Văn hà o Aleksandr Solzenicyn đã ca tụng những ngôi giáo đưá»ng bằng những vần thÆ¡ như sau:
“Thư thái trên sưá»n đồi, ngạo nghá»… trên những ngá»n núi cao, hãy ẩn mình trong những dòng sông sâu, những ngôi giáo đưá»ng đẹp như những công chúa váºn xiêm y rá»±c rỡ.
Nhìn xuống những mái nhà gá»— tranh là những ngá»n tháp chuông hùng dÅ©ng. Từ phố chợ đến thôn quê, từ đỉnh tháp hướng vá» trá»i cao, những tiếng chuông không ngừng giục giã gá»i nhau.
Từ thuở nà o con ngưá»i vẫn Ãch ká»· nhá» nhen. Nhưng chiá»u vá», khi tiếng chuông đổ hồi trên thôn xóm, trên đồng ruá»™ng, trên núi rừng, ngưá»i ngưá»i dừng lại, ngẩng nhìn và ra khá»i cuá»™c sống thấp hèn cá»§a há».
Cha ông cá»§a chúng tôi đã để lại phần cao quý nhất cảu các ngà i. Mãi mãi, tâm tình cá»§a các ngà i vẫn còn ghi khắc trong những viên đá nà y, trong những tháp chuông nà y”.
Ở bất cứ nÆ¡i nà o trên thế giá»›i, giáo đưá»ng vẫn luôn là biểu trưng cá»§a sá»± sống. Còn gì buồn thảm cho bằng má»™t ngôi giáo đưá»ng biến thà nh bảo tà ng viện hoặc không còn ngưá»i lui tá»›i.
Giáo đưá»ng là nhà cá»§a con ngưá»i: gặp gỡ giữa trá»i cao và đất thấp, gặp gỡ giữa con ngưá»i vá»›i Thiên Chúa. Nhưng quan trá»ng hÆ¡n cả, giáo đưá»ng chÃnh là nÆ¡i gặp gỡ giữa ngưá»i vá»›i ngưá»i: gặp gỡ ở trong lá»i cầu nguyện, gặp gỡ nhau trong chia sẻ, gặp gỡ nhau trong lá»i chà o bình an, trong cái bắt tay cá»§a tha thứ, cá»§a hòa giải, gặp gỡ nhau để nối kết vòng tay vá»›i ngưá»i khác, gặp gỡ nhau để trở lại cuá»™c sống vá»›i hăng say và nhiệt thà nh hÆ¡n.
Chúng ta không thể đến nhà thá» má»—i ngà y mà vẫn khước từ gặp gỡ vá»›i tha nhân. Chúng ta không thể đến nhà thá» má»—i ngà y mà lại không muốn gặp gỡ Chúa trong cuá»™c sống hằng ngà y. Chúng ta không thể tách biệt nhà thá» ra khá»i cuá»™c sống. Bao lâu ngôi giáo đưá»ng còn đó, bấy lâu ngưá»i Kitô vẫn được má»i gá»i để nối kết đức tin vá»›i cuá»™c sống hằng ngà y.
TrÃch Sách Lẽ Sống.

