Rõ rà ng, dù cho truyá»n thông táºp trung chú ý vá» từ ‘diệt chá»§ng’ mà Äức Phanxicô dùng để nói đến cuá»™c thảm sát thanh trừng ngưá»i Armenia cách đây má»™t thế ká»·, nhưng ý cá»§a Äức Phanxicô trong má»i thông Ä‘iệp cá»§a ngà i ở Armenia Ä‘á»u đơn giản là muốn bảo đảm rằng ký ức vá» quá khứ không phải là nguyên do để nảy sinh những xung đột má»›i, nhưng là cÆ¡ há»™i để xây cầu, để thá»±c thi tha thứ và hòa giải. Kitô hữu thuá»™c má»i phái khác nhau vẫn có thể là m chứng cho sá»± hiệp nhất và hợp tác.
Trong bà i diá»…n văn đầu tiên ở Armenia, khi đến nhà thá» chÃnh tòa Etchmiadzin, Äức Giáo hoà ng đã nói, ‘Sá»± dấn thân nhẫn nại và bá»n chà hướng đến hiệp nhất trá»n vẹn, sá»± lá»›n mạnh cá»§a các khởi xướng và cá»™ng tác chung giữa má»i môn đệ Chúa, nhằm phục vụ lợi Ãch chung, tất cả như ánh sáng chiếu tá»a trong đêm tối và là lá»i hiệu triệu để cảm nghiệm cả những khác biệt cá»§a chúng ta trong tinh thần đức mến và thông hiểu lẫn nhau. Tinh thần đại kết, con đưá»ng đối thoại và cá»™ng tác, có má»™t giá trị gương mẫu không chỉ trong phạm vi cá»™ng Ä‘oà n há»™i thánh, mà còn cho tất cả má»i ngưá»i thấy má»™t lá»i kêu gá»i mạnh mẽ muốn giải quyết những sai biệt bằng đối thoại, và cảm kÃch tất cả những gì hiệp nhất chúng ta.’
Trong thánh lá»… ở Gyumri, ngà y thứ bảy 25-6, Äức Phanxicô đã má»i má»i ngưá»i, ‘Xây dá»±ng những ná»n tảng cho ký ức, cho đức tin, nhưng còn cho tình yêu cá»§a lòng thương xót, bởi tình yêu cụ thể là tấm danh thiếp cá»§a ngưá»i Kitô hữu, má»i cách giá»›i thiệu khác Ä‘á»u có thể sai lầm và vô Ãch, bởi chÃnh qua tình yêu thương chúng ta dà nh cho ngưá»i khác, mà má»i ngưá»i sẽ biết chúng ta là môn đệ Chúa. Chúng ta được kêu gá»i, trên tất cả, là để xây dá»±ng và tái thiết những con đưá»ng thông hiệp, không ngừng xây cầu hiệp thông và là m việc thắng những chia rẽ.’
Äức Giáo hoà ng còn thúc đẩy chá»§ đỠnà y thêm trong cùng tối hôm đó, trong buổi há»™i đại kết ở Quảng trưá»ng Cá»™ng hòa tại Yerevan, khi ngà i nói rằng, ‘Chỉ mình đức mến má»›i có thể hà n gắn ký ức và chữa là nh những vết thương quá khứ. Chỉ có ký ức má»›i xóa Ä‘i những định kiến và cho chúng ta thấy rằng, khi mở ra vá»›i anh chị em mình, thì những xác quyết cá»§a chúng ta má»›i được thanh tẩy và thăng tiến. Theo gương Chúa Giêsu, chúng ta được kêu gá»i tìm can đảm cần có để xóa bá» những quan Ä‘iểm khắc nghiệt và những ham mê cá nhân nhân danh tình yêu, má»™t thứ …tình yêu hạ giá.
Ký ức, thổi bùng lên vá»›i tình yêu, có thể vạch ra những con đưá»ng má»›i và không ngỠđến, nÆ¡i những thiết kế cá»§a háºn thù trở thà nh dá»± án cá»§a hòa giải. Chúng ta tất cả Ä‘á»u được vui hưởng từ những ná»— lá»±c mong má»i đặt ná»n tảng cho má»™t tương lai không chấp nháºn bị kìm kẹp trong mãnh lá»±c báo thù phi lý, má»™t tương lai vá»›i những ná»— lá»±c không ngừng để tạo Ä‘iá»u kiện cho hòa bình, là công việc phẩm giá cho tất cả, chăm lo những ngưá»i cùng quẫn nhất, và chiến đấu không ngừng để xóa bá» tham nhÅ©ng thối nát.’
Cuối cùng, cuối buổi phụng vụ hôm chúa nháºt 26-6 do thượng phụ Karekin II chá»§ trì, Äức Phanxicô nói rằng: ‘Chúng ta hãy đáp lại lá»i kêu gá»i cá»§a các thánh, hãy lắng nghe tiếng nói cá»§a ngưá»i khiêm nhượng và nghèo hèn, cá»§a nhiá»u nạn nhân bị thù ghét, tháºm chà trao Ä‘i mạng sống vì đức tin. Chúng ta hãy cầu nguyện cho các thế hệ trẻ tuổi hÆ¡n, những ngưá»i tìm kiếm má»™t tương lai không có những chia rẽ quá khứ. Từ nÆ¡i thánh nà y, mong sao má»™t ánh sáng chiếu tá»a xa hÆ¡n nữa, ánh sáng đức tin đã chiếu rá»i mảnh đất nà y từ thá»i thánh Gregory, ngưá»i cha trong Tin mừng cá»§a anh em, nguyện xin cho chúng ta hòa chung trong ánh sáng cá»§a tình yêu biết tha thứ và hòa giải.’
Khi ký ức Ä‘i kèm vá»›i đức tin và lòng thương xót, thì nó trở thà nh tha thứ và hòa giải hÆ¡n là má»™t nguyên do gây chia rẽ và xung đột. Äức Giáo hoà ng Phanxicô, chung lòng hiệp thông sâu sắc vá»›i những ngưá»i anh em trong Giáo há»™i Tông tòa Armenia, tưởng nhá»› những nạn nhân vụ diệt chá»§ng Armenia cách đây má»™t thế ká»·, cÅ©ng chÃnh trong tinh thần nà y. Ký ức phải có Tình yêu thương.
J.B. Thái Hòa chuyển dịch[phanxico.vn]

