�ức Phanxicô ch�n các hồng y như thế nào?

Ngày 28 tháng 6, đây là lần thứ tư �ức Phanxicô phong các tân hồng y. Từ đầu tri�u giáo hoàng của mình, ngài đã phong 61 hồng y.

Hồng y là ngư�i như thế nào?

Chức hồng y là chức được phong suốt đ�i. “Nghỉ hưu� duy nhất của các hồng y là khi h�… 80 tuổi, khi h� không còn quy�n được bầu giáo hoàng, một trách nhiệm mà các hồng y được bầu lên để ch�n giáo hoàng. Nhưng, một chức vụ cũng dẫn đến h� chức giáo hoàng vì các hồng y ch�n giáo hoàng giữa h� với nhau!

Theo luật, Giáo hội dự trù con số lý tưởng là 120 hồng y để h�p “mật nghị� bầu giáo hoàng. Mật nghị là h�p kín giữa các hồng y dưới 80 tuổi ở Nhà Nguyện Sixtine, Vatican cho đến khi h� bầu được hai phần ba số phiếu cho một ngư�i. Nếu ngư�i đó chấp nhận – vì hồng y có thể từ chối -, thì hồng y được ch�n sẽ làm giáo hoàng.

Hai tiêu chuẩn (120 hồng y và giới hạn tuổi bầu giáo hoàng là 80) là để tránh tuổi già của các hồng y, nên phải phong thư�ng xuyên để bảo đảm con số lý tưởng 120 luôn được tôn tr�ng. Vì thế mới có công nghị như công nghị ngày 28 tháng 6-2017 ở Rôma để phong các tân hồng y. Trong thuật ngữ tôn giáo, phong hồng y g�i là “cắt đặt� hoặc “cấu thành� (créer) tân hồng y. �ặc biệt và một cách biểu tượng, Giáo hoàng trao cho tân hồng y mũ vuông đ� hồng y. Màu đ� có nghĩa h� sẵn sàng tử đạo cho đức tin công giáo. 

�ức Giáo hoàng ch�n các các hồng y của mình như thế nào?

Từ khi ngài được bầu ch�n, 13-3-2013, �ức Phanxicô đã triệu tập bốn công nghị. Một năm một công nghị. Cho đến bây gi�, ngài đã phong 61 hồng y, trong số này có 49 ứng viên dưới 80 tuổi.

Nhưng �ức Phanxicô ch�n các hồng y như thế nào? Trước �ức Phanxicô, tiêu chuẩn đơn giản: các hồng y được ch�n trong số những ngư�i đã có trách nhiệm quan tr�ng nhất trong Giáo hội. Trước hết ở Vatican, trong số của “trưởng ban bộ�, có nghĩa là các bộ trưởng, cũng đã có khoảng 20 vị trí. Sau đó giữa các Tổng Giám mục, có nghĩa là các giám mục ở các giáo phận quan tr�ng nhất. Ở Pháp là các giáo phận;; Paris, Lyon, Marseille, Bordeaux. Ngư�i ta còn nói đó là các “ghế hồng y�. Và chính Giáo hoàng bổ nhiệm các giám mục vào địa vị này.

�ến th�i �ức Phanxicô thì tiêu chuẩn ch�n lựa hoàn toàn thay đổi, bởi vì ngài muốn chống lại ưu thế của ngư�i � và chống lại nạn thăng quan tiến chức trong hàng giáo sĩ. Chẳng hạn, bây gi� số các hồng y � chỉ còn 45 trong tổng số 225 hồng y. Và chỉ có 24 hồng y ứng viên trong tổng số 121 hồng y ứng viên…

Trong quyết định lựa ch�n hồng y của mình, �ức Phanxicô cũng chống lại nạn mất cân đối xuất phát từ lịch sử Giáo hội: ưu thế của Âu châu. Trên 121 hồng y ứng viên hiện nay có: 53 hồng y Âu châu (44%), 17 Châu Mỹ La Tinh (14%), 15 Phi châu (12,5%), 15 � châu (12,5%), 17 Bắc Mỹ kể cả Mêhicô (14%), 4 Océanie (3%). Trong trư�ng hợp có mật nghị ngay lập tức, thì nước Pháp với 5 hồng y ứng viên sẽ là nước thứ ba có nhi�u đại diện nhất, sau nước � (24) và Mỹ (10). Chính vì vậy �ức Phanxicô muốn phong các hồng y không phải là ngư�i Âu châu hoặc những nước chưa có đại diện.

Một khi đã lựa theo tiêu chuẩn địa lý, thì tiêu chuẩn quyết định cho lựa ch�n thứ nhì của �ức Phanxicô trong số 2 500 giám mục đang hoạt động, không phải là tiêu chuẩn tiến sĩ thần h�c, hay nổi bật trên chính trư�ng hay giám mục của giới thượng lưu nhưng qua kinh nghiệm cụ thể của h� ở đất mục vụ, đặc biệt gần với những ngư�i nghèo nhất.

�i�u thay đổi tận căn cơ cấu nghị viện của Giáo hội, vì tuy các hồng y là ứng viên ch�n giáo hoàng nhưng cũng là cố vấn đặc biệt của ngài. Như thế, nghị viện này của Giáo hội càng ngày càng có ít các khuôn mặt hoàng tử của Giáo hội, mà càng ngày càng có nhi�u “tôi tớ khiêm tốn phục vụ� nhứ ý �ức Phanxicô mong muốn. Một chân dung của mục tử ở địa bàn hoạt động, gần với giáo dân, không ch�n theo tiêu chuẩn h�c vị hay trí thức, một chân dung mà sớm hay muộn sẽ quyết định phong cách ngư�i kế vị �ức Phanxicô.

�ức Phanxicô đã 80 tuổi và đang ở năm thứ năm tri�u giáo hoàng của ngài. �ã nhi�u lần ngài nói, ngài sẽ noi gương �ức Bênêđictô XVI, ngư�i vào tháng 2 năm 2013 đã từ nhiệm khi ngài 85 tuổi.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn