Công dụng chữa bệnh của cây đại ngải

Theo Ä�ông y, đại ngải có công năng khu phong, tiêu thÅ©ng, hoạt huyết, tán ứ. Công dụng chữa cảm sốt, ho, đầy bụng khó tiêu,… Dùng ngoài chữa Ä‘inh nhá»�t, ghẻ, ngứa,…

Ä�ại ngải còn có tên khác là mai hoa băng phiến, long não hÆ°Æ¡ng, từ bi, đại bi, mai phiến, mai hoa não, ngải nạp hÆ°Æ¡ng, co nát (Thái), phặc phà (Tày). Cây nhá»�, cao khoảng 1 – 3m, thân phân cành ở phía ngá»�n, nhiá»�u lông. Lá má»�c so le, phiến lá có lông, mép có răng cÆ°a hay nguyên. Cụm hoa hình ngù ở nách lá hay ở ngá»�n, gồm nhiá»�u đầu, trong má»—i đầu có nhiá»�u hoa màu vàng. Quả bế có lông. Toàn cây có mùi thÆ¡m của long não. Cây ra hoa tháng 3 – 5, có quả tháng 7 – 8.

Lá và hoa cây đại ngải.

Cây m�c hoang ở khắp nơi. Bộ phận dùng làm thuốc là lá, tinh dầu chưng cất từ lá (còn g�i là mai hoa băng phiến). Có thể thu hái lá quanh năm, chủ yếu vào mùa hè. Thu hái toàn cây vào mùa Hạ và Thu, dùng tươi, hoặc phơi hay sấy khô.

Một số đơn thuốc thư�ng dùng

Chữa cảm sốt, bí mồ hôi: Dùng riêng lá đại ngải 5 – 10g sắc uống, hoặc phối hợp vá»›i các loại lá có tinh dầu khác để xông chữa cảm. Cách làm nhÆ° sau: Lá đại ngải, lá bưởi, lá chanh, lá sả, má»—i thứ má»™t nắm, rá»­a sạch, cho tất cả vào nồi Ä‘un sôi. Ä�ể nồi nÆ°á»›c trÆ°á»›c mặt ngÆ°á»�i bệnh, trùm chăn kín, lấy đôi Ä‘Å©a khuấy Ä‘á»�u nÆ°á»›c để hÆ¡i nÆ°á»›c bốc lên cho ra mồ hôi. Xông 2 – 3 lần 1 tuần. Cần chú ý khi xông phải ở nÆ¡i kín gió vì khi xông xong, ra nhiá»�u mồ hôi nếu gặp gió lùa dá»… bị cảm lạnh.

�ại ngải phối hợp với ích mẫu chữa đau bụng kinh.

Chữa đầy bụng, khó tiêu: Lá đại ngải 20 – 30g sắc uống trong ngày. Uống 3- 5 ngày.

Chữa đau bụng kinh: Rễ đại ngải 30g, ích mẫu 15g sắc uống. Dùng 1 tuần trước kỳ kinh.

Chữa ghẻ: Lá đại ngải tươi, lá hồng bì dại, mỗi thứ một nắm, rửa sạch, giã nát vắt lấy nước cốt đặc bôi đến khi kh�i.

Chữa ho do viêm h�ng: Lá đại ngải 200g, lá chanh 50g, rễ cà gai leo 100g, rễ thủy xương bồ 100g, củ sả 100g, trần bì 50g. Tất cả các vị thuốc phơi khô, cắt nh� nấu với nước 2 lần chắt lấy 700ml nước thuốc, rồi thêm 300ml sirô để được 1 lít cao. Ngư�i lớn ngày uống 40ml, chia làm 2 lần.

Bác sĩ Thu Vân