THÊM VỀ THIỀN

Cách đây ít năm, người viết có cho in tập sách ‘Tìm Thiền trong đạo Chúa’. Dĩ nhiên có nhiều người hâm mộ. Tuy nhiên có vài kẻ thắc mắc : Sao không ‘tìm Chúa trong Thiền’ ?

Thật ra, trong đạo Chúa không thiếu những bài học dạy ta thực hành Thiền : Kết hợp mật thiết với Chúa toàn vẹn 100%, không còn chi giữ lại cho bản thân mình.

Trong thần học Công giáo cũ, kể cả chuyện Tu đức, người ta hay phân biệt ‘chủ’ là con người và ‘khách’ là Thiên Chúa : Kết quả của Triết học Hy Lạp xa xưa.

Cái khung cũ của thần học Công giáo gặp khó khăn tại Việt Nam : Hơn 400 năm rồi mà Công giáo vẫn chỉ có hơn 7 % dân số. Giáo dân chỉ hay tới với Chúa để xin sỏ nọ kia, nên tâm hồn vẫn ‘xa’ Chúa. Lại thêm chuyện dính một cách cứng ngắc với quá nhiều luật lệ, giáo điều, nên khi ra khỏi nhà thờ, thì chào ‘goodbye’ Chúa ở lại…

Đa số quên rằng ta phải đóng vai trò của chính Chúa giữa thế gian. Phải là những ‘Ky Tô’ khác để thánh hóa thế giới.

Tuy là con chiên, nhưng cũng phải tích cực làm muối men cho đời.

Người viết đã khẳng định : Theo ngôn ngữ Thiền, thì thánh Phao Lô đã được coi như thành Phật’ theo cái nghĩa rộng . Ngài đã đồng hóa với đức Ky Tô hoàn toàn như mẫu mực tối thượng của đời mình : Tôi sống, nhưng không phải tôi, mà chính Chúa Ky tô sống trong tôi.

Tìm tới Thiền, ta cần phải là những ‘hành giả’, chứ không chỉ là ‘học giả’ xuông.

Vài Phật tử bảo không thể có Thiền trong đạo Chúa, chỉ vì mục tiêu quá khác nhau, nhưng người viết đã bảo ‘Đạo Chúa chỉ mượn Thiền như cái vỏ’ mong bao bọc nội dung bên trong vô cùng phong phú.

Thiền nhà Phật nhắm tới đích điểm khác xa đạo Chúa. Gốc gác là giáo lý như mặt trời với mặt trăng. Thành ra cách sống đạo cách xa nhau ngàn dặm.

======================================

The post Hiểu thêm THIỀN với Chúa appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Chuyện tôn giáo bên Anh quốc :

Ban đầu vua Henry 8 ( Anh quốc ) vốn theo Công giáo Ro ma.

Năm 1529,  thấy ông Luther từ Đức quốc lập ra đạo Tin Lành (Thệ Phản), ông chống đối.

Nhưng sau muốn ly dị vợ để lấy bà khác, mà không được Đức gíao hoàng phê chuẩn, ông bực tức quyết định ly khai theo chân Luther và lập ra đạo mới, lấy tên là Anh giáo (Anglicans) mà ông là giáo chủ ( năm 1536).

Dần dà, có 2 phe cực đoan : Một phe đòi vẫn vâng lời Giáo hoàng  Ro ma, một phe cực đoan đòi dẹp bỏ mọi thứ dính líu phụng vụ cũ với Ro ma ( họ bảo mình cần tinh tuyền, mới mẻ = puritan ).

Vua nước Anh bực mình với cả 2 nhóm. Bèn ra lệnh đàn áp. Riêng nhóm ghét Ro ma ban đầu rủ nhau qua Hòa Lan tỵ nạn, nhưng rồi lại quay về nước (sợ con cháu bị ảnh hưởng từ xứ ‘ngoại giáo’), chuẩn bị chạy qua Mỹ để hoàn toàn tự do hành đạo (tự gọi mình là nhóm hành hương = pilgrims ).

Ngày 16 tháng 9 năm 1620, nhờ một ân nhân tài trợ giúp con tàu mang tên MAYFLOWER chở một số là 120 người qua Mỹ : Họ rời hảng cảng Portsmouth. 66 ngày lênh đênh trên Đại tây Dương, khổ vì giông bão, khổ vì thiếu phương tiện y tế, 2 người đã chết và được thủy táng.

Họ định đổ bộ vùng Virginia (kế Hoa thịnh Đốn) là nơi đã có sẵn một số dân gốc Anh định cư, nhưng bão đã giạt họ vào bờ Playmouth ngày 21 tháng 12 (nay là Princeton, Massachussets).

Tại miền đất mới :

Cuộc sống trong các năm đầu tiên của nhóm dân Pilgrim rất khổ cực vì bệnh tật, thiếu thốn từ lương thực tới các phương tiện căn bản khác. Vào mùa xuân năm 1621, một nửa số dân định cư đã chết, trong đó có cả ông ‘thống đốc’ John Carver. Các người Pilgrim đã chôn những người chết vào ban đêm và san bằng mặt đất vì lo ngại, không muốn cho dân bản thổ da đỏ biết số người của họ đã bị giảm bớt đi bao nhiêu.

Thực ra, ở gần Plymouth không có bộ lạc da đỏ nào cư ngụ. Giống dân da đỏ Patuxet sống trong vùng quanh đó đã bị chết gần hết vì bệnh đậu mùa ( thiếu chất kháng sinh, mà lại bị lây bệnh từ nhóm dân Âu Châu mới tới), để lại các cánh rừng đã khai quang.

Các người da đỏ ‘có thiện cảm’ đã dạy cho nhiều người mới định cư cách trồng bắp và đánh cá. Vụ thu hoạch gần cuối năm 1621 thật là phong phú, vì thế nhóm dân Pilgrim đã tổ chức một buổi lễ và Tiệc Tạ Ơn (Thanksgiving). Họ đã mời dự tù trưởng Massasoit cùng với 90 người da đỏ khác, và các khách mời này đã ‘góp cỗ’ bằng 5 con hươu. Bữa tiệc gồm thịt gà lôi, vịt, ngỗng, hươu, bánh mì làm bằng bắp, trái dâu rừng…

Truyền thống mừng lễ Tạ Ơn lan ra khắp nơi :

• Ngày lễ Tạ ơn chính thức trở thành quốc lễ Hoa Kỳ từ năm 1941. Thực hành vào mỗi thứ năm cuối tháng 11.
  
• Những người ‘hành hương’ không sử dụng nĩa, nhưng họ ăn bằng thìa, dao, và ngón tay.
• Mặc dù lễ Tạ ơn được coi là một ngày lễ của Mỹ, ngày này cũng được tổ chức tại Canada vào ngày thứ Hai lần thứ hai trong tháng Mười.
• Tại Mỹ, khoảng 280 triệu con gà tây được tiêu thụ trong ngày lễ Tạ ơn.
• Bằng chứng hóa thạch cho thấy gà tây đã xuất hiện tại châu Mỹ 10 triệu năm trước đây.
• Columbus nghĩ rằng miền đất ông khám phá (Tân thế giới=Mỹ Châu) được kết nối với Ấn Độ, nơi có rất nhiều công (con công hay múa) ! Và ông tin rằng gà tây chỉ là một loài chim thuộc loài công ( thực ra gà tây thuộc một loại chim trĩ). Vì vậy, ông đặt tên cho chúng là “tuka=turkey”, có nghĩa là “con công” trong ngôn ngữ Tamil của người Ấn Độ.
• Gà tây là một trong những động vật đầu tiên ở châu Mỹ được thuần hóa.
• 91% người Mỹ dùng món gà tây trong ngày lễ Tạ ơn.
• Hơn 40 triệu suất thịt hầm đậu xanh được phục vụ ngày lễ Tạ ơn.
• Một con gà tây trong trạng thái hoảng sợ có thể chạy với tốc độ lên đến 20 dặm một giờ.
• Theo Hiệp hội xe hơi Mỹ, ước tính có khoảng 42,2 triệu người ở Mỹ phải lái xe ít nhất 50 dặm để đến được địa điểm họp mặt với thân nhân của họ trong dịp Lễ tạ ơn mỗi năm.
• Theo khảo sát, năm 1980, mỗi bữa ăn trong Lễ Tạ ơn có chi phí trung bình khoảng 50 USD cho một gia đình khoảng 10 người, tương đương 5 USD/người. Do đó, Lễ tạ ơn thường có nhiều thức ăn bị dư vì lượng đồ ăn được nấu với số lượng lớn.
• Minnesota được coi là bang sản xuất gà tây hàng đầu ở Mỹ.
• Từ thời tổng thống Harry Truman, cứ mỗi vị tổng thống sẽ ân xá cho một con gà tây trong ngày Lễ Tạ Ơn.

LM Giuse Nguyễn Văn Thư.

The post Hiểu thêm : Ngày lễ TẠ ƠN Hoa Kỳ appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

PHONES* VÀ TRẺ EM DƯỚI CÁI NHÌN GIÁO DỤC (2)

Tâm Lý Ứng Dụng

Bài viết PHONES VÀ TRẺ EM DƯỚI CÁI NHÌN GIÁO DỤC sau khi phổ biến đã nhận được nhiều ý kiến khích lệ từ phía độc giả. Một trong những ý kiến đó theo tôi, đã phản ảnh đúng với những gì mà bài viết muốn chuyển tải:

“Con em thường bị kém suy nghĩ, kém thông minh, kém toán học nếu dùng nhiều Cellphones, TV, computers… từ khi còn nhỏ tới khi khôn lớn, và cha mẹ cần khóa những chương trình You Tube độc hại, kiểm soát Wi Fi và các games trong nhà của mình, cũng như quan tâm hướng dẫn con em cách xử dụng… nếu không, thì hậu quả sau này vợ chồng chỉ còn ôm mặt mà khóc than!” (Phạm Văn Bản)

Một người bạn của tôi trong ngành khoa học và y tế, trong một lần phỏng vấn về ảnh hưởng giáo dục trẻ em sử dụng những tiến bộ của khoa học, anh nói: “Muốn giáo dục con cái, phụ huynh phải kiểm soát được chiếc điện thoại và việc dùng điện thoại của chúng.” Tôi muốn anh cho biết thêm ý kiến, anh tiếp: “Có nghĩa là phụ huynh phải cứng rắn khi nào mới cho con dùng điện thoại. Tiếp theo đó là phải kiểm soát được giờ giấc cũng như các chương trình mà chúng thường sử dụng”.

Nhưng những nhận xét trên có phải là những quan điểm lỗi thời và khắt khe khiến cho nhiều phụ huynh, đặc biệt, các cha mẹ trẻ phản đối không? Vì có tới “40% phụ huynh thừa nhận cho phép con cái dùng cell phone để đổi lấy sự yên thân, và gần 70% phụ huynh nghĩ rằng việc dùng cellphones có ảnh hưởng tốt cho việc phát triển con cái họ (68%).1 Căn cứ theo kết quả khảo cứu này, con số phụ huynh không ý thức được tầm quan trọng cũng như sự nguy hiểm của việc dùng các thiết bị điện tử đối với trẻ em là một con số đáng kể.

Dạy con từ thuở còn thơ

Giáo dục con cái ở thời đại hôm nay, phụ huynh phải biết làm quen với những kiến thức và tiến bộ của khoa học, phải biết ứng dụng và dạy cho con mình làm sao sử dụng những phát minh khoa học, thí dụ, cellphone, iphone, ipad, smartphone, youtube, internet…

Cha mẹ hay phụ huynh phải có trách nhiệm và tầm nhìn về tương lai con cái để không xảy ra “hậu quả sau này vợ chồng chỉ còn ôm mặt mà khóc than!” Điều này nghĩa là “dạy con từ thuở còn thơ” (Ca dao Việt Nam), dạy con khi con còn rất trẻ. “Còn thơ” đồng nghĩa với “Dạy con từ thuở lên ba”, vì ở tuổi này não bộ của một em bé đang bước vào thời kỳ phát triển thích hợp cho việc huấn luyện, học tập. Nhưng có lẽ ngày nay tuổi lên 3 không còn phù hợp nữa, riêng trong lãnh vực dạy và theo dõi trẻ con về việc sử dụng các phát minh khoa học. Jim Steyer, Giám đốc US. Pressure Group Common Sense Media nhận xét: “Trẻ con ngay cả khi chưa biết nói, cũng biết bước đến chiếc TV và cố gắng mở nó giống như mở chiếc iPad hoặc iPhone.” Theo Steyer, việc dùng phone đang thay đổi tuổi trẻ.

Sau đây là những lời than của một cặp vợ chồng trẻ đã chiều con và cho con chơi phone khi con họ còn nhỏ: “Thằng nhỏ nhà em chưa đầy 3 tuổi mà suốt ngày không rời chiếc iphone. Nó xem ra còn rành hơn em. Nó ôm phone suốt ngày kể cả giờ ăn, cho tới khi vào giường ngủ. Vợ chồng em mà lấy khỏi nó, là nó khóc thét lên, nằm vạ cho đến khi đưa cái phone cho nó, nó mới thôi.” Tình trạng này cũng có lẽ đang xảy ra cho gia đình bạn, hoặc cho những bạn bè mà bạn quen biết.

Hậu quả do việc lơ là hay thiếu kiểm soát con cái trong việc sử dụng phone đã xảy ra rất sớm. Một bà mẹ đơn thân với đứa con gái duy nhất vừa khóc, vừa kể lể: “Con gái em mới 10 tuổi mà đã tỏ ra bướng bỉnh và hầu như không bảo được. Nó suốt ngày dí mắt vào chiếc phone. Lười biếng học, xuống điểm học. Có khi nó thức hầu như suốt đêm với cái phone của nó. Giờ thì em phải làm sao? Em quá thất vọng với nó!”.

Còn với những đứa trẻ đang bước vào tuổi vị thành niên hay ở tuổi 15, 16, hoặc 17 thì sao? Phụ huynh muốn biết chúng làm gì một mình trong phòng với chiếc phone, chiếc ipad, chiếc laptop hoặc chiếc computer không? Ngoài chuyện chơi games, chat, twitter…chúng còn có thể:

– Truy cập những websites khác. Đây là cửa ngõ để đi vào chỗ tốt cũng như chỗ xấu. Có hàng trăm trang web từ tốt đến xấu, bao gồm những hình ảnh, cám dỗ và khiêu khích tính tò mò của tuổi trẻ. Một khi đã lạc vào những trang web này thì rất khó cưỡng lại.

– Truy cập các ứng dụng như Facebook, youtube,,, Nói chung là những “mạng xã hội” (social media). Đây cũng là những cửa ngõ khác rất thông dụng dẫn giới trẻ vào một thế giới ảo trong giao tiếp, gặp gỡ, trò truyện, kết thân với những người mà chúng không hề biết về lai lịch, quá khứ cũng như cuộc sống của họ. Kết quả là các em thường dễ rơi vào cạm bẫy xã hội, tham gia băng đảng, nghiện hút, bị dụ dỗ vào những đường giây ái tình, mại dâm….Một số đã tự tử….

Phụ huynh có bao giờ quan tâm hoặc để ý đến tình trạng hiểu biết, khả năng tổng hợp, phân tích kết quả từ những thông tin được loan tải qua social media không? Ai cũng biết, phần lớn lượng thông tin khổng lồ này đều giả (fake), là ảo tưởng, là quảng cáo. Chúng được cung cấp từ những nguồn rất đáng nghi ngờ với mục đích lừa bịp, dụ dỗ và gây hiểu lầm cho những người truy cập. Điều này tuy nguy hiểm nhưng thực tế lại thu hút và rất khó để giải thích, làm cho giới trẻ nhận ra sự thật, vì trong những trường hợp như vậy chúng “biết nhiều nhưng hiểu ít” (know more but understand less). Biết (know) và hiểu (understand) rất khác nhau. Đó cũng là lý do tại sao cha mẹ hay phụ huynh thường bị con cái chê là cù lần, quê mùa, hai lúa, không biết gì. Nhưng những gì phụ huynh biết lại là những điều chúng không biết, không hiểu. Kinh nghiệm cuộc đời, thực tế cuộc sống không hề giống như những gì chúng xem, chúng biết trên youtube, google, hay internet. Rất tiếc, không chỉ giới trẻ mà nhiều người lớn tuổi cũng đã để mình bị mê hoặc hay bị lôi cuốn vào những cái biết nhưng không hiểu ấy. Do đó, cha mẹ phải là người quan tâm và để ý đến vấn đề này một cách nghiêm túc.

Ứng dụng thực hành

Căn cứ vào con số thống kê đã được nêu lên trong bài viết trước, thực tế, 57% trẻ con dùng phone để chơi game.2

Ngoài ra, các nhà khoa học và giáo dục hiện nay đang quan tâm tới nạn trẻ em béo phì, tiểu đường, cận thị, lười học, tâm lý bất ổn liên quan đến thói quen dùng điện thoại. Dr. Small trong phân tích của Amy Williams, qua đề tài “How Do Smartphones Affect Childhood Psychology?” cho biết: “Kỹ thuật và những thời gian với màn hình đã cung ứng một đường dây điện tử mới trong óc của chúng. Có thể nói, càng tăng nhiều giờ trên màn hình, càng kém về phương pháp học tập truyền thống như đọc, viết, và tập trung.” Theo đó, “Smartphones và Internet cũng ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp và sự phát triển tình cảm của trẻ em. Nếu một đứa trẻ lệ thuộc vào những phương tiện điện tử để giao tiếp, chúng có nguy cơ yếu kém về khả năng giao tiếp và tình cảm.”

Ông bà, cô chú, nghĩ gì khi đến thăm cháu, hoặc các cháu được cha mẹ chúng đem đến thăm? Thay vì tình cảm được biểu hiện mặn mà, thân thiện qua lời chào hỏi, trao đổi, tâm sự, thì các em chỉ lầm lỳ, chăm chú vào chiếc smartphone, ipad, iphone của chúng. Tình cảm thiêng liêng gia đình, tình ông cháu, bà cháu đã bị những chiếc phone cướp mất. Kết quả là dù có ông, có bà, có cô chú dì, anh chị hay không cũng không quan trọng. Với tâm lý này, đứa trẻ lớn lên chắc chắn sẽ gặp khó khăn trong việc phát huy và duy trì tình cảm gia đình, giao tiếp xã hội, và ngay cả tình cảm yêu thương nếu chúng tiến tới kết hôn.

Một số đông phụ huynh hẳn sẽ đồng ý khi nghe một vài nhà chuyên môn và giáo dục cho rằng dùng Smartphones và các dụng cụ điện tử có thể giúp gia tăng những nhận thức học hỏi, nói năng giao tiếp, và bạn bè cùng sở thích. 3 Nhưng như đã trình bày ở trên, cái nhìn và khả năng giao tiếp trên iphone, ipad, trên youtube không phải là những gì đang thực tế diễn ra trong đời thường. Bởi vì ai cũng biết, đó chỉ là thế giới ảo, thế giới tưởng tượng.

Sau đây là một số gợi ý thực hành dành cho phụ huynh để hướng dẫn con cái trong việc sử dụng smartphone dựa theo khảo cứu của Amy Williams:

1.     Trẻ em dưới 2 tuổi không nên cho phép dùng những màn hình hoặc những trò chơi điện tử: Tuổi này các em còn quá nhỏ để làm quen với những thiết bị điện tử. Hạnh phúc tuổi thơ ở thời điểm này là được sự săn sóc và yêu thương của ông bà, cha mẹ, anh chị. Ngoài ra, có rất nhiều đồ chơi thích hợp cho các em ở tuổi này như chó bông, gấu bông, búp bê, xe đạp ba bánh, ngựa gỗ… Đây cũng là thời gian mà sự gần gũi của cha mẹ, anh chị em giúp phát triển sâu đậm tình cảm gia đình đối với các em.

2.     Giới hạn việc sử dụng từ 1 đến tối đa 2 giờ mỗi ngày. Thời gian này bao gồm smartphones, TV, computers…: Cũng theo Amy, tốt hơn phụ huynh nên chơi hoặc sử dụng cùng với con mình. Cha mẹ, con cái, anh chị em chơi chung với nhau, cùng học hỏi, và cùng kiểm soát được nội dung các chương trình cũng như giờ giấc. Chơi chung với nhau cũng giúp cho các em phát triển xã hội tính, tinh thần kỷ luật, và rèn luyện tính nhẫn nại.

3.     Khuyến khích những bữa ăn gia đình và chia sẻ chung: Việc làm này tuy khó khăn nhưng đó là một hình thức giáo dục gia đình rất có ý nghĩa. Một số bạn bè của tôi đã thực hiện được điều này. Trong giờ ăn thì Radio, TV, iphone, ipad, smartphone, laptop, computer đều tắt hết. Mọi người trong gia đình chuyên chú vào bữa ăn, trao đổi những câu chuyện vui buồn, và chia sẻ với nhau những thành quả trong ngày. Dưới cái nhìn giáo dục, giờ cơm gia đình rất linh thánh, đẹp đẽ, và đáng yêu, mang ý nghĩa giáo dục rất cao. Sau này khi khôn lớn, nhiều người con ra đi lập gia đình nhưng vẫn không quên những bữa ăn với bố mẹ, anh chị em ở tuổi thơ.

4.     Tìm kiếm kiến thức chuyên môn: Qua những chương trình trong đó giúp phát triển nhận thức, khả năng toán học, ngôn ngữ, văn chương và kiến thức khoa học cho con. Đây là một thách thức lớn đối với nhiều phụ huynh. Nếu muốn con cái tuân theo kỷ luật, chấp nhận những luật lệ về việc sử dụng phone, thì ngoài việc hướng dẫn, giáo dục chúng từ ngay khi mới sử dụng, còn lại, cha mẹ phải có những hướng dẫn về các chương trình, websites mà con cái nên sử dụng. Không biết không phải là lý do để cha mẹ hoặc phụ huynh trốn tránh trách nhiệm. Không có giờ cũng không phải là lý do tự bào chữa. Nếu muốn không bị đau khổ, tiêu tốn tiền của, thời giờ với con cái sau này khi chúng vướng mắc vào những tệ nạn xã hội, trốn nhà, bỏ học, và hư hỏng thì xin đừng tiết kiệm thời gian học hỏi để hướng dẫn và dành thời giờ cho con.

5.     Không cho phép giữ smartphones trong phòng ngủ: Đồng nghĩa phải biết kiểm soát và có kỷ luật, giờ giấc sử dụng phone trong gia đình. Nhất là phải giáo dục, hướng dẫn con cái ý thức về hậu quả của hành động mình khi cho chúng dùng các thiết bị điện tử, cũng như sau này trong việc học tập, bài vở, hoặc những chương trình giải trí khác.

Nguyên tắc vàng

Giáo dục là một nghệ thuật, nghệ thuật hiểu, hướng dẫn, sửa sai, uốn nắn, và khích lệ. Nó đòi hỏi nhà giáo dục phải là người trước nhất, đầu tiên sống và thực hành những gì mình dạy dỗ và giáo huấn người khác: “Lời nói lung lay, gương bày lôi kéo” (Ca dao Việt Nam). Trong gia đình, cha mẹ hay phụ huynh chính là những nhà giáo dục, con cái là những môn sinh, đệ tử và học trò.

Nền giáo dục gia đình phải được bắt đầu ngay khi con CÒN THƠ, và tiếp tục theo dõi, khuyến khích cho tới khi chúng có thể tự lập bước vào tuổi trưởng thành lúc 18 tuổi.

Giáo dục gia đình đòi hỏi sự hợp tác và đồng thuận của cả cha lẫn mẹ. Một người nghiêm túc, một người chiều con sẽ tạo nên một nền giáo dục khập khễnh, làm cớ cho con cái lấn lướt, coi thường, và không tuân theo lời dạy dỗ của cha mẹ.

Để giáo dục con cái biết ý thức và sử dụng những thiết bị điện tử, những phát minh của khoa học, cha mẹ hay phụ huynh phải là những nhà giáo dục tận tâm, nhiệt thành, gương mẫu, đôi khi cũng phải khôn ngoan và uyển chuyển.

 Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt.

Thánh Linh

­____

­

*Phones trong bài này bao gồm những dụng cụ tin học và những phát minh khoa học mà chúng ta thường dùng trong cuộc sống như cellphone, iphone, smartphone, ipad, laptop…

­­­­­­­­­­­­1 + 2.  Kids Cell Phone Use Survey 2019 – Truth About Kids & Phones.

3. How Do Smartphones Affect Childhood Psychology? Amy Williams, Last updated: 8 Oct 2018, Psychcentral.com.

The post Phones* và trẻ em dưới cái nhìn giáo dục (2) appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Từ Chay của ta bắt nguồn từ chữ “Trai” trong tiếng Hán, có nghĩa là giữ cho lòng dạ thanh tịnh để đạt đến một trạng thái tinh thần nào đó. Thường thì khi người có tâm nguyện gì lớn lao, hay muốn tập trung tinh thần vào một việc gì, người xưa thường luôn bắt đầu bằng cách “giữ gìn trai giới”

Mỗi tôn giáo có thể hiểu về ăn chay theo cách hơi khác nhau. Chẳng hạn ăn chay theo Hồi giáo ( như trong tháng Ramadan) khác với ăn chay theo Thiên Chúa giáo và cũng không giống với ăn chay theo Phật giáo.

Khái niệm ăn chay đề cập tới trong chương sách này được hiểu là “không ăn thịt, cá hoặc bất cứ thức ăn nào có nguồn gốc động vật”. Như vậy người ăn chay chỉ ăn rau, trái, các loại hạt, củ…được thu hái từ thực vật. Tuy nhiên cũng có người ăn chay chấp nhận dùng thêm trứng, sữa và các thực phẩm chế biến từ sữa.

Ăn chay đã được thực hiện từ nhiều ngàn năm. Những năm gần đây phong trào không ăn thịt, chỉ ăn rau trái được nhiều người quan tâm, ngay cả các nhà nghiên cứu khoa học và giới y học. Và do có nhiều kết quả tích cực mang lại sức khỏe đã được chứng minh, nên việc ăn chay hiện đang được rất nhiều ngưới áp dụng.

Một nghiên cứu về chế độ dinh dưỡng ở Trung Hoa thấy rằng đa số dân chúng ở nông thôn ăn nhiều rau trái, ít thịt động vật, nhiều bột, nhiều chất xơ. Mức độ cholesterol trong máu của họ rất thấp, họ ít bị các bệnh tim, béo phì, tiểu đường, loãng xương…

Từ nhận xét đó, một nhà nghiên cứu về dinh dưỡng và sức khỏe,  bác sĩ Collin Campbell của trường Đại học  Cornell đã kết luận: “ Nói về nguồn gốc, con người thuộc loại ăn rau trái. Do đó ta nên ăn nhiều loại thực phẩm rau trái, thực vật  và giới hạn thực phẩm từ động vật để có sức khỏe tốt”.

 Họ thấy rõ tác hại của việc ăn nhiều thịt động vật giầu chất béo, cùng với những chất phụ gia luôn dễ dàng gây bệnh cho cơ thể.

Nhiều nghiên cứu cho thấy ăn chay có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh béo phì, ung thư, bệnh động mạch tim, tiểu Những lý do ăn chay:

       Người ăn chay có thể do nhiều động lực, lý do khác nhau. Nói chung, có thể kể ra những lý do phổ biến nhất như sau đây:

1-Ăn chay vì quan tâm tới môi trường.

Quan điểm của những người ăn chay vì quan tâm đến môi trường có thể tóm tắt ở mịt số vấn đề chính là:

a-Việc nuôi súc vật để lấy thịt sẽ làm ô nhiễm môi trường vì các chất phế thải của chúng;

b- Thủy sản bị đánh bắt nhiều đến nỗi các loài tôm cá đang rơi vào tình trạng diệt chủng;

c-Không nên phí phạm quá nhiều thực phẩm để nuôi súc vật trong khi còn có nhiều người đói vì thiếu lúa gạo.

2- Ăn chay vì lòng nhân từ

Những người ăn ăn chay vì lòng nhân từ chủ trương làm giảm sự đau khổ của súc vật cũng như không giết chúng để làm thức ăn cho con người.

Đối với những người này, súc vật cũng có cảm xúc như con người: sợ hãi khi thấy sinh mạng bị đe dọa; mừng vui khi được nuôi ăn; đau đớn khi bệnh tật; quyến luyến chủ nuôi thân thương… Đôi khi chúng cũng tỏ ra rất thông minh và hữu dụng cho đời sống  con người.

 Họ cũng bất mãn khi thấy động vật bị nhốt trong những chuồng chật hẹp, gò bó, nuôi bằng thực phẩm nhiều hóa chất, cho mau béo lớn rồi đưa tới lò giết không nương tay.

 Vì thế, họ cho rằng giết súc vật để ăn thịt là hành động tàn ác và không cần thiết. Còn ăn rau trái là giúp nuôi dưỡng lòng nhân từ, mang lại sự bình an và hạnh phúc cho đời sống muôn loài. Hơn nữa, khi chúng ta săn bắt động vật để giết thịt, chúng ta dồn loài vật đến chỗ diệt chủng. Còn khi chúng ta chọn các loại rau trái làm thực phẩm, ta vẫn có thể gieo trồng, chăm sóc làm cho chung lan ttàn khắp nơi và ngày càng xanh tốt, phong phú hơn.

3-Ăn chay vì lý do tôn giáo.

Một số tơn giáo dạy tín đồ ăn chay như một trong các phương thức tu tập. Các vị tu sĩ giảng rằng  sinh vật nào cũng có sự sống, cũng đáng quý như nhau nên giết một loại này để nuôi một loại khác là trái với đạo lý. Người ăn chay trường chỉ ăn  rau, củ, trái cây và uống nước thiên nhiên. Cuộc sống đơn giản như thế giúp họ nuôi dưỡng các điều lành và phát triển tình thương bao la tới mọi sinh vật.

Tín đồ đạo Phật, đạo Hồi còn tin ở sự luân hồi. Sau khi chết thì linh hồn sinh vật đó sẽ nhập vào sinh vật khác. Khi súc vật bị giết thịt nhiều thì những linh hồn sẽ không có nơi nương tựa Cấm sát sinh là để giảm thiểu những linh hồn bơ vơ này.

       4- Ăn chay vì sở thích.

Những người có sở thích ăn chay muốn  tận hưởng hương vị đặc biệt nhẹ nhàng và dễ tiêu của rau trái cũng như tránh được các bệnh nhiễm độc do thịt, cá gây ra. Chẳng hạn, họ biết rằng  không ăn thịt bò thì chẳng bao giờ lây bệnh bò điên, bệnh lở móng lở miệng… hoặc không ăn thịt heo thì sẽ không có nguy cơ bị lây nhiễm sán lãi từ thịt heo… Cũng có người ăn chay vì thói quen gia đình hoặc ảnh hưởng của bạn bè

5- Ăn chay vì lý do kinh tế.

Một số người ăn chay đơn giản chỉ vì rau trái tương đối rẻ tiền hơn hoặc không có điều kiện nuôi súc vật để lấy thịt ăn. Một bữa trưa ở tiệm chay bao giờ cũng rẻ hơn là một mâm cơm thịnh soạn trong nhà hàng đắt tiền.

6- Ăn chay vì ý ích lợi cho sức khỏe

Ảnh hưởng tích cực của việc ăn chay đến sức khỏe con người gần đây đã được nghiên cứu khá kỹ lưỡng, và những kết quả đã được công bố luôn luôn khích lệ người ăn chay. Vì thế, rất nhiều người ở phương Tây hiện áp dụng chế độ ăn chay chỉ vì muốn tốt cho  sức khỏe, tránh được nhiều được nhiều bệnh ngặt nghèo đang phát triển tràn lan trong các đường, sâu răng, bệnh chi nang đại tràng…

Các hình thức ăn chay.

Có nhiều cách ăn chay khác nhau nhưng món ăn căn bản vẫn là từ thực vật.

1-Ăn rau trái thuần túy.

 Những người ăn chay thuần túy chỉ ăn các sản phẩm của thực vật như rau, trái cây, hoa, củ, hạt. Họ không dùng bất cứ thứ gì từ động vật như các loại thịt, cá, trứng và các thực phẩm chế biến từ  trứng như bơ, sữa, pho mát… Một số người không dùng  cả mật ong vì cho rằng đây là chất do sinh vật tạo ra. Họ cũng không tiêu thụ món ăn nấu nướng với chất béo động vật như chiên xào với mỡ.

2-Ăn hỗn hợp rau -trái- trứng-sữa

Những người ăn chay thuộc nhóm này cũng ăn uống giống như người ăn chay thuần túy , chỉ khác là họ chấp nhận bổ sung vào thực đơn của mình hai món trứng và sữa (dĩ nhiên là kèm theo các sản phẩm chế biến từ sữa).  Những người chủ trương không giết súc vật đều thuộc nhóm này, vì họ cho rằng việc ăn trứng không làm hại đến con vật đẻ trứng, cũng như dùng sữa khjông làm hại tới con vật cho sữa, bởi vì chúng vẫn có thể duy trì được cuộc sống tự nhiên.

Nhóm ăn chay loại này thường tiêu thụ khoảng 35% năng lượng từ chất béo so với nhóm ăn thịt thì tới 40%.

Trong nhóm này lại có một số người không chấp nhận ăn trứng , vì họ cho rằng trứng là hình thức khởi đầu của sụ sống.

Ngoài ra còn một số người không ăn thịt đỏ nhưng ăn một ít thịt gà, cá cùng với rau trái các loại, ăn rau trái còn sống, chỉ ăn trái cây, hạt, dầu olive, mật ong hoặc  chỉ ăn thực phẩm nuôi trồng tự nhiên mà không dùng phân bón, thuốc sát trùng hóa học…

Lợi ích việc ăn chay.

 Con số người ăn chay trên thế giới hiện nay lên rất cao . Nếu một chế độ ăn chay mà cân bằng với đủ các chất dinh dưỡng thì cũng tốt, nhưng cho tới nay chưa có bằng chứng là ăn chay làm con người khỏe hơn hoặc làm tăng tuổi thọ.

Về những tác dụng tích cực của chế độ ăn chay đối với sức khỏe, chuyên gia dinh dưỡng Johana Dwyer của Đại học Y khoa Tufts  ở Boston tóm tắt như sau : “ Có nhiều dữ kiện cho thấy ăn rau trái rất tốt để làm giảm nguy cơ mập phì, táo bón, ung thư phổi và ghiền rượu. Cũng có bằng chứng là nguy cơ về cao huyết áp, bệnh động mạch vành, tiểu đường loại II, sạn túi mật cũng giảm thiểu. Một số bằng chứng khác cũng cho là rau trái có thể giảm nguy cơ ung thư vú, bệnh nang chi ruột, ung thư ruột già, sạn thận, loãng xương, hư răng”.

       Số người ăn chay trên toàn thế giới hiện nay đã chiếm một tỷ lệ rất cao. Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng là ăn chay có thể giúp con người tăng thêm tuổi thọ, nhưng nếu chế độ ăn chay được cân bằng với đủ các chất dinh dưỡng thì cũng tốt cho sức khỏe và không có nguy cơ suy dinh dưỡng như nhiều người vẫn lầm tưởng. Một số lợi ích cụ thể của việc ăn chay có thể được kể rya như sau:

1-.Giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

Hầu hết các loại thực vật đều không có cholesterol và chất béo bão hòa.  Các chất béo này chỉ có nhiều trong thịt động vật.Vì vậy, người ăn chay ít bị cao cholesterol, một chất dinh dưỡng mà nếu có tỷ lệ quá cao trong máu, đã được chứng minh là nguyên nhân gây ra bệnh tim mạch, vữa xơ động mạch, nhồi máu cơ tim. Nhiều nghiên cứu cho hay, nếu giảm cholesterol trong máu xuống 10% thì nguy cơ bệnh động mạch vành sẽ giảm đến 30%.

Bác sĩ Dean Ornish ở California thấy rằng một chế độ ăn uống ít chất béo với rau trái đồng thời lại vận động cơ thể, sống tích cực có thể đảo ngược diễn biến của một số bệnh tim. Lý do là khi cholesterol giảm sẽ đưa tới giảm các mảnh xơ vữa bám vào thành động mạch.

       Kết quả một nghiên cứu mang tên Oxford Vegetarian Study ở Anh quốc được công bố năm 1994, thực hiện trong 12 năm với đối tượng nghiên cứu là 6000 người ăn chay và 5000 người ăn thịt, cho thấy bệnh động mạch vành ở nhóm ăn chay thấp hơn nhóm kia tới 28%.

Các nhà nghiên cứu M. Burr và B. Butland đã nhận thấy rằng tỷ lệ người ăn chay chết vì nhồi máu cơ tim thấp hơn so với những người không ăn chay tới 57%.

Nhà nghiên cứu Claude Chang đã quan sát 1900 người Đức ăn chay và nhận thấy tỷ lệ chết vì bệnh tim mạch của đàn ông thấp hơn 60% và đàn bà thấp hơn 44%, so với những người không ăn chay.

2-Giảm nguy cơ béo phì.

 Nghiên cứu của Hiệp Hội Y Khoa Anh Quốc (British Medical Association) cho hay người ăn chay thường có trọng lượng cơ thể vừa phải hơn so với những người ăn nhiều thịt, cá.

Một thành viên tham gia trong cuộc nghiên cứu mang tên Oxford Vegetarian Study là  P. Appleby cho hay người không ăn thịt thường có vóc dáng mảnh mai hơn người ăn thịt.

Có nhiều lý do dẫn đến thực tế này:

-Thức ăn thực vật thường có rất ít chất béo. Chất béo cung cấp một lượng calori nhiều hơn các chất dinh dưỡng khác như tinh bột, đạm. Năng lượng do rau trái cung cấp chỉ đủ dùng cho cơ thể mà không có dư thừa để tích trữ dưới dạng mỡ béo.

-Rau trái có nhiều chất xơ với rất ít calori, làm cho người ăn mau no nên không ăn quá nhiều.

 Tuy nhiên, nếu không ăn thịt mà lại ăn nhiều sữa, bơ, phó mát thì  cũng khó mà giữ cho cơ thể được mảnh mai.

       3- Ít bị rối loạn  tiêu hóa.

 Ăn rau trái đã được chứng minh là rất tốt để không bị táo bón và bị bệnh chi nang ruột (diverticulosis) với các túi nhỏ lồi ra ở niêm mạc ruột. Nhà nghiên cứu J. S. Gear nhận thấy chỉ có  12% người ăn chay bị bệnh này trong khi tỷ lệ mắc bệnh này ở người không ăn chay là 33%. Lý do là chất xơ trong rau trái hút nhiều nước, giúp cho phân lớn, mềm,  dễ dàng cho việc đại tiện,  đồng thời lại kéo theo chất cặn bã độc trong ruột già để thải ra ngoài.

Nhưng cũng xin lưu ý là nếu đột nhiên tăng lượng chất xơ lên quá nhiều trong chế độ ăn sẽ có thể đưa tới tắc ruột.

4- Giảm nguy cơ bị cao huyết áp.

Huyết áp cao có thể đưa tới bệnh tim, tai biến động mạch não, suy thận.

 Các chuyên gia dinh dưỡng F.M. Sacks và B. Armstrong nhận thấy người ăn chay có huyết áp thấp hơn người không ăn chay.

Một chuyên gia dinh dưỡng khác thấy ăn chay cũng có thể làm giảm huyết áp ở người đang bị bệnh cao huyết áp. Hiện tượng này được giải thích là có thể do ăn chay người ta ít mập béo hoặc do ăn rau trái có ít muối, hoặc cũng có thể do người ăn chay thường có nếp sống điều độ, lành mạnh hơn.

5- Sỏi túi mật.

Thành phần hóa học của sạn túi mật là cholesterol, mật và muối calci .Các sạn này được tạo ra trong túi mật và gây đau cho người bệnh.

 Nghiên cứu ở một nhóm 750 phụ nữ, người ta thấy nhóm ăn chay chỉ có 12% bị sỏi túi mật, trong khi đó nhóm không ăn chay tỷ lệ lên tới 25%.

Các nhà nghiên cứu giải thích là người ăn chay tương đối ít béo mỡ hơn, thực phẩm của họ ít cholesterol và nhiều chất xơ, tất cả đều giúp giảm nguy cơ sỏi túi  mật.

6- Giảm nguy cơ loãng xương.

Loãng xương gây ra do mất khoáng calci trong xương, làm cho xương trở nên giòn, dễ gẫy. Bệnh thường thấy ở nữ giới vào thời kỳ mãn kinh.

Kết quả nghiên cứu của A.G. Marsh công bố năm 1988 cho biết là sự mất calci ở người ăn chay ít xẩy ra hơn ở người không ăn chay. Theo Marsh, chất đạm động vật có nhiều sulphur, chất này làm tăng độ acid trong máu, đưa đến tăng lượng calci thải ra trong nước tiểu, do đó làm giảm calci trong xương.

Khoa học gia B.J. Abelow nhận thấy hiện tượng  gẫy xương hông do loãng xương thường xẩy ra ở dân chúng thuộc các quốc gia ăn nhiều thịt động vật.

7- Giảm nguy cơ mắc bệnh ung Thư.

Đã có nhiều chứng minh là chế độ ăn uống có nhiều liên hệ nhân quả với các loại ung thư . Tỷ lệ mắc bệnh ung thư ở người ăn  thịt động vật cao hơn so với ở những người ăn nhiều rau trái hoặc ăn chay. Tỷ lệ tử vong vì ung thư cũng cao hơn ở người ăn nhiều thịt đỏ. (1)

(1)Thịt đỏ là các loại thịt heo, bò, cừu …có màu đỏ, khác với thịt trắng là các loại thịt gà, vịt…

Giáo sư Tim Byers thuộc trường Đại học Colorado ở Denver cho biết: “ Nhiều luận cứ khoa học cho rằng trái cây và rau là những thành phần có khả năng bảo vệ cơ thể đối với tất cả bệnh ung thư tiêu hóa và các ung thư do hút thuốc lá gây ra”.

Một nghiên cứu của P. Willet năm được công bố 1990 với đối tượng nghiên cứu là trên 88.000 phụ nữ tuổi từ 34 tới 59 cho thấy là nhóm phụ nữ ăn nhiều thịt đỏ bị ung thư ruột già gấp đôi so với nhóm người chỉ ăn thịt đỏ một lần trong tháng và tỷ lệ này càng thấp hơn nữa ở những người ăn chay. Lý do có thể vì thức ăn chay có nhiều chất xơ, ít chất béo bão hòa. Một lý do nữa có thể là người ăn chay có lượng acid mật  thấp hơn ở người ăn nhiều thịt và acid này là đã bị coi như một trong nhiều chất có thể đưa tới nguy cơ bị ung thư.

 Bệnh ung thư vú cũng ít hơn ở những phụ nữ ăn chay. Lý do là rau trái làm thay đổi lượng kích thích tố nữ estrogen trong máu và làm thiếu nữ chậm có kinh lần đầu, và sự trễ kinh lần đầu này đã được coi như là có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú.

Nhà nghiên cứu P. K. Mills cũng nhận thấy là ung thư nhiếp tuyến và tụy tạng ít hơn ở nhóm người ăn rau, trái cây.

Những điều người ăn chay cần lưu ý.

Một người khỏe mạnh bình thường và ăn chay với một chế độ dinh dưỡng cân bằng thì sẽ không có vấn đề gì về sức khỏe. Nhưng đối với những nguoì ăn chay thuần túy, nếu không có sự quan tâm đúng mức đến thực đơn hàng ngày, sẽ có nguy cơ thiếu sót một vài chất dinh dưỡng.

Người ăn chay có dùng thêm trứng, sữa và các sản phẩm chế biến từ sữa có  thể dễ cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng hơn là ăn chay thuần túy. Vì thế chế độ ăn chay này thích hợp với các đối tượng như trẻ em đang thời kỳ tăng trưởng, phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú sữa mẹ, hoặc người bệnh mới phục hồi. Người ăn chay thuần túy có thể có nguy cơ thiếu một số amino acid thiết yếu mà rau trái không có cũng như  một số sinh tố, khoáng chất như sinh tố B2, B12, D, Calcium, sắt và kẽm.

Cần lưu ý là nhu cầu của cơ thể về chất đạm khá phức tạp, không phải chỉ là thịt với cá,  mà còn ở hơn hai chục amino acid trong đócó 11 thứ được coi như cần thiết vì cơ thể không thể tổng hợp được, phải được cung cấp trực tiếp từ thức ăn. Thực phẩm động vật có đủ các amino acid, trong khi đó rau trái các loại lại không có đủ ngoại trừ đậu nành. Thành ra người ăn chay cần lưu ý tới tính chất quý giá này của đậu nành nói riêng, và tất cả các loại đậu, hạt có nhiều chất đạm nói chung, vì chúng đều có thể dùng thay thế cho thịt, cá.

Người ăn chay có thể cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể bằng cách pha trộn các loại rau, trái, hạt, củ với nhau trong bữa ăn hằng ngày. Thí dụ,  hạt ngũ cốc thiếu lysine nhưng nhiều methionine thì ta có thể ăn thêm các loại đậu có nhiều lysine, ít methionine.

Một điều khác cần lưu ý là chất đạm thực vật thường có tỷ lệ hấp thụ thấp hơn chất đạm động vật, cho nên người ăn chay cần tiêu thụ một số lượng nhiều hơn. Thí dụ, một người nặng 70 kí cần 54g chất đạm mỗi ngày, để đáp ứng nhu cầu này, người ăn chay cần ăn vào nhiều hơn 25%, tức là khoảng 68 g chất đạm. Trẻ em đang tăng trưởng, phụ nữ có thai hoặc cho con bú sữa cần nhiều hơn nữa.

Calci cần thiết cho sự tăng trưởng xương và răng, cho sự đông máu, truyền tín hiệu thần kinh và sự co duỗi của bắp thịt. Calci có nhiều trong sữa, bơ, pho mát, cá trích, cá hồi khi ăn cả xương. Người ăn chay thuần túy cần ăn nhiều loại rau có lá mầu xanh đậm và các loại thực phẩm có bổ sung calci.

Sinh tố D giúp cơ thể hấp thụ calci. Sinh tố này có nhiều trong lòng đỏ trứng, dầu cá, hoặc được cơ thể tạo ra khi da tiếp xúc với ánh nắng. Người ăn chay cần ăn thực phẩm có pha thêm sinh tố D hoặc tiếp xúc với nắng nhiều hơn một chút.

Sinh tố B12 cần thiết cho sự cấu tạo hồng cầu và cho việc hoàn tất các chức năng của hệ thần kinh. Sinh tố này có nhiều trong thịt động vật, sữa, bơ, pho mát, trứng, thủy sản. Thực vật không có sinh tố B 12,  nên người ăn chay cần ăn thực phẩm có bổ sung sinh tố này hoặc dùng thêm thuốc có B 12, dạng ống tiêm hay viên uống cũng được.

Sinh tố B2 có nhiều trong sữa, bơ, trứng, pho mát, tim, gan, thịt động vật, hạt ngũ cốc, rau có lá màu xanh đậm và các loại rau đậu… Người ăn chay cần có sinh tố này bằng cách ăn rau có lá đậm, các loại đậu, hạt hoặc thực phẩm có pha thêm sinh tố B2.

Sắt là một thành phần của huyết cầu tố và các men cần cho sự chuyển hóa thực phẩm.  Sắt có nhiều trong gan động vật, thịt bò, thịt gà, tôm cá. Thực phẩm thực vật có nhiều sắt là đậu phụ, các loại hạt, lá rau có mầu xanh đậm, nước trái mận khô (prune), vỏ khoai tây…

Kẽm cần thiết trong các men để chuyển hóa chất đạm, cho cơ quan sinh dục, cho sự miễn dịch. Kẽm có nhiều trong tôm, gan, thịt bò, thịt gà, lòng đỏ trứng, rau trái như các loại hạt…

Trường hợp đặc biệt

Có hai trường hợp mà người ăn chay cần phải lưu ý. Đó là phụ nữ đang thai hoặc đang cho con bú sữa mẹ và trẻ em đang thời kỳ tăng trưởng.

1-Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú sữa mẹ.

Ăn chay thuần túy thường phải đặc biệt lưu ý cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho  những người mẹ này. Mỗi ngày, phụ nữ mang thai cần nhiều hơn mức bình thường  300 calori, và nếu đang cho con bú thì cần nhiều hơn mức bình thường 500 calori. Nhu cầu về chất đạm cũng tăng thêm khoảng 10 đến 15g mỗi ngày. Như vậy, nếu  dùng thêm sữa thì có đủ số chất đạm, còn nếu ăn chay thuần túy rau trái thì nên chú ý dùng thêm các thưc phẩm từ đậu nành, vì loại đậu này có đủ các  chất đạm như thịt động vật. Ngoài ra, phụ nữ mang thai  cũng cần uống thêm Sắt, Calci, kẽm, các sinh tố D và B12.

2- Trẻ em đang thời kỳ tăng trưởng

Trẻ em đang tuổi tăng trưởng cần được cung cấp đủ số năng lượng. Vì thế, nếu ăn chay thuần túy thì phải lưu ý cung cấp đuủ số năng lượng cũng như các chất dinh dưỡng.

Một điểm đáng lưu ý nữa là các em có bao tử chưa phát triển hoàn chỉnh, nên bữa ăn no của các em thường vẫn chưa cung cấp đủ nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng. Chẳng hạn như, một bát đậu làm các em đầy bụng chỉ cung cấp được chừng 240 calori. Do đó, trẻ em ăn chay nên uống thêm sữa- một ly sữa cung cấp thêm cho các em khoảng 150 calori. các thực phẩm nhiều đạm và chất béo như đậu nành, đậu xanh, đậu phọng…cũng cần được lưu ý bổ sung thường xuyên vào thực đơn của các em. Cuối cùng, các bậc cha mẹ muốn con ăn chay nên tham khảo ý kiến các chuyên viên dinh dưỡng để có thể cung cấp một chế độ ăn uống đấy đủ  và hợp lý cho trẻ.

Kết luận

Như đã nói, ăn chay hiện bây giờ là một khuynh hướng phổ biến,  được rất nhiều người ủng hộ vì nhiều lý do khác nhau. Tuy nhiên, một chế độ ăn chay cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể là một bài toán không dễ giải quyết, mà cần có sự quan tâm thích hợp cũng như những hiểu biết đầy đủ. Do đó, việc tham khảo các chuyên viên dinh dưỡng khi có nghi ngờ là điều cần thiết.

Theo ông John Vanderveen, Giám Đốc Cơ quan Thực Dược Phẩm Hoa Kỳ thì :

“ Việc giới hạn chế độ ăn uống sẽ làm khó khăn hơn cho việc cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết. Do đó. để được khỏe mạnh, người ăn chay cần phải có kế hoạch quy mô, chính xác để cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể ”.

Tổ chức American Dietetic Association khuyên người  ăn chay nên làm các điều sau đây:

1- Tham khảo các chuyên gia dinh dưỡng về vấn đề ăn uống trong các trường hợp đặc biệt, nhất là khi có thai, nuôi con sữa mẹ, hồi phục sau cơn bệnh hoặc trẻ em đang  thời kỳ tăng trưởng.

2- Giảm thiểu tiêu thụ các thức ăn cung cấp nhiều năng lượng nhưng ít bổ dưỡng.

3- Ăn nhiều loại hạt , đậu, trái cây, rau khác nhau.

4- Nếu dùng thêm trứng, sữa thì nên lựa loại sữa ít chất béo.

5- Phụ nữ có thai nên dùng thêm sắt và folate

6-Trẻ em cần tăng cường thêm chất đạm, sinh tố D, calci, sắt, kẽm….

7- Cho con bú sữa mẹ cân bổ sung nhiều chất đạm, sinh tố D và calci.

Nếu thực hiện được các hướng dẫn trên đây thì người ăn chay có thể loại bỏ  được những quan điểm sai lầm từ trước vẫn cho rằng ăn chay sẽ thiếu dinh dưỡng, chẳng hạn  như ăn chay sẽ thiếu chất đạm, thiếu sinh tố D, B 12, thiếu calci, sắt, kẽm…Thực tế đã chứng tỏ rằng những người ăn chay biết cân bằng dinh dưỡng còn khỏe mạnh và ít bệnh tật hơn cả những người ăn nhiều thịt, cá.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

CGVN

The post ĂN CHAY appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Việt Nam – Tết Trung thu là của thiếu nhi

Trung thu ở Việt Nam là ngày Tết của thiếu nhi, gắn với truyền thuyết về Hằng Nga, Chú Cuội trông trăng. Các em nhỏ thường rước đèn ông sao, đeo mặt nạ và lập thành đoàn múa sư tử, đánh trống rất rôm rả.

Trong dịp này, người Việt thường bày bánh trái ra sân để cúng mặt trăng. Riêng trẻ em rất háo hức chờ đón dịp Trung thu bởi đây là thời điểm các em được người thân mua cho nhiều đồ chơi, bánh kẹo. Có những loại bánh đặc trưng mà thường chỉ dịp Trung thu mới có như: bánh dẻo, bánh nướng… Đồ chơi truyền thống của trẻ em ngày xưa gồm đèn ông sao, đèn lồng, đèn kéo quân, đèn con giống… và không đa dạng nhiều chủng loại, mẫu mã như hiện nay.

Ở nhiều nơi, Trung thu là dịp mở cuộc thi cỗ, thi làm bánh của các bà, các cô. Trẻ em sẽ tham dự các cuộc rước đèn, thi hát trống quân. Khi trăng đã lên cao, các bé ngồi quây quần quanh mâm cỗ gồm nhiều loại bánh trái, hoa quả , cùng tham dự cỗ trông trăng và phá cỗ cho tới đêm khuya. Mâm cỗ trông trăng tuyền thống của trẻ em Việt Nam thường có bánh nướng, bánh dẻo, chú chó làm bằng tép bưởi và một số loại quả đặc trưng của mùa thu như chuối, hồng ngâm, thị, na, mía…

Trung Quốc – Trung thu là Tết đoàn viên

Trong phong tục của người Hoa, tết Trung thu còn gọi là tết đoàn viên. Đây là thời điểm mọi thành viên trong gia đình tụ họp với nhau. Bất cứ ai làm ăn ở xa xôi ở đâu, vào ngày này cũng trở về quê hương để gặp lại gia đình, họ hàng và cùng ăn bữa cơm đoàn viên.

Sau bữa cơm sum họp, các thành viên trong gia đình lại cùng nhau thưởng nguyệt (ngắm trăng) và ăn bánh trung thu dưới ánh đèn lồng lung linh. Một trong những hoạt động không thể thiếu được trong dịp Trung thu của người Hoa đó là rước đèn lồng và múa rồng lửa. Người dân tin rằng rồng lửa sẽ mang lại nhiều may mắn và an lành tới mỗi gia đình.

Người Trung Quốc thường treo đèn lồng trước cửa nhà và trên phố trong dịp này. Trong đêm Rằm người ta sẽ thả đèn trên sông, thả đèn lồng Khổng Minh lên trời để cầu may mắn, hạnh phúc đến với gia đình và người thân. Họ cũng có lễ rước đèn cho trẻ em, múa lân sư rồng và chú tễu nhảy múa trên phố.

Bánh trung thu ở Trung Quốc gần giống với bánh ở Việt Nam, lớp bánh làm mỏng, bên trong có nhân đậu xanh, hạt sen, trứng muối, được nướng và ngon nhất khi bánh chín vàng đều. Hình tròn của bánh tượng trung cho sự viên mãn, đoàn tụ. Không khí những ngày tết Trung thu ở Trung Quốc vô cùng vui vẻ, trẻ con nô đùa suốt cả ngày.

Nhật Bản – Lễ hội ngắm trăng

Lễ hội Trung thu được du nhập vào Nhật Bản bắt nguồn từ Trung Quốc từ hơn 1000 năm trước. Nhưng khác với người dân Trung Quốc ăn bánh ngắm trăng thì người Nhật Bản lại ăn xôi nắm trong ngày tết Trung thu. Lễ hội Trung thu ngày Rằm tháng 8 Âm lịch được gọi là “thập ngũ dạ” (đêm mười lăm) hoặc “Trung thu danh nguyệt” (Trung thu trăng sáng).

Mặc dù, sau thời Minh Trị Duy Tân (khoảng cuối thế kỷ 19), Nhật Bản đã hủy bỏ nông lịch, đổi thành dương lịch, nhưng cho đến nay khắp nơi trên đất nước Nhật Bản vẫn còn gìn giữ tập tục ngắm trăng vào đêm Trung thu, một vài tự viện và đền thờ vẫn tổ chức hội ngắm trăng đặc biệt vào dịp lễ này.

Trong dịp lễ này, người Nhật ngắm trăng và ăn những món ăn truyền thống, đặc biệt là bánh Tsukimi dango – bánh nếp nhỏ và tròn trịa tượng trưng cho trăng trên trời. Ngoài ra, trong lễ Trung thu còn có các món ăn như khoai lang, hạt dẻ, các loại mì như soba, ramen.

Hàn Quốc – Lễ hội mừng mùa bội thu và cảm tạ tổ tiên

Đối với người Hàn Quốc thì đây là một trong những lễ hội lớn nhất trong năm (còn được gọi là Chuseok hay Hangawi), cũng được diễn ra vào ngày 15/8 Âm lịch, đây là lễ hội mừng mùa bội thu và cảm tạ tổ tiên của người Hàn Quốc…

Đây là một dịp để các thành viên trong gia đình được đoàn tụ và cùng nhau thưởng trăng và ăn tiệc, các gia đình bày bánh gạo có hình trăng lưỡi liềm được phủ rong biển, đỗ, lạc… bên ngoài và các loại thức ăn khác lên bàn thờ. Đây cũng là dịp mọi người tỏ lòng thành kính với tổ tiên. Họ thường tới thăm mộ tổ, dọn cây dại và làm sạch khu vực quanh mộ, truyền thống này giống với nghi thức tảo mộ ngày tết Thanh minh. Trẻ em thì mặc trang phục truyền thống như người lớn, được vui chơi và ăn bánh trung thu.

Bánh trung thu Hàn Quốc gọi là Songpyeon. Được làm từ bột gạo, đậu xanh, đường và lá thông. Có hình trăng khuyết hoặc hình bán nguyệt chứ không phải hình tròn hoặc vuông như bánh trung thu ở nhiều nước châu Á. Ngoài màu trắng truyền thống, bánh còn được biến tấu với màu hồng, xanh đậm, vàng…

Triều Tiên – Lễ hội đêm Thu

Người Triều Tiên gọi tết Trung thu là “Thu tịch tiết” (lễ hội đêm Thu). Các gia đình hấp bánh và mang biếu tặng cho nhau. Bánh có hình nửa vầng trăng, làm từ bột gạo, bên trong là nhân đậu, mứt, táo,…Vì lúc hấp, đệm lót có sự giãn nở nên có tên gọi như vậy.

Đến lúc trời sập tối, họ cùng nhau vừa thưởng nguyệt, vừa tiến hành thi kéo co, vật, hoặc biểu diễn ca múa. Các cô gái trẻ mặc những chiếc trang phục đẹp lộng lẫy trong ngày lễ hội, vui vầy dưới gốc đại thụ, cùng chơi trò chơi đu dây.

Singapore – Trung thu diễn ra sôi động

Tại đây, lễ đón Trung thu diễn ra sôi động. Tại quảng trường Sengkang, mọi người tập trung để trải nghiệm các trò chơi thú vị. Đây là dịp để cộng đồng người Hoa tại Singapore thể hiện góc văn hóa giàu có và đa dạng của mình tại khu Chinatown với những chiếc đèn lồng đầy màu sắc, các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau, cùng chia sẻ niềm hạnh phúc bên những chiếc bánh thơm ngon và tách trà đậm đà.

Philippines, Indonesia: Các đoàn lân tràn ngập các con phố người Hoa

Hoa Kiều và người Hoa sinh sống tại Philippines hay Indonesia luôn có những hoạt động đặc sắc chào đón lễ hội trung thu hằng năm. Tại khu phố người Hoa, từng đoàn lân diễu hành tấp nập. Mọi người mặc trang phục dân tộc, đốt đèn lồng và ca hát tưng bừng.

Malaysia – Trung thu là mùa lễ hội

Những năm gần đây, vào dịp Trung thu, ở Malaysia ngoài lễ hội Bánh Trung thu (19-21/9) còn có lễ hội đèn lồng vào ngày 16/9. Dịp này, phố phường đều được trang trí bởi hàng trăm, hàng ngàn chiếc đèn lồng sặc sỡ. Đây là dịp để người dân Malaysia và du khách ra đường hòa mình vào không khí tưng bừng của ngày lễ.

Myanmar – Trung Thu rực rỡ ánh sáng khắp nơi

Ngày rằm trung thu ở Myanmar được gọi là “Lễ trăng tròn” hay “Tiết quang minh”. Đêm rằm, nhà nhà đều thắp đèn lồng để thành phố sáng rực, ánh sáng chiếu rọi khắp mọi nơi. Mọi người cũng thường xem biểu diễn kịch, nhảy múa, xem phim và nhiều hoạt động vui chơi náo nhiệt khác trong đêm lễ hội này.

Lào – Trung thu là lễ hội trăng phước lành

Người Lào gọi tết Trung thu là lễ hội trăng phước lành, tất cả mọi người đều tụ tập bên gia đình, thưởng trà, ngắm trăng. Khi hoàng hôn buông xuống, các chàng trai cô gái nhảy múa, hát ca thâu đêm.

Campuchia – Trung thu là lễ “bái nguyệt tiết” (lễ hội vái lạy trăng)

Vào ngày 15, người Campuchia tổ chức “bái nguyệt tiết” (lễ hội vái lạy trăng) truyền thống. Sáng sớm hôm ấy, người ta bắt đầu chuẩn bị lễ vật cúng nguyệt, gồm hoa tươi, súp sắn, gạo dẹt, nước mía.

Buổi tối, mọi người đặt đồ cúng vào khay, đem để trên một chiếc chiếu lớn và ngồi chờ trăng lên. Khi mặt trăng nhô lên đầu cành cây, mọi người thành tâm bái nguyệt, cầu xin ban phước. Sau đó, người già lấy gạo dẹt nhét vào miệng của trẻ con, nhét cho đến lúc không thể nào nhét vào được nữa mới thôi, để cầu viên mãn, điều tốt đẹp.

Thái Lan – Trung thu là “Tết cầu trăng”

Tết Trung thu ở Thái Lan với nhiều hoạt động hấp dẫn. Người Thái gọi tết Trung thu là “tết cầu trăng”. Mọi người đều tham gia lễ cúng trăng rằm. Mọi người ngồi quanh mâm cỗ với những món đồ đặc trưng của mùa thu như đào, sầu riêng, bánh Trung thu và chúc nhau mọi điều tốt lành. Đặc biệt bưởi là loại trái cây không thể thiếu trong mâm cỗ truyền thống. Người Thái tin rằng bưởi tượng trưng cho sự viên mãn, sum vầy.

Chính vì thế mà bánh trung thu của Thái Lan có hình dạng giống như quả đào. Tuy nhiên, ngày nay, loại bánh trung thu phổ biến của Thái Lan là bánh nướng nhân sầu riêng trứng muối, tượng trưng cho mặt trăng tròn.

Nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Trung thu

Như các bạn đã biết từ xưa đến nay. Cứ hàng năm vào ngày rằm tháng 8 âm lịch thì người dân Việt Nam chúng ta tập quán tổ chức Trung Thu. Sự kiện tết Trung thu hàng năm được thực hiện linh đình. Với nhiều tập quán hay của cha ông Việt Nam ta. Vậy nguồn gốc và tác dụng của việc tổ chức Trung Thu hàng năm của ông cha ta là gì ? Hôm nay Sự Kiện Tuấn Việt sẽ mang đến cho bạn tác dụng của sự tích này nhé.

Trước hết phải nói đến khởi đầu của Tết Trung Thu :

Người Việt ta tổ chức Trung Thu vào thời gian rằm tháng tám âm lịch là do ta dựa theo tập quán của người Tàu. Chuyện xưa kể rằng vua Đường Minh Hoàng (713-741 Tây Lịch) dạo chơi vườn Ngự Uyển vào đêm rằm tháng tám âm lịch. Trong đêm Trung Thu, trăng rất tròn và trong sáng. Trời thật đẹp và không khí mát mẻ. Nhà vua đang thưởng thức cảnh đẹp thì gặp đạo sĩ La Công Viễn còn được gọi là Diệp Pháp Thiện. Đạo sĩ có phép tiên đưa nhà vua lên cung trăng. Ở đấy, cảnh trí lại càng đẹp hơn. Nhà vua hân hoan thưởng thức cảnh tiên và du dương với âm thanh ánh sáng huyền diệu cùng các nàng tiên tha thướt trong những xiêm y đủ màu xinh tươi múa hát. Trong giờ phút tuyệt vời ấy nhà vua quên cả trời gần sáng. Đạo sĩ phải nhắc, nhà vua mới ra về nhưng trong lòng vẫn bàng hoàng luyến tiếc.

Về tới hoàng cung, nhà vua còn vấn vương cảnh tiên nên đã cho chế ra Khúc Nghê Thường Vũ Y và cứ đến đêm rằm tháng tám lại ra lệnh cho dân gian tổ chức rước đèn và soạn tiệc ăn mừng trong khi nhà vua cùng với Dương Quí Phi thưởng rượu dưới trăng ngắm đoàn cung nữ múa hát để kỷ niệm lần du nguyệt điện kỳ diệu của mình. bắt đầu từ đây, việc tổ chức rước đèn và bày tiệc trong ngày rằm tháng tám đã trở thành tập quán của dân gian.

Cũng có người kể rằng tục treo đèn bày cỗ trong ngày rằm tháng tám âm lịch là do ở điển tích ngày sinh nhật của vua Đường Minh Hoàng. Vì ngày rằm tháng tám là ngày sinh nhật của vua Đường Minh Hoàng nên triều đình nhà Đường đã ra lệnh cho dân chúng khắp nơi trong nước treo đèn và bày tiệc chia vui. Từ đó, việc treo đèn chuẩn bị cỗ trong ngày rằm tháng tám trở thành tục lệ.

Người Hoa và người Việt đều chuẩn bị bánh trung thu để cúng, ăn, biếu thân bằng quyến thuộc, và thiết đãi khách. Điểm chung kế tiếp là người Hoa và người Việt đều thực hiện đón đèn trong đêm trung thu.

tác dụng Tết Trung Thu.

Tết Trung Thu của người Việt có nhiều điểm đặc biệt khác với Tết Trung Thu của người Trung Hoa. Theo tập quán người Việt, bố mẹ bày cỗ cho các con để mừng trung thu, mua và làm đủ thứ lồng đèn thắp bằng nến để treo trong nhà và để các con rước đèn.

Tết Trung Thu

Thời xưa, người Việt còn tổ chức hát trống Quân trong dịp Tết Trung Thu. Điệu hát trống quân theo nhịp ba “thình, thùng, thình.” Ngày xưa trai gái dùng điệu hát trống quân để hát trong những đêm trăng rằm, nhất là vào rằm tháng tám. Trai gái hát đối đáp với nhau vừa để vui chơi vừa để kén chọn bạn trăm năm. Người ta dùng những bài thơ làm theo thể thơ lục bát hay lục bát biến thể để hát.

Cũng trong dịp này người ta mua bánh trung thu, trà, rượu để cúng tổ tiên, biếu ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè, họ hàng, và các ân nhân khác. Thật là dịp tốt để con cháu tỏ lòng biết ơn ông bà cha mẹ và để người đời tỏ lòng săn sóc lẫn nhau. Người Hoa hay tổ chức múa lân trong dịp Tết Nguyên Đán. Người Việt lại đặc biệt tổ chức múa Sư Tử hay Múa Lân trong dịp Tết Trung Thu. Con Lân tượng trưng cho điềm lành. Người Trung Hoa không có những phong tục này.

thực hiện Trung Thu mới đầu là tết của người lớn để thưởng thức cảnh đẹp thiên nhiên, ăn bánh, và uống trà ngắm trăng rằm vào giữa tiết Thu. Dần dần Tết Trung Thu trở thành Tết Trẻ Em hay Tết Nhi Đồng, nhưng người lớn cũng dự phần trong đó. Trẻ em được người lớn chú ý săn sóc như các hội đoàn người Việt hải ngoại đã và đang làm. Các em có dịp vui chơi đón đèn, ca hát, phá cỗ do cha mẹ anh chị bày cho và nhất là có dịp ăn bánh kẹo thả cửa mà không sợ bị quở mắng là “ăn kẹo hư răng.”

ST

The post Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Nuôi dạy con cái ở thế kỷ 21 đồng nghĩa là phải biết hướng dẫn chúng làm quen với những tiến bộ của khoa học, với truyền thông, và với những kinh nghiệm của nền văn minh hiện đại. Vai trò phụ huynh, cha mẹ thời nay không giống như những thế hệ của cha ông thuộc các thế kỷ trước như mang thai, sinh con, nuôi con, hướng dẫn con về luân lý, đạo đức theo truyền thống, và gửi con tới trường. Đó cũng là lý do tại sao nhiều bạn trẻ ngày nay ngại không muốn tiến tới hôn nhân, mà nếu có lấy nhau lại không muốn sinh con, hoặc nếu có sinh thì chỉ 1 hoặc 2 đứa là cùng.

Trong một khảo cứu của Common Sense Media nhắm vào thói quen trẻ con dưới 8 tuổi tại Hoa Kỳ cho biết, các em dùng iphone, ipad, smartphone, cellphone… tăng gấp 5 lần chỉ trong vòng 2 năm trước đây. Smartphone tăng từ 52 lên 75%. Thời gian các em dành sử dụng tăng gấp ba, mặc dù thời gian thông thường cho một đứa trẻ dùng những phương tiện như TV là dưới 30 phút một ngày. Vẫn theo kết quả khảo cứu, 38% trẻ con dưới 2 tuổi ngày nay đã biết sử dụng iphone, smartphone, mặc dù chúng không hiểu ý nghĩa của những thông tin trong đó. Con số này chỉ khoảng 10% vào năm 2011.

Dưới cái nhìn giáo dục, những con số này nói lên điều gì? Đâu là vấn đề phụ huynh cần phải quan tâm? Thực sự có cần thiết để một đứa trẻ dưới 2 tuổi trước màn hình hay không, vì đã có những tranh luận được nêu lên giữa việc phát triển và chậm phát triển ngôn ngữ của đứa trẻ. Theo Jim Steyer, Giám đốc US. Pressure Group Common Sense Media, “Trẻ con ngay cả khi không thể nói, cũng biết bước đến chiếc TV và cố gắng mở nó cũng giống như mở chiếc iPad hoặc iPhone.”

Sự thật về trẻ con và Phones  

(Kids Cell Phone Use Survey 2019 – Truth About Kids & Phones)

Trước nhiều quan tâm đến trẻ em béo phì, tiểu đường, cận thị, lười học, tâm lý bất ổn liên quan đến thói quen dùng điện thoại, trong khi cha mẹ lại không biết hoặc thả lỏng việc dùng điện thoại, SellCell đã thực hiện cuộc khảo cứu 1135 phụ huynh tại Mỹ có con từ 4 và 14 tuổi, vào năm 2019. Kết quả cho thấy:

-42%  trẻ con tiêu phí 30+ giờ mỗi tuần trên cell phone.

-4 trong 10 phụ huynh để con dùng điện thoại vì không muốn chúng “làm phiền hoặc để chúng im lặng”. Điều này có nghĩa 40% phụ huynh thừa nhận cho phép con cái dùng cell phone để đổi lấy sự yên thân.

-57% trẻ con dùng phone để chơi game.

-18% trẻ con chơi game sau khi hoàn tất bài vở.

-Gần 70% phụ huynh nghĩ rằng việc dùng cellphones có ảnh hưởng tốt cho việc phát triển con cái họ (68%).

-25% phụ huynh đã chi 250$ để mua phone cho con.

-Trên 4% phụ huynh chi tới 850$ và hơn nữa để mua phone cho con.

– 12% trẻ con lần đầu dùng điện thoại giữa tuổi 1-2.

Vậy khi nào phụ huynh mua hoặc cho con mình phone riêng?

 -4 trong 10 trẻ con tại Hoa Kỳ 6 hoặc dưới 6 tuổi lần đầu tiên dùng điện thoại (40%).

-65% các em dưới tuổi 13 đã có điện thoại riêng.

-Khoảng 9 trong số 10 phụ huynh biết passcode (88%) phone của con họ.

 (www.cellsell.com)

Ý kiến những nhà chuyên môn

Việc trẻ em cắm mắt, chúi mũi vào chiếc iphone, ipad, smartphone…là điều không ngạc nhiên gì đối với những nhà chuyên môn, Douglas Gentile, một giáo sư tâm lý tại đại học Iowa, người đã nghiên cứu những ảnh hưởng về việc dùng truyền thông đối với trẻ con, nhận xét:

“Mặt khác, không có gì ngạc nhiên khi chúng ta nhìn chung quanh mình, và có thể thấy. Tôi có thể thấy ở phi trường, ở nhà hàng, và tôi có thể thấy ngay ở trong nhà mình, ở đó những đứa trẻ dán mắt vào không phải là màn hình TV, mà màn hình trên chiếc phone của chúng”.

“Ngoài ra, nó còn trở nên khó khăn hơn đối với phụ huynh để kiểm soát tất cả những gì mà chúng đang xem và đang làm…” Ông thêm, “Chúng ta đang xây dựng một quái vật Frankenstein, bởi vì chúng ta đang dùng quyền không phải cho lợi ích chúng ta, mà cũng không mang lại ích lợi con cái”.

Sự thay đổi trong cách thức con cái tiếp xúc với truyền thông được xem như sự thay đổi lớn “seismic shift” theo nhận xét của James Steyer, chủ tịch và sáng lập Common Sense Media trong một email gửi cho CNN. Theo đó, có tới 98% các gia đình có con em dưới 8 tuổi đã có iphone, ipad, và “những thứ này đang thay đổi tuổi trẻ.”

Amy Williams, trong bài phân tích “How Do Smartphones Affect Childhood Psychology?” đã có cùng nhận định khi cho rằng càng lớn lên, trẻ con thường cảm thấy nhu cầu dùng kỹ thuật cốt để đạt tới đỉnh cao trong những tiến bộ. Nhưng theo Dr. Small, kỹ thuật và những thời gian với màn hình đã cung ứng một đường dây điện tử mới trong óc của chúng. Có thể nói, càng tăng nhiều giờ trên màn hình, càng kém về phương pháp học tập truyền thống như đọc, viết, và tập trung.

Smartphones và Internet cũng ảnh hưởng khả năng giao tiếp và sự phát triển tình cảm. Nếu một đứa trẻ lệ thuộc vào những phương tiện điện tử để giao tiếp, chúng có nguy cơ yếu kém về khả năng giao tiếp và tình cảm. Dr. Small khuyến cáo không nên để trẻ con tách biệt với cảm xúc của người khác.

Trí óc của một người chỉ phát triển khi có thể dễ dàng khuôn đúc, mô phỏng những nối kết và bắt chước những gì đang xảy ra chung quanh. Tuy nhiên, một số nhà chuyên môn và giáo dục lại cho rằng dùng Smartphones và các dụng cụ điện tử có thể giúp gia tăng những nhận thức học hỏi, nói năng giao tiếp, và bạn bè cùng sở thích. (How Do Smartphones Affect Childhood Psychology? Amy Williams, Last updated: 8 Oct 2018, Psychcentral.com)

Gợi ý cho phụ huynh

Trong khi 67% phụ huynh có con em sử dụng màn hình truyền thông cho rằng điều này giúp cho việc học tập của con cái họ, nhưng câu hỏi được nêu lên đó là nó đã giúp gì cho việc học hỏi, khi “57% trẻ con dùng phone để chơi game.” Chỉ có “18% trẻ con chơi game sau khi hoàn tất bài vở.”

Với chiếc phone, ngoài chuyện chơi games, chat, twitter…trẻ con còn có thể:

– Truy cập được những websites. Đây là cửa ngõ để đi vào chỗ tốt cũng như chỗ xấu.

– Truy cập các ứng dụng như Facebook, youtube…nói chung là “mạng xã hội” (social media). Đây cũng là những cửa ngõ khác rất thông dụng trong giới trẻ và dẫn trẻ con vào một thế giới ảo trong giao tiếp.

Ngoài ra, một hậu quả rất quan trọng khác qua social media là chúng sẽ “know more but understand less”.

Trong thực tế, trẻ con thường không có khả năng nhớ, và hiểu những gì xuất hiện trên màn hình cho đến khi chúng được 15 tới 18 tháng tuổi, theo Dr. Jenny Radesky, giáo sự trợ giảng về phát triển thái độ của trẻ em tại Đại Học Michigan CS. Mott Bệnh Viện Nhi Khoa.

Radesky cũng là một tác giả chính của American Academy of Pediatrics’. Ông đã từng  gợi ý: “Tôi thường xuyên khuyên các gia đình đừng cho con trẻ hoàn toàn quyền kiểm soát phone, iphone, ipad – ngược lại, chúng phải xin phép dùng. Đừng cất giữ hoặc charge chúng trong phòng con mình, và phải ra luật khi nào hoặc lúc nào chúng được xử dụng những thứ ấy.”

Một khảo cứu đăng trên Developmental Psychology, Gentile đã đưa ra kết luận, những học sinh lớp 3 đến lớp 5 (8-11 tuổi) nào có TV hoặc video games trong phòng ngủ đều  mất nhiều giờ với những thứ này. Chúng càng thức lâu thì càng ít ngủ, lười đọc sách, và giảm điểm học. Thêm vào đó, chúng sẽ có khuynh hướng dễ tức bực hơn những đứa trẻ không có những thứ đó trong phòng ngủ.

Sau đây cũng là một số lời khuyên dành cho phụ huynh để hướng dẫn con cái trong việc sử dụng smartphone dựa theo khảo cứu của Amy Williams:

• Trẻ em dưới 2 tuổi không nên cho phép dùng những màn hình hoặc những trò chơi điện tử.
• Phụ huynh nên chơi hoặc sử dụng cùng với con mình.
• Không để smartphones ảnh hưởng đến những cơ hội trẻ em chơi hoặc có thêm bè bạn ngoài xã hội.
• Giới hạn việc sử dụng từ 1 đến tối đa 2 giờ mỗi ngày. Thời gian này bao gồm smartphones, TV, computers…
• Khuyến khích những bữa ăn gia đình và chia sẻ chung.
• Tìm kiếm những chương trình trong đó giúp nhận thức, khả năng toán học, ngôn ngữ, văn chương và kiến thức khoa học cho con.
• Không cho phép giữ smartphones trong phòng ngủ.

Nhưng phụ huynh nghĩ thế nào với con số thống kê: 90% người từ 10-29 tuổi đi ngủ với cái phone của mình. Điều này có nghĩa là phụ huynh, người lớn tuổi cũng cần phải kiểm soát việc sử dụng iphone, ipad, smartphone, cellphone và computer của mình. Bởi vì con cái sẽ học từ cha mẹ, và gia đình là một học đường tốt nhất, sớm nhất nơi con cái học để sống, và để phát triển.

Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt

CGVN

The post PHONES VÀ TRẺ EM DƯỚI CÁI NHÌN GIÁO DỤC appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Nhiều người  cho rằng mật ong là một trong nhiều chất dinh dưỡng quý giá nhất mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Để tỏ lòng trân trọng, họ còn gọi mật ong bằng những cái tên văn vẻ như bách hoa tinh, bách hoa cao, phong đường, phong mật…

Mật ong đã là món ăn ưa thích của con người từ thuở xa xưa.Hơn  bốn ngàn năm về trước, dân Ai Cập và Ấn Độ đã nuôi ong để lấy mật, nhưng phải đợi tới cả ngàn năm sau, người nuôi ong mới biết được là để có mật, ong phải hút chất ngọt từ nhụy hoa.

 Mật ong là thực phẩm ngọt chính của con người cho tới thế kỷ thứ 15, khi . đường trắng được tinh chế.Tuy vậy, ngày nay mật vẫn còn rất phổ thông vì nó làm tăng hương vị thực phẩm, làm dịu ngọt thức ăn, nước uống và cũng để trị bệnh

Vài điều về ONG

Ong là những côn trùng sống thành từng bầy đoàn kết như một xã hội có tổ chức. Một bầy ong thường thường có một ong chúa, trên 1000 ong đực và nhiều ngàn ong thợ. Đôi khi có hai ong chúa, một mẹ một con. Ong thợ rất bận rộn và chỉ thọ được 28 ngày.

Ong Chúa lớn hơn và sống lâu hơn các ong khác. Thực ra Ong chúa cũng chỉ là ong bình thường nhưng được nuôi dưỡng liên tục bằng một thực phẩm đặc biệt gọi là mật ong chúa hay sữa ong chúa ( Royal Jelly) trong khi đó ong thợ chỉ được dùng sữa này có ba ngày. Ong Chúa sống lâu hơn ong thợ tới 60 lần. Mỗi năm ong chúa đẻ tới bốn, năm trăm ngàn trứng vào khoảng giữa tháng Chạp, khi thời tiết bắt đầu lạnh,

Trong tổ ong, mỗi cá nhân tự quyết định công việc phải làm, và làm việc rất quy củ, nhịp nhàng. Chúng liên lạc với nhau bằng nhiều hình thức, đặc biệt nhất là bằng ngôn ngữ vũ điệu trong đường bay theo hình số 8. Ong cần cù làm việc và cũng sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ tổ ấm khi có xâm lăng, nhất là từ những gấu rừng ham ăn, ưa thích mật ong.

Khi đậu trên hoa, Ong lấy mật hoa, phấn hoa, nước. Thực phẩm chính của ong là phấn hoa và mật hoa. Mật cung cấp cho ong carbohydrat và đạm chất. Phấn hoa được ong tiêu thụ ngay hoặc để dành dùng dần, đôi khi cả tháng.

Ong làm mật.

Mật ong được làm từ nước ngọt nhụy hoa với 20% nước và 80% đường glucose, fructose.

Ở Bắc Mỹ, đa số mật hoa là từ cỏ ba lá (clover), berry bushes, cây dại hoa vàng (dandelion).

Ong dùng lưỡi dài như một cái ống để hút mật hoa vào bao tử riêng biệt. Ong có hai bao tử: một để chứa và tiêu hóa thực phẩm và một bao tử chỉ để chứa mật hoa. Trong bao tử này, mật hoa được các diêu tố chế biến thành mật ong.

Vào mỗi sáng sớm, một vài chú ong “trinh sát” bay lượn trong phạm vi vài cây số để kiếm hoa. Chúng sẽ hút thử một số mật nhụy mang về cho các ong khác giám định phẩm chất. Khi đã quyết định mật hoa nào tốt thì cả bầy ong sẽ kéo nhau tới hút mật hoa. Việc hút nhụy không làm hại tới hoa, mà trong khi hút lấy nhụy  thì ong cũng giúp hoa thụ phấn.

Để có được một bao tử đầy mật (khoảng 70mg), ong phải hút nhụy  từ vài trăm đến cả vài ngàn bông hoa. Cho nên,  muốn có nửa lít mật cần tới nước ngọt của cả triệu bông hoa.

Khi về đến tổ, một nhóm ong thợ khác hút lại mật hoa này, biến chế, rồi rải rộng trong những ngăn của tổ, dùng cánh để quạt cho bay hơi nước. Sau đó mật ong được tồn trữ trong khuôn gắn kín bằng sáp, để làm lương thực suốt năm. Một năm bầy ong ăn hết từ 50 tới 100 kg mật.

Các loại mật ong.

Mật ong là một chất lỏng, hơi sền sệt, từ không mầu tới mầu hổ phách vàng nâu hoặc nâu sậm như mật mía, tùy theo loại mật hoa. Phẩm chất của mật cũng thay đổi tùy theo địa phương, loại hoa mà ong hút phấn và nhụy.

Mật ong thường được thu hoạch vào mùa Xuân và mùa Hạ, buổi sáng hoặc trưa khi ong bay đi ăn xa.

Từ tổ ong, mật được lấy ra bằng máy ly tâm, diệt trùng bằng hơi nóng và hơi lạnh, lọc vẩn cặn rồi vô chai. Để tăng thêm số lượng, người làm mật có thể pha thêm đường trắng hoặc nước ngọt của bắp vào mật trước khi tung ra thị trường.

 Mật tốt nhất là thứ không hâm nóng, không lọc vì khi hâm nóng sẽ làm mất đi mốt số chất dinh dưỡng và phấn hoa. Mật ong không bị nhiễm độc từ môi trường vì ong chết khi chạm phải những chất ô nhiễm trước khi bay về tổ.

Mật ong có thể được cất giữ ở nơi khô ráo trong nhà mà không cần để trong tủ lạnh. Để lâu, mật có thể đổi sang mầu đậm nhưng vẫn không hư vì trong mật có một loại kháng sinh thiên nhiên có thể tiêu diệt các ký sinh làm hư mật. Nhưng sau khi pha loãng với nước thì mật sẽ mau lên men và mau hư như trái cây hoặc rau đậu.

 Khi giữ nơi nhiệt độ lạnh, mật có thể kết tinh. Chỉ cần để trong lò vi ba hay trong nồi nước ấm độ vài phút là mật ong lỏng trở lại.

 Sữa Ong Chúa (Royal Jelly).

Đây là một chất lỏng đặc sánh, mầu trắng như sữa, do những hạch đặc biệt ở cuống họng ong thợ tiết ra.

Vì thấy rằng ong chúa nuôi bằng mật này sống lâu hơn và cơ thể to hơn nên mật đã được nhiều người  ưa chuộng và giá tiền rất đắt. Sữa ong chúa được bán trong ống nhỏ bịt kín, viên con nhộng, kem bôi, dung dịch để thoa, xà bông rửa mặt…

 Nhiều người tin rằng sữa ong chúa có thể “cải lão hoàn đồng”, làm hết các vết da nhăn trên mặt, nuôi dưỡng da, thuốc bổ tăng cường sức khỏe, giúp đời sống tình dục tốt. Các nhà sản xuất còn quảng cáo là sữa ong chúa chữa được các bệnh đau gan, phong thấp khớp, thiếu máu, loét bao tử…

Phân tích cho thấy sữa ong chúa có chất đạm, chất béo, carbohy drat, một số sinh tố B. Tuy nhiên, khi dùng sữa này, ta cũng nên dè dặt vì đã có trường hợp sữa gây ra dị ứng, hoặc bị lên cơn suyễn.

Giá trị dinh dưỡng

Ngoại trừ trái cây và rau đậu, mật ong là nguồn thiên nhiên duy nhất cung cấp cho con người những chất ngọt dễ tiêu.

Trong mật ong, đường chiếm tỷ lệ 80%; còn lại 20% là nước và các chất khác. Hai thứ đường chính là glucose và fructose  Xin nhắc lại là đường trắng tinh chế đã mất hầu hết sinh tố và khoáng chất nên đều khó tiêu và cần một vài sinh tố B để được bao tử hấp thụ.

Ngoài đường ngọt, mật ong còn chứa khoáng chất, sinh tố B, C, các chất amino acid, một ít chất đạm, vài loại men và mấy hợp chất thơm.

Một muỗng canh mật ong có 0.1 gr đạm chất; 17.3 gr carbohydrat, 1 mg calcium, 1 mg phosphor,  64 calori. Mật không có chất béo nhưng có sinh tố B 6, B 1, Magnesium, maganese, natri, kẽm.

 Một bác sĩ giải phẫu người Nga  đã làm tăng các sinh tố trong mật ong bằng cách nuôi ong với nhiều loại sinh tố.

Mật ong thường được ăn nguyên chất với bánh mì. Cũng  có thể pha mật ong với bơ hay margarin rồi phết lên bánh mì. Mật ong có thể ăn với trái cây,  khoai…

 Khi nấu, một vài chất dinh dưỡng trong mật bị nhiệt tiêu hủy, nên cần giữ nhiệt độ vừa phải và chỉ cho  mật ong vào nồi khi món ăn đã gần chín.

Bỏ lò, mật ong thấm với các gia vị khác vào thực phẩm nên ít bị thay đổi.

Mía được làm thành đường tinh chế sau khi chất xơ, các sinh tố và khoáng chất bị lấy đi. Maple syrup cũng được nấu chế trước khi trở thành món ăn. Riêng mật ong thì hoàn toàn tự nhiên, lấy ra từ tổ ong là dùng được ngay.

Mật ong có nhiều mùi vị khác nhau, vì đôi khi ong bay xa cả trăm cây số để hút nhụy hoa của nhiều thảo mộc khắp nơi trên trái đất. Dù mùi vị có khác nhau, mật ong không mau hư, có thể cất giữ ở ngoài tủ lạnh.

Công dụng trị bệnh

Từ nhiều ngàn năm về trước, các sách y học Ai Cập đã coi mật ong là thuốc chữa bệnh rất phổ thông. Hippocrates khuyên dân chúng pha mật với nước uống để làm giảm nóng sốt.

Trong các cuộc chiến tranh vào thời cổ Hi Lạp, Trung Hoa, La Mã, người ta đã biết dùng mật ong để chữa vết thương bị làm độc.

 Sách tham khảo The Edinburgh New Dispensatory  xuất bản năm 1811 có ghi: “ Từ xưa, mật ong đã được dùng như một loại thuốc rất tốt để làm long đờm, làm mềm dịu các mụn nhọt, để rửa các vết lở loét trên da”.

 Tại Úc châu và Tân Tây Lan, mật ong được phép bán như một dược phẩm để trị bệnh.

Như vậy, ta thấy mật ong đã là một môn thuốc dân gian từ lâu đời.

Mật ong đã và đang được dùng để chữa bệnh theo kinh nghiệm dân gian hoặc các nhà nghiên cứu trong những trường hợp sau.

-Mật ong bồi bổ , tăng cường sinh lực, rất tốt cho người bị bệnh đang hồi phục. Uống mật ong trước khi vận động cơ thể khiến ta không cảm thấy mệt và tập luyện lâu hơn.

-Mật ong làm bớt căng thẳng, làm thư giãn thể xác và tâm hồn.

-Trước khi đi ngủ, uống mật ong khiến giấc ngủ ngon hơn. Theo một nghiên cứu của Viện Công Nghệ Massachusetts (Massachusett Institute of Technology-MIT), chất ngọt của mật làm não tiết ra nhiều serotonin mà serotonin lại làm dịu hoạt động của não, khiến ta ngủ dễ dàng.

-Mật làm sự tiêu hóa được dễ dàng nhờ chất đường dễ tiêu glucose và fructose

-Mật ong làm giảm ho vì thông đàm, rất tốt cho người bị suyễn, viêm cuống phổi, ho gà.

-Mật có phấn hoa nên đã được dùng để làm cơ thể quen dần với phấn hoa, tránh dị ứng theo mùa, nhất là vào mùa xuân. Đấy cũng là nguyên tắc được áp dụng để làm người dị ứng với phấn hoa trở nên quen đi bằng cách tiêm một lượng rất nhỏ phấn hoa vào cơ thể.

-Mật ong rất tốt để làm bớt đau cuống họng, làm sạch răng miệng, làm mau lành lở miệng, lở mép nhờ có chất hydrogene peroxide.

-Mật ong làm mau lành các vết thương ngoài da, có tính cách khử trùng và là hàng rào tốt để cản sự xâm nhập của vi trùng vào các vết thương.

-Các nghiên cứu ở Ấn độ cho thấy bệnh nhân bị phỏng mà được bôi bằng mật thì da mau lành hơn là chữa với thuốc trị phỏng silver sulfadiazine.

Một bác sĩ giải phẫu người Anh nổi tiếng đã bôi mật ong lên các vết thương và thấy vết thương mau lành hơn là khi bôi thuốc kháng sinh.

-Các bác sĩ nhi khoa ở Phi châu cho hay mật ong rất công hiệu trong việc chữa bệnh tiêu chẩy trẻ em do vi khuẩn Salmonella, E coli gây ra. Mật ong diệt vi sinh vật bằng cách hút hết chất lỏng trong vi khuẩn, làm chúng trở nên khô héo.

Tổ chức  Y Tế Thế Giới (WHO) khuyên người đi du lịch  mắc bệnh tiêu chẩy thì uống nhiều nước cam có pha mật ong, một chút muối và một chút baking soda đề bù lại số nước và khoáng chất mất đi.

-Nhờ có khoáng chất boron, mật ong có thể phòng ngừa bệnh loãng xương, nhất là ở nữ giới. Chất này cũng làm giảm các triệu chứng khó chịu khi có kinh nguyệt.

-Mật ong rất tốt cho da: Thoa trên da, mật ong làm da mịn, mềm hơn vì mật giữ độ ẩm cho da. Mật làm bệnh trứng cá mau lành; bôi lên tóc, mật làm tóc bóng mượt và mềm.

-Mật ong có một lượng chất chống oxy hóa (antioxidant)  tốt tương đương như sinh tố C, nên có khả năng làm chậm tiến trình lão hóa của tế bào sinh động vật, giảm nguy cơ ung thư. Mật càng đậm càng có nhiều chất chống oxy hóa.

Cơ quan Kiểm Soát Bệnh Tật Hoa Ky (Center for Disease Control and Prevention) lưu ý là không nên cho trẻ em dưới một tuổi dùng mật ong vì cơ thể các em chưa đủ sức chống lại loại vi khuẩn gây bệnh trúng độc thực phẩm (clostridium botulinum), đôi khi có lẫn trong mật.

Kết luận

Những con ong nhỏ bé nhưng với sự tinh xảo do thiên nhiên ban cho  đã tốn nhiều công sức để tạo ra món thực phẩm ngon lành, bổ dưỡng và quý giá để cho con người tận hưởng.

Nhưng mật ong dù tốt cũng không phải là loại thực phẩm có thể thay thế cho tất cả. Hơn nữa, nếu lạm dụng mật ong quá mức thì chắc chắn  cũng sẽ có những phản ứng bất lợi cho cơ thể. Vì thế, cho dù sẵn có mật ong để dùng, chúng ta cũng biết hạn chế ở một mức độ vừa phải mà thôi.

Bac si Nguyen Y Duc

CGVN

The post MẬT ONG appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Nhiều người cho rằng nghỉ ngơi chính là đi ra ngoài du lịch, đàn đúm bạn bè, hoặc đơn giản chỉ là ngủ thật nhiều. Nhưng thực tế, tại sao có người càng nghỉ ngơi lại càng cảm thấy mệt? Có lẽ chúng ta đang định nghĩa sai từ “nghỉ ngơi”, và bài viết dưới đây sẽ phân tích, rốt cuộc chúng ta nên nghỉ ngơi như thế nào mới đúng.

Tại sao dẫu bạn có ngủ tận 11 tiếng vẫn cảm thấy mệt mỏi? Tại sao bạn phải tốn hàng chục, hàng trăm triệu chỉ để đi ra đảo nghỉ dưỡng, để rồi sau những cuộc vui chóng vánh đó, chúng ta vẫn không tăng lên được chút nào cảm giác yêu đời.

Ai cũng nói đi Karaoke, đi hộp đêm, đi công viên là có thể quên hết những điều không vui, sẽ có thể hứng thú bắt đầu một ngày mới. Nhưng khi cuộc chơi đã tàn, niềm vui cũng tan thì trong lòng lại trở nên trống rỗng? Liệu chúng ta có đang thật sự hiểu được ý nghĩa của việc ‘nghỉ ngơi’?

Nghỉ ngơi thật sự chính là việc hồi phục lại tinh thần, khiến thần kinh được thoải mái. Đây là trạng thái mà khi chúng ta bắt đầu một ngày mới với sức lực dồi dào. Cho nên, nếu phương pháp nghỉ ngơi của bạn không thể giúp bạn đạt được trạng thái này, thì dù cho hoạt động đó có sôi nổi thế nào, hay được giới thiệu là đáng thử ra sao, vẫn là một sự lựa chọn sai lầm.

1. Người vận động bằng não, ngủ bù không có tác dụng

Bạn viết một bài văn, hay chủ trì một cuộc hội nghị cả ngày, đến khi mọi thứ đều kết thúc, bạn thở dài: “Mệt quá, ngày hôm nay tôi muốn ngủ một giấc”.

Đây là một phản ứng tự nhiên mà chúng ta thường nghĩ đến đầu tiên khi đối diện với sự mệt mỏi, nhưng đây thật sự là một cái bẫy. Giấc ngủ thật sự là một phương thức nghỉ ngơi hiệu quả, nhưng nó chủ yếu thích hợp với những người ngủ không đủ giấc hay hoạt động thể lực nhiều.

Đối với người hoạt động thể lực, sự “mệt mỏi” chủ yếu là do cơ thể sản sinh ra một lượng lớn axit. Nếu cơ thể vô cùng mệt mỏi, nên áp dụng phương thức nghỉ ngơi yên tĩnh, có thể giúp phục hồi lại nguồn năng lượng đã mất, bài trừ những tạp chất tích tụ trong cơ thể ra ngoài. Nếu không mệt lắm, cũng có thể nằm trên giường nghỉ ngơi, nhắm mắt thư giãn, để toàn bộ các cơ và thần kinh được thoải mái, sau đó dậy và tiếp tục hoạt động.

Nhưng nếu bạn làm công việc ngồi văn phòng, não vẫn hoạt động hết năng suất, nhưng cơ thể lại ở trạng thái mệt mỏi nhất. Đối với chuyện này thì tác dụng của giấc ngủ không đáng kể (trừ khi bạn thức khuya làm việc, thời gian ngủ thường xuyên không đủ). Vì thứ bạn cần không phải là “nghỉ ngơi” để phục hồi lại thể lực, mà là cần tìm một việc khiến tinh thần thư giãn một chút.

Vậy bạn đã hiểu, tại sao dẫu 2 ngày cuối tuần không ra khỏi nhà, nhưng vẫn cảm thấy không có tinh thần rồi chứ. Chỉ cần sau giờ tan làm, bạn có thể đi bơi khoảng nửa tiếng thì tinh thần sẽ phấn chấn trở lại.

2. Không cần ngừng lại, chỉ cần đổi một chút

Nếu giấc ngủ không thể giúp chúng ta thư giãn não bộ, vậy thì dùng cách gì mới được? Đáp án là không cần phải dừng hoạt động mà chỉ cần thay đổi nội dung hoạt động. Hơn một trăm tỷ tế bào thần kinh, chức năng của chúng đều khác nhau, phương thức sắp xếp tổ hợp khác nhau, sẽ tạo ra những khu chức năng liên kết khác nhau, có nơi là khu hoạt động, khu khác là nghỉ ngơi.

Vì thế, thông qua việc thay đổi nội dung hoạt động có thể khiến cho các khu khác trong não được nghỉ ngơi. Nhà tâm lý học Sechenov đã làm một thí nghiệm, để xóa bỏ cơn mệt mỏi của tay phải, ông đã áp dụng 2 cách: Một là để hai tay đều nghỉ ngơi, hai là cùng lúc để tay phải nghỉ ngơi còn tay trái làm việc, sau đó dùng thiết bị đo sự mệt mỏi để thí nghiệm lên sức nắm của tay phải. Kết quả cho thấy, khi tay trái hoạt động, sự mệt mỏi bên tay phải đã giảm nhanh hơn. Điều này chứng minh thay đổi nội dung hoạt động là phương thức nghỉ ngơi tích cực nhất.

Ví dụ: thứ Sáu vừa qua bạn đã viết một bản dự án hết 5 tiếng. Vậy tốt nhất là trong những ngày tiếp theo, hãy tìm việc khác để làm như tỉa tót lại cây cảnh chứ không phải ngủ đến khi mặt trời chiếu rọi.

Còn một điểm nữa là khi bạn không thể lựa chọn chuyển hoạt động não bộ thành hoạt động thể chất, cũng đừng ngại thay đổi bộ phận hoạt động trong não bạn.

Rousseau, một nhà tư tưởng xuất sắc của Pháp đã chia sẻ: “Tôi vốn không phải là một người sinh ra để phù hợp với nghiên cứu, vì chỉ cần thời gian hoạt động lâu một chút là tôi cảm thấy mệt mỏi rã rời, thậm chí không thể tập trung hết tinh thần, thể lực vào một câu hỏi liên tục trong nửa tiếng. 

Nhưng tôi đã chọn cách liên tục nghiên cứu nhiều câu hỏi khác nhau. Điều đó dẫn đến dù không cần ngắt nghỉ, tôi vẫn có thể thoải mái vui vẻ tìm hiểu từng câu một, câu hỏi này có thể hóa giải sự mệt mỏi của câu hỏi khác mang lại, mà không cần phải nghỉ ngơi não bộ. 

Tôi đã vận dụng toàn bộ điểm đặc biệt mà tôi phát hiện này vào môn triết học để tiến hành nghiên cứu. Như vậy, dù cả ngày đều hoạt động tôi cũng không thấy mệt mỏi”.

Vậy nên, nếu bạn có vài câu hỏi cần xử lý, tốt nhất hãy nên làm xen kẽ, không nhất thiết phải xử lý xong một câu rồi mới bắt đầu câu thứ hai, điều đó sẽ làm bạn kiệt sức nhanh hơn.

3. Nghỉ ngơi tốt nhất chính là khơi lại được sự nhiệt tình trong cuộc sống

Sự mệt mỏi của chúng ta chủ yếu đến từ sự nhàm chán trong cuộc sống, khi mỗi ngày đều không có gì thay đổi. Vì vậy cách nghỉ ngơi tốt nhất chính là thực hiện những hoạt động khiến bạn tìm lại được sự nhiệt huyết cho mọi thứ quanh bạn.

Nếu bạn làm xong một chuyện mà có thể khiến bạn vui vẻ cảm thán rằng: “ngày mai lại là một ngày mới”. Vậy thì chuyện đó đối với bạn mà nói chính là cách tốt nhất để phục hồi lại sự nhiệt huyết, điều tiết được cảm xúc.

Bạn cần lấy “làm” để giải quyết “mệt”, dùng sự nghỉ ngơi tích cực để loại bỏ sự buông thả tiêu cực. Đương nhiên phương pháp phù hợp nhất đối với bạn vẫn là tự bạn nên tìm hiểu. Ví dụ như, nếu bạn cảm thấy việc dọn dẹp nhà cửa sẽ thoải mái hơn việc đi chơi ở các khu giải trí, vậy thì cứ làm thôi, đừng quan tâm đến cách người khác suy nghĩ gì về sự lựa chọn của bạn.

Hoặc cũng có thể:

1. Dùng 2 tiếng để xem một bộ truyện tranh hoặc tiểu thuyết, điều này sẽ khiến bạn cảm thấy thoải mái hơn là việc đi karaoke hát hò, hát đến khan cả cổ mà cũng không khiến bạn vui vẻ hơn lên được.

2. Thử loại bỏ thói quen đi uống rượu bia vào mỗi tối thứ sáu chẳng hạn. Bạn có thể đi ngủ sớm lúc 10 giờ, sau đó 7 giờ dậy, đi dạo trên con đường vắng người, hoặc là xem nhạc kịch vào mỗi buổi sáng, điều mà trước giờ bạn chưa có cơ hội đi. Khi đó bạn sẽ phát hiện, ngày hôm đó thật là khác biệt so với những buổi chè chén say sưa trong quá khứ.

3. Không nên đi những khu nghỉ dưỡng mà bạn đã đi rất nhiều lần để tìm kiếm sự vui vẻ. Hãy kiếm một con đường mà trước giờ bạn chưa đi qua lần nào, và khám phá hết đoạn đường đó. Bạn sẽ phát hiện, thành phố mà bạn từng cảm thấy phát ngán đó thật sự có nhiều điều mới lạ mà bạn chưa trải nghiệm hết.

4. Hãy du lịch chứ không phải đổi nơi giải trí. Đi đến nơi mà chúng ta thấy trong lòng vô cùng tò mò, vô cùng háo hức với lộ trình của bản thân, cảm nhận được những điều mới mẻ nằm ngoài phạm vi kinh nghiệm của chúng ta. Chứ không phải ngồi máy bay 5 tiếng, hay đổi vị trí đánh mạt chược, đổi nơi đi du lịch, đổi nơi đánh cầu…

5. Bắt đầu từ cuối tuần này hãy tìm học một kỹ nghệ mới, ví dụ như đàn điện tử, đánh trống… và mỗi cuối tuần luyện hãy tập chúng khoảng 1 tiếng trở lên.

6. Giao tiếp xã hội. Đừng nghĩ rằng điều này làm người khác mệt mỏi. Mặc dù so với việc đọc sách thì điều đó có chút căng thẳng hơn nhưng cũng có thể khiến bạn trở nên hưng phấn và có sự đồng cảm hơn.

Bạn bắt buộc mỗi tuần phải có hai ba ngày giao lưu trò chuyện với nhóm người trong công việc hoặc người thân trong gia đình. Điều này sẽ làm bạn không bị mất đi tính hoạt bát vốn có trong quá trình hoạt động máy móc theo kiểu ngày làm 8 tiếng.

Phía nữ giới thì chỉ cần ra ngoài tụ họp cùng bạn bè, lúc này bạn không cần phải luôn luôn suy nghĩ đến “hiệu suất” công việc nữa, mà là một cô nàng hấp dẫn với tà áo tung bay.

7. Khi bạn đang trong trạng thái mà tinh thần vô cùng căng thẳng. Thì lời khuyên của các nhà tâm lý học là: hãy đi xử lý những câu hỏi mà cần người có thần kinh căng thẳng mới có thể giải quyết vấn đề.

Từng có một vị lãnh đạo mà tinh thần của anh ta gần như sắp sụp đổ, anh đã tìm đến bác sĩ để đưa ra kiến nghị trị liệu, kết quả nơi mà anh ấy được khuyên phải đến chính là đến công viên để làm người huấn luyện sư tử. Kết quả một tháng sau thì anh đã hoàn toàn hồi phục.

Vì thế khi chịu áp lực cực kỳ lớn bạn có thể tìm công việc khác cho mình, nhưng không nên giống với nghiệp vụ của bạn. Ví dụ như đi cô nhi viện làm công việc có ích, hoặc là đi học cách làm một bộ máy móc phức tạp, hoặc là giải một đề toán vô cùng khó.

Người luôn trân trọng sinh mệnh của mình sẽ biết cầu cứu lấy sự nghỉ ngơi khi họ cảm thấy đã quá mỏi mệt. Họ sẽ nghỉ ngơi trong mười ngày, hay nửa tháng, rồi quay lại. Và nhìn xem, một sự thay đổi thần kỳ! Họ tưởng chừng như trở thành một con người khác với tràn đầy sức sống, tinh thần sung mãn, họ nuôi một hy vọng mới, kế hoạch mới, hướng về cuộc sống mới. Họ đã xóa bỏ được sự mệt mỏi trong tâm hồn, và có động lực hơn cho việc bắt đầu lại.

Dành chút thời gian để nghỉ ngơi, còn có thể giúp bạn đạt được nguồn tinh lực, thể lực dồi dào, giúp bạn giải quyết được bất cứ câu hỏi nào trong bất cứ công việc nào của cuộc sống. Từ đó khiến bạn cảm nhận được, thế nào là niềm vui đúng nghĩa.

Khi nghe có người nói, công việc của anh ta rất bận, không có thời gian để nghỉ ngơi, bạn sẽ cảm thấy người này có chút khác thường. Hoặc là năng lực anh ta không đủ để đáp ứng với nghiệp vụ, hoặc là công việc thiếu tính hệ thống; Hoặc là anh ta không giỏi trong việc điều phối nhân viên của mình, đến nỗi mà khi bản thân anh ta nghỉ ngơi thì công việc sẽ không thể vận hành.

Hoặc có thể là tính cách anh ta quá keo kiệt, không có bộ phận hoặc nhóm người cấp dưới nào. Ngay cả thời gian đi vệ sinh cũng không thể hy sinh. Dĩ nhiên, nếu như công việc của anh ta là không có kế hoạch, không có hệ thống, nếu người này vừa rời khỏi vị trí thì mọi việc sẽ không thể tiến hành, thế thì anh ta không thể nghỉ ngơi rồi.

Nhưng nếu anh ta là một người có năng lực quản lý nhóm, nếu công việc anh ta có hệ thống, có kế hoạch, nghỉ ngơi thích hợp, vậy thì đó chính là nguồn đầu tư có lợi trong công việc. Vì khi nghỉ ngơi rồi quay lại làm việc, nguồn tinh lực của anh ta sẽ càng tập trung hơn, tinh thần càng phấn chấn hơn. Do vậy mà cuộc sống của anh ta cũng sẽ kéo dài hơn.

Cảm nhận được giá trị của cuộc sống, thì mới thể hiện và phát huy được hết công suất trong công việc. Do đó mỗi người hãy nên loại bỏ suy nghĩ chỉ tập trung vào công việc mà không cần nghỉ ngơi đi. Kiểu quan điểm “cuộc đời không ngừng, phấn đấu không nghỉ” đó là một sự sai lầm.

Hãy xóa bỏ điều đó trong bộ não, nếu không, bạn chưa kịp đi xong lộ trình cuộc sống mà bạn nên đi thì đã đến lúc bạn đã ‘ngủ’ dưới lòng đất rồi. Đến lúc đó lý tưởng, tiền đồ, sự nghiệp của bạn chẳng phải cũng tan biến như mây khói hay sao? Vì thế người không nỡ nghỉ ngơi tuyệt đối không phải là một người thông minh.

Đứng trên lập trường bản tính mà nói, nghỉ ngơi có lợi hơn có hại. Cổ ngữ có câu rất hay: “Khi đang bị bệnh, ai cũng là kẻ xấu”. Dù cho là người có trái tim lương thiện nhất, vào lúc thân thể mệt mỏi rã rời, tinh thần suy nhược cũng sẽ trở thành một người không hiểu lý lẽ, tính khí cộc cằn. Nên khi cần nghỉ ngơi, bạn hãy cứ nghỉ ngơi.

Chúc Di (Theo Sound Of Hope)

TH

The post Hóa ra chúng ta đều đang không thực sự ‘nghỉ ngơi’ appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Thận được coi là một máy lọc quy mô lớn trong cơ thể con người. Nó có thể lọc 1 lít máu mỗi phút, và có thể lọc hơn 10 lần máu của toàn bộ cơ thể trong một giờ. Mặc dù năng lực của nó rất lớn, nhưng thận cũng rất dễ bị tổn thương. 

Nhiều thói quen thường ngày trong cuộc sống sinh hoạt có thể gây tổn thương cho thận. Vậy, những người có thận không tốt cơ thể sẽ có những biểu hiện gì?

4 biểu hiện bất thường của thận

1. Thính lực giảm sút

Trung y có một câu nói rằng: “Thận khai khiếu vu nhĩ”, chính là nói tình trạng của thận có thể được đánh giá thông qua biểu hiện của tai ở một mức độ nhất định.

Nếu như thận bình thường và thận khỏe khí tốt, tai cũng sẽ nghe được rõ ràng. Nếu như bạn thấy rằng thời gian gần đây bị ù tai, thính lực giảm sút, kèm theo đó là tai chuyển sang màu đen và hốc mắt có quầng thâm đen, thì rất có khả năng đó là xuất hiện trạng thái thận hư.

2. Nước tiểu bất thường

Nói chung, nước tiểu bình thường sẽ có màu vàng nhạt, trong suốt và không mùi lạ. Khi bạn uống ít nước, màu sắc có thể sậm đi, đó cũng là điều bình thường.

Tuy nhiên nếu như gần đây bạn thấy rằng nước tiểu của mình có màu như trà, có bọt, lúc này bạn nên chú ý, biểu hiện này có thể là bạn đã có “protein niệu”.

Đây là một trong những biểu hiện cho thấy chức năng của thận đã suy yếu, đặc biệt là sau khi dậy sớm, tình trạng này sẽ rõ ràng hơn.

3. Tóc bị khô, rụng tóc nghiêm trọng

Khi chức năng thận suy giảm, tóc dễ bị xơ rối, khô và bạc tóc, thậm chí rụng tóc nghiêm trọng.

Khi chức năng của thận hoạt động tốt, tóc thường sẽ có màu đen và sáng bóng. Khi thận khí không đủ và chức năng của thận suy giảm, tóc thường dễ bị xơ, khô và có tóc trắng. Trong trường hợp bị nặng, tình trạng rụng tóc nghiêm trọng có thể xảy ra.

Đặc biệt đối với nam giới, nếu bạn thấy tóc rụng nhiều trên gối sau khi ngủ dậy vào buổi sáng, bạn nên cảnh giác rằng điều này có thể gây ra bởi sự suy giảm chức năng thận.

4. Chân phù nề

Thận chủ về thủy, sự cân bằng lượng nước của cơ thể có mối quan hệ rất lớn với sức khỏe của thận.

Các tạp chất và nước trong cơ thể đều cần phải nhờ sự chuyển hóa của thận. Nếu bạn xuất hiện trạng thái bị phù chân sau khi thức dậy buổi sáng, thì bạn nên cảnh giác, có thể là thận của bạn đã có vấn đề.

Do thận hư, khả năng điều hòa nước của thận bị giảm sút, điều này sẽ khiến lượng nước dư thừa bị giữ lại dưới da, sẽ gây ra phù nề. Nhìn chung, chứng phù này bắt đầu từ các chi.

3 điều nên bỏ càng sớm càng tốt

Những người có thận không tốt, nếu muốn dưỡng thận, cần phải từ bỏ 3 điều này càng sớm càng tốt.

1. Chế độ ăn quá mặn

Ăn thức ăn quá mặn sẽ làm tăng gánh nặng trao đổi chất lên thận, từ đó dẫn đến các vấn đề về thận.

Đặc biệt là đối với một số người cao tuổi, mỗi bữa ăn họ thường phụ thuộc vào dưa muối. Có vẻ như không có dưa muối thì họ không thể ăn được. Thực tế, thói quen này có hại rất lớn cho sức khỏe.

Muối chủ yếu được chuyển hóa qua thận, quá nhiều muối sẽ làm tăng gánh nặng trao đổi chất lên thận và dẫn đến các vấn đề về thận.

Do đó, mọi người vẫn được khuyên rằng chế độ ăn chủ yếu nên thanh đạm, và phương pháp nấu ăn nên đơn giản nhất có thể, bằng cách này, các chất dinh dưỡng trong thực phẩm có thể được giữ lại ở mức độ nhiều nhất.

2. Lạm dụng thuốc

Thông thường, nếu bạn cảm thấy không khỏe, khuyên bạn nên đến bệnh viện để kiểm tra càng sớm càng tốt. Bạn không nên tùy tiện đi đến hiệu thuốc để mua thuốc uống.

Nếu như không đúng bệnh, nó sẽ không chỉ không làm giảm bớt tình trạng bệnh, mà còn làm tăng gánh nặng chuyển hóa ở thận và gan.

Do đó, mọi người vẫn được khuyên rằng, nhất định phải sử dụng thuốc một cách hợp lý, đặc biệt là một số sản phẩm chăm sóc sức khỏe, bạn không nên uống nó.

3. Thức khuya trong thời gian dài

Thức khuya trong một thời gian dài có hại rất lớn cho cơ thể. Thức khuya sẽ khiến khả năng miễn dịch của cơ thể suy giảm và tăng khả năng phát sinh các vấn đề về sức khỏe. Khuyến cáo là nên ngủ thật sâu trước 10h30′ tối là tốt nhất cho sức khỏe.

Dương Quang

TH

The post 4 dấu hiệu bất thường của thận, 3 điều nên bỏ càng sớm càng tốt appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.

Trong đại dịch virus Vũ Hán, cách duy nhất để phòng ngừa lây nhiễm chính là tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, trong đó bao gồm cả việc bổ sung các loại thực phẩm có khả năng ngăn ngừa và chống lại virus như sau.

Tỏi

Tỏi chứa nhiều các loại vitamin, khoáng chất, kháng sinh tự nhiên và hợp chất hoạt động được gọi là allicin. Chúng thường được biết đến với khả năng tăng cường hệ miễn dịch, khôi phục phản ứng kháng thể bị ức chế đối với bệnh tật và giúp chống lại nhiễm trùng đường hô hấp.

Tiến sĩ, bác sĩ David Friedman là người chữa bệnh theo liệu pháp tự nhiên và là tác giả của cuốn sách “Food Sanity: How to Eat in a World of Fads and Fiction” cho rằng, tỏi là sự lựa chọn đầu tiên của ông như một phương thuốc thực phẩm.

Vào năm 460 trước công nguyên, Hippocrates – cha đẻ của Y học và là người thầy thuốc vĩ đại nhất trong lịch sử thời Hy Lạp cổ đại. Ông đã đưa ‘tỏi’ vào một trong những toa thuốc của mình dùng để điều trị nhiều loại bệnh.

Và cho đến nay (năm 2020), khoa học hiện đại đã xác nhận tỏi có thể điều trị mọi thứ từ cảm lạnh thông thường, cúm, bệnh tim mạch và thậm chí giúp ngăn ngừa ung thư.

Gừng

Gừng được biết đến với đặc tính chống virus tuyệt vời với hơn 50 hợp chất chống oxy hóa và lợi ích chống viêm cực mạnh, hỗ trợ tốt cho cơ quan hô hấp và hơi thở.

Nó cũng là phương thuốc tuyệt vời giúp giảm buồn nôn, điều trị những cơn đau nhức trong cơ thể và giảm chứng khó tiêu. Về cơ bản, gừng vừa có thể giúp ngăn ngừa viêm nhiễm virus và làm giảm nhẹ các triệu chứng viêm nhiễm trong cơ thể.

Trà đen và trà xanh

Cả 2 loại trà đen và trà xanh đều có thể kháng virus nhờ vào các đặc tính ức chế enzyme và ức chế thụ thể. Trong trà có chứa catechin đã được chứng minh có khả năng chống lại bệnh cúm và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác. Ngoài ra, chúng cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa và flavonoid, một loại chất tương tác với các vi khuẩn đường ruột có thể chống lại virus.

Nghệ

Trong nghệ chứa rất nhiều curcuminoids có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ cơ thể, giảm đau và thậm chí giảm trầm cảm. Đặc biệt, curcumin đã được chứng minh có đặc tính chống lại virus bằng cách ức chế liên kết tế bào.

Lưu ý: Để đạt được hiệu quả hấp thụ curcumin trong cơ thể tốt nhất, hãy dùng bột nghệ cùng hạt tiêu đen.

Các loại thực phẩm lợi khuẩn

Bất kỳ thực phẩm nào có chứa men vi sinh (các loại thực phẩm lên men như sữa chua, nấm sữa kefir và dưa cải) đều là những người bạn lặng thầm đối với cơ thể trong việc chống lại virus corona nói riêng và các loại bệnh tật nói chung.

Chúng có khả năng chống lại virus do đặc tính tăng cường hệ miễn dịch, củng cố số lượng tế bào bạch cầu trong cơ thể.

Các thực phẩm lợi khuẩn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tâm trạng và sức khỏe tinh thần. Do đó nếu bạn cảm thấy căng thẳng, men vi sinh có thể giúp bạn cảm thấy cân bằng hơn.

Rau kinh giới

Một trong những loại thảo mộc giúp tăng cường hệ miễn dịch là oregano, một loại rau thơm thường được sử dụng trong nấu ăn, có tên tiếng Việt là rau kinh giới.

Trong lá rau kinh giới có chứa thành phần carvacrol giúp chống lại các loại virus và nhiễm trùng đường hô hấp.

Người ta có thể tận dụng rau kinh giới để điều chế ra tinh dầu hoặc có thể tận dụng cả lá tươi hoặc lá khô từ loại thảo mộc này.

Quế

Quế từ lâu đã được quảng cáo có đặc tính kháng khuẩn và kháng virus do có tính chất chống oxy hóa cao, thậm chí còn mạnh hơn cả tỏi hoặc kinh giới. Quế cũng có đặc tính chống viêm, giảm lượng đường trong máu và điều trị các loại bệnh. Thậm chí, đã có những nghiên cứu khoa học cho thấy quế có thể chống lại virus HIV hiệu quả.

Hãy chắc chắn thường xuyên dùng quế Ceylon (một loại quế từ Sri Lanka), hay còn gọi là “quế thật” để có được hiệu quả tốt nhất. Tuy nhiên, nếu đang dùng thuốc thì phải thận trọng vì quế là chất làm loãng máu tự nhiên.

Omega-3

Omega-3 có khả năng chống viêm và tăng cường khả năng miễn dịch cho cơ thể bằng cách tăng cường chức năng của tế bào B- một loại tế bào bạch cầu.

Bạn có thể tìm thấy omega-3 trong cá hồi, hạt lanh, rong biển, hạt chia, hạt cây gai dầu, quả óc chó và các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ và đậu nành lên men tempeh.

Không giống như các loại thực phẩm bên trên, thực phẩm chứa omega-3 có thể là món ăn chính lâu dài chiếm phần lớn trong bữa ăn. (Bạn có thể không ăn được một đĩa tỏi, nhưng với omega-3 thì có thể)

Với Omega-3 bạn có thể có nhiều lựa chọn tuyệt vời; thậm chí chỉ cần thêm một chút vào chế độ ăn uống hàng ngày cũng có thể giúp tăng cường khả năng miễn dịch.

Hãy nhớ, căng thẳng cũng ảnh hưởng đến khả năng miễn dịch, vì vậy hãy dành thời gian để tự chăm sóc bản thân. Một ly trà hàng ngày là một trong những thói quen tự chăm sóc cơ thể tuyệt vời có thể giúp bạn có một đời sống lành mạnh.

Thanh Thiên (Theo Epoch Times)

The post 8 loại thực phẩm tốt nhất cho sức đề kháng giúp phòng ngừa dịch virus Vũ Hán appeared first on GIÁO XỨ TÂN VIỆT.