PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ TƯ TUẦN XXIII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (07/9/2016)

“PHÚC CHO NHỮNG KẺ NGHÈO KHÓ. KHỐN CHO CÁC NGƯƠI LÀ KẺ GIÀU CÓ”.

BÀI ĐỌC I: 1 Cr 7, 25-31
“Ngươi bị ràng buộc với vợ ư? Ngươi đừng tìm cách tháo gỡ. Ngươi không còn ràng buộc với vợ ư? Ngươi đừng tìm cưới vợ nữa”.
Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, về những người đồng trinh, tôi không có lời Chúa truyền dạy nào, nhưng tôi đã được Chúa thương, nên tôi cho ý kiến như một người đáng tin cậy. Vậy tôi nghĩ rằng đó là một điều tốt theo nhu cầu hiện tại. Phải, người ta ở vậy quả là một điều tốt. Ngươi bị ràng buộc với vợ ư? Ngươi đừng tìm cách tháo gỡ. Ngươi không còn bị ràng buộc với vợ ư? Ngươi đừng tìm cưới vợ nữa. Nhưng nếu ngươi cưới vợ, ngươi chẳng có tội gì. Và nếu kẻ đồng trinh kết bạn, thì chẳng có tội gì. Nhưng những người thể ấy, sẽ chuốc lấy khốn khổ vào thân. Phần tôi, tôi muốn cho anh em tránh được điều đó.

Anh em thân mến, tôi nói cùng anh em điều này là: Thời giờ vắn vỏi; còn có cách là những ai có vợ, hãy ăn ở như không có; những ai than khóc, hãy ăn ở như không than khóc; những kẻ hân hoan, hãy ăn ở như không hân hoan; những người mua sắm, hãy ăn ở như không có gì; những ai dùng sự đời này, hãy ăn ở như không tận hưởng, vì chưng bộ mặt thế gian này đang qua đi.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 44, 11-12. 14-15. 16-17
Đáp: Xin hãy nghe, thưa nương tử, hãy coi và hãy lắng tai (c. 11a).

Xướng: 1) Xin hãy nghe, thưa nương tử, hãy coi và hãy lắng tai, hãy quên dân tộc và nhà thân phụ, để Đức Vua Người sủng ái dong nhan: chính Người là Chúa của cô nương, hãy phục vụ Người. – Đáp.
2) Tất cả huy hoàng là nàng công chúa đi vào cung nội, áo nàng dệt bằng những sợi chỉ vàng. Bận áo gấm sặc sỡ, nàng được dẫn tiến Đức Vua, theo sau nàng là những cô trinh nữ bạn bè, họ cũng được bệ kiến long nhan. – Đáp.
3) Họ bước đi trong niềm hân hoan vui vẻ, tiến vào trong cung điện Đức Vua. Người sẽ có con nối gót tiên vương liệt vị, và phong họ làm quan trên cả sơn hà. – Đáp.

ALLELUIA: Ep 1, 17-18
Alleluia, alleluia! – Xin Chúa Cha của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, cho mắt tâm hồn chúng ta được sáng suốt, để chúng ta biết thế nào là trông cậy vào ơn Người kêu gọi chúng ta. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Lc 6, 20-26
“Phúc cho những kẻ nghèo khó. Khốn cho các ngươi là kẻ giàu có”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu ngước mắt nhìn các môn đệ và nói:
“Phúc cho các ngươi là những kẻ nghèo khó, vì nước Thiên Chúa là của các ngươi. Phúc cho các ngươi là những kẻ bây giờ đói khát, vì các ngươi sẽ được no đầy. Phúc cho các ngươi là những kẻ bây giờ phải khóc lóc, vì các ngươi sẽ được vui cười. Phúc cho các ngươi, nếu vì Con Người mà người ta thù ghét, trục xuất và phỉ báng các ngươi, và loại trừ các ngươi như kẻ bất lương, ngày ấy các ngươi hãy hân hoan và reo mừng, vì như thế, phần thưởng các ngươi sẽ bội hậu trên trời. Chính cha ông họ cũng đã đối xử với các tiên tri y như thế.

“Nhưng khốn cho các ngươi là kẻ giàu có, vì các ngươi hiện đã được phần an ủi rồi. Khốn cho các ngươi là kẻ đã được no nê đầy đủ, vì các ngươi sẽ phải đói khát. Khốn cho các ngươi là kẻ hiện đang vui cười, vì các ngươi sẽ ưu sầu khóc lóc. Khốn cho các ngươi khi mọi người đều ca tụng các ngươi, vì chính cha ông họ cũng từng đối xử như vậy với các tiên tri giả”.

Đó là lời Chúa.
__________________________

BÀI PHÂN TÍCH (Lc 6, 20-26)

Nếu đọc các sách Tin mừng, ta chỉ thấy các Thánh sử nói đến việc dân chúng đến với Chúa Giêsu rất đông để nghe Ngài giảng dạy, nhưng không thấy các thánh sử trình thuật các bài giảng đó.

Bài Tin mừng hôm nay (Lc 6, 20-26), thánh sử Luca sẽ tường thuật rất chi tiết một bài giảng của Chúa Giêsu mà ta gọi là: BÀI GIẢNG KHAI MẠC – CÁC MỐI PHÚC – CÁC MỐI HOẠ.

Thánh sử Matthêu cũng có bài giảng như vậy, mà ta gọi là TÁM MỐI PHÚC (Mt 5, 1 – 12).

So sánh 2 bài giảng này ta sẽ thấy có một số điểm khác biệt như sau:

1/. Khác biệt thứ nhất: VỀ NƠI CHỐN:

+ Matthêu: Đây là bài giảng trên núi.
+ Luca: Đây là bài giảng ở miền đồng bằng, vì trước đó Luca viết: “Đức Giê-su đi xuống cùng với các ông, Người dừng lại ở một chỗ đất bằng. Tại đó, đông đảo môn đệ của Người, và đoàn lũ dân chúng từ khắp miền Giu-đê, Giê-ru-sa-lem cũng như từ miền duyên hải Tia và Xi-đôn” (Lc 6, 17- 18).

Sở dĩ Matthêu chọn địa hình là miền núi cao để làm nổi bật lời giảng dạy của Chúa Giêsu, nó đầy uy nghiêm, trang trọng, vang vọng đến mọi nơi. Mỗi câu nói của Chúa Giêsu như một mệnh lệnh, một giới luật giống như Bảng Thập giới Thiên Chúa ban cho dân qua trung gian Môsê trên núi Sinai, cũng trang trọng như vậy.

Còn Luca chọn miền đồng bằng, Luca muốn nhấn mạnh sự hoà đồng, đi sâu đi sát của Chúa Giêsu vào quần chúng, để mỗi lời Ngài nói sẽ đi vào lòng người và đọng lại nơi thâm sâu nhất.

Sự khác biệt này không quan trọng cho bằng chính nội dung của bài giảng.

2/. Khác biệt thứ hai: NỘI DUNG BÀI GIẢNG.

+ Matthêu nêu ra 8 mối Phúc.
+ Luca chỉ nêu ra 4 mối phúc, nhưng kèm theo là 4 mối hoạ. Các mối họa này là mặt trái của 4 mối phúc đó. Như vậy, tổng cộng vẫn là 8.

Sau đây ta sẽ phân tích bài giảng của Chúa Giêsu theo Luca.

4 MỐI PHÚC:

MỐI PHÚC THỨ NHẤT.

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU NGƯỚC MẮT NHÌN CÁC MÔN ĐỆ VÀ NÓI:
“PHÚC CHO CÁC NGƯƠI LÀ NHỮNG KẺ NGHÈO KHÓ, VÌ NƯỚC THIÊN CHÚA LÀ CỦA CÁC NGƯƠI”

Tại sao Luca nói: “CHÚA GIÊSU NGƯỚC MẮT NHÌN CÁC MÔN ĐỆ”, mà ông không nói Chúa Giêsu nhìn dân chúng”?

Thưa vì trước đó Luca viết: “Tại đó, đông đảo môn đệ của Người, và đoàn lũ dân chúng từ khắp miền Giu-đê, Giê-ru-sa-lem cũng như từ miền duyên hải Tia và Xi-đôn” (Lc 6, 18). Như vây số môn đệ rất đông và xen kẽ với dân chúng. Chúa Giêsu nhìn các môn đệ cũng đồng nghĩa Ngài nhìn dân chúng.

“CHÚA GIÊSU NGƯỚC MẮT NHÌN”. Chứng tỏ Chúa Giêsu đang ngồi, còn các môn đệ đứng. Đây chính là tư thế của một vị Thầy giảng dạy các đồ đệ.

“PHÚC CHO CÁC NGƯƠI LÀ NHỮNG KẺ NGHÈO KHÓ”.

Đây là điểm khác biệt rất lớn so với Matthêu.

+ Ở Matthêu:

Matthêu viết: “”Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.” (Mt 5, 3).

Có nghĩa Matthêu nhấn mạnh đến tinh thần nghèo khó hơn là thực tại nghèo khó, vì những người giàu có vẫn được kể là người nghèo nếu họ không để của cải thống trị mình, bám rễ vào của cải trần gian này, lúc nào họ cũng khao khát Thiên Chúa. Họ vẫn được xem là người nghèo theo tinh thần Phúc âm

Ngược lại có những kẻ nghèo thực sự, nhưng trong lòng lúc nào cũng đầy ham muốn, chỉ vì họ chưa có cơ hội mà thôi, họ không được kẻ là nghèo khó theo tinh thần Phúc âm.

+ Ở Luca:

Đối với Luca, ông muốn nhấn mạnh đến người nghèo khó thật sự chứ không chỉ tinh thần nghèo khó. Vì Luca luôn bênh vực cho người cô thân cô thế, người nghèo trong xã hội, họ là nạn nhân của các chế độ bóc lột và tham nhũng.

Tại sao họ nghèo?

Thưa vì có nhiều người quá giàu, những người giàu này đã bóc lột đám dân đen, họ là những con ông cháu cha, tha hồ vơ vét, họ đã đẩy dân chúng vào cảnh bần cùng.

Đôi giầy mắc tiền mà anh chưa một lần xỏ chân, chiếc áo hàng hiệu anh chưa một lần mặc, còn cất kỹ trong tủ, đó là của những người khố rách áo ôm kia. Chúng sẽ là bằng chứng tố cáo anh trong ngày sau hết. Anh hãy bán nó đi để lấy tiền giúp cho người nghèo thì may ra anh mới được phúc.

“VÌ NƯỚC THIÊN CHÚA LÀ CỦA CÁC NGƯƠI”.

Cả Matthêu và Luca đều dành mối phúc đầu tiên cho người nghèo, mối phúc đó là: “VÌ NƯỚC THIÊN CHÚA LÀ CỦA CÁC NGƯƠI”. Đây sẽ là mối phúc lớn nhất trong các mối phúc, vì có Nước Thiên Chúa, có Thiên Chúa là có tất cả, mà của cải trần gian này, cho dù có cộng lại cũng không thể sánh được. Họ chính là người giàu có trong Nước Thiên Chúa.

MỐI PHÚC THỨ HAI:

“PHÚC CHO CÁC NGƯƠI LÀ NHỮNG KẺ BÂY GIỜ ĐÓI KHÁT, VÌ CÁC NGƯƠI SẼ ĐƯỢC NO ĐẦY”

“BÂY GIỜ, …. SẼ”

Trong bài Tin Mừng, Luca chú ý những cụm từ “bây giờ” và “sẽ”. Nghĩa là có sư thay đổi tình trạng. Bây giờ đang khổ, nhưng sau này có thể sẽ hạnh phúc ; ngược lại bây giờ đang sung sướng, nhưng sau này có thể sẽ bị khổ. Người đang khổ vật chất nhưng biết tìm kiếm những giá trị siêu nhiên thì sẽ hạnh phúc; ngược lại kẻ đang sung sướng với những giá trị vật chất nhưng cứ bám vào chúng mà không vươn lên những giá trị siêu nhiên thì sẽ bất hạnh. Một sự đảo ngược đầy kịch tính trong Nước Thiên Chúa.

Lại thêm mối phúc nữa dành cho người nghèo.

Chúa Giê-su chúc phúc cho cảnh đói khát của chúng ta, để ta có thể mở rộng cõi lòng đón nhận Bánh Hằng Sống làm lương thực nuôi sống linh hồn ta mỗi ngày. Bởi vì, chỉ khi tâm hồn chúng ta đói khát thật sự, chúng ta mới thèm muốn Chúa, khát khao Chúa. Khi đó, linh hồn chúng ta sẽ được no đầy bởi chính Mình và Máu của Chúa Giê-su.

MỐI PHÚC THỨ BA:

“PHÚC CHO CÁC NGƯƠI LÀ NHỮNG KẺ BÂY GIỜ PHẢI KHÓC LÓC, VÌ CÁC NGƯƠI SẼ ĐƯỢC VUI CƯỜI”

Chúa Giê-su chúc phúc cho những ai đang sống trong cảnh khóc lóc than van, vì chính tiếng khóc của họ là một sự hiệp thông sâu xa với những đau thương mà Chúa Giê-su đã chịu trên thập giá.

Tiếng khóc của những ai đang sống trong cảnh lầm than, cơ cực, dường như đã vang vọng tới tận trời cao. Vì thế, Chúa đã nghe và đã hiểu thấu, chính Ngài sẽ an ủi họ, để họ nhận được sự bình an và hoan lạc trong tình yêu của Thiên Chúa.

Đây không phải là lời nói ru ngủ, mị dân, là thứ bánh vẽ rẻ tiền, mà các tay chính trị hay đưa ra để dụ dỗ đưa dân chúng vào tròng, nhưng đây là một phúc thật sự. Chính Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa đã nói ra điều này.

MỐI PHÚC THỨ TƯ:

“PHÚC CHO CÁC NGƯƠI LÀ NHỮNG KẺ BÂY GIỜ PHẢI KHÓC LÓC, VÌ CÁC NGƯƠI SẼ ĐƯỢC VUI CƯỜI. PHÚC CHO CÁC NGƯƠI, NẾU VÌ CON NGƯỜI MÀ NGƯỜI TA THÙ GHÉT, TRỤC XUẤT VÀ PHỈ BÁNG CÁC NGƯƠI, VÀ LOẠI TRỪ CÁC NGƯƠI NHƯ KẺ BẤT LƯƠNG, NGÀY ẤY CÁC NGƯƠI HÃY HÂN HOAN VÀ REO MỪNG, VÌ NHƯ THẾ, PHẦN THƯỞNG CÁC NGƯƠI SẼ BỘI HẬU TRÊN TRỜI. CHÍNH CHA ÔNG HỌ CŨNG ĐÃ ĐỐI XỬ VỚI CÁC TIÊN TRI Y NHƯ THẾ”

“CHÍNH CHA ÔNG HỌ CŨNG ĐÃ ĐỐI XỬ VỚI CÁC TIÊN TRI Y NHƯ THẾ”

Như vậy cuộc bách hại và truy sát người công chính đã có từ thời Cựu ước, nó sẽ còn tiếp tục ở thời Tân ước và cho đến tận thế.

Trong thế giới ngày nay vẫn còn có bao người bị bách hại, bị ghét bỏ, bị vu khống vì lẽ công chính do việc tin theo Chúa, Thiên Chúa luôn quan tâm đến họ, Ngài không bỏ rơi họ, Chúa hứa cho họ nước Trời. Ta có thể tưởng tượng những người bị bách hại vì lẽ công chính, những người bị cấm đạo ở những miền đất vẫn còn bị cấm thực hành đức tin sẽ được an ủi biết bao khi nghe mối phúc này.

Bách hại sẽ là dịp để họ lập công và thi thố tình yêu đối với Thiên Chúa.

Cuối cùng, chính Chúa Giê-su đã bị người đời vu khống, sỉ nhục và khinh khi, nhưng Ngài vẫn cam tâm chịu đựng chỉ vì một thứ mà người ta gọi là Tình Yêu. Vì thế, Ngài mời gọi ta chấp nhận những bất công và tủi nhục đó, để có thể đổi lấy phần thưởng không bao giờ hư mất là chính Nước Trời.

4 MỐI HOẠ:

1/. NHƯNG KHỐN CHO CÁC NGƯƠI LÀ KẺ GIÀU CÓ, VÌ CÁC NGƯƠI HIỆN ĐÃ ĐƯỢC PHẦN AN ỦI RỒI.

2/. KHỐN CHO CÁC NGƯƠI LÀ KẺ ĐÃ ĐƯỢC NO NÊ ĐẦY ĐỦ, VÌ CÁC NGƯƠI SẼ PHẢI ĐÓI KHÁT.

3/. KHỐN CHO CÁC NGƯƠI LÀ KẺ HIỆN ĐANG VUI CƯỜI, VÌ CÁC NGƯƠI SẼ ƯU SẦU KHÓC LÓC.

4/. KHỐN CHO CÁC NGƯƠI KHI MỌI NGƯỜI ĐỀU CA TỤNG CÁC NGƯƠI, VÌ CHÍNH CHA ÔNG HỌ CŨNG TỪNG ĐỐI XỬ NHƯ VẬY VỚI CÁC TIÊN TRI GIẢ”

“KHỐN,……”

Đây là bốn mối họa theo sau bốn mối phúc. Các mối hoạ này đều được bắt đầu bằng từ: “KHỐN”, “Khốn” ở đây có thể hiểu là “khốn khổ”, hay “khốn nạn”.Trong quan điểm Nước trời, mỗi khi ta gặp từ “KHỐN”, thường kèm theo cụm từ: “KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG”. Nó ám chỉ Hoả ngục.

Các mối họa này là mặt trái của các mối phúc vừa phân tích trên, do đó ta không cần phân tích lại, chỉ cần hiểu các mối phúc ta cũng có thể hiểu được các mối họa này.

SO SÁNH GIỮA MATTHÊU VÀ LUCA:

So sánh Tám mối phúc của Thánh Matthêu với 4 mối phúc và 4 mối hoạ của Luca, ta thấy ở Thánh sử Luca nổi lên một điểm đặc biệt cần chú ý:

ĐẶC ĐIỂM CỦA LUCA VỀ 4 MỐI PHÚC

Các mối phúc hay mối họa có liên quan với nhau, mối phúc sau làm tăng giá trị cho mối phúc trước, các mối họa cũng vậy. Chúng cộng hưởng với nhau để đi đến mối phúc hay mối họa cuối cùng.

Chẳng hạn: “Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó…” – “Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải đói…” – “Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải khóc…” – “Phúc cho anh em khi vì Con Người mà bị người ta oán ghét…”

Sự cộng hưởng đó như sau: NGHÈO thì phải ĐÓI, ĐÓI thì phải KHÓC, KHÓC thì bị GHÉT BỎ!

Như thế là nói theo kiểu toán học:

Ai sống nghèo vì Tin Mừng thì phúc lộc gia tăng cấp số nhân, hay mối Phúc này làm gia tăng mối Phúc kia, tạo nên sự cộng hưởng các mối Phúc.

ĐẶC ĐIỂM 4 MỐI HOẠ:

Tương tự cho các mối họa: GIÀU thì NO, NO thì CƯỜI, CƯỜI vì được KHEN!

Như thế mối Họa này cũng làm gia tăng mối Họa kia, và đó là tác động cộng hưởng!

Như vậy, với Luca có một sự liên đới giữa các mối phúc và các mối họa, như thể khi ai đã chấp nhận đi vào mối phúc nào đó tất cũng muốn đi đến các mối phúc khác và nhất là đi đến cùng.

Qua bài Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu muốn dạy cho các môn đệ và cả chúng ta cách để đạt được hạnh phúc đích thực. Chúa Giêsu đã đưa ra những tiêu chuẩn thông thường nhưng bị đảo ngược, nhưng đó chính là thái độ sống mà người môn đệ phải có để đạt được hạnh phúc đích thực.

Đọc bài tin mừng ta đừng hiểu rằng Chúa Giêsu ghét những người giàu có và chúc dữ họ. Chúa Giêsu không hề dạy, giàu có, no đủ vui cười, được người ta ca tụng là điều bất hạnh. Ngài chỉ muốn dạy những kẻ theo Ngài, nếu chỉ muốn chọn con đường dễ dãi, con đường đưa tới thú vui và lợi lộc trước mắt mà quên đi hạnh phúc đích thực, một đích tối hậu của con người thì thật là bất hạnh.

Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

PHÂN TÍCH BÀI TIN MỪNG THỨ TƯ TUẦN XXIII THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (07/9/2016) – (Lc 6, 20-26)