Phải chăng các vị giám mục được quy�n ra chỉ thị v� việc rước lễ của ngư�i ly dị tái hôn phần đ�i?

Dù có ý hay không, nhưng khi nói rằng việc thi hành tông huấn “Ni�m Vui Yêu Thương� (Amoris Laetitia) tùy thuộc hướng dẫn của các giám mục địa phương, �ức Giáo Hoàng Phanxicô đã tản quy�n việc giải quyết cuộc tranh luận v� việc rước lễ của những ngư�i Công Giáo ly dị và tái hôn phần đ�i.

Thực vậy, v� cuối Tông Huấn “Ni�m Vui Yêu Thương�, �ức Phanxicô viết rằng khi các linh mục phải đưa ra phán đoán trong các trư�ng hợp cụ thể như chăm sóc mục vụ cho ngư�i Công Giáo ly dị và tái hôn phần đ�i, các ngài sẽ làm việc này “phù hợp với giáo huấn của Giáo Hội và các hướng dẫn của vị giám mục�.

Ngư�i ta thắc mắc không biết lúc ấy, ngài có biết l�i khuyên trên sẽ gây nên không biết bao nhiêu giải pháp trái ngược nhau hay không.

Vì từ ngày công bố nó hồi tháng Tư vừa qua, nhi�u vị giám mục và nhi�u nhóm giám mục khắp nơi trên thế giới đã ban hành các chỉ dẫn để thi hành tông huấn trên, và nếu quan sát quang cảnh, thì ai cũng thấy rõ: các chỉ dẫn này không giống nhau.

Một số chỉ dẫn cho rằng dù các ngư�i Công Giáo ly dị và tái hôn phần đ�i vẫn là thành viên trong Giáo Hội và do đó nên được tiếp nhận vào đ�i sống Giáo Hội, nhưng truy�n thống ngăn cấm h� rước lễ vẫn được duy trì nguyên vẹn.

Một số chỉ dẫn khác dù rất thận tr�ng vẫn cho rằng “Ni�m Vui Yêu Thương� quả có tạo ra khả thể để những ngư�i này, trong một số trư�ng hợp, được rước lễ sau một diễn trình biện phân.

Trước các chủ trương khác nhau như trên, một số ngư�i phản đối, cho rằng dù các vị giám mục được quy�n quyết định phải thi hành một quyết định của �ức Giáo Hoàng ra sao, nhưng các ngài không có quy�n giải thích ngược với nó. Một số khác lý luận rằng cho tới khi và ngoại trừ �ức Giáo Hoàng thay đổi luật Giáo Hội, các vị giám mục có quy�n áp dụng các qui định hiện nay được các ngài coi là thích đáng.

Bất kể ngư�i ta nhận định ra sao v� cuộc tranh luận, kết luận sau đây vẫn không thể nào tránh được: dù có ý định hay không, đi�u �ức Phanxicô thực sự đã làm là chấp nhận tản quy�n một trong các vấn đ� gây tranh cãi nhi�u nhất trong đ�i sống Giáo Hội hiện nay.

Trừ khi được minh xác thêm hay được sắc lệnh mới của Rôma, đi�u hiện đang diễn ra là các giám mục cá thể hay các nhóm giám mục mi�n đang xác định nên trả l�i có hay không trong lãnh thổ thuộc quy�n tài phán của các ngài.

Hồi tháng Bẩy, �ức Tổng Giám Mục Charles Chaput ban hành các chỉ dẫn để thi hành “Ni�m Vui Yêu Thương� tại Philadelphia. Các chỉ dẫn này định rằng các ngư�i Công Giáo ly dị và tái hôn phần đ�i, nếu muốn rước lễ, phải sống như anh trai em gái nghĩa là tự chế việc thân mật tính dục.

Gần đây, �ức Cha Thomas J. Olmsted của Phoenix đã viết một bài trên t� báo của giáo phận, đại khái nói rằng không có đi�u nào trong “Ni�m Vui Yêu Thương� mở đư�ng cho việc rước lễ của ngư�i ly dị tái hôn phần đ�i.

�ầu tháng này, các vị giám mục của Alberta và Các Lãnh Thổ Phía Bắc Gia Nã �ại cũng đã ra các chỉ thị khắt khe đối với việc rước lễ của ngư�i ly dị tái hôn phần đ�i, khi nhấn mạnh rằng đây không phải chỉ là việc đơn giản nói chuyện qua loa với một vị linh mục, mà là việc phải hàn gắn vết thương trầm tr�ng do việc gẫy đổ của hôn nhân tạo ra, mới có thể được rước lễ.

Ấy thế nhưng, cũng đầu tháng này, các giám mục của mi�n Buenos Aires của chính �ức Phanxicô đã ra một dự thảo, cho hay: trong một số trư�ng hợp, “Ni�m Vui Yêu Thương� có cung cấp cho ngư�i ly dị tái hôn phần đ�i khả thể được lui tới các bí tích Hòa Giải và Thánh Thể. �ức Phanxicô đã mau mắn viết thư trả l�i ca ngợi các ngài rằng các ngài đã giải thích đúng tông huấn của ngài.

Ä�ầu tháng Bẩy, Ä�ức Hồng Y Ennio Antonelli, ngÆ°á»�i Ã�, cá»±u chủ tịch Há»™i Ä�ồng Giáo Hoàng vá»� Gia Ä�ình, nói rằng Ä�ức Phanxicô “thậm chí Ä‘ang mở Ä‘Æ°á»�ng cho việc được lãnh nhận bí tích Hòa Giải và Thánh Thểâ€�. Còn Ä�ức Hồng Y Christoph Schönborn của Vienna, Ã�o, má»™t ngÆ°á»�i thân cận của Ä�ức Giáo Hoàng, thì nhiá»�u lần nói rằng “Niá»�m Vui Yêu ThÆ°Æ¡ng” quả có tạo khả thể để những ngÆ°á»�i ly dị tái hôn phần Ä‘á»�i được lãnh nhận các bí tích, trong má»™t số trÆ°á»�ng hợp.

Như thế có nghĩa ra sao? Phải chăng các qui định hiện nay khác nhau giữa những nơi như Buenos Aires, Vienna và những nơi như Phoenix, Philadelphia và Alberta?

Các nhà chuyên môn có thể tranh luận bất tận v� đi�u thực sự là hay nên là, nhưng đi�u xem ra rõ ràng là việc thực hành sẽ thay đổi từ nơi này tới nơi n�, tùy theo thiên hướng của vị giám mục hay các giám mục cầm quy�n.

Vì thế, song song vá»›i cuá»™c tranh luận hăng say vá»� ná»™i dung của “Niá»�m Vui Yêu ThÆ°Æ¡ng”, chúng ta Ä‘ang bÆ°á»›c vào má»™t cuá»™c tranh luận má»›i vá»� tác Ä‘á»™ng của nó, tập chú vào vấn Ä‘á»� liệu việc để cho địa phÆ°Æ¡ng quyết định má»™t Ä‘iá»�u nhÆ° thế này có phải là má»™t Ä‘á»™ng thái khôn ngoan hay không.

Nhi�u ngư�i cho rằng vì cuộc tranh luận v� Rước Lễ đụng đến các chủ đ� hết sức tr�ng yếu như thần h�c Công Giáo v� hôn nhân và cái hiểu của Giáo Hội v� Phép Thánh Thể, nên nếu cho phép địa phương có những giải đáp khác nhau li�u mình ta sẽ phá hoại tính hợp nhất của đức tin.

Khi nhà báo John Allen h�i �ức Hồng Y Francis Arinze của Nigeria, nay đã v� hưu, v� việc này, ngài t� ra nghiêm khắc. “Có phải ông đang bảo tôi: chúng ta có thể có một hội đồng giám mục quốc gia tại một nước chấp thuận một đi�u gì đó mà ở một hội đồng khác, nó bị coi là một tội hay không? Phải chăng tội sắp sửa thay đổi theo biên giới quốc gia? Chúng ta có thể trở thành các Giáo Hội quốc gia? Xem ra chúng ta đang quốc hữu hóa đi�u đúng và đi�u sai�.

Tuy nhiên, nhi�u ngư�i khác sẵn sàng cho hay: vì các thực tại văn hóa khác nhau ở nhi�u nơi trên thế giới, nên việc cho phép các mục tử và các giám mục một ít quy�n rộng rãi trong việc phán định là một đi�u khôn ngoan, ấy là chưa kể đến việc phải tuân giữ chủ trương nhấn mạnh tới tính hợp đoàn của Công �ồng Vatican II.

�i�u trên hình như đang củng cố nhận định của �ức Hồng Y Walter Kasper ng� với các nhà báo nhân dịp Thượng Hội �ồng năm 2014, khi ngài cho rằng các giám mục Phi Châu “không nên nói với chúng ta quá nhi�u v� đi�u chúng ta nên làm�. �i�u ngài muốn nói là: hoàn cảnh ở �ức khác với hoàn cảnh ở Phi Châu, và các giải pháp kiểu một cỡ thích hợp cho m�i ngư�i không luôn có giá trị trong Giáo Hội hoàn cầu.

Ba năm rưỡi qua, từ ngày được bầu làm giáo hoàng, �ức Giáo Hoàng Phanxicô đã hơn một lần nói rằng ngài thấy cần phải có “một sự tản quy�n lành mạnh� trong Giáo Hội Công Giáo.

Bất kể nó có lành mạnh hay không dưới mắt ngư�i nhìn, nhưng khi đụng tới việc rước lễ của ngư�i ly dị tái hôn dân sự, căn cứ vào những gì đang diễn ra, khó lòng không tin việc tản quy�n là đi�u �ức Giáo Hoàng Phanxicô muốn.