Hiểu thêm : Ngày lễ TẠ ƠN Hoa Kỳ

Chuyện tôn giáo bên Anh quốc :

The Pilgrims timeline | Timetoast timelines

Ban đầu vua Henry 8 ( Anh quốc ) vốn theo Công giáo Ro ma.

Năm 1529, thấy ông Luther từ Đức quốc lập ra đạo Tin Lành (Thệ Phản), ông chống đối.

Nhưng sau muốn ly dị vợ để lấy bà khác, mà không được Đức gíao hoàng phê chuẩn, ông bực tức quyết định ly khai theo chân Luther và lập ra đạo mới, lấy tên là Anh giáo (Anglicans) mà ông là giáo chủ ( năm 1536).

Dần dà, có 2 phe cực đoan : Một phe đòi vẫn vâng lời Giáo hoàng Ro ma, một phe cực đoan đòi dẹp bỏ mọi thứ dính líu phụng vụ cũ với Ro ma ( họ bảo mình cần tinh tuyền, mới mẻ = puritan ).

Vua nước Anh bực mình với cả 2 nhóm. Bèn ra lệnh đàn áp. Riêng nhóm ghét Ro ma ban đầu rủ nhau qua Hòa Lan tỵ nạn, nhưng rồi lại quay về nước (sợ con cháu bị ảnh hưởng từ xứ ‘ngoại giáo’), chuẩn bị chạy qua Mỹ để hoàn toàn tự do hành đạo (tự gọi mình là nhóm hành hương = pilgrims ).

Ngày 16 tháng 9 năm 1620, nhờ một ân nhân tài trợ giúp con tàu mang tên MAYFLOWER chở một số là 120 người qua Mỹ : Họ rời hảng cảng Portsmouth. 66 ngày lênh đênh trên Đại tây Dương, khổ vì giông bão, khổ vì thiếu phương tiện y tế, 2 người đã chết và được thủy táng.

Họ định đổ bộ vùng Virginia (kế Hoa thịnh Đốn) là nơi đã có sẵn một số dân gốc Anh định cư, nhưng bão đã giạt họ vào bờ Playmouth ngày 21 tháng 12 (nay là Princeton, Massachussets).

Tại miền đất mới :

The History of Thanksgiving | Go To Places Monthly

Cuộc sống trong các năm đầu tiên của nhóm dân Pilgrim rất khổ cực vì bệnh tật, thiếu thốn từ lương thực tới các phương tiện căn bản khác. Vào mùa xuân năm 1621, một nửa số dân định cư đã chết, trong đó có cả ông ‘thống đốc’ John Carver. Các người Pilgrim đã chôn những người chết vào ban đêm và san bằng mặt đất vì lo ngại, không muốn cho dân bản thổ da đỏ biết số người của họ đã bị giảm bớt đi bao nhiêu.

Thực ra, ở gần Plymouth không có bộ lạc da đỏ nào cư ngụ. Giống dân da đỏ Patuxet sống trong vùng quanh đó đã bị chết gần hết vì bệnh đậu mùa ( thiếu chất kháng sinh, mà lại bị lây bệnh từ nhóm dân Âu Châu mới tới), để lại các cánh rừng đã khai quang.

Các người da đỏ ‘có thiện cảm’ đã dạy cho nhiều người mới định cư cách trồng bắp và đánh cá. Vụ thu hoạch gần cuối năm 1621 thật là phong phú, vì thế nhóm dân Pilgrim đã tổ chức một buổi lễ và Tiệc Tạ Ơn (Thanksgiving). Họ đã mời dự tù trưởng Massasoit cùng với 90 người da đỏ khác, và các khách mời này đã ‘góp cỗ’ bằng 5 con hươu. Bữa tiệc gồm thịt gà lôi, vịt, ngỗng, hươu, bánh mì làm bằng bắp, trái dâu rừng…

Truyền thống mừng lễ Tạ Ơn lan ra khắp nơi :

Nguồn gốc ngày Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving Day) | Xa Lộ Thời Nay

Ngày lễ Tạ ơn chính thức trở thành quốc lễ Hoa Kỳ từ năm 1941. Thực hành vào mỗi thứ năm cuối tháng 11.
Những người ‘hành hương’ không sử dụng nĩa, nhưng họ ăn bằng thìa, dao, và ngón tay.
Mặc dù lễ Tạ ơn được coi là một ngày lễ của Mỹ, ngày này cũng được tổ chức tại Canada vào ngày thứ Hai lần thứ hai trong tháng Mười.
Tại Mỹ, khoảng 280 triệu con gà tây được tiêu thụ trong ngày lễ Tạ ơn.
Bằng chứng hóa thạch cho thấy gà tây đã xuất hiện tại châu Mỹ 10 triệu năm trước đây.
Columbus nghĩ rằng miền đất ông khám phá (Tân thế giới=Mỹ Châu) được kết nối với Ấn Độ, nơi có rất nhiều công (con công hay múa) ! Và ông tin rằng gà tây chỉ là một loài chim thuộc loài công ( thực ra gà tây thuộc một loại chim trĩ). Vì vậy, ông đặt tên cho chúng là “tuka=turkey”, có nghĩa là “con công” trong ngôn ngữ Tamil của người Ấn Độ.
Gà tây là một trong những động vật đầu tiên ở châu Mỹ được thuần hóa.
91% người Mỹ dùng món gà tây trong ngày lễ Tạ ơn.
Hơn 40 triệu suất thịt hầm đậu xanh được phục vụ ngày lễ Tạ ơn.
Một con gà tây trong trạng thái hoảng sợ có thể chạy với tốc độ lên đến 20 dặm một giờ.
Theo Hiệp hội xe hơi Mỹ, ước tính có khoảng 42,2 triệu người ở Mỹ phải lái xe ít nhất 50 dặm để đến được địa điểm họp mặt với thân nhân của họ trong dịp Lễ tạ ơn mỗi năm.
Theo khảo sát, năm 1980, mỗi bữa ăn trong Lễ Tạ ơn có chi phí trung bình khoảng 50 USD cho một gia đình khoảng 10 người, tương đương 5 USD/người. Do đó, Lễ tạ ơn thường có nhiều thức ăn bị dư vì lượng đồ ăn được nấu với số lượng lớn.
Minnesota được coi là bang sản xuất gà tây hàng đầu ở Mỹ.
Từ thời tổng thống Harry Truman, cứ mỗi vị tổng thống sẽ ân xá cho một con gà tây trong ngày Lễ Tạ Ơn.

LM Giuse Nguyễn Văn Thư.