không phải là một bài h�c làm chúng ta nản lòng, nhưng là một bài h�c khích lệ.

J.B. Thái Hòa dịch 

Phanxicovn