Theo tin tổng hợp từ các trang mạng, thá»i gian vừa qua, sá»± kiện cá chết đồng loạt ở bá» biển miá»n Trungđã gây sá»± hoang mang lo ngại và phẩn ná»™ trong dư luáºn trên các trang mạng cÅ©ng như ngoà i xã há»™i. Và o lúc 14h chiá»u ngà y 27-04, Bá»™ Tà i nguyên và Môi trưá»ng đã tổ chức cuá»™c há»p kÃn vá»›i các Bá»™, cÆ¡ quan chức năng nhằm tìm ra nguyên nhân khiến cá chết hà ng loạt ở ven biển miá»n Trung, sau đó tuyên bố rằngđến thá»i Ä‘iểm hiện tại, chưa tìm ra nguyên nhân chÃnh xác dẫn đến tình trạng cá chết hà ng loạt. Tuy nhiên, phát biểu trên kênh truyá»n hình VTC 14 và o sáng ngà y 25/4, ông Chu Xuân Phà m, Giám đốc đối ngoại Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà TÄ©nh đã gián tiếp nói lên sá»± tháºt: ““” Nhiá»u khi không được cả hai thì phải lá»±a chá»n. Muốn bắt cá tôm hay muốn xây má»™t nhà máy thép hiện đại ?†Äã giao là m dá»± án thép thì không thể để còn đánh bắt cá tôm ! Không thể được cả hai! ” Như váºy là ngưá»i dân Việt phải đối diện vá»›i hai sá»± chá»n lá»±a : Sắt thép hoặc cá tôm !
Tưởng cÅ©ng nên nhắc lại thảm há»a chết ngưá»i tại vùng biển Minamata ở Nháºt Bản như má»™t bà i há»c giúp ngưá»i dân Việt có sá»± chá»n lá»±a đúng đắn . ” Äúng và o thá»i kỳ phát triển kỳ diệu cá»§a Nháºt Bản, nước nà y phải đối diện vá»›i ná»—i kinh hoà ng mang tên thảm há»a inamata do vụ nhiá»…m độc chất thải chứa thá»§y ngân trên diện rá»™ng. GS Nguyá»…n Huy Nga nói: Nếu lặp lại sá»± kiện Vịnh Minamata thì là thảm há»a. Ngưá»i ăn cá từ vịnh nà y bị ngá»™ độc thần kinh vá»›i những háºu quả vô cùng thảm khốc. Sau hÆ¡n 50 năm, Nháºt Bản vẫn có nhiá»u trẻ em sinh ra vá»›i dị táºt do thá»§y ngân và hà ng ngà n ngưá»i hiện nay vẫn bị nhiá»…m độc thần kinh là m tiêu tốn rất nhiá»u triệu đô la cá»§a nhà nước. Äấy là cái giá phải trả cho sá»± buông lá»ng kiểm soát môi trưá»ng trong phát triển. Tên vịnh Minamata biến thà nh tên bệnh Minamata, má»™t căn bệnh khá»§ng khiếp đã gây ra ná»—i kinh hoà ng cho cả nước Nháºt trong những năm cuối tháºp ká»· 60 đầu 70 cá»§a thế ká»· trước. Những ngưá»i bệnh nặng thưá»ng rú lên vì Ä‘au đớn, thưá»ng xuyên co giáºt và bị liệt. Má»™t số bệnh nhân bịmù, Ä‘iếc hoặc mất trà và nhiá»u ngưá»i bị nhẹ hÆ¡n thì tay chân run, mất cảm giác, mất thăng bằng. Phụ nữnhiá»…m metyl thá»§y ngân khi mang thai sẽ có nguy cÆ¡ sinh con liệt não, bị Ä‘iếc, bị mù hoặc đầu quá nhá», lá»›n lên thì tâm trà phát triển cháºm.” ( 1 )
Chá»n lá»±a là má»™t kỹ năng không thể thiếu trong hà nh trình cuá»™c sống. Và chúng ta cÅ©ng biết là không có chá»n lá»±a nà o mang tÃnh ưu việt cách tuyệt đối. Chá»n lá»±a nà o cÅ©ng có cái giá cá»§a nó và tÃnh ưu việt cá»§a sá»±chá»n lá»±a phụ thuá»™c và o nháºn thức, nhu cầu cá»§a ngưá»i được lá»±a chá»n. Tuy nhiên, When making your choice in life, do not neglect to live – Samuel Johnson – Khi lá»±a chá»n trong cuá»™c sống, đừng quên sống.Như váºy sá»± sống luôn phải chiếm vị tràưu tiên cách tuyệt đối trong các sá»± lá»±a chá»n. Sá»± sống là vô giá và Tôm Cá là nguồn thá»±c phẩm nuôi dưỡng sá»± sống cá»§a con ngưá»i. Do váºy sẽ là lố bịch và thiếu đạo đức khi đặt Tôm Cá và sắt thép lên cùng má»™t bà n cân cá»§a sá»± lá»±a chá»n. Má»i việc còn có ý nghÄ©a gì khi sá»± sống không còn ? Má»™t xã há»™i có thể được đánh giá là văn minh phát triển hay không khi mạng sống con ngưá»i không được tôn trá»ng?
ÄÆ°á»£c biết, lãnh đạo chÃnh quyá»n đã cho phép Formosa Hà TÄ©nh được hoạt động như má»™t đặc khu vá»›i những ưu đãi rất bất thưá»ng. Äây chÃnh là nguyên nhân khiến Formosa Hà TÄ©nh có cÆ¡ há»™i gây đại há»a ô nhiá»…m vùng biển miá»n Trung, gây tác hại nghiêm trá»ng cho sức khá»e cá»§a con ngưá»i trong tương lai và ngay cả hiện tại. Ngay cả khi qua phát biểu cá»§a mình, ông Chu Xuân Phà m, Giám đốc đối ngoại Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà TÄ©nh đã gián tiếp thừa nháºn sá»± tháºt thì trong “ cuá»™c há»p báo chiá»u ngà y 27-04, bá»™ Tà i Nguyên và Môi trưá»ng vẫn tuyên bố Formosa “ vô can “ và sau 10 phút cầm văn bản đứng lên thay mặt Bá»™ TN&MT phát biểu, ông Võ Tuấn Nhân và đại diện Bá»™ TN&MT, các nhà khoa há»c đứng dáºy ra vá», không trả lá»i bất cứ câu há»i nà o cá»§a phóng viên “ ( 3 ) . Buổi há»p báo diá»…n ra quá nhanh gây sững sá» cho giá»›i truyá»n thông báo chà khiến dư luáºn không thể không đặt câu há»i vá» sá»± khuất tất và bao che thá»§ phạm thá»±c sá»± đã gây ra thảm há»a trên vùng biển miá»n Trung cá»§a các cÆ¡ quan chức năng. Vì thế, nếu vì má»™t lý do nà o đó mà những ngưá»i có thẩm quyá»n giải quyết lại thiếu trách nhiệm, vô cảm vá»›i trước cảnh các sinh váºt biển bị tà n sát hà ng loạt, không là m tròn trách nhiệm bảo vệ môi trưá»ng mình Ä‘ang quản lý, Ä‘iá»u đó cÅ©ng có nghÄ©a là ‘chÃnh con ngưá»i Ä‘ang vả và o mặt cá»§a tá»± nhiên†( Äức Thánh Cha Phanxico) thì đối tượng bị hÅ©y hại, bị tà n phá không chỉ là thiên nhiên vô tá»™i mà con ngưá»i cÅ©ng sẽ lãnh nháºn háºu quả tà n khốc khi thiên nhiên nổi giáºn vì đã lãnh nháºn những cái vả quá tà n nhẫn cá»§a con ngưá»i. Vì rõ rà ng chúng ta không thể sống vì má»™t nguồn nước bị ô nhiá»…m mà ngay cả động váºt cÅ©ng phải chết.
Äứng trước tình hình trên, cùng ký tên trong bản “Tuyên bố vá» tá»™i ác đầu độc biển miá»n Trung Việt Namâ€, má»™t số nhân sỹ, trà thức và các nhà hoạt động xã há»™i trong và ngoà i nước đã tuyên bố ” “Ngưá»i dân Việt Nam quyết không chá»n con đưá»ng tăng trưởng kinh tế vá»›i cái giá hi sinh môi sinh cá»§a đất nước, hi sinh quyá»n lợi cá»§a dân nghèo, hi sinh chá»§ quyá»n quốc gia; Ngưá»i dân Việt Nam quyết không chấp nháºn những kẻ cầm quyá»n ngu dốt, tham lam, bán rẻ dân tá»™c vì lợi lá»™c, tham vá»ng cá nhân và phe đảng; Ngưá»i dân Việt Nam quyết không chịu chết thảm như những con cá nhiá»…m độcở Biển Äông !†” ( 4 )
Vá»›i những ngưá»i Kitô hữu , sá»± lá»±a chá»n nà y còn là má»™t việc là m khẩn thiết. Bởi theo lá»i Äức Thánh Cha Phanxico thì bảo vệ tạo váºt là trách nhiệm cá»§a ngưá»i Kitô hữu “. Ngà i cảnh báo rằng: ” Má»™t Kitô hữu không bảo vệ tạo váºt, không để nó lá»›n lên, là má»™t Kitô hữu không lo đến công trình cá»§a Thiên Chúa, công trình phát xuất từ tình yêu Thiên Chúa dà nh cho chúng ta “. ( 2 ) Chúng ta cÅ©ng không thể giữ đức bác ái khi thá» Æ¡ im lặng nhìn mạng sống cá»§a đồng bà o, dân tá»™c cá»§a mình Ä‘ang bị Ä‘e dá»a từng ngà y , từng giá»bởi nguồn sống đã và đang tiêu há»§y má»™t cách không thương tiếc .
Váºy thì , chúng tôi – những ngưá»i dân Việt chỉ xin chá»n Tôm Cá vốn là món quà mà Mẹ Thiên Nhiên đã ưu ái ban cho con ngưá»i để duy trì và nuôi dưỡng sá»± sống. Và như thế xin hãy trả lại cho ngưá»i dân Việt vùng biển trong là nh, Ä‘iá»u nà y không chỉ vì cuá»™c sống cá»§a ngưá»i dân Việt trong hiện hại mà còn cho cả tương lai . “
Äiá»n Phương Thảo

