à NGHĨA PHÉP LẠCANA
CN 2 C
Dịp hà nh hương Äất Thánh, chúng tôi có viếng thăm Nhà Thá» Cana. NÆ¡i đây cách Nagiarét 7km vá» hướng Bắc. Má»™t vùng nông thôn nằm giữa Nazarét và biển hồ Tibêria, ngà y nay gá»i là Kefr Kenna. Cana cÅ©ng là quê hương cá»§a Tông đồ Nathanael (Batôlômêô).
Chúa Giêsu đã thá»±c hiện phép lạ đầu tiên tại Cana. Ngà i biến nước thà nh rượu hảo hạng (Ga 2,1-12). Tiệc Ä‘ang vui vẻ mà rượu gần cạn. Gia đình lo lắng, sợ mất mặt vá»›i khách dá»± tiệc… Mẹ Maria quan tâm đặc biệt. Mẹ ngỠý vá»›i Chúa: “Há» hết rượu rồiâ€. Mẹ nói vá»›i gia nhân: “Ngà i bảo gì, các anh hãy là m theoâ€. Chúa Giêsu nói vá»›i gia nhân : “Hãy đổ nước đầy chumâ€. HỠđổ tá»›i miệng chum. Và Chúa bảo há»: “Bây giá» hãy múc nước Ä‘em cho ngưá»i quản tiệcâ€. Nước đã biến thà nh rượu ngon. Ngưá»i quản tiệc bỡ ngỡ, thá»±c khách vui mừng.

                                            Nơi xảy ra phép lạ

– Một trong 6 chum đá đựng rượu phép lạ.
Chúa Giêsu còn thá»±c hiện má»™t phép lạ khác tại Cana: chữa là nh cho con má»™t sÄ© quan cáºn vệ nhà vua (Ga 4,46-54).
Từ chá»— dừng xe, phải leo lên má»™t Ä‘oạn dốc cao, hai bên có nhiá»u quà y hà ng bán quà lưu niệm vui vẻ má»i chà o.Chúng tôi thấy má»™t ngôi Thánh đưá»ng có hai tháp, biểu tượng cho đôi lứa và má»™t vòm ở giữa tượng trưng sá»± táºn hiến cá»§a đơn vị gia đình.
Bên trong Thánh đưá»ng, ngưá»i ta đặt chum rượu cá»§a thá»i Chúa Giêsu má»™t cách cung kÃnh ở ngay Cung Thánh. Những chum đá dưới bà n thá» cÅ©ng như ở tầng hầm có từ thế ká»· V. Chum có hình dáng như chum đá tại tiệc cưới Cana ngà y xưa. NÆ¡i đây như trình bà y đặc ân mà Chúa muốn dà nh phép lạ đầu tiên để thánh hóa tình yêu lứa đôi và kiện toà n thể chế gia đình bá»n vững. Có má»™t chum đá to được trưng bà y trang trá»ng cho khách tham quan ngắm nhìn, đây là 1 trong 6 chum đá cá»§a phép lạ Cana được các nhà khảo cổ tìm thấy.
Có nhiá»u Ä‘oà n hà nh hương đã cá» hà nh nghi thức láºp lại lá»i hôn ước cho những cặp vợ chồng tại Nhà thá» Cana. Có những Ä‘oà n chá»n Cana để ká»· niệm ngà y thà nh hôn. Xin Chúa chúc là nh cho hạnh phúc lứa đôi tại nÆ¡i nà y thì tháºt là ý nghÄ©a

                                                  Nhà ThỠCana.

                                             Bên trong Nhà thỠCana
Chúng tôi quỳ gối Ä‘á»c kinh, cầu nguyện cho những ngưá»i sống Ä‘á»i đôi bạn được hạnh phúc, tÃn trung.
PhÃa trước Nhà thá» có nhiá»u quà y bà y bán quà lưu niệm. Những chai rượu Cana là quà mừng cho ngưá»i thân bạn bè được du khách ưa chuá»™ng nhất. Rượu nho sản xuất tại Cana. Ai cÅ©ng mua và i chai là m quà tặng quý giá như rượu chÃnh phẩm được Chúa là m phép lạ năm xưa.
1. lạ đầu tiên
Theo Tin Mừng Gioan thì hà nh động đầu tiên cá»§a Chúa Giêsu sau khi chịu phép rá»a là quy tụ các môn đệ. Hà nh động thứ hai là đi dá»± tiệc cưới. Có lẽ đây là tiệc cưới cá»§a ngưá»i bà con nên cả Äức Mẹ, Chúa Giêsu và các môn đệ cùng Ä‘i dá»±. Có thể là má»™t đám cưới nhà nghèo nên thiếu rượu nữa chừng.
Tại Palestina, tiệc cưới kéo dà i hÆ¡n má»™t ngà y, lá»… cưới chÃnh thức cá» hà nh và o buổi xế chiá»u sau khi dá»± tiệc. Sau buổi tiệc, đôi tân hôn được đưa vá» nhà má»›i. Bấy giá» trá»i đã tối, hỠđược đưa Ä‘i qua các con đưá»ng cà ng dà i cà ng tốt để có thể gặp được nhiá»u ngưá»i chúc mừng. Vợ chồng má»›i cưới không Ä‘i hưởng tuần trăng máºt. HỠở tại nhà , mở cá»a suốt tuần để tiếp khách. HỠđội vương miện và mặc y phục hôn lá»…. Nếu suốt Ä‘á»i ngưá»i ta phải sống cÆ¡ cá»±c vất vả, thì nay được má»™t tuần tiệc tùng, vui vẻ, đây là cÆ¡ há»™i đặc biệt trong Ä‘á»i ngưá»i. Như váºy, theo táºp tục Do Thái, đám cưới kéo dà i suốt bảy ngà y.
Äám cưới Cana nà y má»›i đến ngà y thứ ba thì đã hết rượu rồi. Má»™t tai hoạ bất ngá», chá»§ tiệc bối rối, khó xá». Các Rápbi vẫn nói: Không rượu thì không vui. Ngưá»i Việt nói: Vô tá»u bất thà nh lá»…. Không phải vì má»i ngưá»i nghiện rượu, nhưng ở Äông Phương, món rượu rất quan trá»ng. Say rượu là má»™t Ä‘iá»u tháºt xấu hổ, nên há» uống rượu pha, hai phần rượu và ba phần nước lã. Lúc nà o thiếu thức ăn, thức uống là có vấn Ä‘á», vì ở Äông Phương tiếp khách là má»™t nhiệm vụ thiêng liêng; thiếu thức ăn thức uống trong má»™t tiệc cưới là điá»u hổ thẹn cho cả cô dâu lẫn chú rể.
Chúa Giêsu là m phép lạ đầu tiên tại tiệc cưới Cana nà y. Sáu chum nước thà nh rượu ngon. Sáu chum đầy chứa khoảng 700 lÃt. Má»™t lượng rượu khổng lồ.
Chúa Giêsu Ä‘i ăn cưới. Ngưá»i không mang quà cáp hay phong bì. Ngà i tặng cho cô dâu chú rể, cho há» hà ng đôi bên và má»i ngưá»i phép lạ “nước thà nh rượuâ€, “Rượu ngon là m phấn khởi lòng ngưá»i†(Tv 109). Trong các lá»… cưới nhân loại, rượu ngon được đãi trước. Trong lá»… cưới cá»§a Thiên Chúa vá»›i Dân Ngà i, rượu ngon lại được đãi sau cùng. Chúa Giêsu là sá»± hoà n hảo, là ân ban tối háºu (x.Ga 4,10). Rượu Chúa Giêsu cung cấp được lấy từ nước cá»§a Do Thái giáo và thay thế thứ rượu bị thiếu. Luáºt Môsê được thay thế bằng chất lượng Lá»i Äức Kitô, là Lá»i loan báo má»™t Ä‘iá»u răn má»›i (Ga 13,34), Ä‘iá»u răn cá»§a Giao Ước Má»›i giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i trong Äức Kitô hiển vinh (x. Ga 14,20).
Tương quan giữa Luáºt Môsê và Lá»i Äức Giêsu được diá»…n tả tuyệt vá»i bằng hai loại rượu được dá»n tại Cana. Má»™t loại được tân lang phà m tục dá»n còn bị thiếu nữa. Có má»™t thứ rượu tuyệt hảo được ban tặng bởi Tân Lang Ä‘Ãch thá»±c là Chúa Giêsu. Æ n Cứu Äá»™ chÃnh là niá»m vui trá»ng đại. Tiệc cưới được dùng là m hình ảnh Nước Trá»i. Hôn nhân là hình ảnh Thiên Chúa và Dân Ngưá»i.
Trong Tin Mừng Gioan, có 7 phép lạ được kể lại. Pháp lạ Cana có má»™t giá trị nổi báºt vì đó là dấu lạ đầu tiên cá»§a Chúa Giêsu là m trong cuá»™c Ä‘á»i công khai. Các phép lạ trong Tin Mừng theo Thánh Gioan không chỉ biểu lá»™ quyá»n năng Thiên Chúa mà còn mạc khải vá» mầu nhiệm Chúa Giêsu. Các phép lạ có tÃnh biểu tượng cao. Các phép lạ là những dấu chỉ cho biết vá» con ngưá»i Chúa Giêsu.
Sau má»—i phép lạ thưá»ng có má»™t bà i giảng nhằm vén mở ý nghÄ©a sâu xa cá»§a phép lạ đó. Chẳng hạn:
– Sau khi là m phép lạ hoá bánh ra nhiá»u, Chúa tá»± giá»›i thiệu: “Ta là bánh hằng sống†(Ga 6).
– Sau khi chữa ngưá»i mù được thấy ánh sáng, Chúa nói: “Ta là ánh sáng thế gianâ€(Ga 9).
– Sau khi cho Ladarô sống lại, Chúa tá»± nháºn: “Ta là sá»± sống lại và là sá»± sống†( Ga 11).
- à nghĩa phép lạ Cana
– Phép lạ Cana xảy ra trong má»™t tiệc cưới. Trong Cá»±u Ước, để diá»…n tả Tình Yêu Thiên Chúa đối vá»›i dân Israen, các Ngôn Sứ đã dùng hình ảnh hôn lá»…, Thiên Chúa là m đám cưới vá»›i dân cá»§a Ngà i. Thiên Chúa là chú rể. Äoạn văn (Is 54, 4-8) là má»™t minh hoạ rất lý thú phối hợp đỠtà i xuất hà nh vá»›i má»™t đỠtà i trong sách Hôsê, đó là GiuÄ‘a được coi như ngưá»i bạn trăm năm cá»§a Thiên Chúa. Vì yêu thương ngưá»i bạn trăm năm cá»§a mình bị bá» rÆ¡i, Thiên Chúa sẽ Ä‘em những ngưá»i lưu đà y trở vá» quê nhà . Chá»§ đỠcá»§a bà i Ä‘á»c I là cuá»™c phục hưng Giêrusalem trong tương lai được diển tả bằng ngôn ngữ hôn ước giữa Thiên Chúa và dân Ngà i. Vá»›i từ hôn ước nà y, Thiên Chúa sắp hoà n lại tước vị “hôn thê†cho dân: “Như cô dâu là niá»m vui cho chú rể, ngươi cÅ©ng là niá»m vui cho Thiên Chúa ngươi thá»â€. Niá»m vui cá»§a Giáo Ước được là m má»›i lại giữa Thiên Chúa và dân Ngà i, tiên báo niá»m vui thá»i Mêsia, niá»m vui dạt dà o như rược tiệc cưới Cana.
Sá»± hiện diện cá»§a Chúa Giêsu ở tiệc cưới Cana mở mà n cho hôn nhân Kitô giáo má»™t ká»· nguyên má»›i. Äây là lá»… hôn phối đầu tiên trong đạo má»›i. ChÃnh Chúa Giêsu là m phép cưới, trước sá»± chứng giám cá»§a Mẹ Maria và các Tông Äồ. Bà tÃch Hôn phối cá»§a đạo má»›i khai nguyên từ đám cưới nà y. Dá»±a trên há»c thuyết cá»§a thánh Phaolô trong thư gá»i Êphêsô, ca tụng tình yêu chồng vợ cao đẹp như tình yêu cá»§a Chúa Giêsu dà nh cho Giáo Há»™i là hiá»n thê (Ep 5,22-33), Giáo Há»™i khẳng định “Chúa Kitô đã nâng hôn nhân giữa hai ngưá»i được rá»a tá»™i lên hà ng bà tÃch†(Giáo Luáºt # 1055). Từ nay, hôn nhân có đặc tÃnh là nhất phu nhất phụ và bất khả phân ly; hôn nhân được Chúa chúc phúc và được Giáo Há»™i chứng nháºn.
– Phép lạ Cana diá»…n ra trong má»™t bữa tiệc. Bữa tiệc là hình ảnh được dùng để diá»…n tả niá»m vui và o ngà y Äấng Mêsia đến. Bữa tiệc nà y dồi dà o rượu ngon: “Ngà y ấy trên núi nà y, Äức Chúa các đạo binh sẽ thiết đãi muôn dân má»™t bữa tiệc, thịt thì béo, rượu thì ngonâ€. Chúa Giêsu nhiá»u lần dùng hình ảnh bữa tiệc để nói vá» Nước Trá»i. Ngưá»i và mình là chú rể, là tân lang. Chúa Giêsu và giáo huấn cá»§a Ngưá»i là rượu má»›i không thể chứa trong bầu da cÅ©. Äá»c trang Tin Mừng hôm nay, chúng ta bắt gặp má»™t chú rể lúng túng và bất lá»±c vì hết rượu đãi khách. Gia đình chỉ có nước dùng để thanh tẩy theo luáºt Môsê. Chúa Giêsu xuất hiện như Chú Rể thá»±c sá»± cá»§a nhân loại. Ngưá»i biến nước thà nh rượu, biến nước Cá»±u Ước thà nh rượu Tân Ước. Rượu cá»§a Ngưá»i vừa ngon vừa nhiá»u, có cả phẩm lẫn lượng. Hình ảnh nà y cho thấy Æ n Cứu Äá»™ do Chúa Giêsu mang đến tháºt là nguồn Æ¡n quý giá và dư đầy.
– Tiệc cưới Cana là biểu tượng Tiệc Cưới Con Thiên Chúa và loà i ngưá»i. Phép lạ nước hoá thà nh rượu Ä‘em lại niá»m vui cho ngưá»i dá»± tiệc loan báo vá» mầu nhiệm Thánh Thể; bánh và rượu trở nên Mình và Máu Chúa Kitô Ä‘em lại nguồn vui Æ n Cứu Äá»™ cho con ngưá»i.Má»—i lần dá»± lá»… là má»™t lần dá»± tiệc. Tiệc Lá»i Chúa và Tiệc Thánh Thể. Bà TÃch Thánh Thể là má»™t phép lạ xảy ra hà ng ngà y trên bà n thá», bánh và rượu nên Mình Máu Thánh Chúa. Chúng ta tin và o mầu nhiệm Thánh Thể, vì biết rằng Chúa yêu chúng ta, Ngưá»i trở nên Bánh Hằng Sống nuôi chúng ta. Cả hai bà n tiệc nuôi dưỡng cuá»™c Ä‘á»i chúng ta sống trong niá»m tin yêu và o Thiên Chúa.
- Hãy đến với Mẹ Maria
Phép lạ Cana do Chúa thá»±c hiện, nhưng Äức Mẹ cÅ©ng đóng vai trò quan trá»ng. Sá»± can thiệp cá»§a má»™t ngưá»i mẹ nhạy cảm và từ ái góp phần là m nên phép lạ hoá nước thà nh rượu.
Tin Mừng Gioan nhắc đến Äức Mẹ hai lần: lần đầu ở Cana và lần cuối ở Núi Sá». Mẹ chứng kiến cái chết cá»§a con, và từ đây Mẹ trở nên Mẹ cá»§a các tÃn hữu (Ga 19, 25-27). Cả hai lần Ä‘á»u có sá»± hiện diện cá»§a Chúa Giêsu và sá»± hiện diện cá»§a con ngưá»i. Mẹ đã đưa con ngưá»i đến vá»›i Chúa Giêsu ở Cana, và Chúa Giêsu cÅ©ng đã đưa Thánh Gioan, đại diện cho các tÃn hữu đến vá»›i Mẹ “Nà y là Mẹ conâ€. Mẹ đã hiện diện ở tiệc vui Cana, Mẹ cÅ©ng hiện diện ở núi Sá». Mẹ đã Ä‘i từ bước đầu cho đến cao Ä‘iểm cá»§a sứ vụ Chúa Giêsu. Mẹ vẫn Ä‘i mãi, đồng hà nh vá»›i Giáo Há»™i, vá»›i má»—i ngưá»i chúng ta trong cuá»™c lữ hà nh trần thế. Mẹ vẫn chia sẻ niá»m vui và âu lo, nâng đỡ và ban Æ¡n cho má»—i con ngưá»i trong cuá»™c Ä‘á»i nà y.
Cuá»™c sống thưá»ng ngà y có những trắc trở, những lúng túng, những khó khăn. Hãy đến vá»›i Mẹ. Lá»i cầu bà u cá»§a Mẹ có giá trị lá»›n lao trước Nhan Thánh Chúa. Mẹ vẫn thưá»ng nói vá»›i Chúa Giêsu: “Há» hết rượu rồi†và Mẹ cÅ©ng hay nói vá»›i má»—i ngưá»i chúng ta: “Hãy là m má»i Ä‘iá»u Chúa bảo…â€. Hãy là m theo lá»i Chúa, để rượu tình thương không bao giá» cạn vÆ¡i trong gia đình chúng ta.
Lm Giuse Nguyễn Hữu An
Thanhlinh

