PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ TƯ TUẦN XXVI THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (28/9/2016)

“DÙ THẦY ĐI ĐÂU, TÔI CŨNG THEO THẦY”.

BÀI ĐỌC I: G 9, 1-12. 14-16
“Con người so sánh với Thiên Chúa đâu đáng được kể là người công chính”.
Trích sách ông Gióp.

Ông Gióp trả lời cùng các bạn hữu rằng: “Tôi biết thật như vậy, và biết thật con người so sánh với Thiên Chúa đâu đáng được kể là người công chính. Nếu con người muốn cãi lẽ với Chúa, thì một nghìn điều, nó không thể đáp lại một. Chúa thượng trí và quyền năng, ai đối địch với Chúa mà được bằng yên? Chúa xê dịch các núi đồi, và trong cơn thịnh nộ Người đánh đổ những kẻ không biết điều. Chúa khiến địa cầu chuyển động khỏi chỗ của nó, và các cột đất đều phải lung lay. Chúa truyền khiến mặt trời, thì nó không mọc lên, và Người cũng phong niêm các ngôi sao tinh tú. Chỉ một mình Chúa trải các tầng trời và bước đi trên sóng biển. Chúa tạo dựng sao bắc đẩu, sao sâm, sao mão và cung kín phương nam. Chúa tác tạo những điều trọng đại, mầu nhiệm và kỳ diệu không kể xiết.

Nếu Chúa đến cùng tôi, thì tôi không trông thấy Người, và nếu Người ra đi, tôi cũng chẳng hay biết. Nếu Chúa bất chợt hỏi han, thì ai trả lời Người cho được? Hoặc ai có thể hỏi rằng: “Tại sao Chúa làm như thế?” Vậy tôi là gì mà dám trả lời với Chúa và dùng lời mà nói với Người? Dù tôi có lẽ công chính, tôi cũng không dám trả lời, một van nài cùng Đấng phán xét tôi. Khi Chúa nhậm lời tôi kêu cầu, tôi cũng không chắc Người nghe lời tôi”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 87, 10bc-11. 12-13. 14-15
Đáp: Lạy Chúa, nguyện cho lời con cầu thấu đến tai Chúa (c. 3a).

Xướng: 1) Lạy Chúa, con kêu lên Chúa mọi ngày, và con giang tay hướng về phía Chúa. Phải chăng Chúa còn làm những điều kỳ diệu cho người đã thác, hoặc giả những người chết sẽ sống lại và ngợi khen Ngài? – Đáp.

2) Phải chăng người ta còn kể lại lòng nhân hậu Chúa trong mồ, và lòng trung thành Ngài trong nơi âm phủ? Những việc kỳ diệu của Chúa còn thấy được trong chỗ tối tăm, và ân sủng của Ngài trong nơi quên lãng? – Đáp.

3) Phần con, lạy Chúa, con kêu lên Chúa, và tự bình minh lời nguyện của con sẽ tới tai Ngài. Lạy Chúa, nhân sao Chúa ghét bỏ linh hồn con, nhân sao Chúa ẩn mặt xa khuất khỏi con? – Đáp.

ALLELUIA: Tv 118, 8ab
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, những giới răn Chúa được lập ra cho tới muôn đời, được ban hành một cách chân thành và đoan chính. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 9, 57-62
“Dù Thầy đi đâu, tôi cũng theo Thầy”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, đang lúc Chúa Giêsu và các môn đệ đi đường, thì có kẻ thưa người rằng: “Dù Thầy đi đâu, tôi cũng sẽ theo Thầy”. Chúa Giêsu bảo người ấy rằng: “Con chồn có hang, chim trời có tổ, Con Người không có nơi gối đầu”. Người bảo một kẻ khác rằng: “Hãy theo Ta”. Người ấy thưa: “Xin cho phép tôi đi chôn cha tôi trước đã”. Nhưng Người đáp: “Hãy để kẻ chết chôn kẻ chết; phần con, hãy đi rao giảng Nước Thiên Chúa”. Một người khác thưa Người rằng: “Lạy Thầy, tôi sẽ theo Thầy, nhưng cho phép tôi về từ giã gia đình trước đã”. Nhưng Chúa Giêsu đáp: “Ai đã tra tay vào cày mà còn ngó lại sau lưng thì không xứng đáng với Nước Thiên Chúa”.

Đó là lời Chúa.
________________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Lc 9, 57-62)

Chúng ta đang ở trong Phần IV: ĐỨC GIÊSU LÊN GIÊRUSALEM. Thánh sử Luca sẽ tường thuật cho chúng ta tất cả các sự kiện xảy ra cho Chúa Giêsu trong cuộc hành trình này.

Bài Tin mừng hôm nay (Lc 9, 57-62) là sự kiện đầu tiên. Chúa Giêsu đang đi thì có 3 người đến xin theo Ngài, trong đó có 1 người xin theo, còn 2 người thì Chúa kêu gọi.

Nhưng cả 3 đều có kết cục giống nhau, không ai được theo Chúa vì những lý do rất riêng tư và tế nhị.

Như vậy việc đi theo Chúa không hề dễ dàng, vì nó không thể xuất phát tuỳ theo theo sự cao hứng bốc đồng, nhưng phải là một tinh thần từ bỏ và dấn thân trọn vẹn.

Chúng ta đi vào bài Tin mừng:

“KHI ẤY, ĐANG LÚC CHÚA GIÊSU VÀ CÁC MÔN ĐỆ ĐI ĐƯỜNG, THÌ CÓ KẺ THƯA NGƯỜI RẰNG: “DÙ THẦY ĐI ĐÂU, TÔI CŨNG SẼ THEO THẦY”.

Đây là người thứ nhất muốn đi theo Chúa Giêsu. Người này theo Chúa vì lý do gì, Luca không cho biết. Nhưng trong lời cầu xin của anh ta đã biểu lộ một ý chí mạnh mẽ và cương quyết

“DÙ THẦY ĐI ĐÂU, TÔI CŨNG SẼ THEO THẦY”,

Có nghĩa anh ta không nề hà gian khổ, nghèo khó, bấp bênh, anh chấp nhận hết miễn là được đi theo Chúa Giêsu. Cho dù Ngài có đi vào chỗ chết, anh cũng đi theo.

Nhưng Chúa Giêsu hiểu rõ con người này. Có thể lúc này anh nói đúng, anh sẵn sàng nhảy vào chảo lửa vì muốn được theo Ngài.

Nhưng tương lai thì lại khác, vì trước mắt anh chưa thể hình dung hết tất cả khó khăn trở ngại khi theo Ngài, anh đang còn hoang tưởng về một tương lai tươi sáng, huy hoàng khi chứng kiến Chúa Giêsu đã làm các phép lạ lẫy lừng, được dân chúng ca ngợi và tán tụng. Anh không thể thấy được cái sự thật đàng sau đó.

Chúa Giêsu đã phá tan sự ảo tưởng này, Ngài nói:

“CHÚA GIÊSU BẢO NGƯỜI ẤY RẰNG: “CON CHỒN CÓ HANG, CHIM TRỜI CÓ TỔ, CON NGƯỜI KHÔNG CÓ NƠI GỐI ĐẦU”.

Chúa Giêsu không nói về sự sung sướng nhưng nói về sự đau khổ “Con chồn có hang, chim trời có tổ, Con Người không có nơi gối đầu”; nghĩa là theo Chúa phải chịu thiếu thốn. Thiếu thốn ngay cả những điều được cho là tối thiểu: nơi để ở, ngủ nghỉ.

Câu trả lời của Chúa Giêsu cho thấy Ngài không giống như các rabbi (giáo trưởng Do Thái): cuộc sống của Ngài là cuộc sống lang thang rày đây mai đó, vì Ngài là một con người bị từ chối, cụ thể dân làng Samari đã từ chối Ngài.

Vậy điều kiện thứ nhất để làm môn đệ Chúa Giêsu là phải giống Ngài ở chỗ chấp nhận một cuộc sống vật chất không ổn định, có thể bị từ chối và còn có thể bị giết nữa.

Luca không nói rõ sau khi nghe được câu trả lời của Chúa Giêsu, người thứ nhất này còn muốn đi theo nữa không. Nhưng cứ theo mạch văn ta hiểu là anh ta đã thối lui.

“NGƯỜI BẢO MỘT KẺ KHÁC RẰNG: “HÃY THEO TA”. NGƯỜI ẤY THƯA: “XIN CHO PHÉP TÔI ĐI CHÔN CHA TÔI TRƯỚC ĐÃ”

Bây giờ là người thứ hai. Chúng ta không nên hiểu các sự kiện này đi liền nhau, nối tiếp nhau, có nghĩa, sau người thứ nhất là đến người thứ hai như một cuộc sát hạch, thẩm vấn. Nhưng các sự kiện này cách nhau một khoảng thời gian vì Tin mừng luôn được viết theo lối tổng kết, đúc kết lại.

Người thứ hai này không tự ý xin đi theo, mà được Chúa Giêsu kêu gọi.

Nhưng thái độ anh ta chưa sẵn sàng theo Chúa mà còn đang dùng dằng, lưỡng lự. Câu trả lời của anh: “XIN CHO PHÉP TÔI ĐI CHÔN CHA TÔI TRƯỚC ĐÃ”, là một minh chứng.

Câu trả lời của người này có cái gì đó rất hợp lý, nhưng nó lại vô lý.

HỢP LÝ:

Vì bổn phận hiếu thảo đối với cha mẹ luôn là đức tính cao quý, mà bất cứ tôn giáo cũng đề cao. Chữ “HIẾU” vô cùng quan trọng, vì trước khi ta là người Công giáo, trước khi ta trở thành Giáo hoàng, Giám mục, linh mục, tu sĩ, trước khi ta trở thành tổng thống, quan chức này, quan chức kia, ta phải là con người trước đã. Có nghĩa ta phải sống trọn vẹn chữ Hiếu đối với ông bà cha mẹ.

Không những ta phải hiếu thảo khi các vị đó còn sống, mà còn hiếu thảo khi các vị đó mất. Quan trọng nhất, lúc cha mẹ mất, ta phải lo hậu sự cho chu đáo và tươm tất.

Như vậy lý do người thứ hai đưa ra: “XIN CHO PHÉP TÔI ĐI CHÔN CHA TÔI TRƯỚC ĐÃ” rất hợp lý mà Chúa Giêsu phải quan tâm đến.

VÔ LÝ:

Vì trong câu trả lời của anh ta: “XIN CHO PHÉP TÔI ĐI CHÔN CHA TÔI TRƯỚC ĐÃ”, không có nghĩa cha anh vừa mới mất mà anh xin thối thác để lo chôn cất, đây chỉ là sự đề phòng tương lai xa, chắc chắn có lúc cha anh sẽ mất. Bao giờ cha anh mất, Thời gian bao lâu thì không ai biết được

Như vậy, anh ta đợi cho đến cha anh mất thì mới đi theo Chúa Giêsu.

Người thứ hai đã từ chối lời mọi của Chúa Giêsu. Ý người này là tuy cũng muốn theo Chúa , nhưng xin một thời hạn chờ cho tới khi cha anh chết và được chôn cất xong xuôi rồi anh mới theo Ngài. Trong đầu anh đã có sẵn một ưu tiên: ưu tiên cho bổn phận hiếu thảo.

“NHƯNG NGƯỜI ĐÁP: “HÃY ĐỂ KẺ CHẾT CHÔN KẺ CHẾT; PHẦN CON, HÃY ĐI RAO GIẢNG NƯỚC THIÊN CHÚA”.

Chúa Giêsu vẫn tha thiết mời gọi người thứ hai này, mặc dù anh ta đã từ chối tế nhị. Ngài đưa ra lý do: Đừng quan tâm gì đến chuyện cha anh mất : “HÃY ĐỂ KẺ CHẾT CHÔN KẺ CHẾT”. Ưu tiên số một đó là: “ĐI RAO GIẢNG NƯỚC THIÊN CHÚA”.

HÃY ĐỂ KẺ CHẾT CHÔN KẺ CHẾT

Đây là một câu khó hiểu, nhưng khi giải thích được câu này, ta mới thấy đòi hỏi của Chúa Giêsu thật chính đáng và bác bỏ mọi luận điệu cho rằng Kitô giáo dạy người ta phải bất hiếu với những đấng sinh thành ra mình.

Ta thấy ở đây có 2 cụm từ “KẺ CHẾT” trong cùng một câu, như vậy 2 cụm từ này phải có nghĩa khác nhau, vì nếu 2 cụm từ này có nghĩa giống nhau thì câu trên sẽ vô nghĩa, vì không thể một kẻ đã chết lại chôn một người chết.

(1) CỤM TỪ “KẺ CHẾT” TRONG VẾ ĐẦU

Nó có nghĩa nói đến một người không ở trong Nước Thiên Chúa. Nước Thiên Chúa là nước dành cho những người thoát khỏi tội lỗi, tức dành cho người sống, mà đi theo Đức Giêsu tức là đi vào Nước Thiên Chúa. Như vậy “Kẻ chết” trong vế đầu chính là người không đi theo Đức Giêsu

(2) CỤM TỪ”KẺ CHẾT” TRONG VẾ SAU.

Nó có nghĩa: kẻ chết thực sự.

Như vậy, câu “Cứ để kẻ chết chôn kẻ chết ” có nghĩa: Cứ ĐỂ CHO NGƯỜI KHÔNG THEO ĐỨC GIÊSU CHÔN KẺ CHẾT CỦA HỌ.

– “Hãy để kẻ chết chôn kẻ chết”: Điều kiện thứ hai là phải dành ưu tiên cho bổn phận đối với Nước Thiên Chúa, trên cả những bổn phận đối với thân nhân. Không phải Chúa Giêsu coi nhẹ những bổn phận đối với gia đình (Mt 15,3-9) nhưng Ngài dạy rằng trong trường hợp có xung đột giữa hai bên thì môn đệ phải coi trọng Nước Thiên Chúa hơn.

Luca không nói người này có theo Chúa không, nhưng theo mạch văn, ta hiểu người này đã từ chối.

Tuy là môn đệ Chúa, tức là người chuyên lo những việc của Nước Trời, nhưng đầu óc chúng ta vẫn còn vấn vương những lo lắng thế tục, lo cho gia đình, cho những người thân. Chúa không cấm ta nghĩ đến những việc đó và những người đó. Nhưng Chúa khuyên ta đừng để những lo lắng ấy xâm lấn nhiệm vụ chính hiện tại của ta, ngoài ra ta còn phải biết phó thác vào Chúa quan phòng nữa.

“MỘT NGƯỜI KHÁC THƯA NGƯỜI RẰNG: “LẠY THẦY, TÔI SẼ THEO THẦY, NHƯNG CHO PHÉP TÔI VỀ TỪ GIÃ GIA ĐÌNH TRƯỚC ĐÃ”. NHƯNG CHÚA GIÊSU ĐÁP: “AI ĐÃ TRA TAY VÀO CÀY MÀ CÒN NGÓ LẠI SAU LƯNG THÌ KHÔNG XỨNG ĐÁNG VỚI NƯỚC THIÊN CHÚA”

Bây giờ đến phiên người thứ ba.

Theo mạch văn, người này cũng được Chúa Giêsu mời gọi theo Ngài: “LẠY THẦY, TÔI SẼ THEO THẦY”.

Nhưng cũng giống người thứ hai, anh ta cũng dùng dằng do dự. Anh cũng đưa ra một lý do tế nhị để từ chối: “NHƯNG CHO PHÉP TÔI VỀ TỪ GIÃ GIA ĐÌNH TRƯỚC ĐÃ”.

Lời yêu cầu của người này cũng giống lời cầu xin của Êlisê khi được tiên tri Êlia mời gọi theo ông trong sách Các Vua quyển thứ nhất (1V 19,19-21).

Nhưng câu trả lời của Chúa Giêsu: “AI ĐÃ TRA TAY VÀO CÀY MÀ CÒN NGÓ LẠI SAU LƯNG THÌ KHÔNG XỨNG ĐÁNG VỚI NƯỚC THIÊN CHÚA”, cho ta thấy đây là một điều kiện quyết liệt.

Nước Thiên Chúa phải là ưu tiên số một. Ai đặt nặng tình cảm, ngay cả những tình cảm tốt đẹp và cao quý nhất như cha mẹ, vợ con, anh em,… đặt trên nhu cầu về Nước Thiên Chúa, thì đó là kẻ không xứng đáng.

Tóm lại:

Chúa Giêsu đang trên hành trình tiến về Giêrusalem để bước vào cuộc Khổ nạn, có nghĩa sắp đi vào giai đoạn quyết liệt là chịu chết, sống lại và lên trời. Ngài muốn các môn đệ mình cũng phải đi cùng một hành trình như Ngài.

Thế nhưng người ta có thể từ chối lời mời gọi của Ngài bằng nhiều cách: hoặc vì những thành kiến tôn giáo như dân làng Samari; hoặc vì quá cậy dựa vào những bảo đảm vật chất, những quyến luyến gia đình và quyến luyến quá khứ.

Quá khứ mà Chúa dạy chúng ta phải quên đi là những quyến luyến tình cảm thế phàm, những ước mơ thế tục, kể cả những mặc cảm tội lỗi xa xưa…

Nhiều lần trong lúc sốt sắng, chúng ta cũng thưa với Chúa “Dù Thầy đi đâu, con cũng sẽ theo Thầy”. Thế nhưng trên thực tế chúng ta cũng như các nhân vật xưa đã không thực sự theo Chúa vì những thành kiến (như dân làng Samaria) ; hoặc vì quá cậy dựa vào những bảo đảm vật chất, những quyến luyến gia đình và quyến luyến quá khứ (3 người được kể trong Tin Mừng hôm nay).

Lạy Chúa! theo Chúa không phải là tìm sung sướng đời này. Theo Chúa là phải trả giá. Giá đó là sự thiếu thốn; sự ưu tiên số một cho Tin Mừng và sự dứt khoát. Xin Chúa dạy con chấp nhận những “cái giá” này; dù có vẻ chúng khá đắt; nhưng tin chắc sẽ dẫn tới sự sống ngàn thu.

Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ TƯ TUẦN XXVI THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (28/9/2016) – (Lc 9, 57-62)