Trung Phi: �ức Giáo hoàng là thiên thần của Chúa

Trung Phi với �ức Phanxicô

�ây là sứ điệp lễ Giáng sinh mang tính cách chính trị và để vinh danh �ức Giáo hoàng mà Tổng Giám mục Bangui, Dieudonné Nzapalainga đã công bố vào ngày thứ sáu 25 tháng 12-2015. Một tháng sau khi �ức Phanxicô đến Trung Phi và mở Cửa Thánh ở Nhà th� Chính tòa Bangui trong Năm Thánh Lòng Thương Xót, �ức Tổng Giám mục nhấn mạnh đến hai sự kiện lớn của Trung Phi năm 2015: Chuyến viếng thăm của �ức Giáo hoàng và việc bầu cử Tổng thống.

Cuộc bầu cử ngày 27 tháng 12 sẽ chấm dứt cơn khủng hoảng chính trị mà Trung Phi đã trải qua từ năm 2012. �ức Tổng Giám mục Nzapalainga cho biết “cơn khủng hoảng này đánh dấu bởi bạo lực, bởi bệnh tật, bởi cuộc di dân hàng loạt, bởi sự phá hủy tài sản ngư�i khác. Tất cả những việc này đã gieo thất v�ng và làm mất tin tưởng�.

Nhân dịp lễ Giáng sinh, Tổng Giám mục địa phận Bangui so sánh nước mình với lịch sử thánh. Cũng một cách như Chúa Giêsu xuống thế làm ngư�i, “cuộc viếng thăm Trung Phi gần đây của �ức Phanxicô là vinh danh của Chúa xuống cho chúng ta�. Tổng Giám mục Nzapalainga thấy “đây là chuyến viếng thăm của một thiên thần được Chúa gởi đến cho chúng ta, các mục đồng ở b� Oubangui�.

Vì “những gì xảy ra ở Trung Phi hôm nay thì giống như đã xảy ra với các mục đồng th�i Chúa Giêsu. Một xứ nh� những các xứ nh� khác, Trung Phi được xem là một trong những nước nghèo nhất thế giới. Bị chia rẽ bởi chiến tranh, bạo lực, man rợ, không ai còn muốn chú ý đến Trung Phi. Trung Phi bị xem như mi�n đất của khốn cùng, của thất v�ng, nơi có các lực lượng vũ trang không chính thức, h� không có một chút gì tôn tr�ng sự sống. Dù vậy, nước nghèo nàn nh� bé không ai chú ý này lại được �ức Phanxicô, như thiên thần của các mục đồng, ch�n để mang Tin Mừng Chúa đến, Chúa của vinh quang và của lòng thương xót.�

�ức Giáo hoàng, ngư�i mang Tin Mừng

�ức Tổng Giám mục Nzapalainga nhắc lại bầu khí sợ hãi và an ninh trước chuyến đi. “M�i ngư�i xem chuyến đi này là chuyến đi mạo hiểm, một chuyến đi rất nguy hiểm có thể lấy đi mạng sống của �ức Giáo hoàng. Nhưng phó thác vào Chúa và tin chắc vào tình thương của Ngài, Sứ giả của Hòa bình vượt lên sợ hãi và dè dặt đã đến với chúng tôi. Như Thiên thần của Chúa đến báo tin cho các mục đồng, mang cho chúng tôi Tin Mừng. Ngài đã gặp các ngư�i đàn ông, đàn bà, trẻ con, ngư�i già, ngư�i trẻ, ngư�i giàu, ngư�i nghèo, ngư�i bệnh, thăm những ngư�i phải b� nhà ra đi vì các cuộc xung đột. Với mỗi ngư�i chúng tôi, ngài nói đến hòa bình, đến giải hòa, đến tình thương, đến lòng thương xót. Ngài an ủi chúng tôi, mang lại hy v�ng cho những ngư�i đã mất hy v�ng�.

�ức Tổng Giám mục Bangui nhấn mạnh, để chuẩn bị cho chuyến đi của �ức Phanxicô, một làn gió đoàn kết đã được khơi dậy lên. “Trước chuyến đi, bối cảnh chính trị và xã hội của Trung Phi bị thống trị bởi những cảnh bạo lực, đốt cháy nhà. Các khu vực, các thành phố bị chia rẽ. Ngư�i này sợ ngư�i kia, dè chừng ngư�i kia. Khi �ức Giáo hoàng đến, h� không còn dè chừng nhau. Chúng tôi đã biết vượt lên các bất đồng của mình để đoàn kết với nhau cho cùng một mục đích. Làm chứng cho chữ “Hiệp nhất� của linh mục Barthélemy Boganda để lại.�

Bầu khí hợp tác của cả nước

Nhân dịp này �ức Tổng Giám mục Nzapalainga cũng ng� l�i cám ơn Nhà Cầm quy�n chuyển tiếp, các anh em “hồi giáo và tin lành�. �ức Tổng Giám mục cũng cám ơn các lực lượng của Liên Hiệp Quốc (MINUSCA) đã hợp tác với lực lượng địa phương “để bảo đảm an ninh cho �ức Giáo hoàng. Dù phương tiện hạn chế nhưng h� đã cho thấy tính ngh� nghiệp và hiệu quả rất cao của mình�.

Nhưng một trong các biểu tượng mạnh nhất của sự thành công và bầu khí mới được thiết lập tại Trung Phi sau đó chính là tình trạng có được ở khu vực Km5, “trước đây khu phố bị xem là khu vực “l�t th�m�, có nghĩa là vùng tự cô lập, chỉ có anh em hồi giáo ở với nhau�.

“Khu vực này đã chứng kiến nhi�u ngư�i được cảm hứng, đã thấy các băng rôn, các tín hữu kitô, công giáo và tin lành lẫn lộn với các anh em hồi giáo để cùng nhau chào đón �ức Phanxicô khi ngài đến nguyện đư�ng trung ương. Và khi �ức Giáo hoàng đ�c xong bài diễn văn của mình, anh em hồi giáo đã đứng dậy nhiệt liệt vỗ tay. Ngày hôm đó, một cách tự phát, một đám đông khổng lồ đi theo đoàn xe của �ức Giáo hoàng hướng v� sân vận động nơi �ức Giáo hoàng cử hành thánh lễ ngày 30 tháng 11-2015.�

Từ khi �ức Giáo hoàng v� không có những vụ quá lố

Một bằng chứng khác cho sự thay đổi thái độ và tâm thức là có được bình yên theo sau vụ một ngư�i hồi giáo bị giết ngay ngày hôm sau chuyến đi của �ức Giáo hoàng. “Bình thư�ng sau những vụ như thế này là sẽ có các vụ trả đũa ghê gớm: giết nhau, đốt xe đốt nhà. Mà như phép lạ, ngày hôm đó không có chuyện gì xảy ra�, �ức Tổng Giám mục giải thích.

Ngài mô tả, “ngược lại, ngư�i dân trong khu vực Km5 muốn các nhà lãnh đạo xã hội và tôn giáo lên tiếng v� sự kiện này. Các l�i kêu g�i nên làm dịu vấn đ� được đưa ra. Vì thế chúng tôi có thể gặp và đối thoại với ngư�i anh em của chúng tôi�. �ức Tổng Giám mục Nzapalainga lấy ví dụ này để làm gương: “Từ nay chúng tôi phải dùng con đư�ng đối thoại này để giải quyết các tranh chấp. Vì những vụ trả đũa mù quáng chỉ gây thêm vấn đ� và chết chóc vô ích. Chúng tôi cảm tạ Chúa, qua chuyến đi của �ức Giáo hoàng đã cho chúng tôi những chuyện kỳ diệu để sống.� Trong bối cảnh Năm Thánh Lòng Thương Xót, Tổng Giám mục Bangui ước gì “chúng ta mở lòng mình cho lòng thương xót này để hòa bình đến với chúng ta�.

Tổng thống Trung PhiL�i kêu g�i các ứng viên Tổng thống

Chính trong bối cảnh hòa dịu này mà cuộc bầu cử Tổng thống sẽ diễn ra ở Bangui. Và theo Tổng Giám mục Nzapalainga, “đi�u khẩn cấp là chúng ta đi bầu để làm giảm bớt các đau khổ của dân chúng và để có được một chính quy�n quản trị tốt. Muốn được như vậy, mỗi ngư�i chúng ta phải được đi bầu trong an ninh và chính trực, ch�n ứng viên, không phải dựa trên sắc dân, vùng mi�n hay tôn giáo nhưng dựa trên dự án xã hội, tài năng và đạo đức của h��.

Vì thế Tổng Giám mục Bangui không ngần ngại trực tiếng lên tiếng với “các chính trị gia chủ trương duy trì tình trạng bất ổn, đi hàng hai bằng các thủ đoạn và bằng khiêu khích�, ngài m�i g�i h� “có lòng yêu nước để kiến tạo hòa bình và hòa hợp xã hội. Rằng h� không được kéo ngư�i trẻ vào các cuộc xung đột do chính h� tạo ra vì ước muốn ích kỷ chiếm đoạt quy�n lực, phung phí tài nguyên quốc gia vào túi ti�n của h� và cho những quy�n lực đen tối!�

Nhắc lại l�i của �ức Phanxicô, Tổng Giám mục Nzapalainga m�i g�i “các chính trị gia phải là những ngư�i đầu tiên thể hiện sự nhất quán trong đ�i sống của h�, tôn tr�ng các giá trị của hiệp nhất, của phẩm cách và của lao động, h� phải là gương mẫu cho đồng bào của h��.

“Chúa Giêsu đến để làm m�i sự nên mới� (Cv 21, 5). Chúng ta phải dám hy v�ng có một Trung Phi ổn định và mới mẻ.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch