Thánh Tích Thánh Giá

Ngày xưa, thập giá là nhục hình của ngư�i Do Thái, và là hình phạt nặng nhất dành cho những tử tội. Nhưng chính thập-giá-khổ-đau đó lại trở thành biểu tượng cứu độ vì được �ức Kitô dùng làm phương cách giải thoát. Saolê đã từng bách hại “tới bến� đối với những ai yêu mến Thánh giá, nhưng nh� cú ngã ngựa, bị mù mắt thể lý mà lại sáng mắt tâm linh, và rồi ngài ước mong: “Ước chi tôi chẳng hãnh diện v� đi�u gì ngoài thập giá �ức Giêsu Kitô� (Gl 6:14). Gần 2000 năm sau, �GM Lambert de la Motte (Hội Thừa sai Pháp) cũng hóa thành “ngư�i không giống ai� khi ngài quyết tâm chỉ yêu mến Thánh Giá, bằng chứng là ngài đã lập Dòng Mến Thánh Giá tại Việt Nam – bắt đầu từ Hải Phòng (Bắc Việt). Xưa cũng như nay, bất cứ ai thích Thánh Giá đ�u bị coi là “ngược đ�i�. Nhưng �ức Kitô đã khuyến cáo chúng ta phải vác thập giá mà theo Ngài (Mt 16:24). Phải thực sự tin tưởng và can đảm mới có thể bước trên �ư�ng Thập Giá.

Bất kỳ khi nào có chuyện v� thánh tích giả, ngư�i ta có thể mong ai đó nói: “Có đủ những mảnh Thánh Giá Thật để làm được chiếc tàu ông Noah!�. Bất kỳ ai đưa ra như vậy đ�u không thể biết rằng h� đang nhắc lại nhà nghiên cứu khoa nhân văn Erasmus, ngư�i Hà Lan, thế kỷ 16. Ông đã viết: “Như vậy những ngư�i nói v� Thánh giá của Chúa Giêsu, được trưng bày công khai và riêng tư ở nhi�u nơi, nếu tất cả những mảnh đó được thu gom lại thì có thể làm thành số hàng hóa lớn để chuyên chở bằng tàu buôn�.

Rõ ràng đây là nguồn gốc, nhưng có chính xác? Có vẻ là đi�u khó trả l�i. Nhưng nửa sau của thế kỷ 19, một h�c giả ngư�i Pháp là Charles Rohault de Fleury đã tìm hiểu và đo Thánh tích Thánh giá thật.

TRỌNG LƯỢNG VÀ KH�I LƯỢNG TH�NH GI�

H�c giả De Fleury tin rằng Chúa Giêsu đã vác cả thập giá từ dinh Philatô tới đỉnh đồi Can-vê. Cuối thế kỷ 20, các sử gia thấy rằng các tử tội bị án đóng đinh vào thập giá chỉ vác một thanh ngang thập giá – thanh d�c được dựng sẵn tại nơi xử tử. Ước tính tr�ng lượng thập giá Chúa Giêsu vác là 200 cân Anh (1 cân Anh là 450g), khoảng đư�ng xa 3 dặm (1 dặm là 1609,31m), đi khoảng 1 gi� thì cần nghỉ, một ngư�i thợ mộc kh�e mạnh có thể vác 220 cân Anh gỗ dài 150 bộ (1 bộ là 0,3048m) trên vai trước khi cần nghỉ. De Fleury tính toán rằng thập giá có thể nặng khoảng 220 cân Anh, nhưng ông nghĩ Chúa Giêsu kéo lê hơn là vác thập giá, tr�ng lượng đó với Chúa như vậy cảm thấy chỉ khoảng 55 cân Anh. Tuy nhiên, trong tình trạng sức kh�e yếu đuối sau khi bị hành hạ như vậy, tr�ng lượng vừa phải cũng trở nên quá nặng đối với Chúa Giêsu, do đó mà quân lính Rôma mới bắt ông Simon thành Cyrene vác thập giá giúp đỡ Chúa Giêsu.

De Fleury đã ước tính khối lượng thập giá khoảng 10,9 inch khối (27,686 cm3). Nhưng tổng khối lượng các mảnh ông đo được tới 240 inch khối. Con số này khiến ông ngạc nhiên. Có nhi�u mảnh đã mất từ nhi�u thế kỷ, hoặc bị hủy hoại trong chiến tranh hoặc trong th�i cải cách. Ông nhân với 10 thì sẽ là 2.400 inch khối, chỉ là 1/5 kích cỡ thập giá mà Chúa Giêsu bị đóng đinh vào.

Năm 1870, De Fleury xuất bản cuốn “Mémoire sur les Instruments de la Passion� (Ký Ức v� Dụng Cụ Khổ Nạn). Ông kết luận rằng nếu tất cả thánh tích của Thánh Giá Thật được gom lại, hẳn sẽ không đủ để đóng đinh một con ngư�i, đừng nói chi đóng tàu ông Noah. Tác giả Evelyn Waugh, ngư�i Anh, thế kỷ 20, nói đến kết luận của De Fleury, ông nói: “Dù khối lượng thế nào cũng không có dấu vết nào v� tính cả tin (nhẹ dạ – credulity) của các tín hữu�.

PH�T HIỆN TH�NH GI�

�GM Eusebius (khoảng năm 260-341), giáo phận Caesarea, nói rằng khoảng năm 327, hoàng đế đầu tiên theo Kitô giáo là Constantine đã viết cho thánh Macarius, giám mục giáo phận Giêrusalem, ra lệnh phá ��n th� thần Venus (Temple of Venus) trên đồi Can-vê và Mộ Chúa Giêsu (Holy Sepulchre), và xây dựng một pháp đình La Mã (basilica) – với chi phí của Constantine. Dù �GM Eusebius nói rằng thánh Helena, mẹ của Constantine, ở trong Thánh địa (Holy Land) vào lúc đó, ông vẫn thực hiện kế hoạch “phá hủy và xây dựng� (demolition-and-construction project), ông cũng không nói rằng Thánh Giá Thật được phát hiện tại đó.

Trong 20 năm xây dựng Nhà th� Mộ Chúa Giêsu (Church of the Holy Sepulchre), �GM giáo phận Giêrusalem lúc đó là thánh Cyril (khoảng năm 315-386) đã nói đến thánh tích Thánh Giá Thật trong một bài giảng: “Cả thế giới có đầy những miếng gỗ Thánh giá�. Các nhà khảo cổ đã phát hiện trong đống xà bần của các nhà th� hồi thế kỷ IV có khắc chữ Algeria nói rằng các nhà th� này đã từng giữ một phần nh� của thánh tích Thánh giá. Cuối thế kỷ đó, những ngư�i viết Kitô giáo, kể cả thánh Ambrôsiô, đ�u công nhận sự thật là thánh Helena đã tìm thấy Thánh Giá Thật.

Theo truy�n thống cổ, dưới đ�n th� La Mã, ngư�i ta khai quật thấy 3 cây thập tự, nhưng không biết cây nào là của Chúa Giêsu và những cây nào của 2 tên trộm cùng bị đóng đinh với Ngài. Helena có thể đã chạm vào các thập giá này khi bà đem một phụ nữ hấp hối đến đó. Sau khi chạm vào một trong các thập tự đó, phụ nữ bị bệnh kia li�n kh�e mạnh lại, đi�u đó được coi là biểu hiện chứng t� Thánh Giá của Chúa Giêsu.

TÔN K�NH TH�NH GI�

Helena đã đưa một phần Thánh giá v� Rôma, và bà đã cất giữ tại nhà nguyện trong dinh thự của bà, ngày nay là ��n th� Thánh Giá ở Giêrusalem (Basilica of the “Holy Cross in Jerusalem�). Phần Thánh giá còn lại vẫn ở Giêrusalem, trong nhà nguyện nối li�n với Nhà th� Mộ Chúa Giêsu.

Khoảng năm 381, Egeria (một nữ tu đến từ Tây Ban Nha hoặc mi�n Nam nước Pháp) đã hành hư�ng tới Thánh �ịa. Trong một lá thư dài gởi v� cho nhà dòng, bà đã mô tả cảm nghiệm của bà. Vào Thứ Sáu Tuần Thánh, bà cùng với nhi�u ngư�i cầu nguyện trong Nhà nguyện Thánh giá (Chapel of the Holy Cross). Sau khi giám mục giáo phận Giêrusalem vào cung thánh và ngồi xuống, các phó tế mang đến một hộp bằng bạc và đặt lên bàn có phủ khăn. Bà viết: “Chiếc hộp được mở ra và gỗ Thánh giá được lấy ra, có cả bảng titulus (bảng mà Philatô viết để treo trên đầu Chúa Giêsu trên Thánh giá) cũng được lấy ra đặt trên bàn. Lúc đó, �GM cầm Thánh giá trong tay, còn các phó tế đứng vây quanh để canh giữ. Thánh giá được canh giữ như vậy vì để m�i ngư�i đến quỳ xuống và hôn kính Thánh giá. Cũng có thể sợ bị cướp Thánh giá. M�i ngư�i đ�u chạm vào Thánh giá và bảng titulus, h� chạm bằng trán, bằng mắt, rồi hôn kính, không ai lấy tay chạm vào Thánh giá�.

Từ th�i Egeria, thánh tích Thánh giá được các Kitô hữu ao ước. Ngày nay, vẫn chưa thể phân biệt Thánh giá thật, dù thánh tích Thánh giá được trưng bày ở Nhà th� Mộ Chúa Giêsu tại Giêrusalem, và ��n th� Thánh Giá ở Giêrusalem tại Rôma có thể là chính xác.

THOMAS J. CRAUGHWELL (*)

TRẦM THIÊN THU (Chuyển ngữ từ NCRegister.com)