Bài ph�ng vấn �ức Giáo hoàng trên chuyến bay từ Cairo v� Roma

Trên chuyến bay từ Cairo v� Roma

Trên chuyến bay trở v� sau chuyến tông du Cairo, �ức Giáo hoàng Phanxicô đã trả l�i các phóng viên v� vụ của Regeni, chủ nghĩa dân túy ở Châu Âu, và những vấn đ� liên quan đến Bắc Hàn.

Hôm qua, cha đã gặp tổng thống Al Sisi, cha có nói v� nhân quy�n và vụ việc của Giulio Regeni?

Khi ngồi lại với một nguyên thủ quốc gia trong cuộc nói chuyện riêng, những chuyện trao đổi giữa hai bên phải được giữ kín, trừ phi cả hai đồng ý cho công bố. Cha đã có bốn cuộc nói chuyện riêng ở đây, và cha tin là chuyện riêng thì phải được giữ kín, vì sự tôn tr�ng dành cho nhau. V� vụ việc của Regeni, cha lo lắng và từ Tòa Thánh cha đã có những bước đi của mình v� vấn đ� đó, và cha mẹ của cậu ấy cũng đã ng� l�i nh� cha. Tòa Thánh đã có vận động trong chuyện này. Cha không nói cụ thể, nhưng đã có hành động rồi.

Hôm qua, cha nói rằng hòa bình, thịnh vượng, và phát triển thì xứng đáng để hy sinh m�i thứ, và đi�u quan tr�ng là phải tôn tr�ng những quy�n bất khả phân ly của con ngư�i. �ấy là sự ủng hộ của cha cho chính phủ Ai Cập đang cố gắng bảo vệ các Kitô hữu?

Cha đã nói v� các giá trị, v� việc bảo vệ hòa bình, hòa hợp, sự bình đẳng giữa m�i công dân dù h� tuyên xưng tôn giáo nào. �ấy là những giá trị và cha đã nói v� các giá trị. Còn chuyện một lãnh đạo có bảo vệ một trong những giá trị này hay không, thì là chuyện khác. �ến gi� cha đã tông du 18 lần đến một số nước, và cha nghe: “�ức Giáo hoàng ủng hộ chính phủ này, chính phụ n�. Một chính phủ luôn luôn có điểm yếu và các những ngư�i đối lập chính trị. Cha không can thiệp, cha chỉ nói v� các giá trị, m�i ngư�i có thể nhìn và đánh giá xem liệu một chính phủ nào đó có thực thi những giá trị này không.

Trong bài diễn văn với Al Azhar, cha đã nói v� nguy cơ của những hành động đơn phương, nói rằng m�i ngư�i đ�u phải là ngư�i kiến tạo hòa bình. Cha đã nói v� Thế Chiến III phân mảnh, và hôm nay đang có lo ngại v� chiến tranh ở Bắc Hàn. Tổng thống Trump đã gởi đi các tàu chiến, còn chủ tịch Bắc Hàn đã đe d�a đánh bom Nam Hàn. �ây là vấn đ� chiến tranh hạt nhân. Nếu gặp Trump và các lãnh đạo khác, cha sẽ nói gì với h�? 

Cha đã g�i điện cho h�, và thúc giục h� hãy hành động giải quyết vấn đ� bằng ngoại giao. Những ngư�i đi�u đình đang làm việc. Có những quốc gia như Na Uy luôn sẵn sàng giúp một tay. Con đư�ng chúng ta phải đi là qua thương lượng, giải pháp ngoại giao. Thế chiến phân mảnh mà cha đã nói hai năm qua, vẫn đang còn phân mảnh, nhưng những mảnh đó đang ngày một mở rộng và tập trung vào những điểm nóng. Cả năm qua, đã có bàn luận v� các tên lửa của Bắc Hàn, nhưng hiện gi� có vẻ vấn đ� đó đang nóng quá sức. Cha thúc giục các giải pháp thương lượng vì tương lai nhân loại. Ngày nay một cuộc chiến tranh lớn có thể hủy diệt một phần lớn nhân loại, và đó là chuyện quá khủng khiếp. Hãy nhìn vào những đất nước đang nội chiến, Trung �ông, Yemen, Phi châu. Chúng ta hãy dừng tay lại và tìm giải pháp ngoại giao, và cha tin Liên hiệp quốc có trách nhiệm đảm đương chuyện này, bởi hiện nay có vẻ ngư�i ta hơi hạ thấp giá trị của Liên hiệp quốc.

Cha muốn gặp Tổng thống Trump không? 

Phủ Quốc vụ khanh chưa thông báo gì cho cha, nhưng cha sẽ tiếp m�i Nguyên thủ Quốc gia muốn tiếp kiến.

Cha đã nói với Al Azhar v� chủ nghĩa dân túy mị dân. Ngư�i Công giáo ở Pháp đang sôi sục vì hai ứng viên dân túy và cực đoan. Cha có l�i khuyên nào cho những cử tri Công giáo không? 

Ở Châu Âu, cha phải tìm hiểu lại v� từ “dân túy� bởi Châu Mỹ La tinh từ đó mang một ý nghĩa khác. Có một vấn đ� ở Châu Âu và Liên hiệp Âu châu, cha đã nói rồi và cha không nói lại nữa, cha đã nói bốn lần, hai lần ở Strasbourg, rồi ở lễ nhận giải Charlemagne, và cuối cùng là ở lễ kỷ niệm 60 năm Hiệp ước Roma. Mỗi quốc gia đ�u được tự do đưa ra những quyết định mà mình tin là thuận lợi, và cha không thể phán xét quyết định đó là vì lý do này kia. Cha không biết rõ v� chính trị nội bộ của các nước. �úng là Châu Âu đang có nguy cơ tan vỡ, đúng là thế. Chúng ta phải suy ngẫm. Có một vấn đ� đe d�a, và có lẽ cũng đang làm trầm tr�ng thêm hiện tượng này, và đó là vấn đ� nhập cư. Nhưng đừng quên rằng châu Âu được dựng nên nh� di dân, trong nhi�u thế kỷ di dân, và những di dân đó là chính chúng ta. �ây là vấn đ� cần được nghiên cứu kỹ, cần tôn tr�ng các ý kiến, và thảo luận chính trị tầm mức rộng hơn. About France: Cha nói thật, cha không hiểu rõ chính trị nội bộ của nước Pháp, và cha đã cố có quan hệ tốt với tổng thống đương nhiệm. V� hai ứng viên tranh cử tổng thống Pháp, cha không biết v� chuyện của h�, cha không biết xuất thân của h�, cha biết một ngư�i là đại diện cánh hữu, nhưng ngư�i kia thì cha không rõ, và vì thế cha không thể cho ý kiến. Nói v� ngư�i Công giáo, có lần có ngư�i đã h�i cha: “Sao cha không suy nghĩ v� chính trị cấp cao?� Ông ấy muốn lập một đảng cho ngư�i Công giáo! Nhưng dư�ng như con ngư�i thiện ý này đang sống trong thế kỷ trước mất rồi!

Vài ngày trước, khi nói v� ngư�i tị nạn, cha đã dùng từ “trại tập trung,� một từ rất nghiêm tr�ng với ngư�i �ức chúng con. Có ngư�i nói đó là một từ lỡ l�i… 

Trước hết, cha muốn nhắc lại đầy đủ những l�i cha đã nói. Cha đã nói v� những quốc gia quảng đại nhất Châu Âu, là � và Hy Lạp. Cha luôn ngưỡng mộ khả năng dung nạp của �ức. Khi cha theo h�c ở đây, có nhi�u ngư�i Thổ nhập cư ở Frankfurt, và h� sống cuộc đ�i bình thư�ng như m�i ngư�i gốc �ức. Nhưng cha không lỡ l�i! Có những trại tị nạn thật sự là những trại tập trung. Có lẽ có một số ở �, một số ở nơi khác. Hãy nghĩ xem ngư�i ta sẽ làm gì khi bị nhốt trong một khu vực không được phép ra ngoài. Hãy nghĩ v� những gì đã xảy ra ở Bắc Âu khi di dân muốn băng qua biển để đến Anh quốc và bị nhốt lại. Có những chuyện khiến cha vui, một nét văn hóa �. Ở Sicily, một thị trấn nh�, có một trại tị nạn. Và những ngư�i nắm quy�n trong thị trấn đã bảo các di dân, “Ở đây sẽ làm các bạn không vui, các bạn cần phải được ra ngoài, nhưng xin đừng làm chuyện gì xấu. Chúng tôi không thể mở cổng, nhưng chúng tôi sẽ để hở một khoảng ở sau trại, để các bạn có thể ra ngoài, đi vào làng…� Thế là h� có mối quan hệ tốt đẹp với các cư dân trong thị trấn nh� đó, ngư�i di dân không phạm tội hay những hành động xấu. Nhưng bị nhốt là một vấn đ�…

Ở Venezuela, tình hình đang ngày càng tệ hơn. Cha có thể làm được gì? Vatican có thể đi�u đình được không? 

Tòa Thánh đã có can thiệp theo yêu cầu của 4 tổng thống, những ngư�i đang đi�u đình, nhưng đã không thành công bởi những l�i đ� nghị đ�u bị từ chối hoặc không đón nhận tr�n vẹn. Tất cả chúng ta đ�u biết tình hình khó khăn ở Venezuela, một quốc gia cha rất yêu mến. Cha tin là 4 tổng thống đó vẫn đang cố gắng tái khởi động quá trình đi�u đình, và đang tìm kiếm địa điểm. Ở Venezuela, đã có sự chống đối rõ ràng, và ngay cả bên chống đối cũng chia rẽ dần khi cuộc xung đột ngày càng dữ dội hơn. Chúng ta đang vận động. M�i chuyện có thể làm được thì phải làm cho được, với những bảo đảm cần thiết.

Con là ngư�i Chính thống giáo. Cha thấy viễn cảnh quan hệ với Chính thống Nga và Chính thống Copt thế nào? Chúng ta đ�u nhìn nhận phép rửa, và đó là đi�u quan tr�ng… Cha đánh giá thế nào v� quan hệ giữa Vatican và Nga, trong việc bảo vệ các Kitô hữu ở Trung �ông và Syria? 

Cha luôn có tình bạn tốt đẹp với Chính thống giáo. Ở Buenos Aires, m�i đêm Giáng Sinh, cha đ�u đến đêm canh thức ở nhà th� chính tòa của Thượng phụ Chính thống, gi� ngài đang là Tổng Giám mục Ukraine, cha đến đó cầu nguyện hai tiếng 40 phút với những ngôn ngữ phụng vụ mà cha không hiểu. Rồi cha dự bữa tối với cộng đoàn Chính thống. Thỉnh thoảng, có những ngư�i Chính thống khác, khi cần giúp đỡ v� pháp lý, h� cũng đến tìm Giáo tri�u Công giáo. Chúng ta là các Giáo hội Tỷ muội. Cha có một tình bạn đặc biệt với Thượng phụ Tawadros II của Chính thống Copt, ngài ấy là một con ngư�i của Chúa, một thượng phụ vĩ đại đưa Giáo hội tiến tới. Ngài cũng có sự cương quyết tông đồ, ngài là ngư�i nhiệt thành nhất trong việc tìm một ngày thống nhất cho lễ Phục Sinh. Cha cũng thế, nhưng ngài còn dữ dội hơn, ngài bảo, “Phải đấu tranh!� Sự hiệp nhất của phép rửa thì còn mãi. Ngư�i Chính thống Nga nhìn nhận phép rửa của Công giáo, và cha cũng nhìn nhận phép rửa của h�. Thượng phụ Elijah II của Georgia là một con ngư�i của Chúa, một nhà thần nghiệm, ngư�i Công giáo phải h�c lấy truy�n thống thần nghiệm. Và trên hành trình đại kết, còn có Thượng phụ Bartholomeo, ngư�i Anh giáo… �ại kết tiến tới nh� những hành động đức mến. Không có đại kết đứng yên. Cần có nghiên cứu của các thần h�c gia, nhưng chúng ta phải cùng bước đi với nhau, cầu nguyện với nhau….

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

Phanxicovn