Bà tÃch Rá»a Tá»™i, «sá»± tái sinh và đổi má»›i cá»§a Chúa Thánh Thần» ( Tt 3, 5), là má»™t trong những món quà quý giá nhất mà Chúa Giêsu đã là m phong phú Giáo Há»™i cá»§a Ngưá»i. Thông qua đó, trên thá»±c tế, «chúng ta được giải thoát khá»i tá»™i lá»—i và được tái sinh là m con cái Thiên Chúa, chúng ta trở thà nh thà nh viên cá»§a Chúa Kitô; được gia nháºp và o Giáo Há»™i và được tham dá»± và o sứ mệnh cá»§a Giáo Há»™i»[3]. Như váºy chúng ta có thể hiểu là m thế nà o các Kitô hữu thuá»™c má»i thá»i đại quan tâm đến việc cá» hà nh cách cẩn tháºn cá»§a Giáo Há»™i, để nó tương ứng chÃnh xác vá»›i ý muốn ban đầu cá»§a chÃnh Chúa Kitô, và khi nghi ngỠđã phát sinh, há» không là m giảm thiểu các cá» hà nh ấy, mà thay và o đó đã cố gắng để đảm bảo rằng có má»™t Bà tÃch Rá»a Tá»™i tháºt sá»±. Tất nhiên, trong công việc nà y là m rõ, Huấn Quyá»n cá»§a Giáo Há»™i đã đóng má»™t vai trò quyết định. Những can thiệp trước cá»§a Sant’Uffizio[4] và sau đó cá»§a Thánh Bá»™ Giáo Lý Äức Tin, trong thế ká»· gần đây, trả lá»i cho mối quan tâm đó; gần đây, trong hai tháºp ká»· qua, đã có ba[5].
Câu trả lá»i nà y liên quan đến sá»± nghi ngá» vá» tÃnh hợp lệ cá»§a Bà tÃch Rá»a Tá»™i được ban vá»›i hai công thức bằng tiếng Anh trong Giáo Há»™i Công Giáo. Äiá»u nà y đặc biệt quan trá»ng, bởi vì nó cho thấy rằng đây không phải là má»™t bà i táºp há»c thuáºt trên những giả định lý thuyết, nhưng không may, nó liên quan đến những gì đã xảy ra ở các nước nói tiếng Anh. Sá»± nghi ngỠđặt ra, tất nhiên, không liên quan đến tiếng Anh, nhưng đến công thức riêng cá»§a mình, mà cÅ©ng có thể được thể hiện bằng má»™t ngôn ngữ khác .
Không thể đánh giá thấp tầm quan trá»ng cá»§a vấn Ä‘á», bởi vì có liên quan đến sá»± cứu rá»—i cá»§a ngưá»i dân, vì đó mà yêu cầu phải có Bà tÃch Rá»a Tá»™i, theo lá»i khẳng định cá»§a chÃnh Chúa Giêsu (vá»›i Ông Nicodemo): “Quả tháºt, quả tháºt, tôi bảo tháºt ông: không ai có thể và o Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thần KhÆ(Ga 3, 5). Do đó nhiệm vụ để là m phép rá»a mà Chúa Giêsu đã á»§y thác cho các môn đệ: “Hãy Ä‘i khắp thế gian và rao giảng Tin Mừng cho má»i tạo váºt. Ai tin và chịu phép rá»a, sẽ được cứu, nhưng ai không tin sẽ bị kết án†(Mc 16, 15-16). Vì thế Giáo Há»™i không thể khoan thứ việc phổ biến các biểu thức là m mất hiệu lá»±c việc ban má»™t phép Rá»a tá»™i tháºt sá»±. Nó sẽ là vô trách nhiệm để giảm thiểu nguy cÆ¡ đó, biện minh cho mình vá»›i ý nghÄ© rằng Thiên Chúa có thể khắc phục tất cả sá»± bất cẩn cá»§a con ngưá»i. Thay và o đó, chúng ta được má»i gá»i để thá»±c hiện tốt những gì Thiên Chúa đã để lại cho trách nhiệm cá»§a chúng ta.
Bà tÃch Rá»a Tá»™i được ban nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần tuân theo lệnh cá»§a Chúa Giêsu Kitô, được kể lại ở cuối Tin Mừng Mátthêu: “Váºy các con hãy Ä‘i dạy dá»— muôn dân, rá»a tá»™i cho há» nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần†(Mt 28, 19). Và  Giáo Há»™i không có quyá»n thay đổi những gì Chúa Kitô đã thiết láºp. Vì váºy, nó là không hữu hiệu bởi vì nó không tôn trá»ng ý muốn cá»§a Chúa Kitô, má»—i phép rá»a không chứa các lá»i gá»i đến Thiên Chúa Ba Ngôi cá»±c thánh vá»›i biểu thức riêng biệt cá»§a Ba Ngôi vá»›i tên tương ứng từng ngôi má»™t. Huấn Quyá»n cá»§a Giáo Há»™i đã dạy liên tục qua nhiá»u thế ká»· rằng Bà tÃch Rá»a Tá»™i Kitô giáo được ban nhân danh Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Không cần phải láºp ở đây má»™t danh sách đầy đủ tất cả các tà i liệu cá»§a Huấn Quyá»n vá» vấn đỠnà y, nó là đủ để chỉ cần trÃch má»™t số văn kiện quan trá»ng nhất: il Tomus Damasi del 382[6]; le decretali Desiderabilem mihi di san Gregorio II (a. 726)[7] e Sacris liminibus di san Zaccaria (a. 748)[8]; il capitolo De fide catholica del Concilio Lateranense IV (a. 1215)[9]; la costituzione Fidei catholicae del Concilio di Vienne (a. 1312)[10]; la bolla Exsultate Deodel Concilio di Firenze (a. 1439)[11]; il decreto De sacramentis del Concilio di Trento (a. 1547)[12]. Các văn bản vá» các nghi thức phụng vụ cá»§a Bà tÃch Rá»a Tá»™i không cung cấp các thay đổi vá» việc gá»i tên Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
Các công thức bà tÃch cần phải được xem xét trong cách diá»…n tả được đức tin cá»§a Giáo Há»™i. Những lá»i nà y cá»§a đức tin, từ đó có được hiệu quả cá»§a các biểu thức, như Thánh Augustinô đã là m nổi báºt công thức Rá»a tá»™i[13]. Thánh Tôma Aquina, bình luáºn câu nói súc tÃch cá»§a Thánh Augustinô, khẳng định rằng những lá»i có hiệu lá»±c trong các Bà tÃch không chỉ đơn giản vì được Ä‘á»c lên, nhưng vì các lá»i ấy diá»…n tả được đối tượng cá»§a đức tin là gì[14]. Và đó là những gì xuất hiện trong các tuyên ngôn cá»§a Huấn Quyá»n đã được đỠcáºp ở trên. Công thức Rá»a tá»™i phải diá»…n tả cách thÃch đáng đức tin và o Thiên Chúa Ba Ngôi: các công thức gần đúng (phá»ng chừng) không có giá trị.
Các biến thể trong công thức Rá»a tá»™i, theo sá»± định rõ cá»§a các Ngôi Vị Thiên Chúa khác vá»›i các Ngôi Vị trong Kinh Thánh, được xem xét trong Câu trả lá»i đến từ cái gá»i là thần há»c nữ quyá»n để tránh nói tá»›i Chúa Cha và Chúa Con, được cho rằng những từ có nam tÃnh, thay thế chúng bằng những cái tên khác. Tuy nhiên những biến thể đó, phá hoại niá»m tin và o Thiên Chúa Ba Ngôi.
Äể diá»…n tả má»™t cách ngắn gá»n đức tin và o Thiên Chúa Ba Ngôi, chúng ta có thể dùng biểu tượng Simbolo Quicumque (Simbolo Atanasiano – Bản tuyên tÃn thánh Atanaxiô – thế ká»· 5), trÃch dẫn Sách Giáo Lý cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo: «Äức tin Công giáo cốt ở chá»— tôn thá» má»™t Thiên Chúa Ba Ngôi (má»™t Thiên Chúa duy nhất trong Ba Ngôi), và Thiên Chúa Ba Ngôi trong sá»± thống nhất, không có sá»± nhầm lẫn giữa các Ngôi Vị, cÅ©ng không tách biệt bản thể: thá»±c tế ngưá»i khác là con ngưá»i cá»§a Chúa Cha, ngưá»i khác là con ngưá»i cá»§a Chúa Con, ngưá»i khác là con ngưá»i cá»§a cá»§a Chúa Thánh Thần; nhưng tÃnh Thần thánh cá»§a Chúa Cha và Chúa Con và Chúa Thánh Thần là duy nhất, vinh quang bằng nhau, uy nghi đồng vÄ©nh cá»u»[15]. Tên cá»§a Ba Ngôi Thiên Chúa là những tên được nhắc đến nhiá»u lần trong Tân Ước và Truyá»n Thống cá»§a Giáo Há»™i. Äó là những cái tên tương đối, tức là , chỉ định những Nhân Vị trong mức độ các Ngà i Ä‘ang ở trong má»™t mối quan hệ nguồn gốc giữa nhau, vì thế khác nhau. Trong thá»±c tế, «sá»± khác biệt thá»±c sá»± cá»§a các Ngôi Vị Thiên Chúa vá»›i nhau, bởi vì không phân chia sá»± hiệp nhất cá»§a Thiên Chúa, sống duy nhất trong mối quan hệ đó gắn bó các Ngà i vá»›i nhau»[16]. Thiên Chúa «là đá»i Ä‘á»i trong mối tương quan vá»›i Con Ngưá»i – Con Má»™t cá»§a Ngà i, Äấng luôn luôn là Ngưá»i Con duy nhất trong mối quan hệ vá»›i Chúa Cha (cá»§a Ngà i)»[17] và «Chúa Thánh Thần được […] tiết lá»™ như là ngôi vị Thiên Chúa khác trong mối tương quan vá»›i Chúa Giêsu và vá»›i Chúa Cha»[18].
Các tên gá»i Äấng Tạo Hóa, Äấng Cứu Chuá»™c, Äấng Thánh Hóa, hay Äấng Tạo Hóa, Äấng Giải Phóng, Äấng Bảo Trợ có thể được quy cho các Ngôi Thiên Chúa như là việc gán những đặc Ä‘iểm chung cá»§a cả Ba Ngôi cho từng Ngôi má»™t (Chúa Cha tạo dá»±ng, Chúa Con cứu chuá»™c, Chúa Thánh Thần thánh hóa), phù hợp vá»›i tiến trình logic mà những gì là chung cho Ba Ngôi được quy gán cho má»™t trong số các Ngà i vì nó có má»™t sá»± tương đồng nhất định vá»›i những gì là thÃch hợp cho từng Ngôi Vị[19]. Và dụ, Äấng Tạo Hóa thì quy gán cho Chúa Cha, bởi vì nó cho thấy trong việc tạo dá»±ng quyá»n năng vô cùng cá»§a Thiên Chúa như má»™t nguyên tắc cá»§a sá»± hiện hữu cá»§a các loà i thụ tạo, và quyá»n năng có má»™t sá»± tương đồng nhất định vá»›i những gì là thÃch hợp vá»›i Chúa Cha trong Ä‘á»i sống cá»§a Thiên Chúa Ba Ngôi, nghÄ©a là nguyên tắc hiện hữu mà không có nguyên tắc cá»§a các Ngôi vị khác[20]. Tuy nhiên, «Sáng tạo là công việc chung cá»§a Ba Ngôi Thiên Chúa»[21]. Äức Giáo Hoà ng Leo XIII đã dạy má»™t cách chung: «Giáo Há»™i thưá»ng quy gán rất thÃch hợp những công trình trá»™i vá» quyá»n năng cho Ngưá»i Cha (Chúa Cha), những công trình trá»™i vá» sá»± khôn ngoan cho Ngưá»i Con (Chúa Con), những công trình vượt trá»™i vá» tình yêu cho Chúa Thánh Thần. Hẳn đã không phải là tất cả các sá»± hoà n hảo và các công trình bên ngoà i không là chung cho các Ngôi Vị Thiên Chúa; trong thá»±c tế, “các công trình cá»§a Thiên Chúa Ba Ngôi không bị phân chia cÅ©ng như bản thể không thể phân chia†(Sant’Agostino, De Trinitate, I, 4: PL 42, 824)»[22].
Sá»± diá»…n tả niá»m tin và o Thiên Chúa Ba Ngôi sẽ không thÃch đáng khi ngưá»i ta chỉ định cho các Ngôi Vị Thiên Chúa những cái tên chung cho Ba Vị, cÅ©ng như quy gán má»—i tên cho từng Ngôi má»™t. Và đó là điá»u xảy ra trong các công thức đã được xét đến trong Câu trả lá»i. Tất cả Ba Ngôi Vị Thiên Chúa Ä‘á»u là Äấng Tạo Hóa, là Äấng Thánh Hóa, là Äấng Giải Phóng và là Äấng Bảo Trợ (Creatore, Santificatore, Liberatore, Sostenitore). «Tất cả kế hoạch cá»§a Thiên Chúa Ä‘á»u là công trình chung cá»§a Ba Ngôi Vị Thiên Chúa. Thá»±c tế, Chúa Ba Ngôi, như có má»™t duy nhất và đồng bản tÃnh, như thế có duy nhất má»™t và cùng má»™t sá»± hoạt động»[23]. Sá»± cứu chuá»™c cÅ©ng là công trình cá»§a tất cả Ba Ngôi như là nguyên do đầu tiên cá»§a Ba Ngôi, cho dẫu cái tên Äấng Cứu Chuá»™c thá»±c sá»± là cá»§a Chúa Kitô trong tư cách là con ngưá»i, bởi vì trong thân pháºn nhân loại cá»§a mình Ngà i đã chịu Ä‘au khổ và đã chết trên tháºp giá[24].
Äức tin và o Thiên Chúa Ba Ngôi đòi há»i độ chÃnh xác cẩn tháºn cá»§a ngôn ngữ. Nếu sá»± thay thế các tên cá»§a các Ngôi vị Thiên Chúa trong công thức Rá»a tá»™i vá»›i các tên khác (được cụ thể cho từng ngưá»i trong các Ngà i (Cha, Con và Äấng đến từ Cha và Con –  Genitore, Genito e Procedente da entrambi) đã là m nảy sinh những nghi ngá» nghiêm trá»ng nÆ¡i các nhà thần há»c vá» sá»± hữu hiệu cá»§a má»™t Bà tÃch Rá»a Tá»™i đó, và Thánh Tommaso d’Aquino đã coi Ä‘iá»u đó tháºm chà là vô hiệu lá»±c (không có giá trị)[25], hÆ¡n nữa phải coi không phải là Bà tÃch Rá»a Tá»™i thá»±c sá»± khi được ban bằng các công thức được xét đến trong những nghi ngỠđã được trình bà y vá»›i Bá»™ Giáo lý Äức tin.
Ngưá»i thá»±c hiện hà nh động rá»a tá»™i bằng má»™t trong những công thức Rá»a tá»™i vô hiệu lừa gạt ngưá»i nháºn được hà nh động đó, và ngay cả những ngưá»i trình bà y trưá»ng hợp đó vá»›i má»™t đứa trẻ, bởi vì Ä‘iá»u há» mong đợi là má»™t phép rá»a thá»±c sá»±. Äó là má»™t sá»± bất công nghiêm trá»ng cần phải được sá»a chữa ngay láºp tức, không phải chỠđợi nhiá»u hÆ¡n hoặc Ãt hÆ¡n, xét vá» tÃnh hiệu quả cá»§a ước muốn cá»§a Bà tÃch Rá»a Tá»™i, bởi vì trước hết phải đảm bảo ngay rằng món quà mang đặc tÃnh bà tÃch. Trong thá»±c tế: «Bà tÃch Rá»a Tá»™i đánh dấu ngưá»i Kitô hữu bằng má»™t dấu ấn thiêng liêng không thể xóa nhòa (“đặc tÃnh†cá»§a sá»± thuá»™c vá» Chúa Kitô cá»§a ngưá»i đó). […] ÄÆ°á»£c gia nháºp và o trong Giáo Há»™i qua Bà tÃch Rá»a Tá»™i, các tÃn hữu đã nháºn được đặc tÃnh bà tÃch và Bà tÃch ấy thánh hiến há» cho việc thá» phượng Kitô giáo»[26].
Tầm quan trá»ng đại kết đảm bảo má»™t phép rá»a tháºt sá»± là quá đỗi rõ rà ng. NhỠđó, chúng ta được gá»i là Kitô hữu. «Bà tÃch Rá»a Tá»™i thiết láºp sá»± rà ng buá»™c bà tÃch cá»§a sá»± hiệp nhất, có giá trị cho tất cả những ngưá»i qua nó được tái sinh»[27], ngay cả đối vá»›i những ngưá»i thuá»™c vá» các Giáo Há»™i hay các cá»™ng Ä‘oà n giáo há»™i không hiệp thông đầy đủ vá»›i Giáo Há»™i Công Giáo, do các thiếu sót liên quan đến đức tin, các bà tÃch khác và việc quản trị cá»§a Giáo há»™i. Nếu má»™t cá»™ng đồng mất Bà tÃch Rá»a Tá»™i thá»±c sá»±, tạo ra má»™t bước nhảy vá» phÃa sau trong cuá»™c hà nh trình đại kết, lánh xa khá»i mục Ä‘Ãch mong muốn hiệp thông trá»n vẹn mà Chúa Giêsu Kitô mong muốn[28]. Má»i Kitô hữu được má»i gá»i để giữ vững trung thà nh vá»›i sá»± hiệp nhất đã được trình bà y rất rõ từ Thư gá»i tÃn hữu Êphêsô: «Chỉ có má»™t Chúa, má»™t đức tin, má»™t phép rá»a. Má»™t Thiên Chúa, Cha cá»§a má»i ngưá»i, Ãấng ngá»± trên má»i ngưá»i và trong má»i ngưá»i» (Ep 4, 5-6). ÄÆ°á»£c cổ vÅ© bởi sá»± can thiệp cá»§a Bá»™ Giáo Lý Äức Tin, vì thế các Mục tá» cÅ©ng phải canh chừng vá» những công thức má»›i mà có thể gây hiểu lầm.
Nguyên ngữ: La Chiesa non ha il diritto di cambiare ciò che Cristo stessa ha istituito[1]
 (From: http://www.doctrinafidei.va/documents/rc_con_cfaith_doc_20080201_validity-baptism-miralles_it.html, il 26 agosto 2014).
Tác giả: Mons. Antonio Miralles[2]
Chuyển dịch: Sr. Maria Trần Thị Ngá»c Hương, OP.
[1] L’Osservatore Romano, n. 52, 1° marzo 2008, p. 6.
[2] Mons. Antonio MIRALLES, della Prelatura Personale dell’Opus Dei, Professore di Teologia Dogmatica, Pontificia Universit della Santa Croce (Roma) (Ãặng Thế DÅ©ng, Danh Sách Những Tham Dá»± Viên Khoá Há»p Thông Thưá»ng Thứ XI Thượng Há»™i Ãồng Giám Mục Thế Giá»›i vá» Bà TÃch Thánh Thể, prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines: http://www.catholic.org.tw/vntaiwan/05news/tin299.htm, 18.10.2015.
[3]Â Catechismo della Chiesa Cattolica, 1213.
[4] Il Sant’Uffizio o “Inquisizione romana†è stato l’ultimo nome dell’attuale Congregazione per la Dottrina della Fede prima che Paolo VI ridefinisse nel 1965 le sue competenze, dandogli il nome vigente. A istituire la Congregazione è stato Papa Paolo III con la bolla Licet ab initio del 21 luglio 1542, con il nome di Congregazione della sacra romana e universale Inquisizione. Il primo presidente della congregazione fu Giovanni Pietro Carafa, futuro papa Paolo IV. Fu San Pio X a cambiare il nome in Sant’Uffizio con la Costituzione Sapienti consilio del 29 giugno 1908.
[5] Responsum ad propositum dubium de validitate baptismatis apud communitatem «The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints», 5 iunii 2001: AAS 93 (2001) 476; Notificatio de validitate baptismatis apud «The New Church» confessionem collati, 20 novembris 1992: AAS 85 (1993) 179; Notificatio de validitate baptismatis apud «Christian Community» Rudolfi Steiner confessionem, 9 martii 1991: AAS 83 (1991) 422.
[6] «[…] ut credamus, quia in Patre et Filio et Spiritu Sancto solum baptizamur […]» (H. Denzinger – A. Schönmetzer, Enchiridion Symbolorum definitionum et declarationum de rebus fidei et morum, [= DS], 176).
[7] «In his tua dilectio teneat antiquum morem Ecclesiae: quia, quisquis in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti baptizatus est, rebaptizari liceat minime» (DS 580).
[8] «Si mersus in fonte baptismatis quis fuerit sine invocatione Trinitatis, perfectus non est, nisi fuerit in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti baptizatus» (DS 589).
[9] «Sacramentum vero baptismi (quod ad Dei invocationem et individuae Trinitatis, videlicet Patris, et Filii, et Spiritus Sancti, consecratur in aqua) tam parvulis, quam adultis in forma Ecclesiae a quocumque rite collatum proficit ad salutem» (DS 802).
[10] «Ad hoc baptisma unicum baptizatos omnes in Christo regenerans est, sicut unus Deus ac fides unica ab omnibus fideliter confitendum, quod celebratum in aqua in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti credimus esse tam adultis quam parvulis communiter perfectum remedium ad salutem» (DS 903).
[11] «Forma autem est: Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti» (DS 1314).
[12] «Si quis dixerit, baptismum, qui etiam datur ab hæreticis in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, cum intentione faciendi quod facit Ecclesia, non esse verum baptismum: anathema sit» (DS 1617).
[13] «Unde ista tanta uirtus aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente uerbo, non quia dicitur, sed quia creditur? Nam et in ipso uerbo, aliud est sonus transiens, aliud uirtus manens» (In Iohannis Evangelium, tr. 80, 3: CCL 36, p. 529).
[14] «Sicut Agustinus dicit, Super Io., verbum operatur in sacramentis, non quia dicitur, idest, non secundum exteriorem sonum vocis: sed quia creditur, secundum sensum verborum qui fide tenetur» (Summa theologiæ, III, q. 60, a. 7, ad 1).
[15] DS 75, citato dal Catechismo della Chiesa Cattolica, 266.
[16] Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, 255.
[17] Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, 240.
[18] Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, 243.
[19] Cf. S. Tommaso d’Aquino, Summa theologiæ, I, q. 39, a. 7.
[20] Cf. S. Tommaso d’Aquino, Summa theologiæ, I, qq. 39, a. 8 et 45, a. 6, ad 2-3.
[21] Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, 292.
[22] Enc. Divinum illud munus, 9 maii 1897: DS 3326.
[23] Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, 258.
[24] Cf. S. Tommaso d’Aquino, Summa theologiæ, III, q. 48, a. 5.
[25] Cf. S. Tommaso d’Aquino, Scriptum super Sententiis, IV, d. 3, q. 1, a. 2, s. 2, ad 5;Summa theologiæ, III, q. 66, a. 5, arg. 7 et ad 7.
[26] Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, 1272-1273.
[27] Concilio Vaticano II, Decr. Unitatis redintegratio, 22/2.
[28] Cf. Concilio Vaticano II, Decr. Unitatis redintegratio, 4/1.
daminhtamhiep

