PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ NĂM TUẦN THÁNH 2017 – TAM NHẬT VƯỢT QUA. TƯỞNG NIỆM BỮA TIỆC LY CỦA CHÚA (13/4/2017)

“NGÀI YÊU THƯƠNG HỌ ĐẾN CÙNG”.

BÀI ĐỌC I: Xh 12, 1-8. 11-14
“Những chỉ thị về bữa Tiệc Vượt qua”.
Trích sách Xuất Hành.

Trong những ngày ấy, Chúa phán cùng Môsê và Aaron ở đất Ai-cập rằng: Tháng này các ngươi phải kể là tháng đầu năm, tháng thứ nhất. Hãy nói với toàn thể cộng đồng con cái Israel rằng: “Mùng mười tháng này, ai nấy phải bắt một chiên con, mỗi gia đình, mỗi nhà một con. Nếu nhà ít người, không ăn hết một con chiên, thì phải mời người láng giềng đến nhà cho đủ số người để ăn một con chiên. Chiên đó không được có tật gì, phải là chiên đực, được một năm. Có bắt dê con cũng phải làm như thế. Vậy phải để dành cho đến ngày mười bốn tháng này, rồi vào lúc chập tối, toàn thể cộng đồng con cái Israel sẽ giết nó, lấy máu bôi lên khung cửa những nhà có ăn thịt chiên. Đêm ấy sẽ ăn thịt nướng với bánh không men và rau đắng. Phải ăn như thế này: Phải thắt lưng, chân đi dép, tay cầm gậy và ăn vội vã: vì đó là ngày Vượt Qua của Chúa. Đêm ấy Ta sẽ đi qua xứ Ai-cập, sẽ giết các con đầu lòng trong xứ Ai-cập, từ loài người cho đến súc vật, và Ta sẽ trừng phạt chư thần xứ Ai-cập: vì Ta là Chúa. Máu bôi trên nhà các ngươi ở, sẽ là dấu hiệu; và khi thấy máu, Ta sẽ đi qua mà tha cho các ngươi, và các ngươi sẽ không bị tai ương tác hại khi Ta giáng hoạ trên xứ Ai-cập.

Các ngươi hãy ghi nhớ ngày ấy, làm lễ tưởng niệm, và phải mừng ngày đó trọng thể kính Thiên Chúa. Các ngươi sẽ lập lễ này để mừng vĩnh viễn muôn đời”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 115, 12-13. 15-16bc. 17-18
Đáp: Chén chúc tụng là sự thông hiệp Máu Chúa Kitô (x. 1 Cr 10, 16).

1) Tôi lấy gì dâng lại cho Chúa để đền đáp những điều Ngài ban tặng cho tôi? Tôi sẽ lãnh chén cứu độ, và tôi sẽ kêu cầu danh Chúa. – Đáp.

2) Trước mặt Chúa, thật là quý hoá cái chết của những bậc thánh nhân Ngài. Con là tôi tớ Ngài, con trai của nữ tỳ Ngài, Ngài đã bẽ gãy xiềng xích cho con. – Đáp.

3) Con sẽ hiến dâng Chúa lời ca ngợi làm sinh lễ, và con sẽ kêu cầu danh Chúa. Con sẽ giữ trọn lời khấn xin cùng Chúa, trước mặt toàn thể dân Ngài. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: 1 Cr 11, 23-26
“Mỗi khi anh em ăn và uống, anh em loan truyền việc Chúa chịu chết”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Cô-rintô.

Anh em thân mến, phần tôi, tôi đã lãnh nhận nơi Chúa điều mà tôi đã truyền lại cho anh em, là Chúa Giêsu trong đêm bị nộp, Người cầm lấy bánh và tạ ơn, bẻ ra và phán: “Các con hãy lãnh nhận mà ăn, này là Mình Ta, sẽ bị nộp vì các con: Các con hãy làm việc này mà nhớ đến Ta. Cùng một thể thức ấy, sau bữa ăn tối, Người cầm lấy chén, và phán: “Chén này là Tân ước trong Máu Ta; mỗi khi các con uống, các con hãy làm việc này mà nhớ đến Ta”. Vì mỗi khi anh em ăn bánh và uống chén này, anh em loan truyền việc Chúa chịu chết, cho tới khi Chúa lại đến”.

Đó là lời Chúa.

CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM: Ga 13, 34
Chúa phán: “Thầy ban cho các con một giới răn mới, là các con hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương các con”.

BÀI TIN MỪNG: Ga 13, 1-15
“Ngài yêu thương họ đến cùng”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Trước ngày Lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu biết đã đến giờ Mình phải bỏ thế gian mà về cùng Chúa Cha, Người vốn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn đang ở thế gian, thì đã yêu thương họ đến cùng. Sau bữa ăn tối, ma quỷ gieo vào lòng Giuđa Iscariô, con Simon, ý định nộp Người. Người biết rằng Chúa Cha đã trao phó mọi sự trong tay mình, và vì Người bởi Thiên Chúa mà đến và sẽ trở về cùng Thiên Chúa.

Người chỗi dậy, cởi áo, lấy khăn thắt lưng, rồi đổ nước vào chậu; Người liền rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau. Vậy Người đến chỗ Simon Phêrô, ông này thưa Người rằng: “Lạy Thầy, Thầy định rửa chân cho con ư?” Chúa Giêsu đáp: “Việc Thầy làm bây giờ con chưa hiểu, nhưng sau sẽ hiểu”. Phêrô thưa lại: “Không đời nào Thầy sẽ rửa chân cho con”. Chúa Giêsu bảo: “Nếu Thầy không rửa chân cho con, con sẽ không được dự phần với Thầy”. Phêrô liền thưa: “Vậy xin Thầy hãy rửa không những chân con, mà cả tay và đầu nữa”. Chúa Giêsu nói: “Kẻ mới tắm rồi chỉ cần rửa chân, vì cả mình đã sạch. Tuy các con đã sạch, nhưng không phải hết thảy đâu”. Vì Người biết ai sẽ nộp Người nên mới nói: “Không phải tất cả các con đều sạch đâu”.

Sau khi đã rửa chân cho các ông, Người mặc áo lại, và khi đã trở về chỗ cũ, Người nói: “Các con có hiểu biết việc Thầy vừa làm cho các con chăng? Các con gọi Ta là Thầy và là Chúa thì phải lắm, vì đúng thật Thầy như vậy. Vậy nếu Ta là Chúa và là Thầy mà còn rửa chân cho các con, thì các con cũng phải rửa chân cho nhau. Vì Thầy đã làm gương cho các con để các con cũng bắt chước mà làm như Thầy đã làm cho các con”.

Đó là lời Chúa.
_________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

Thánh lễ hôm nay rất phong phú; chứa nhiều mầu nhiệm. Ít nhất chúng ta phải suy nghĩ về ba đề tài chính trong ba bài đọc. Không thể bỏ rơi bài nào mà không làm thiệt hại cho mầu nhiệm cử hành hôm nay.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Xuất Hành, nhắc nhở hôm nay là ngày mừng lễ Vượt qua của người Dothái;

Lễ Vượt Qua là lễ trọng nhất trong ba lễ trọng của người Do-thái (Lễ Vượt qua, Lễ Năm mươi, Lễ Lều); vì là lễ kỷ niệm ngày Thiên Chúa đã dùng uy quyền của Ngài để đánh phạt vua Pharaon, đưa dân Do-thái thóat khỏi làm nô lệ cho Ai-cập, và dẫn đưa dân vào Đất Hứa: “Các ngươi phải lấy ngày đó làm ngày tưởng niệm, ngày đại lễ mừng Đức Chúa. Qua mọi thế hệ, các ngươi phải mừng ngày lễ này: đó là luật quy định cho đến muôn đời.” Có nhiều điều tương xứng với Lễ Vượt Qua mới của Đức Kitô; nên cần một sự hiểu biết chi tiết về Lễ Vượt Qua của người Do-thái.

TRONG BÀI ĐỌC II Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Cô-rintô: Mỗi lần ăn Bánh và uống Chén này, anh em loan truyền Chúa đã chịu chết.

Trong Kế Họach Cứu Độ của Thiên Chúa, Lễ Vượt Qua của Cựu Ước là hình ảnh Lễ Vượt Qua mới của Đức Kitô: Khi biết giờ Ngài sắp sửa vượt qua cuộc đời này để về cùng Thiên Chúa, Ngài đã yêu thương con người và yêu thương họ đến cùng; Chúa Giêsu làm cho con người hai việc chính:

+ Hiến mình làm Chiên Vượt Qua để cứu độ con người.
+ Lập Bí-tích Thánh Thể để tiếp tục ở lại với con người: Bữa Tiệc Ly chính là bữa tiệc Vượt Qua. Chúa Giêsu đã lập Bí-tích Thánh Thể trong Bữa Tiệc Ly ấy.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Gioan:Chúa Giêsu khiêm nhường và yêu thương rửa chân cho các môn đệ.

Chúa biết tất cả mọi sự sẽ xảy ra và Ngài sửa sọan tất cả: Thánh sử Gioan tường thuật ba điều quan trọng Chúa Giêsu biết rõ trước Cuộc Thương Khó của Ngài:

(1) Biết giờ của Ngài sắp về với Thiên Chúa: “Đức Giêsu biết giờ của Người đã đến, giờ phải bỏ thế gian mà về với Chúa Cha.”

(2) Biết giờ phải từ biệt các môn đệ: “Người vẫn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn ở thế gian, và Người yêu thương họ đến cùng.”

(3) Biết giờ cứu độ cho con người sắp xảy ra: “Đức Giêsu biết rằng: Chúa Cha đã giao phó mọi sự trong tay Người.”

Các nhà chú giải đều nhìn hành động rửa chân như là biểu tượng của Bí-tích Rửa Tội: phải được rửa sạch trước khi tội được tha để chung hưởng hạnh phúc với Chúa.
____________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Ga 13, 1-15)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Cứ nói đến thứ Năm Tuần thánh, ai cũng nghĩ đến 3 việc mà Chúa Giêsu đã thực hiện trong Bữa Tiệc ly này:

+ Rửa chân cho các môn đệ.
+ Thiết lập Phép Thánh Thể.
+ Thiết lập Thiên chức Linh mục.

Nhưng độc giả có thể bật ra câu hỏi:

Tại sao trong Bài Tin mừng hôm nay, Gioan chỉ đề cập đến việc Rửa chân mà không hề nhắc đến Phép Thánh Thể và Thiên chức Linh mục?

Thưa: vì hành động rửa chân cho các môn đệ đã để lại cho con người một dấu ấn đặc biệt mà các môn đệ cũng như chúng ta không thể không nhớ đến.

Trong đó, Con Thiên Chúa đã khiêm nhường tự hạ đến tột cùng xuống hàng đầy tớ để rửa chân cho các học trò của Ngài.

Và một bài học thật sâu sắc Chúa Giêsu để lại cho các môn đệ trước khi bước vào cuộc Khổ nạn mà những ai muốn làm môn đệ của Ngài phải nhớ nằm lòng:

“Vậy nếu Ta là Chúa và là Thầy mà còn rửa chân cho các con, thì các con cũng phải rửa chân cho nhau. Vì Thầy đã làm gương cho các con để các con cũng bắt chước mà làm như Thầy đã làm cho các con”.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:

“TRƯỚC NGÀY LỄ VƯỢT QUA, CHÚA GIÊSU BIẾT ĐÃ ĐẾN GIỜ MÌNH PHẢI BỎ THẾ GIAN MÀ VỀ CÙNG CHÚA CHA, NGƯỜI VỐN YÊU THƯƠNG NHỮNG KẺ THUỘC VỀ MÌNH CÒN ĐANG Ở THẾ GIAN, THÌ ĐÃ YÊU THƯƠNG HỌ ĐẾN CÙNG”.

“CHÚA GIÊSU BIẾT ĐÃ ĐẾN GIỜ MÌNH PHẢI BỎ THẾ GIAN MÀ VỀ CÙNG CHÚA CHA”.

Chúa Giêsu ý thức rất rõ đã đến giờ Ngài phải bỏ thế gian mà về cùng Chúa Cha, tức về nơi Ngài đã xuất phát. Chúa Cha đã sai Ngài xuống thế gian để thực hiện Công trình Cứu chuộc, bây giờ là lúc Ngài phải về lại với Chúa Cha

Cái giờ mà Chúa Giêsu từng nói: “Giờ Ta chưa đến” thì bây giờ đã đến rồi.

Ngài sắp bỏ thế gian, nhưng các môn đệ Ngài hằng yêu thương, đó là “NHỮNG KẺ THUỘC VỀ MÌNH CÒN ĐANG Ở THẾ GIAN”. Như vậy, sắp sửa diễn ra cảnh chia tay, kẻ ở người đi.

Cuộc chia tay nào cũng vậy, cũng đượm màu sắc u buồn, lưu luyến, “đi không nỡ, ở không đành”, nhất là phải chia tay với người mà Gioan nói: “NGƯỜI VỐN YÊU THƯƠNG”.

Có nghĩa từ trước đến giờ Chúa Giêsu vẫn hằng yêu thương các môn đệ. Nhưng trong giờ phút cuối cùng này, Chúa Giêsu muốn biểu hiện tình yêu của Ngài mãnh liệt hơn nữa, sâu sắc hơn nữa mà Gioan nói: “YÊU THƯƠNG HỌ ĐẾN CÙNG”.

“YÊU THƯƠNG ĐẾN CÙNG” nghĩa là gì?

Khi nói về “tình yêu” có lẽ đã tốn quá nhiều giấy mực mà vẫn không thể nói về nó.

Trong Bài thơ “Vì Sao”, thi sĩ Xuân Diệu đã diễn tả như sau:

“Làm sao cắt nghĩa được tình yêu!
Có nghĩa gì đâu, một buổi chiều
Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt,
Bằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu…
……….
Rồi một ngày mai tôi sẽ đi.
Vì sao, ai nỡ bỏ làm chi!
Tôi khờ khạo lắm, ngu ngơ quá
Chỉ biết yêu thôi, chẳng hiểu gì.”

“Tình yêu” là một khái niệm trừu tượng, nó trừu tượng còn hơn cả trừu tượng, ngay như thi sĩ, là giới mơ mộng nhất cũng không thể hiểu và diễn tả được, huống chi các triết gia, các nhà toán học,…

“Tình yêu: nó là cái gì mà ta không biết, thế mà nó cứ nhè nhẹ đi vào hồn ta, xâm chiếm hồn ta, để biến đổi ta thành một con người mới, một con người có sức sống mãnh liệt, dám làm tất cả, ngay cả sẵn sàng chết cho người mình yêu.

Thánh Augustinô nói: “Cứ yêu đi rồi muốn làm gì thì làm”.

Vậy “YÊU THƯƠNG ĐẾN CÙNG” nghĩa là gì?

Thưa: “Yêu thương đến cùng” là yêu thương đến cùng chứ còn gì nữa!

Gioan diễn tả tình yêu của Chúa Giêsu rất “bén”, sắc như dao, ông chỉ nói” Yêu thương đến cùng” mà không màu mè, “hoa hoè hoa sói”, rất ngắn gọn, vì sợ nói thêm bất cứ từ nào sẽ đánh mất ý nghĩa của nó.

“yêu thương đến cùng” là yêu đến tận cùng, tức không còn giới hạn nào hạn chế tình yêu của Chúa Giêsu dành cho các môn đệ, không còn chỗ nào mà Ngài chưa yêu thương.

Vậy cái thước đo nào có thể đo lường được tình yêu đến cùng đó?

Thưa: đó là CÁI CHẾT. Gioan viết: “Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu”(Ga, 13).

“SAU BỮA ĂN TỐI, MA QUỶ GIEO VÀO LÒNG GIUĐA ISCARIÔ, CON SIMON, Ý ĐỊNH NỘP NGƯỜI.

NGƯỜI BIẾT RẰNG CHÚA CHA ĐÃ TRAO PHÓ MỌI SỰ TRONG TAY MÌNH, VÀ VÌ NGƯỜI BỞI THIÊN CHÚA MÀ ĐẾN VÀ SẼ TRỞ VỀ CÙNG THIÊN CHÚA.”

“SAU BỮA ĂN TỐI”

Đây là điểm thiếu sót lớn nhất của Gioan, vì ông không trình thuật lại “bữa ăn tối” diễn ra thế nào, ông đã bỏ qua sự kiện quan trọng này.

Trong khi đó các thánh sử khác đã mô tả rất chi tiết, chẳng hạn như Luca (Lc 22, 14 – 20), đó là việc Chúa Giêsu lập Phép Thánh Thể và Thánh Phaolô cũng mô tả như trong Bài đọc II (1 Cr 11, 23-26).

Nhưng bù lại, Gioan đã tường thuật rất chi tiết những việc làm của Chúa Giêsu sau bữa ăn, đó là việc rửa chân cho các môn đệ, và những lời nói của Chúa Giêsu sau bữa ăn mà ta gọi là DIỄN TỪ SAU TIỆC LY hay NHỮNG LỜI CÁO BIỆT (từ Chương 13 – Chương 17).

Việc thiếu sót của Gioan, ta không có quyền phê phán vì phải tôn trọng quan điểm của các thánh sử khi viết Tin mừng. Mặc dù cùng được Chúa Thánh Thần linh ứng, nhưng mỗi tác giả vẫn có quyền bày tỏ quan điểm của riêng mình. Ông Gioan làm vậy cũng có lý của ông.

“MA QUỶ GIEO VÀO LÒNG GIUĐA ISCARIÔ, CON SIMON, Ý ĐỊNH NỘP NGƯỜI”

Gioan nói đến sự xuất hiện của Satan trong giây phút cuối này. Ngay từ buổi ban đầu, nó là con Rắn đã xúi giục Ông bà Nguyên Tổ phạm tội để phá hỏng Chương trình Sáng tạo của Thiên Chúa, thì giờ phút này, nó lại xuất hiện để đánh hỏng Chương trình Cứu Độ của Đức Giêsu.

Vậy nó xuất hiện ở đâu?

Gioan nói: “Ma quỷ đã gieo vào lòng Giu-đa, con ông Si-môn Ít-ca-ri-ốt, ý định nộp Đức Giê-su”. Gioan chỉ nói, nó gieo vào lòng Giuđa.

Còn Luca nói mạnh hơn. Ông viết: “Sa-tan đã nhập vào Giu-đa, cũng gọi là Ít-ca-ri-ốt, một người trong Nhóm Mười Hai. Hắn đi nói chuyện với các thượng tế và lãnh binh Đền Thờ về cách thức nộp Người cho họ. Họ rất mừng và đồng ý sẽ cho hắn tiền.” (Lc 22, 3-5) Theo Luca, Satan đã nhập hẳn vào người Giuđa trước Bữa Tiệc Ly, để sai khiến ông ta làm theo ý đồ của nó.

Còn Gioan thì cho rằng Satan nhập vào Giuđa trong bữa Tiệc ly này.

“NGƯỜI BIẾT RẰNG CHÚA CHA ĐÃ TRAO PHÓ MỌI SỰ TRONG TAY MÌNH, VÀ VÌ NGƯỜI BỞI THIÊN CHÚA MÀ ĐẾN VÀ SẼ TRỞ VỀ CÙNG THIÊN CHÚA”

“NGƯỜI BIẾT RẰNG”.

Gioan lại đề cập đến “cái biết” thứ hai của Giêsu, có nghĩa Ngài ý thức rất rõ.

Gioan muốn nói rằng: Thiên Chúa đã trao mọi sự cho Chúa Con, Chúa Giêsu, có nghĩa các môn đệ và cả chúng ta nữa đã được Thiên Chúa trao phó cho Chúa Giêsu.

“trao phó”, tức Chúa Cha đã uỷ thác cho Chúa Giêsu để Ngài bảo vệ chúng ta mà không để một người nào bị hư đi. Cả Giuđa nữa cũng được Chúa Giêsu bảo vệ, nhưng y cố tình dứt ra khỏi Chúa Giêsu để chạy theo Satan.

Satan luôn có mặt trong lịch sử nhân loại, để cố lái lịch sử đi về phía nó. Nhưng Đức Giêsu, Con Thiên Chúa đã thực hiện Chương trình Cứu độ, như vậy lịch sử nhân loại nhất định phải đi về với Thiên Chúa, không thể khác hơn được.

Độc giả có thể thắc mắc, tại sao Gioan lại đưa chi tiết nhỏ này vào đây?

Thưa, Gioan muốn nói rằng, Tình yêu Thiên Chúa vượt quá sự phản bội của Giuđa, nó không thể nào là đà cản cho Ngài. Cho dù có bóng dáng Satan lởn vởn tại đây, nó không có nghĩa gì hết.

“NGƯỜI CHỖI DẬY, CỞI ÁO, LẤY KHĂN THẮT LƯNG, RỒI ĐỔ NƯỚC VÀO CHẬU; NGƯỜI LIỀN RỬA CHÂN CHO CÁC MÔN ĐỆ VÀ LẤY KHĂN THẮT LƯNG MÀ LAU”

Trong bữa ăn cuối này, Đức Giêsu đã làm một cử chỉ gây bất ngờ cho các môn đệ.

Không ai có thể nghĩ ra, không ai có thể tưởng tượng cho dù có đầu óc tưởng tượng phong phú đến mấy, lại có thể nghĩ đến việc Đức Giêsu rửa chân cho các môn đệ. Thật quá bất ngờ.

“NGƯỜI CHỖI DẬY”

Theo phong tục, người Do Thái không ngồi ăn mà là nằm để ăn. Động tác “chỗi dậy”, đó là cách kết thúc bữa ăn và ra khỏi bàn.

“RỒI ĐỔ NƯỚC VÀO CHẬU”

Công việc này đáng lý phải do các môn đệ làm, nhưng Chúa Giêsu đã tự tay mình làm y như một người đầy tớ, vì các môn đệ không thể đoán được Chúa Giêsu sẽ làm gì mà chỉ thấy Ngài chỗi dậy rời bàn ăn.

Gioan mô tả việc rửa chân của Đức Giêsu: “Người đứng dậy, rời bàn ăn, cởi áo ngoài ra, và lấy khăn mà thắt lưng. Rồi Đức Giê-su đổ nước vào chậu, bắt đầu rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau”.

Độc giả sẽ chú ý từng chi tiết sau đây:

1/. “CỞI ÁO NGOÀI RA”.

Nó không đơn thuần để người ta dễ làm việc không bị vướng víu, nhưng ý nghĩa sâu xa, Đức Giêsu đã từ bỏ địa vị Con Thiên Chúa để trở thành người đầy tớ, trở thành người phục vụ.

Đức Giêsu cởi áo của Ngài là một cách diễn tả ý nghĩa trọng đại của quà tặng mạng sống. Ngài cho họ thấy tình yêu được bày tỏ qua việc phục vụ, trong việc dâng hiến mạng sống mình cho người khác.

2/. “LẤY KHĂN MÀ THẮT LƯNG” – “LẤY KHĂN THẮT LƯNG MÀ LAU”.

Đức Giêsu chỉ dùng một cái khăn duy nhất. Sau khi rửa chân, Ngài dùng cái khăn đó để lau.

Việc dùng đi dùng lại một cái khăn mà Đức Giêsu thắt ngang lưng nhấn mạnh đến thái độ của việc phục vụ, nó phải là một nhân cách thường trực của Đức Giêsu, tinh thần phục vụ phải được liên tục không ngắt quãng.

Trong thực tế, sau khi làm xong việc rửa chân, Đức Giêsu sẽ không cởi bỏ cái khăn mà Người đã dùng nó như cái tạp dề. Một chi tiết như thế có ý muốn nhấn mạnh rằng tình yêu phục vụ không kết thúc với cái chết của Người.

CÓ MỘT CHI TIẾT ĐỘC GIẢ CẦN ĐỂ Ý:

“trong một bữa ăn, Người đứng dậy”, có nghĩa đang khi dùng bữa, Chúa Giêsu thực hiện việc rửa chân. Cử chỉ này nó đã đi ra ngoài tập quán, vì thông thường việc rửa chân phải thực hiện trước khi dùng bữa, nhưng đàng này Đức Giêsu thực hiện khi đang dùng bữa. Vậy nó muốn nói lên điều gì?

Chúa Giêsu muốn cử chỉ phục vụ đó vượt ra ngoài những quy ước thông thường. Tinh thần yêu thương và phục vụ sẽ không bị gò bó bởi bất cứ giới hạn nào, quy tắc nào, mà nó phải được thực hiện mọi nơi mọi lúc.

“VẬY NGƯỜI ĐẾN CHỖ SIMON PHÊRÔ, ÔNG NÀY THƯA NGƯỜI RẰNG: “LẠY THẦY, THẦY ĐỊNH RỬA CHÂN CHO CON Ư?”

CHÚA GIÊSU ĐÁP: “VIỆC THẦY LÀM BÂY GIỜ CON CHƯA HIỂU, NHƯNG SAU SẼ HIỂU”. PHÊRÔ THƯA LẠI: “KHÔNG ĐỜI NÀO THẦY SẼ RỬA CHÂN CHO CON”!”

Việc Đức Giêsu rửa chân cho các môn đệ là một việc bất ngờ, không ai trong các ông lại có thể nghĩ đến điều đó.

Ông Phêrô đi từ ngạc nhiên đến phản kháng, vâng vẫn là Phêrô, một con người khẳng khái dám nói lên suy nghĩ của mình.

+ Ông ngạc nhiên: Vì Phêrô đã tuyên xưng: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống” (Mt 16, 16). Đó là lời tuyên xưng của Phêrô tại Xê-da-rê Phi-líp-phê. Ngài là Con Thiên Chúa, còn ông là một phàm nhân. Cho dù bây giờ Ngài xuống thế làm người, Ngài vẫn là Thầy của ông, thì làm sao lại có chuyện Ngài rửa chân cho ông được.

Có nằm mơ ông cũng không dám nghĩ đến điều này. Nếu có rửa chân, thì chính ông mới là người rửa chân cho Thầy, nhưng đây ngược lại.

“LẠY THẦY, THẦY ĐỊNH RỬA CHÂN CHO CON Ư?” – PHÊRÔ LÀ NGƯỜI ĐƯỢC RỬA CHÂN ĐẦU TIÊN

+ Ông Phêrô phản kháng: Gioan viết: “Thưa Thầy! Thầy mà lại rửa chân cho con sao?”. Quá vô lý, không thể có chuyện đó.

Qua sự phản kháng của Phêrô, độc giả cũng có thể thấy PHÊRÔ LÀ NGƯỜI ĐƯỢC RỬA CHÂN ĐẦU TIÊN.

Vì nếu không phải là người đầu tiên thì Phêrô sẽ không phản ứng như vậy, vì người trước ông không phản ứng thì ông cũng không phản ứng. Đức Giêsu muốn dành cho Phêrô vinh dự này, Ngài muốn nói với Phêrô, ai muốn làm lớn, hãy làm người rốt hết và phục vụ mọi người. Phêrô là Tông đồ trưởng, ông sẽ đón nhận bài học sâu xa này hơn ai hết. Phêrô là người đầu tiên được đón nhận bài học này.

Người đứng đầu trong các tông đồ cũng phải là người đứng đầu trong cung cách phục vụ anh em.

“VIỆC THẦY LÀM BÂY GIỜ CON CHƯA HIỂU, NHƯNG SAU SẼ HIỂU”.

Ngài muốn cho Phêrô biết, có thể bây giờ ông chưa hiểu được ý nghĩa việc Ngài làm, điều đó không sao, sau này ông sẽ hiểu. Nhưng bây giờ Ngài muốn mời gọi ông hãy chấp nhận việc rửa chân như bằng chứng tình yêu của Ngài đối với ông.

“KHÔNG ĐỜI NÀO THẦY SẼ RỬA CHÂN CHO CON”!

“Ông Phê-rô lại thưa: “Thầy mà rửa chân cho con, không đời nào con chịu đâu!”.

Phêrô phản ứng mạnh hơn nữa, Gioan sử dụng cụm từ “không đời nào con chịu đâu”, có nghĩa không bao giờ ông chấp nhận việc đó. Ta có thể nói Phêrô vẫn còn xa vời với sự hiểu biết về tình yêu đích thực, ông chưa sẵn sàng để chia sẻ những động lực của tình yêu, được thể hiện trong việc phục vụ lẫn nhau, ông chưa thể chia sẻ tình bạn với Đức Giêsu và thực sự chưa chấp nhận nguy hiểm để từ bỏ chính mình.

CHÚA GIÊSU BẢO: “NẾU THẦY KHÔNG RỬA CHÂN CHO CON, CON SẼ KHÔNG ĐƯỢC DỰ PHẦN VỚI THẦY”

Đức Giêsu thấu suốt con người của Phêrô, một con người chân chất và khẳng khái.

Khi Phêrô từ chối việc rửa chân, không phải ông là con người ngoan cố, từ chối tình yêu của Ngài, nhưng ông thuộc loại người của quy ước. Sự nhận thức của ông không chấp nhận, việc một người thầy lại đi rửa chân cho học trò mình, không có định chế nào lại quy định như vậy.

Đức Giêsu, một lần nữa muốn đưa Phêrô lên cao, vượt ra ngoài những quy ước, khi đưa ra một quyết định mạnh mẽ, đánh vào thành trì quy tắc cứng ngắc trong con người ông.

Ngài nói: “Nếu Thầy không rửa cho anh, anh sẽ chẳng được chung phần với Thầy.” Không được chung phần với Thầy, có nghĩa Phêrô sẽ bị loại ra ngoài. Đến đây, Phêrô đã bị khuất phục, mặc dù ông vẫn không hiểu: “Không được dự phần với Thầy” nghĩa là gì.

Phần gì vậy? Ông không hiểu.

“PHÊRÔ LIỀN THƯA: “VẬY XIN THẦY HÃY RỬA KHÔNG NHỮNG CHÂN CON, MÀ CẢ TAY VÀ ĐẦU NỮA”.

Độc giả không nên trách Phêrô, vì đường lối Thiên Chúa luôn là cái gì khó hiểu đối với suy nghĩ của con người. Phêrô hôm nay lại cho ta bài học nữa về sự hiểu biết ý định của Thiên Chúa.

Ta cũng gặp những bài học nghiệt ngã như Phêrô trong cuộc đời mình. Có nhiều lúc ta không thể hiểu được, tại sao Thiên Chúa lại cho việc này việc kia xảy ra. Rõ ràng nó đi ngược lại suy nghĩ của ta. Tại sao Thiên Chúa lại hành động như vậy?

Hôm nay Đức Giêsu nói với Phêrô, Ngài cũng muốn nói với ta: “Việc Thầy làm, bây giờ anh chưa hiểu, nhưng sau này anh sẽ hiểu.” Việc Thiên Chúa làm ta chưa thể hiểu ngay lúc này, nhưng sau này ngồi nhìn lại ta mới thấy Thiên Chúa thật khôn ngoan, Ngài có một cái nhìn thấu suốt mọi sự.

“RỬA KHÔNG NHỮNG CHÂN CON, MÀ CẢ TAY VÀ ĐẦU NỮA”

BÀI HỌC PHỤC VỤ CỦA CHÚA GIÊSU – QUAN ĐIỂM THANH TẢY CỦA PHÊRÔ

Sau khi nghe Chúa Giêsu răn đe, Phêrô tuân theo, nhưng ông vẫn không chấp nhận ý nghĩa việc làm của Ngài. Ông muốn tìm trong đó ý nghĩa thanh tảy hơn là phục vụ, thanh tảy cả con người ông, chân, tay và cả đầu. Ông vẫn không chấp nhận ý nghĩa phục vụ qua việc rửa chân.

Nhưng Đức Giêsu muốn nhấn mạnh với ông, bài học mà Ngài muốn dạy các ông hôm nay không phải là THANH TẢY mà là PHỤC VỤ. Đức Giêsu nói: “Ai đã tắm rồi, thì không cần phải rửa nữa; toàn thân người ấy đã sạch.”

Phải công nhận ông Phêrô quá tham lam, quá vô lý với một chậu nước nhỏ như vậy, ông còn đòi rửa tay và cả đầu nữa, vậy nước đâu mà rửa cho 11 ông kia.

Thật tức cười! Phêrô ơi là Phêrô, ông bị lẫn rồi chăng?

“CHÚA GIÊSU NÓI: “KẺ MỚI TẮM RỒI CHỈ CẦN RỬA CHÂN, VÌ CẢ MÌNH ĐÃ SẠCH.

Như vậy, Đức Giêsu muốn Phêrô phải nhìn ra bài học hôm nay, vẫn là rửa chân, không cần thiết phải rửa cả mình, Chúa Giêsu vẫn kiên định quan điểm của Ngài, việc rửa chân đó là ý nghĩa của việc PHỤC VỤ chứ không phải THANH TẢY, như vậy không cần rửa tay, đầu,…..

Phêrô và các môn đệ không còn cần đến nghi thức thanh tẩy của người Do Thái nhưng bằng lòng để cho chân của họ được rửa bởi Đức Giêsu; hay nói đúng hơn là cho phép mình được Chúa yêu thương, ban cho họ phẩm giá và sự tự do.

CÒN VIỆC THANH TẢY SAU NÀY CHÍNH CHÚA THÁNH THẦN SẼ THỰC HIỆN.

Sau khi Đức Giêsu lên trời, Chúa Thánh Thần sẽ được sai đến, Ngài sẽ biến đổi các ông toàn diện, y như tắm rửa để các ông trở thành con người mới.

“TUY CÁC CON ĐÃ SẠCH, NHƯNG KHÔNG PHẢI HẾT THẢY ĐÂU”. VÌ NGƯỜI BIẾT AI SẼ NỘP NGƯỜI NÊN MỚI NÓI: “KHÔNG PHẢI TẤT CẢ CÁC CON ĐỀU SẠCH ĐÂU”.

“SẠCH”

Gioan dùng từ rất thâm thuý, ông diễn tả từ “sạch” với 2 ý nghĩa rõ rệt:

“Sạch” về thân xác: thì ai cũng sạch rồi vì các ông vừa mới tắm rửa trước khi dự tiệc.

Nhưng Gioan muốn nói “sạch” trong tâm hồn: thì không phải tất cả các ông đều sạch vì Chúa Giêsu biết rất rõ ai sẽ là người phản bội và nộp Ngài. Ngay từ đầu Bài Tin mừng, Gioan đã nói đến điều đó: “Sau bữa ăn tối, ma quỷ gieo vào lòng Giuđa Iscariô, con Simon, ý định nộp Người”.

“SAU KHI ĐÃ RỬA CHÂN CHO CÁC ÔNG, NGƯỜI MẶC ÁO LẠI, VÀ KHI ĐÃ TRỞ VỀ CHỖ CŨ,

NGƯỜI NÓI: “CÁC CON CÓ HIỂU BIẾT VIỆC THẦY VỪA LÀM CHO CÁC CON CHĂNG? CÁC CON GỌI TA LÀ THẦY VÀ LÀ CHÚA THÌ PHẢI LẮM, VÌ ĐÚNG THẬT THẦY NHƯ VẬY.

VẬY NẾU TA LÀ CHÚA VÀ LÀ THẦY MÀ CÒN RỬA CHÂN CHO CÁC CON, THÌ CÁC CON CŨNG PHẢI RỬA CHÂN CHO NHAU. VÌ THẦY ĐÃ LÀM GƯƠNG CHO CÁC CON ĐỂ CÁC CON CŨNG BẮT CHƯỚC MÀ LÀM NHƯ THẦY ĐÃ LÀM CHO CÁC CON.”

“SAU KHI ĐÃ RỬA CHÂN CHO CÁC ÔNG, NGƯỜI MẶC ÁO LẠI, VÀ KHI ĐÃ TRỞ VỀ CHỖ CŨ”

Có nghĩa, sau khi Rửa chân cho các môn đệ, Chúa Giêsu mặc áo lại và trở về chỗ cũ, Chúa Giêsu đã trở về cương vị của một người Thầy để ban ra lời giáo huấn.

“VÌ THẦY ĐÃ LÀM GƯƠNG CHO CÁC CON ĐỂ CÁC CON CŨNG BẮT CHƯỚC MÀ LÀM NHƯ THẦY ĐÃ LÀM CHO CÁC CON.”

Đức Giêsu đã đi bước trước, Ngài đã làm gương để các môn đệ noi theo. Không những môn đệ mà tất cả những ai đi theo Đức Giêsu cũng hãy làm như vậy. Đó là bài học Phục Vụ. Bài học đó có giá trị vĩnh viễn.

Cơ cấu của Giáo hội luôn có phẩm trật, có Đức Giáo hoàng, Đức Giám mục, Linh mục, Tu sĩ, Giáo dân, cái phẩm trật đó không phải là phẩm trật thống trị, nhưng là phẩm trật của yêu thương và phục vụ.

Marcô viết: “Ai muốn làm người đứng đầu, thì phải làm người rốt hết, và làm người phục vụ mọi người.” (Mc 9, 35) Tôn chỉ của Đức Giêsu sẽ là kim chỉ nam cho các phẩm trật trong Giáo hội.

Ai càng được Chúa trao trọng trách, thì đòi hỏi người đó phải sống tinh thần phục vụ một cách nghiêm túc, đòi hỏi họ dấn thân nhiều hơn nữa cho anh em mình.

Lấy nước rửa chân, chân con lấm bụi đời. Từ thuở làm người chân theo đường u mê. Thầy là Ngôi cao đã dựng nên trăng sao. Ôi cao vời bàn tay Thiên Chúa!.

Thầy là Ngôi cao đến rửa chân con sao? Ôi cao vời, tình yêu hiến trao. Thầy rửa chân các con để con rửa cho nhau, noi gương thầy mà yêu mến nhau.

Ngày nay cứ vào thứ Năm Tuần thánh, Giáo hội lại cử hành nghi thức Rửa chân này, như một lời nhắc nhở cho con cái của mình: BÀI HỌC YÊU THƯƠNG & PHỤC VỤ. Nhắc nhở cho ai đó, đừng vì chức vụ được Giáo hội trao phó cho mình mà sống trong thói trưởng giả, cửa quyền. Nhưng hãy khiêm tốn phục vụ.

Amen.
_______________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ NĂM TUẦN THÁNH 2017 – TAM NHẬT VƯỢT QUA. TƯỞNG NIỆM BỮA TIỆC LY CỦA CHÚA (13/4/2017) – (Ga 13, 1-15)